Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

List otwarty do Konferencji Episkopatu Polski

Doceniamy z┼éo┼╝ono┼Ť─ç wyzwa┼ä etycznych towarzysz─ůcych ka┼╝demu zamierzonemu dzia┼éaniu aborcyjnemu. Tym niemniej uwa┼╝amy tak┼╝e, ┼╝e nasza katolicka wiara wzywa nas do pochylenia si─Ö z uwag─ů nad cierpieniem w ka┼╝dej jego postaci oraz do odpowiadania na nie w duchu ufno┼Ťci w Boskie mi┼éosierdzie, wybaczenie i wsp├│┼éczucie zawsze wtedy, kiedy stajemy przed g┼é─Öbokimi dylematami moralnymi, dla kt├│rych nie ma jednoznacznych rozwi─ůza┼ä.

krzy┼╝ czerwony

ilustr.: Urszula Wo┼║niak


Publikujemy list otwarty do Konferencji Episkopatu Polski podpisany przez katolik├│w z Polski i innych kraj├│w. Sygnatariusze listu wyra┼╝aj─ů zaniepokojenie┬áinicjatywami, wspieranymi przez polskich biskup├│w, aby ograniczy─ç polskie prawo poprzez kryminalizacj─Ö ka┼╝dego przypadku aborcji. Jednocze┼Ťnie szanuj─ů stanowisko Ko┼Ťcio┼éa, kt├│ry sprzeciwia si─Ö aborcji. Ca┼ékowite jej zakazanie nie stanowi jednak wed┼éug sygnatariuszy w┼éa┼Ťciwego rozwi─ůzania. List nie jest g┼éosem redakcji, jego publikacja ma stanowi─ç zach─Öt─Ö do podj─Öcia dialogu i refleksji na temat proponowanych zmian.
***
LIST┬áOTWARTY┬áOD┬áZATROSKANYCH KATOLIK├ôW DO KONFERENCJI EPISKOPATU POLSKI
My, ni┼╝ej podpisani, jeste┼Ťmy katolikami szanuj─ůcymi moralne stanowisko Ko┼Ťcio┼éa, kt├│re sprzeciwia si─Ö aborcji. Piszemy do Was, Ekscelencje, prosz─ůc o zaanga┼╝owanie si─Ö w dialog i refleksj─Ö nad potencjalnymi skutkami penalizacji aborcji w Polsce.
Podtrzymujemy zasad─Ö ┼Ťwi─Öto┼Ťci ka┼╝dego ┼╝ycia ludzkiego, w tym prawo do ┼╝ycia kobiet oraz ich nienarodzonych dzieci. Jednak dostrzegamy r├│wnie┼╝ sytuacje, w kt├│rych niekiedy kobiety i m┼éode dziewcz─Öta staj─ů w obliczu konieczno┼Ťci podj─Öcia bolesnych decyzji co do kontynuowania lub przerwania ci─ů┼╝y b─Öd─ůcej konsekwencj─ů aktu przemocy seksualnej, stanowi─ůcej powa┼╝ne zagro┼╝enie dla ich w┼éasnego ┼╝ycia lub takiej, z kt├│rej urodzi┼éoby si─Ö dziecko z g┼é─Öbokimi upo┼Ťledzeniami albo nieuleczalnie chore i umieraj─ůce. Podczas gdy darzymy szacunkiem osoby, kt├│re decyduj─ů si─Ö na kontynuacj─Ö takiej ci─ů┼╝y, nie uwa┼╝amy jednak, aby tego rodzaju decyzja mog┼éa by─ç im narzucana poprzez wywieranie presji moralnej, a tym bardziej z mocy prawa. W naszej opinii sytuacja przymusu prawnego stanowi pogwa┼écenie wolno┼Ťci sumienia oraz godno┼Ťci osobistej kobiety, a ponadto jest sprzeczna z tradycyjnym w katolicyzmie rozr├│┼╝nieniem pomi─Ödzy moralno┼Ťci─ů a zgodno┼Ťci─ů z prawem. Prawo nie powinno by─ç wykorzystywane dla sprawowania kontroli nad moralnym wymiarem ┼╝ycia cz┼éowieka, wyj─ůwszy sytuacje, w kt├│rych post─Öpowanie owego cz┼éowieka stanowi zagro┼╝enie dla spo┼éecze┼ästwa.
Og┼éoszony w 1965 roku dokument Drugiego Soboru Watyka┼äskiego pt. ÔÇ×Deklaracja o Wolno┼Ťci ReligijnejÔÇŁ (Dignitatis Humanae)┬ápotwierdza prymat sumienia i prawo do korzystania zar├│wno z ÔÇ×wolno┼Ťci psychologicznej, jak i wolno┼Ťci od zewn─Ötrznego przymusu [ÔÇŽ] r├│wnie┼╝ [przez tych], kt├│rzy nie wype┼éniaj─ů obowi─ůzku szukania prawdy i trwania przy niejÔÇŁ (DH2). ┬áJakkolwiek dostrzegamy zawarte w dokumencie rozr├│┼╝nienie pomi─Ödzy wolno┼Ťci─ů od przymusu post─Öpowania┬áwbrew┬áw┼éasnemu sumieniu (kt├│ra to wolno┼Ť─ç jest bezwarunkowa) a wolno┼Ťci─ů post─Öpowania┬áw zgodzie z┬áw┼éasnym sumieniem (kt├│ra to wolno┼Ť─ç mo┼╝e zosta─ç ograniczona, je┼╝eli jej egzekwowanie stanowi zagro┼╝enie dla wsp├│lnego dobra), niemniej jednak uwa┼╝amy, ┼╝e wyj─ůtkowy charakter sytuacji konfliktowych powstaj─ůcych z powodu ci─ů┼╝y usprawiedliwia w pewnych okoliczno┼Ťciach przyj─Öcie tej zasady w jej pierwszym znaczeniu, czyli bezwarunkowej wolno┼Ťci od przymusu post─Öpowania wbrew sumieniu. Ponadto odwo┼éywanie si─Ö do autorytetu nauczania Ko┼Ťcio┼éa po to, by wzywa─ç do zmiany prawa, powoduje, i┼╝ nieistotne staje si─Ö rozr├│┼╝nianie pomi─Ödzy poszanowaniem wolno┼Ťci sumienia w kwestiach religii a poszanowaniem wolno┼Ťci sumienia w og├│lniejszym znaczeniu.┬á┬áPrawo stanowi o wolno┼Ťci wszystkich obywateli Polski, a nie wy┼é─ůcznie katolik├│w.
Rozumiemy, ┼╝e polskie ustawodawstwo ju┼╝ obecnie ogranicza dopuszczalno┼Ť─ç aborcji do sytuacji, kiedy ┼╝ycie lub zdrowie kobiety by┼éoby zagro┼╝one w przypadku kontynuacji ci─ů┼╝y, kiedy ci─ů┼╝a jest skutkiem takiego czynu przest─Öpczego jak gwa┼ét lub kazirodztwo oraz kiedy p┼é├│d jest g┼é─Öboko upo┼Ťledzony lub cierpi na nieuleczalne schorzenie zagra┼╝aj─ůce jego ┼╝yciu. Jeste┼Ťmy ┼Ťwiadomi, ┼╝e wed┼éug obowi─ůzuj─ůcego w Polsce ustawodawstwa odpowiedzialno┼Ťci prawnej podlega personel medyczny, kt├│ry przeprowadza nielegalne aborcje, a nie kobiety, kt├│re si─Ö im poddaj─ů. Wszelako budzi zaniepokojenie mo┼╝liwo┼Ť─ç, ┼╝e ÔÇô nawet przy istniej─ůcej ustawie ÔÇô obawa przed spraw─ů karn─ů powstrzyma lekarzy przed wyra┼╝eniem zgody na dokonanie legalnych aborcji lub te┼╝ ograniczy ich gotowo┼Ť─ç do przeprowadzania bada┼ä prenatalnych, kt├│re mog┼éyby wykaza─ç powa┼╝ne schorzenia p┼éodu ÔÇô niekt├│re kwalifikuj─ůce si─Ö do leczenia wewn─ůtrzmacicznego, ale te┼╝ takie, przy kt├│rych obowi─ůzuj─ůce obecnie prawo pozwala na usuni─Öcie ci─ů┼╝y. Tym niemniej, pomimo tego zastrze┼╝enia, przyjmujemy do wiadomo┼Ťci, ┼╝e obecne ustawodawstwo bierze cz─Ö┼Ťciowo pod uwag─Ö wyra┼╝ane tu przez nas problemy, d─ů┼╝─ůc do osi─ůgni─Öcia r├│wnowagi w konfliktach mi─Ödzy wolno┼Ťci─ů sumienia a dobrem og├│┼éu.
Rozumiemy, ┼╝e Prezydium Konferencji Episkopatu Polski wyda┼éo komunikat przeznaczony do odczytania w ko┼Ťcio┼éach w kraju w niedziel─Ö 3 kwietnia, czyli dzie┼ä nazywany obecnie Niedziel─ů Mi┼éosierdzia. By┼éo to w przeddzie┼ä uroczysto┼Ťci Zwiastowania Pa┼äskiego oraz Dnia ┼Üwi─Öto┼Ťci ┼╗ycia, kt├│rych obchody zosta┼éy w tym roku przeniesione z 25 marca, aby unikn─ů─ç pokrycia si─Ö ich terminu ze ┼Ťwi─Ötowaniem Wielkanocy.┬á Jeste┼Ťmy ┼Ťwiadomi tego, ┼╝e B├│g, wybieraj─ůc Maryj─Ö na matk─Ö swego Syna, nie przeprowadzi┼é tego przez u┼╝ycie si┼éy lub przymusu, lecz przez zaproszenie i wyra┼╝enie swojego ┼╝yczenia. Maryja posiada┼éa wolno┼Ť─ç decyzji co do pocz─Öcia lub odmowy pocz─Öcia dziecka. Wielu kobietom i dziewcz─Ötom nie jest dane cieszy─ç si─Ö tak─ů wolno┼Ťci─ů.
Ekscelencje, stwierdzacie w Waszym komunikacie, ┼╝e warunki sformu┼éowane w ustawie antyaborcyjnej z 1993 roku nie powinny by─ç przyj─Öte jako ostatecznie rozstrzygaj─ůce. Apelujecie zar├│wno do wierz─ůcych, jak i niewierz─ůcych, aby ÔÇô dla uczczenia jubileuszowego roku 1050-lecia chrztu Polski ÔÇô poparli inicjatyw─Ö wprowadzenia ca┼ékowitego zakazu aborcji oraz pe┼énej prawnej ochrony ┼╝ycia nienarodzonych.┬á Zwracacie si─Ö r├│wnie┼╝ do parlamentarzyst├│w i rz─ůdz─ůcych, aby podj─Öli inicjatywy ustawodawcze oraz uruchomili programy, kt├│re zapewni┼éyby konkretn─ů pomoc dla rodzic├│w dzieci chorych, niepe┼énosprawnych i pocz─Ötych w wyniku gwa┼étu. Prosicie wszystkich Polak├│w o modlitw─Ö w intencji pe┼énej ochrony ┼╝ycia cz┼éowieka od pocz─Öcia do naturalnej ┼Ťmierci zar├│wno w Polsce, jak i poza jej granicami. Komunikat Waszych Ekscelencji nale┼╝y odczytywa─ç w zwi─ůzku z projektem ustawy postuluj─ůcej podobne kroki prawne ÔÇô czyli delegalizacj─Ö wszystkich aborcji ÔÇô przedstawionej przez inicjatyw─Ö obywatelsk─ů pod has┼éem ÔÇ×Stop aborcji 2016ÔÇŁ.
Zgadzamy si─Ö, ┼╝e oparty na zasadach moralnych sprzeciw wobec aborcji musi te┼╝ obejmowa─ç aktywne kroki zmierzaj─ůce do wspierania rodzic├│w ÔÇô w tym r├│wnie┼╝ samotnych matek ÔÇô borykaj─ůcych si─Ö z trudno┼Ťciami w wychowywaniu dzieci chorych, niepe┼énosprawnych czy pocz─Ötych w wyniku akt├│w gwa┼étu i przemocy. Jednak odnotowujemy tak┼╝e fakt, ┼╝e wielu obywateli polskich, a mi─Ödzy nimi wielu praktykuj─ůcych katolik├│w, wyrazi┼éo i wyra┼╝a oburzenie ÔÇô ┼é─ůcznie z demonstracjami na znak protestu ÔÇô przeciwko wszelkim posuni─Öciom maj─ůcym na celu dalsze ograniczenie dost─Öpu kobiet polskich do mo┼╝liwo┼Ťci przerwania ci─ů┼╝y. Niekt├│rym trudno przychodzi pogodzi─ç swoj─ů wiar─Ö katolick─ů z tak drako┼äskimi posuni─Öciami godz─ůcymi w kobiety i dziewcz─Öta znajduj─ůce si─Ö cz─Östo w rozpaczliwych sytuacjach. Niepokoi nas, ┼╝e ka┼╝dej kobiecie staraj─ůcej si─Ö o przerwanie ci─ů┼╝y oraz wszystkim osobom umo┼╝liwiaj─ůcym jej dokonanie tego zabiegu mo┼╝e grozi─ç ewentualna kara pozbawienia wolno┼Ťci na okres od trzech miesi─Öcy do pi─Öciu lat. W ten spos├│b kobiety b─Öd─ůce by─ç mo┼╝e ofiarami przemocy lub takie, kt├│re w g┼é─Öboko tragicznych okoliczno┼Ťciach podj─Ö┼éy rozpaczliw─ů decyzj─Ö usuni─Öcia ci─ů┼╝y, zosta┼éyby sprowadzone do kategorii przest─Öpczy┼ä. To podej┼Ťcie wydaje si─Ö sprzeniewierzeniem wobec apelu o mi┼éosierdzie i wsp├│┼éczucie, kt├│re to cechy ÔÇô jak o tym nieustannie przypomina papie┼╝ Franciszek ÔÇô musz─ů znajdowa─ç si─Ö w samym sercu Ewangelii Dobrej Nowiny.
Doceniamy z┼éo┼╝ono┼Ť─ç wyzwa┼ä etycznych towarzysz─ůcych ka┼╝demu zamierzonemu dzia┼éaniu aborcyjnemu. Tym niemniej uwa┼╝amy tak┼╝e, ┼╝e nasza katolicka wiara wzywa nas do pochylenia si─Ö z uwag─ů nad cierpieniem w ka┼╝dej jego postaci oraz do odpowiadania na nie w duchu ufno┼Ťci w Boskie mi┼éosierdzie, wybaczenie i wsp├│┼éczucie zawsze wtedy, kiedy stajemy przed g┼é─Öbokimi dylematami moralnymi, dla kt├│rych nie ma jednoznacznych rozwi─ůza┼ä. Jeste┼Ťmy przekonani, ┼╝e w sytuacjach, kiedy usuni─Öcie ci─ů┼╝y zostaje uznane za konieczne ÔÇô czyli takich, jakie s─ů obecnie dopuszczalne w polskim ustawodawstwie ÔÇô konieczna jest dost─Öpno┼Ť─ç wczesnej, bezpiecznej i legalnej aborcji. Jej delegalizacja nie ratuje ┼╝ycia nienarodzonych dzieci. Za to zabija kobiety, kt├│re wol─ů raczej narazi─ç si─Ö na ┼Ťmier─ç, ni┼╝ donosi─ç niechcian─ů ci─ů┼╝─Ö.
Nadmie┼ämy jeszcze na koniec, i┼╝ istnieje wiele dowod├│w na to, ┼╝e najlepszym sposobem zapobiegania aborcjom jest poszanowanie ludzkiej godno┼Ťci i wolno┼Ťci sumienia kobiet w kwestiach dotycz─ůcych ich decyzji reprodukcyjnych, a to poprzez zagwarantowanie im dost─Öpu do skutecznych metod kontroli urodze┼ä. Odmawianie im tego dost─Öpu oraz r├│wnoczesna penalizacja aborcji wydaj─ů si─Ö narz─Ödziami s┼éu┼╝─ůcymi instrumentalizacji kobiet jako organizm├│w rozrodczych zamiast traktowania ich jako pe┼énoprawnych, r├│wnych istot ludzkich stworzonych na obraz i podobie┼ästwo Bo┼╝e.
Ekscelencje, jeste┼Ťmy Wam wdzi─Öczni za przeznaczenie czasu na przeczytanie tego listu. Wyra┼╝amy nadziej─Ö, ┼╝e w ramach odpowiedzi stworzycie, Ekscelencje, odpowiednie forum dla dialogu mi─Ödzy biskupami a kobietami, na kt├│rych ┼╝ycie najbardziej wp┼éywaj─ů skutki tego rodzaju ustaw i kampanii.
 
Podpisano:
 

  1. Marta Alanis, Córdoba, Argentyna
  2. Barbara Hilkert Andolsen,┬áprofesor etyki chrze┼Ťcija┼äskiej, Fordham University, Nowy Jork, USA
  3. Alicja Baranowska, urz─Ödniczka, Bruksela, Belgia
  4. Claire Ball, nauczycielka religii, Liverpool, Wielka Brytania
  5. Dr Olive Barnes, ┼Ťwiecki pracownik duszpasterski, Wielka Brytania
  6. Tina Beattie, profesor studiów katolickich, University of Roehampton, Londyn, Wielka Brytania
  7. Justyna Bednarek, pisarka, dziennikarka, Warszawa, Polska
  8. Carol Burns, kierownik organizacji charytatywnej, Leeds, Wielka Brytania
  9. Anna Cannon, tłumaczka, Reading, Wielka Brytania
  10. Maureen Clarke, UK
  11. Rosaline Costa, dzia┼éaczka na rzecz praw cz┼éowieka, Komisja ds Sprawiedliwo┼Ťci i Pokoju w Bangladeszu, Dhaka, Bangladesz
  12. Magdalena ─ćwikli┼äska, pediatra, onkolog, Krak├│w, Polska
  13. S├ęverine Deneulin, starszy wyk┼éadowca (Zagadnienia Rozwoju Mi─Ödzynarodowego), Bath, Wielka Brytania
  14. Rachel M. Denton, pustelniczka przy diecezji rzymsko-katolickiej w Nottingham, Wielka Brytania
  15. Ver├│nica D├şaz Ramos, Valpara├şso, Chile
  16. Diane Diffley, Thame, Wielka Brytania
  17. Eileen McCafferty DiFranco, magister teologii, Filadelfia, Pensylwania, USA
  18. Marta Duch-Dyngosz, researcher, Krak├│w, Polska
  19. Betty C. Dudney, Nashville, Tennessee, USA
  20. Miriam Duignan, dyrektor ds rozwoju, Wijngaards Institute for Catholic Research, Londyn, Wielka Brytania
  21. Marcin Dzier┼╝anowski, dziennikarz tygodnika ÔÇ×WprostÔÇŁ, Warszawa, Polska
  22. Prof. John Eade,University of Roehampton, Londyn, Wielka Brytania
  23. Ruth Fehlker, teolo┼╝ka, pracownik duszpasterski, Niemcy
  24. George Ferzoco, University of Bristol, Wielka Brytania
  25. Zuzanna Flisowska, historyk sztuki, Warszawa, Polska
  26. Siostra Madeleine Fredell OP, teolo┼╝ka, Sztokholm, Szwecja
  27. Tomasz Kamil Gbur, konsultant techniczny, kontrola jako┼Ťci, Berlin, Niemcy
  28. Mar Grandal, studia teologii pastoralnej, Instituto Superior de Pastoral Universidad Pontificia de Salamanca, Hiszpania
  29. Teresa Gr─Öziak, dyrygentka ch├│ralna, Warszawa, Polska
  30. Aleksandra Grzeszak, psycholog, Warszawa, Polska
  31. Elfriede Harth, Frankfurt nad Menem, Niemcy
  32. Rosa Maria Hernandez Sosa, profesor teologii, Salwador
  33. Sarah Hicklin, nauczyciel prowadz─ůcy programu ESOL, Wielka Brytania
  34. Gladys Via Huerta, Peru
  35. Jan Jans STD, starszy docent etyki, Uniwersytet w Tilburgu, Holandia
  36. Agnieszka Jedrzejko-Pires, magistrantka, tłumaczka, University of Sheffield, Wielka Brytania
  37. Mary Kennan, BPhil Ed (VI) licencjat filozofii, dyplomowana nauczycielka os├│b niedowidz─ůcych, Liverpool, Wielka Brytania
  38. Alison Kennedy, asystentka duszpasterska, muzyk, Leicester, Wielka Brytania
  39. Clare Keogh, studentka nauk medycznych (terapia zaj─Öciowa), Melbourne, Australia
  40. Ursula King, profesor teologii i studi├│w religii (emerytowana) , University of Bristol, Wielka Brytania
  41. Aleksandra Klich, redaktor naczelna ÔÇ×Magazynu ┼Üwi─ůtecznegoÔÇŁ, Warszawa, Polska
  42. Katarzyna Kna┼Ť, piel─Ögniarka dyplomowana, teolo┼╝ka, obywatelka polska, obecnie zamieszka┼éa w Fleet, Hampshire, Wielka Brytania
  43. Lesley-Anne Knight, dyrektor naczelna, Elders Foundation, Hampshire, Wielka Brytania
  44. Marta Kostulska, pracownik administracyjny, Warszawa, Polska
  45. Sylwia Kostulska, ekonomistka-bankowiec, Warszawa, Polska
  46. Julia Maria Koszewska, doktorantka, bibliotekarka sztuk pięknych, socjolożka, była wiceprezes Klubu Inteligencji Katolickiej (KIK), Warszawa, Polska
  47. Dr Dominika Koz┼éowska, redaktor naczelna miesi─Öcznika ÔÇ×ZnakÔÇŁ, Krak├│w, Polska
  48. Katarzyna Kucharska-Hornung, historyk sztuki, Warszawa, Polska
  49. Małgorzata Kurkowska, kierownik programu pomocy humanitarnej, Nicea, Francja
  50. Teresa Lanza, Boliwia
  51. Anna Lewczuk, asystentka osób niepełnosprawnych, Warszawa, Polska
  52. Gerard Loughlin, profesor teologii, Durham University, Wielka Brytania
  53. Heather McCrae, licencjat nauk ┼Ťcis┼éych, magister, t┼éumaczka tekst├│w technicznych (niemiecki-angielski), Hamburg, Niemcy
  54. Mary McDermott, emerytowana nauczycielka, Lanark, Szkocja, Wielka Brytania
  55. Dr Patricia Madigan OP, Sydney, Australia
  56. Sara Maitland, pisarka, Dumfries and Galloway, Szkocja, Wielka Brytania
  57. Irena Mangone, Nottingham, Wielka Brytania
  58. Katarzyna Martynuska, malarka ikon, muzyczka, Warszawa, Polska
  59. Sandra Mazo, Kolumbia
  60. Natalia Mileszyk, prawniczka, Warszawa, Polska
  61. Margaret-Mary Morran, uniwersytecki doradca ds wyboru zawodu (emerytowana), Glasgow, Szkocja, Wielka Brytania
  62. Jeanette Middendorp Paap, van der Horst, Holandia
  63. Dr Susan O’Brien, historyk akademicki (emerytowana), Cambridge, Wielka Brytania
  64. Marianna Oklejak, artystka, Warszawa, Polska
  65. Anna Pawlikowska, redaktor, Krak├│w, Polska
  66. Martin Pendergast STL, magister, pracownik duszpasterski, Londyn, Wielka Brytania
  67. Barbara Piotrowska, artysta grafik, Warszawa, Polska
  68. Prof. Jean Porter, Katedra Teologii Moralnej imienia Johna A. O’Briena, University of Notre Dame, Notre Dame, Indiana, USA
  69. Edyta Przykaza, filolog polski, Tarnobrzeg, Polska
  70. Zuzanna Radzik, teolo┼╝ka, Polska
  71. Prof. dr┬áMaria Jos├ę┬áFontelas Rosado Nunes, Studium Podyplomowe Nauk o Religii,Pontificia Universidade Cat├│lica de S├úo Paulo, Brazylia
  72. Susan A. Ross, profesor teologii, Loyola University, Chicago, Illinois, USA
  73. Joanna R├│zga, dzia┼éaczka spo┼éeczna i wolontariuszka, Warszawa, Polska
  74. Christine Schenk, magister nauk ┼Ťcis┼éych, magister teologii, dyplomowana piel─Ögniarka po┼éo┼╝na, Cleveland, Ohio, USA
  75. Joseph A. Selling, STD, emerytowany profesor etyki teologicznej, Belgia
  76. Teresa Sergot, urodzona w Wielkiej Brytanii z polskich rodzic├│w
  77. Janet Soskice, profesor teologii filozoficznej, University of Cambridge, Wielka Brytania
  78. Dr Kate Sotejeff-Wilson, t┼éumaczka,┬áJyv├Ąskyl├Ą,┬áFinlandia
  79. Katarzyna Sroczyńska, redaktor, Warszawa, Polska
  80. Dr Jacqui Stewart, Wydzia┼é Teologii i Religii, University of Exeter, Wielka Brytania
  81. Maja Szwedzińska, instruktor biznesu, trener, menadżerka, Warszawa, Polska
  82. Prof. Margaret Susan Thompson, The Maxwell School of Citizenship & Public Affairs, Syracuse University, USA
  83. Lesley Toner, inspektor opieki społecznej (emerytowana), Cupar, Szkocja, Wielka Brytania
  84. Kamila Trajnerowicz, tłumaczka konferencyjna, Warszawa, Polska
  85. Dr Anna Wallentin, nauczyciel akademicki, Berlin, Niemcy
  86. Teresa Wasiak, ekonomista, Warszawa, Polska
  87. Barbara Wilson, emerytka, Londyn, Wielka Brytania
  88. Katarzyna Winsch-Supera, romanistka, Warszawa, Polska
  89. Pat Black Woodbury, emerytka, Wielka Brytania
  90. Maria W├│jtowicz, historyk sztuki, Sewilla, Hiszpania
Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie - w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej Polityka prywatno┼Ťci zamknij ├Ś