magazyn lewicy katolickiej

Kontakt 45/2020: Teologia wyzwolona

Kszta艂t 艣wiatowej teologii si臋 zmienia. Powsta艂o wiele jej lokalnych odmian, w kt贸rych kontekst odgrywa kluczow膮 rol臋 w odczytywaniu uniwersalnego przes艂ania Ewangelii. Gdzie dzi艣 bije serce (a mo偶e wiele serc) katolickiej teologii?

Gdzie znajduje si臋 鈥瀋entrum teologii katolickiej鈥? Przez wieki odpowied藕 na to pytanie by艂a prosta. Teologia i filozofia katolicka tworzona by艂a przede wszystkim w Rzymie przez bia艂ych m臋偶czyzn. Nast臋pnie by艂a 鈥瀦anoszona鈥 spo艂eczno艣ciom wszystkich kontynent贸w i kraj贸w jako pakiet twierdze艅 i za艂o偶e艅 do przyj臋cia. To schemat, kt贸ry wci膮偶 jest w pewnym stopniu aktualny: Watykan, mimo stara艅 papie偶a Franciszka, by uczyni膰 Ko艣ci贸艂 bardziej kolegialnym i dowarto艣ciowa膰 jego r贸偶norodno艣膰, niech臋tnie rezygnuje z uniwersalistycznych aspiracji.

Gdy spojrzymy poza Rzym, zobaczymy jednak, jak wiele si臋 zmieni艂o. 艢wiatowa populacja katolik贸w i katoliczek przesz艂a powa偶ne przeobra偶enia. Ju偶 dzi艣 wi臋kszo艣膰 wiernych Ko艣cio艂a katolickiego 偶yje na Globalnym Po艂udniu, a nie w Europie czy Stanach Zjednoczonych 鈥 ta tendencja jedynie si臋 umacnia. Ko艣cio艂y Ameryki 艁aci艅skiej, Azji i Afryki staj膮 si臋 nowymi centrami katolicyzmu. Coraz wyra藕niej s艂ycha膰 w Ko艣ciele tak偶e g艂os grup s艂abo reprezentowanych z powod贸w innych ni偶 tylko kraj pochodzenia 鈥 na przyk艂ad p艂ci czy rasy.

Kszta艂t 艣wiatowej teologii si臋 zmienia. Powsta艂o wiele jej lokalnych odmian, w kt贸rych kontekst odgrywa kluczow膮 rol臋 w odczytywaniu uniwersalnego przes艂ania Ewangelii. Ko艣ci贸艂 zaakceptowa艂 ide臋 inkulturacji, czyli takiego dopasowania sposob贸w przekazywania tre艣ci wiary i form jej praktykowania, by by艂y zrozumia艂e dla os贸b wychowanych w kr臋gach kultur innych ni偶 zachodnia. Rozwin臋艂y si臋 teologie emancypacyjne 鈥 z ameryka艅sk膮 teologi膮 wyzwolenia na czele, teologia feministyczna czy queer. Teologowie i teolo偶ki po艣wi臋caj膮 coraz wi臋cej uwagi tak偶e innym wyzwaniom i tematom dotychczas zaniedbywanym, tworz膮c na przyk艂ad teologi臋 ekologiczn膮 czy teologi臋 zwierz膮t.

Czy wi臋c istnieje dzi艣 jedno teologiczne centrum katolicyzmu? A mo偶e jest ich tak wiele, jak liczne s膮 sytuacje, w kt贸rych ludzie chc膮 odczytywa膰 chrze艣cija艅skie przes艂anie w 艣wietle swojego 偶ycia i otaczaj膮cej rzeczywisto艣ci? Mo偶e rozkwit nowych nurt贸w teologicznych bez przekonania, 偶e to, co nasze, jest jedynie s艂uszne (jak cz臋sto zdajemy si臋 my艣le膰 w polskim Ko艣ciele), to niezb臋dny warunek tego, by teologia odnajdywa艂a ci膮gle na nowo swoje 藕r贸d艂o i cel w s艂u偶eniu tym, o kt贸rych B贸g troszczy si臋 najmocniej: s艂abym, ubogim, g艂odnym i wykluczanym? By zosta艂a wyzwolona z utartych schemat贸w? By nie obumiera艂a, lecz zyska艂a nowe 偶ycie?

Niniejszy numer Kontaktu jest pr贸b膮 zmierzenia si臋 z tymi pytaniami. Bo to nowe 偶ycie ju偶 jest. Trzeba tylko szerzej otworzy膰 oczy i spojrze膰 dalej, by zobaczy膰, gdzie dzi艣 bije serce (a mo偶e wiele serc?) katolickiej teologii. Odpowied藕 mo偶e nas zaskoczy膰.

Wybrane artyku艂y z numeru

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij