magazyn lewicy katolickiej

Lewica kontra pandemia

Polska ÔÇô wbrew zapewnieniom ekipy rz─ůdz─ůcej ÔÇô nie radzi sobie z pandemi─ů koronawirusa. Kolejne b┼é─Ödy decydent├│w ka┼╝─ů zastanowi─ç si─Ö, czy mo┼╝na by┼éo dzia┼éa─ç inaczej. A je┼Ťli tak, to czy kto┼Ť zg┼éasza┼é konstruktywne propozycje. W tym kontek┼Ťcie warto przyjrze─ç si─Ö dzia┼éaniom Lewicy.
Lewica kontra pandemia
ilustr.: Materiały prasowe Sejmu RP

Lewica cz─Östo bywa krytykowana za bezczynno┼Ť─ç ÔÇô w r├│┼╝nych miejscach w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych mo┼╝na spotka─ç si─Ö ze stwierdzeniem ÔÇ×Mo┼╝e i g┼éosowa┼é(a)bym na Lewic─Ö, ale co ona niby robi?ÔÇŁ. Rozmawiaj─ůc na temat trwaj─ůcej pandemii, mo┼╝na dodatkowo us┼éysze─ç, ┼╝e przecie┼╝ Lewica nie zrobi┼éa niczego w kierunku polepszenia sytuacji. Czy to s┼éuszne zarzuty? Po pierwsze, co oczywiste, Lewicy trudno si─Ö przebi─ç ÔÇô nie rz─ůdzi, a w Sejmie ma 48 pos┼éanek i pos┼é├│w. Po drugie, w ci─ůgu ostatniego roku zg┼éasza┼éa najr├│┼╝niejsze propozycje dotycz─ůce walki z pandemi─ů i spowodowanymi przez ni─ů kryzysami. Przyjrzyjmy si─Ö im.

Przed i na pocz─ůtku

O gro┼║bie przyj┼Ťcia pandemii wiedziano ju┼╝ pod koniec 2019 roku. W styczniu wirus obecny by┼é w ca┼éych Chinach, w lutym pojawi┼é si─Ö we W┼éoszech, a pierwszy przypadek w Polsce ÔÇô potwierdzony badaniami laboratoryjnymi ÔÇô zosta┼é odnotowany 4 marca 2020 roku.

Ju┼╝ wtedy, podczas dyskusji w Sejmie nad jednym z wielu rz─ůdowych projekt├│w ustaw dotycz─ůcych pandemii, Marcelina Zawisza wskazywa┼éa, ┼╝e 45 procent os├│b chodzi do pracy mimo choroby, bo boi si─Ö, ┼╝e j─ů straci. Postulowa┼éa dofinansowanie Pa┼ästwowej Inspekcji Pracy, zwr├│cenie uwagi na tych, kt├│rzy s─ů zatrudnieni na podstawie um├│w cywilnoprawnych. Dopomina┼éa si─Ö o rozwi─ůzania dla os├│b nieposiadaj─ůcych ubezpieczenia. Podkre┼Ťla┼éa r├│wnie┼╝ konieczno┼Ť─ç zwi─Ökszenia nak┼éad├│w na ochron─Ö zdrowia, by mo┼╝na by┼éo zatrudni─ç w niej dodatkowe osoby oraz godnie wynagradza─ç personel za nadgodziny. Poruszy┼éa te┼╝ problem potencjalnego braku lek├│w, kt├│ry m├│g┼é by─ç spowodowany sytuacj─ů w Chinach, sk─ůd pochodzi wi─Ökszo┼Ť─ç substancji czynnych wykorzystywanych do ich produkcji. Nast─Öpnego dnia pochwali┼éa rz─ůd za to, ┼╝e zgodzi┼é si─Ö wprowadzi─ç r├│┼╝ne zmiany, i chocia┼╝ ustawa wci─ů┼╝ nie by┼éa ÔÇô zdaniem jej oraz innych pos┼éanek i pos┼é├│w Lewicy ÔÇô idealna, przyzna┼éa, ┼╝e dostanie poparcie jej klubu. Jednocze┼Ťnie poprosi┼éa o organizowanie przynajmniej kilkudniowych konsultacji tak wa┼╝nych przepis├│w.

W kolejnych dniach marca Lewica zg┼éosi┼éa poselski projekt uchwa┼éy w sprawie zobowi─ůzania Rady Ministr├│w do og┼éoszenia stanu kl─Öski ┼╝ywio┼éowej. Jednocze┼Ťnie Rada Krajowa partii Razem pod koniec tego miesi─ůca przyj─Ö┼éa uchwa┼é─Ö, w kt├│rej krytykowa┼éa proponowany przez rz─ůd projekt tarczy antykryzysowej. W dokumencie zauwa┼╝ono, ┼╝e o wiele wi─Öcej ┼Ťrodk├│w przekazanych zostanie do sektora bankowego ni┼╝ na ochron─Ö zdrowia, kt├│rej b─Ödzie grozi┼éa zapa┼Ť─ç w zwi─ůzku ze spadkiem sk┼éadek na NFZ. A tak┼╝e ÔÇô ┼╝e zapisy Tarczy mog─ů spowodowa─ç zubo┼╝enie wielu ludzi oraz brak ochrony pracowniczek i pracownik├│w, co doprowadzi do pog┼é─Öbienia recesji. Przy okazji podniesiono problem wybor├│w prezydenckich, kt├│re mia┼éy si─Ö odby─ç w maju, oraz zg┼éoszono propozycj─Ö przygotowania rozwi─ůza┼ä stymuluj─ůcych gospodark─Ö po pandemii w postaci Zielonego Nowego ┼üadu.

Pracowity pracowniczy kwiecień

Bardzo aktywna by┼éa Lewica w kwietniu. Na samym pocz─ůtku miesi─ůca z┼éo┼╝y┼éa projekt nowelizacji niekt├│rych ustaw zwi─ůzanych z utrzymaniem zatrudnienia i poziomu wynagrodzenia za prac─Ö. Proponowano w nim przyj─Öcie rozwi─ůza┼ä wzorowanych na du┼äskich: w zamian za utrzymanie przedpandemicznych wysoko┼Ťci wynagrodze┼ä oraz niezwalnianie pracowniczek i pracownik├│w przez przedsi─Öbiorc├│w pa┼ästwo zobowi─ůza┼éoby si─Ö do pokrycia 75 procent ich pensji, jak r├│wnie┼╝ sk┼éadek na ubezpieczenia spo┼éeczne. ┼Ürodki na ten cel mia┼éy pochodzi─ç z Funduszu Gwarantowanych ┼Üwiadcze┼ä Pracowniczych, zasilonego z bud┼╝etu pa┼ästwa. W projekcie znalaz┼éa si─Ö te┼╝ propozycja grantu dla przedsi─Öbiorc├│w na utworzenie lub przekszta┼écenie stacjonarnego stanowiska pracy w zdalne. Jak informuje kalendarium na stronie Sejmu, projekt zosta┼é skierowany do pierwszego czytania w komisjach i tam utkn─ů┼é.

W drugiej po┼éowie kwietnia partia Razem przygotowa┼éa te┼╝ uchwa┼é─Ö, w kt├│rej zwr├│ci┼éa uwag─Ö na wp┼éyw pandemii i zwi─ůzanej z ni─ů niepewno┼Ťci na uczni├│w i uczennice oraz wezwa┼éa do prze┼éo┼╝enia szkolnych egzamin├│w ko┼äcowych na p├│┼║niejszy termin.

Pod koniec kwietnia Lewica z┼éo┼╝y┼éa kolejne projekty ustaw. Jeden z nich dotyczy┼é ┼Ťwiadczenia kryzysowego ÔÇô w dokumencie wskazano, ┼╝e mo┼╝liwy jest, nawet gwa┼étowny, wzrost stopy bezrobocia. Tymczasem pod koniec 2019 roku prawa do zasi┼éku nie posiada┼éo a┼╝ 83,6 procent zarejestrowanych bezrobotnych, same zasi┼éki za┼Ť s─ů wyp┼éacane kr├│tkoterminowo. Lewica chcia┼éa, by ┼Ťwiadczenia dla bezrobotnych w czasie kryzysu ÔÇô kiedy o wiele trudniej jest szuka─ç pracy ÔÇô by┼éy nie motywacyjne, tylko kompensacyjne, zapewniaj─ůce mo┼╝liwo┼Ť─ç przetrwania. ┼Üwiadczeniem kryzysowym obj─Öte zosta┼éyby wszystkie osoby, kt├│re strac─ů prac─Ö w wyniku pandemii. Nie tylko u┼éatwiono by do niego dost─Öp, ale te┼╝ podniesiono by jego wysoko┼Ť─ç do 80 procent minimalnego wynagrodzenia za prac─Ö. ┼Ürodki na to mia┼éy pochodzi─ç z Funduszu Pracy, dofinansowanego z pa┼ästwowego bud┼╝etu. Wed┼éug sejmowego kalendarium projekt po pierwszym czytaniu, kt├│re mia┼éo miejsce 20 maja, otrzyma┼é 25 wrze┼Ťnia negatywn─ů opini─Ö rz─ůdu.

Kolejn─ů propozycj─Ö stanowi┼é projekt ustawy o dofinansowaniu koszt├│w sta┼éych przedsi─Öbiorc├│w w warunkach zagro┼╝enia ekonomicznego wskutek wyst─ůpienia COVID-19. Zwracano w nim uwag─Ö, ┼╝e wiele bran┼╝ zosta┼éo mocno dotkni─Ötych przez pandemi─Ö, obroty niekiedy spada┼éy do zera, za to przedsi─Öbiorcy wci─ů┼╝ musieli ponosi─ç koszty sta┼ée, co mog┼éo prowadzi─ç do upad┼éo┼Ťci. Propozycj─ů by┼éo trwaj─ůce p├│┼é roku dofinansowanie przedsi─Öbiorstw kwot─ů 50 tysi─Öcy z┼éotych miesi─Öcznie na zap┼éacenie mi─Ödzy innymi rachunk├│w za pr─ůd i gaz, wod─Ö, czynsz czy sk┼éadki na ubezpieczenia. Zgodnie z szacunkami pomoc taka mia┼éa trafi─ç do 500┬átysi─Öcy przedsi─Öbiorstw, a ┼Ťrednia dotacja wynosi┼éaby 15 tysi─Öcy z┼éotych miesi─Öcznie i finansowana by┼éaby z bud┼╝etu pa┼ästwa. R├│wnie┼╝ i ten projekt doczeka┼é si─Ö (22 lipca) negatywnej opinii rz─ůdu.

28 kwietnia partia Razem ponownie wezwa┼éa w uchwale do wprowadzenia stanu kl─Öski ┼╝ywio┼éowej i prze┼éo┼╝enia zaplanowanych na 10 maja korespondencyjnych wybor├│w prezydenckich. Dzie┼ä p├│┼║niej Lewica z┼éo┼╝y┼éa projekt ustawy reguluj─ůcej proces wyborczy w zwi─ůzku z wprowadzeniem stanu kl─Öski ┼╝ywio┼éowej. Stwierdzi┼éa, ┼╝e nale┼╝y doprecyzowa─ç zapisy Konstytucji w taki spos├│b, by mo┼╝na by┼éo zgodnie z prawem prze┼éo┼╝y─ç wybory prezydenckie na inny termin. Ostatecznie zosta┼éo to zrobione ÔÇ×bez ┼╝adnego trybuÔÇŁ, w ramach porozumienia Jaros┼éawa Kaczy┼äskiego z Jaros┼éawem Gowinem.

Rz─ůd nadal odrzuca┼é propozycje

8 maja Lewica z┼éo┼╝y┼éa projekt ustawy ÔÇ×Pakiet pracowniczyÔÇŁ, maj─ůcej chroni─ç pracowniczki i pracownik├│w podczas pandemii koronawirusa. W┼Ťr├│d proponowanych rozwi─ůza┼ä znalaz┼éy si─Ö mi─Ödzy innymi: zobligowanie Rady Ministr├│w do przedstawienia Sejmowi strategii realizacji polityki zmierzaj─ůcej do pe┼énego produktywnego zatrudnienia; rozszerzenie podstawowych praw pracowniczych na osoby zatrudnione na umowach zlecenia i o dzie┼éo; zwi─Ökszenie prawa do 100 procent wynagrodzenia (wobec obowi─ůzuj─ůcych 80 procent) w razie choroby trwaj─ůcej ┼é─ůcznie do 33 dni w ci─ůgu roku, by ograniczy─ç pokus─Ö przychodzenia do pracy mimo choroby; zapewnienie zasi┼éku chorobowego od pierwszego dnia wyst─ůpienia niezdolno┼Ťci do pracy, co odci─ů┼╝y┼éoby bud┼╝ety przedsi─Öbiorc├│w; rozszerzenie prawa do zasi┼ék├│w opieku┼äczych dla przedsi─Öbiorc├│w prowadz─ůcych jednoosobow─ů dzia┼éalno┼Ť─ç gospodarcz─ů; dodatkowy zasi┼éek opieku┼äczy wyd┼éu┼╝any automatycznie przy przed┼éu┼╝eniu zamkni─Öcia ┼╝┼éobk├│w, przedszkoli i szk├│┼é; przeciwdzia┼éanie zwolnieniom lub obni┼╝eniu warunk├│w zatrudnienia dla pracowniczek i pracownik├│w administracji rz─ůdowej.

10 maja Lewica zaprosi┼éa przedstawicieli wszystkich formacji w Sejmie do Okr─ůg┼éego Sto┼éu. W ramach spotkania miano rozmawia─ç o wyborach prezydenckich i konieczno┼Ťci ich przeniesienia na inny termin. Jednocze┼Ťnie ugrupowanie chcia┼éo dyskutowa─ç tak┼╝e o sprawach spo┼éecznych, w tym na przyk┼éad o wprowadzeniu ┼Ťwiadczenia kryzysowego w wysoko┼Ťci 2100 z┼éotych netto dla os├│b, kt├│re strac─ů prac─Ö w wyniku pandemii.

Pod koniec maja Lewica z┼éo┼╝y┼éa kolejny projekt ustawy, tym razem o subwencji rekompensuj─ůcej dla jednostek samorz─ůdu terytorialnego. Zwracano w nim uwag─Ö na znaczny spadek dochod├│w samorz─ůd├│w terytorialnych, kt├│ry wyst─Öpowa┼é przy jednoczesnej sta┼éej konieczno┼Ťci ponoszenia wydatk├│w na o┼Ťwietlenie uliczne, transport miejski, gospodark─Ö komunaln─ů, instytucje kultury i tak dalej. Dodatkowe k┼éopoty bud┼╝etowe wynika┼éy z ch─Öci pomocy r├│┼╝nym podmiotom, co przejawia┼éo si─Ö mi─Ödzy innymi w zawieszeniu lub umorzeniu podatk├│w od nieruchomo┼Ťci w wielu miastach. Dotacja dla samorz─ůdu terytorialnego, finansowana z bud┼╝etu pa┼ästwa, mia┼éaby wynosi─ç po┼éow─Ö utraconych wp┼éyw├│w z podatku dochodowego od os├│b fizycznych oraz podatku dochodowego od os├│b prawnych. 28 sierpnia projekt ustawy otrzyma┼é negatywn─ů opini─Ö rz─ůdu.

Nast─Öpnym projektem zg┼éoszonym przez Lewic─Ö by┼éa nowelizacja ustawy o prewencji oraz zwalczaniu zaka┼╝e┼ä i chor├│b zaka┼║nych u ludzi. Jej celem by┼éoby wprowadzenie zgodnych z prawem przepis├│w nakazuj─ůcych noszenie maseczek. Politycy i polityczki Lewicy postulowali te┼╝ anulowanie wszystkich dotychczasowych kar na┼éo┼╝onych na ludzi niestosuj─ůcych si─Ö do uchwalonych niezgodnie z prawem, bo w drodze rozporz─ůdzenia, przepis├│w. 28 sierpnia projekt otrzyma┼é negatywn─ů opini─Ö Rady Ministr├│w.

Dwa dni p├│┼║niej (3 czerwca) partia Razem wystosowa┼éa stanowisko popieraj─ůce protesty zwi─ůzane z kryzysem, w kt├│rym pot─Öpi┼éa pr├│by ograniczania prawa do zgromadze┼ä publicznych oraz przemoc stosowan─ů przez policj─Ö. Wezwa┼éa do stworzenia wytycznych zwi─ůzanych z organizacj─ů protest├│w przy zachowaniu re┼╝imu sanitarnego.

Pod koniec pa┼║dziernika Lewica z┼éo┼╝y┼éa kolejny projekt nowelizacji ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zaka┼╝e┼ä i chor├│b zaka┼║nych u ludzi. Tym razem mia┼é on na celu walk─Ö z coraz silniejszymi ruchami i inicjatywami g┼éosz─ůcymi, ┼╝e ┼╝adnej pandemii nie ma lub ┼╝e koronawirus nie jest gro┼║n─ů chorob─ů. Odpowiedzi─ů na to zjawisko mia┼éoby by─ç wprowadzenie mo┼╝liwo┼Ťci karania grzywn─ů lub nawet ograniczeniem wolno┼Ťci os├│b rozpowszechniaj─ůcych podobne tre┼Ťci. Zgodnie z kalendarium na stronie Sejmu projekt trafi┼é do Komisji Sprawiedliwo┼Ťci i Praw Cz┼éowieka oraz Komisji Zdrowia.

R─Öka na pulsie

Miesi─ůc p├│┼║niej pos┼éanki Razem, Marcelina Zawisza i Daria Gosek-Popio┼éek, domaga┼éy si─Ö rzetelnych informacji na temat przebiegu pandemii koronawirusa. Zauwa┼╝y┼éy, ┼╝e na pocz─ůtku listopada pojawi┼é si─Ö chaos, cz─Ö┼Ť─ç wynik├│w test├│w (z prywatnych laboratori├│w) nie by┼éa wliczana do raport├│w. Rozwi─ůzaniem mia┼é by─ç obowi─ůzek publikacji danych epidemicznych w Biuletynie Informacji Publicznej. Pomys┼é nie zosta┼é zrealizowany.

8 stycznia pos┼éanki Lewicy apelowa┼éy o to, by w pierwszej turze szczepie┼ä uwzgl─Ödni─ç nauczycielki i nauczycieli oraz pracowniczki i pracownik├│w ┼╝┼éobk├│w i przedszkoli. Dzi─Öki temu wszyscy czuliby si─Ö bezpiecznie (tak┼╝e uczennice i uczniowie oraz ich rodzice), istnia┼éoby te┼╝ mniejsze ryzyko powrotu do edukacji zdalnej, kt├│ra rodzi przer├│┼╝ne problemy.

Dziesi─Ö─ç dni p├│┼║niej, 18 stycznia, odby┼éa si─Ö konferencja Lewicy, na kt├│rej zaprezentowany zosta┼é plan ratunkowy dla gospodarki. Pos┼éanki i pos┼éowie podkre┼Ťlali, ┼╝e przygotowane przez rz─ůd tarcze antykryzysowe s─ů dalece niewystarczaj─ůce. W┼Ťr├│d nowych propozycji znalaz┼éy si─Ö postulaty takie jak: pomoc dla ka┼╝dego ÔÇô niezale┼╝nie od bran┼╝y ÔÇô przedsi─Öbiorcy, kt├│rego przychody rok do roku spad┼éy o 75 procent; zwi─Ökszenie do 15 tysi─Öcy z┼éotych pomocy dla przedsi─Öbiorc├│w z jednoczesnym przed┼éu┼╝eniem mo┼╝liwo┼Ťci starania si─Ö o ni─ů o sze┼Ť─ç miesi─Öcy; wsparcie dla kobiet przebywaj─ůcych na urlopie macierzy┼äskim lub wychowawczym; zwi─Ökszenie z 1 do 4 miliard├│w z┼éotych pomocy finansowej dla gmin, dzi─Öki czemu otrzyma┼éaby j─ů ka┼╝da gmina w Polsce; uzale┼╝nienie wsparcia dla firm od zobowi─ůzania utrzymania zatrudnienia na takim samym poziomie jak dotychczas.

W lutym Lewica powr├│ci┼éa do kwestii szczepionek. W zwi─ůzku z nie do ko┼äca jasnym programem ich dystrybuowania oraz ÔÇô przede wszystkim ÔÇô chaosem wynik┼éym ze zmniejszonych dostaw od producent├│w Lewica przygotowa┼éa petycj─Ö do premiera Mateusza Morawieckiego o to, by rozpocz─ů┼é rozmowy na temat produkcji szczepionek w Polsce. Zwi─Ökszy┼éoby to ich liczb─Ö i skr├│ci┼éo czas dostawy, a tym samym przyczyni┼éo si─Ö do szybszego osi─ůgni─Öcia odporno┼Ťci populacyjnej, kt├│ra pozwoli┼éaby mie─ç wi─Öksz─ů kontrol─Ö nad pandemi─ů koronawirusa.

Konkretne rozwi─ůzania od pocz─ůtku

To tylko wyb├│r najwa┼╝niejszych dzia┼éa┼ä sejmowych Lewicy, kt├│ra zwraca┼éa uwag─Ö tak┼╝e na inne problemy i proponowa┼éa ich rozwi─ůzania. Przyk┼éadem mo┼╝e by─ç sytuacja ludzi kultury ÔÇô pod koniec grudnia partia Razem wystosowa┼éa d┼éugie stanowisko dotycz─ůce faktycznego braku pomocy rz─ůdowej dla tego sektora. Lewica proponowa┼éa r├│wnie┼╝ ograniczenie maksymalnej prowizji pobieranej przez platformy takie jak Pyszne.pl czy Wolt, na kt├│rych mo┼╝na zamawia─ç jedzenie, a kt├│re zabieraj─ů dla siebie niekiedy nawet 40 procent warto┼Ťci zam├│wienia, co dla pogr─ů┼╝onej w kryzysie gastronomii stanowi kolejne wielkie obci─ů┼╝enie. Inn─ů spraw─ů, kt├│r─ů nag┼éa┼Ťnia┼éa Lewica, by┼éa kwestia transportu zbiorowego ÔÇô 10 grudnia, podczas posiedzenia Sejmu, m├│wi┼éa o tym Paulina Matysiak z Razem, przypominaj─ůc, ┼╝e wiele po┼é─ůcze┼ä lokalnych jest likwidowanych lub zawieszanych ze wzgl─Ödu na pandemiczne obostrzenia. I to pomimo tego, ┼╝e ryzyko zaka┼╝enia si─Ö koronawirusem w transporcie zbiorowym jest wzgl─Ödnie niskie. Tymczasem pandemia mog┼éaby by─ç momentem inwestycji w nowoczesny, szybki i ekologiczny transport, co mia┼éoby dobre skutki dla klimatu, mieszkanek i mieszka┼äc├│w wielu region├│w, a tak┼╝e gospodarki.

Polityczki i politycy Lewicy g┼éo┼Ťno domagali si─Ö wi─Öc przer├│┼╝nych zmian, czy to w Sejmie, czy bior─ůc udzia┼é w ulicznych demonstracjach, czy w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych, czy wywiadach. Tak, ugrupowaniu brakuje sprawczo┼Ťci, mo┼╝na si─Ö r├│wnie┼╝ zastanawia─ç nad tym, czy poszczeg├│lne propozycje by┼éy i s─ů odpowiednio komunikowane. Nie zmienia to jednak faktu, ┼╝e Lewica od samego pocz─ůtku pandemii zg┼éasza konkretne rozwi─ůzania (notabene kierowane r├│wnie┼╝ do konsultacji spo┼éecznych) poszczeg├│lnych problem├│w, k┼éad─ůc nacisk na dobrostan pracowniczek i pracownik├│w, nie zapominaj─ůc jednak tak┼╝e o przedsi─Öbiorcach. Warto o tym pami─Öta─ç.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś