Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Lekcje Oporu. O pracy nad spektaklem wok├│┼é strajku nauczycieli

Po pierwszych rozmowach wiadomo ju┼╝, ┼╝e b─Ödzie smutno i b─Ödzie du┼╝o z┼éo┼Ťci. To dobrze, bo w polskiej szkole nie ma zazwyczaj miejsca na takie emocje. Jak powie jedna z naszych rozm├│wczy┼ä ÔÇô cho─ç min─ů┼é ju┼╝ ponad rok, nikt nie stworzy┼é przestrzeni do prze┼╝ycia tej traumy i straty.
Lekcje Oporu. O pracy nad spektaklem wokół strajku nauczycieli
ilustr.: Jan Stanisławski

ÔÇô Co stracili┼Ťcie? ÔÇô pytam za ka┼╝dym razem, gdy zaczynamy rozmow─Ö.

ÔÇô Du┼╝o nadziei. Energi─Ö. Z┼éudzenia. Troch─Ö czasu. Niekt├│re relacje i poczucie jedno┼Ťci w gronie pedagogicznym.

ÔÇô Ja straci┼éam miejsce codziennych zakup├│w. Nie chodz─Ö ju┼╝ do osiedlowego sklepu, bo zosta┼éam tam kiedy┼Ť zwyzywana. ┼╗e dobro dzieci si─Ö dla mnie nie liczy.

ÔÇô A ja odsun─Ö┼éam si─Ö od Ko┼Ťcio┼éa. Po tym, jak ksi─Ö┼╝a nie przyst─ůpili do strajku, stwierdzi┼éam, ┼╝e nie mam tam czego szuka─ç. Chrystus by┼é nauczycielem. Oni r├│wnie┼╝ powinni poczu─ç si─Ö nauczycielami.

 

ÔÇô A zyski?

ÔÇô Chyba najbardziej chodzi┼éo o godno┼Ť─ç. I to t─Ö godno┼Ť─ç zyskali┼Ťmy!

ÔÇô Pokazali┼Ťmy, ┼╝e nauczyciele te┼╝ mog─ů zosta─ç zauwa┼╝eni. Nauczycielki mog─ů tupn─ů─ç nog─ů, nie przyj┼Ť─ç na lekcje, zamkn─ů─ç klasy i nagle ca┼ée spo┼éecze┼ästwo doznaje o┼Ťwiecenia, ┼╝e przecie┼╝ kto┼Ť si─Ö ich dzie─çmi zajmuje, gdy oni s─ů w pracy.

 

Trauma, strata, ┼╝a┼éoba ÔÇô kto┼Ť powie, ┼╝e to wielkie s┼éowa. Ale strajk nauczycieli z kwietnia 2019 roku te┼╝ nie by┼é ma┼éy. Wzi─Ö┼éo w nim udzia┼é ponad siedemdziesi─ůt procent plac├│wek o┼Ťwiatowych w ca┼éym kraju. W istocie za┼Ť mia┼é wp┼éyw na nas wszystkich ÔÇô wprost lub po┼Ťrednio.

Czym by┼é dla samych nauczycielek i nauczycieli ÔÇô tych, kt├│rzy i kt├│re przyst─ůpi┼éy do niego, i tych, kt├│rzy tego nie zrobili?

Jakie by┼éy tamte dni, emocje, jakie znaczenia i sytuacje?

Jakiej wiedzy dostarczy┼é strajk tym, kt├│rzy szko┼é─Ö tworz─ů ÔÇô tak┼╝e uczniom i uczennicom, rodzicom, dyrektorkom i urz─Ödnikom?

Jak─ů lekcj─Ö odebrali sami nauczyciele ÔÇô ci, kt├│rzy protestowali, i ci, kt├│rzy sami w nim nie uczestniczyli?

Czego zabrak┼éo w postulatach protestu?

Co przyni├│s┼é szkole, jakie ┼Ťlady zostawi┼é?

Te pytania staj─ů si─Ö dla nas punktem wyj┼Ťcia, gdy na pocz─ůtku 2020 roku postanawiamy razem z Laboratorium Teatralno-Spo┼éecznym zrobi─ç spektakl opowiadaj─ůcy o strajku. Zaczynamy od spotka┼ä z protagonistami i protagonistkami. Z gronem pedagogicznym. Umawiamy si─Ö na indywidualne wywiady, a tak┼╝e na grupowe warsztaty, spotkania.

ÔÇô Spektakl? Ale b─Ödziecie odgrywa─ç rozmowy zwi─ůzkowc├│w z ministrem?

ÔÇô To si─Ö do teatru w og├│le nie nadajeÔÇŽ.

ÔÇô Szko┼éa to jeden wielki spektakl. Tylko taki nie na tematÔÇŽ

ÔÇô Chcia┼éabym to zobaczy─ç, trudno o tym opowiada─ç, mo┼╝e ┼éatwiej to jako┼Ť pokaza─ç.

┬áWszyscy nasi rozm├│wcy powtarzaj─ů, ┼╝e trudno opowiada si─Ö o smutku, z┼éo┼Ťci i rozczarowaniu. Ale tak┼╝e o godno┼Ťci. Mimo to chc─ů rozmawia─ç. To najcz─Ö┼Ťciej powracaj─ůce w trakcie wywiad├│w i warsztat├│w motywy. W opowie┼Ťciach pojawi─ů si─Ö te┼╝ dobre, lekkie wspomnienia. Gry planszowe, wsp├│lne ┼Ťpiewanie, robienie plakat├│w, sygna┼éy solidarno┼Ťci od rodzic├│w i uczni├│w. Granie w koszyk├│wk─Ö na sali gimnastycznej, jedzenie ciasta, kt├│re kto┼Ť upiek┼é. Poczucie wsp├│lnego celu, rebelii, jakiej┼Ť zmiany. Nawet nadzieja. Ale jednak znak├│w zapytania, b├│lu, zawodu i poczucia przegranej b─Ödzie w tych opowie┼Ťciach najwi─Öcej.

Chcemy je przyj─ů─ç, wys┼éucha─ç i pomie┼Ťci─ç. Wi─Öc s┼éuchamy, pytamy, prowokujemy i zapraszamy do dzielenia si─Ö refleksjami. Nie oczekujemy, ┼╝e b─Öd─ů to sk┼éadne, pogodne i przynosz─ůce ┼éatwe rozwi─ůzania historie. Wiemy, ┼╝e teatr pomie┼Ťci wszystkie odcienie i tony.

ÔÇô Ja to nic nie pami─Ötam.

ÔÇô Ch─Ötnie porozmawiam, jeszcze tego nie przepracowa┼éam, nikt mnie o to nie pyta┼éÔÇŽ

ÔÇô Nie ma o czym gada─ç, wiadomo jaki by┼é koniec, pora┼╝ka, ┼╝alÔÇŽ No ale dobrze, w┼éa┼Ťciwie co┼Ť mog─Ö opowiedzie─ç.

ÔÇô Chc─Ö m├│wi─ç. Przecie┼╝ my nawet nie mieli┼Ťmy szansy dowiedzie─ç si─Ö dok┼éadnie, co prze┼╝ywali inni. Ba, ja nawet nie do ko┼äca wiem, co sama prze┼╝y┼éam! Jak mo┼╝na z tym tak tkwi─ç samej?

┬áLaboratorium Teatralno-Spo┼éeczne to kolektyw os├│b, kt├│re s─ů praktykami i praktyczkami sztuki, ale identyfikuj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ z aktywizmem. Wierzymy, ┼╝e teatr jest przestrzeni─ů rozmowy o sprawach wa┼╝nych spo┼éecznie, tak┼╝e w ich niewidocznym na co dzie┼ä wymiarze. Sztuk─Ö, wed┼éug nas, mo┼╝na traktowa─ç jako pojemny teren, miejsce spotkania sprzecznych i odmiennych postaw oraz interes├│w. Wsp├│lnie mog─ů tu zabrzmie─ç bardzo r├│┼╝ne g┼éosy. Pedagogika teatru daje narz─Ödzia, za pomoc─ů kt├│rych mo┼╝na wyobra┼╝a─ç sobie, a nawet wypracowywa─ç spo┼éeczn─ů zmian─Ö. Sprzyja pog┼é─Öbianiu ┼Ťwiadomo┼Ťci, prze┼╝ywaniu emocji, na kt├│re cz─Östo nie ma miejsca i czasu w przestrzeni publicznej. Od pocz─ůtku istnienia kolektywu podejmujemy w naszej tw├│rczo┼Ťci sprawy i tematy, kt├│re dziej─ů si─Ö obok nas, w sferze publicznej. Najbardziej interesuj─ů nas te, kt├│re wydarzaj─ů si─Ö na styku wra┼╝liwo┼Ťci, pogl─ůd├│w, interes├│w. Na og├│┼é staj─ů si─Ö przyczyn─ů lub efektem konfliktu, sporu. Nie chcemy ich rozstrzyga─ç, ale pokazywa─ç ich z┼éo┼╝ono┼Ť─ç. Nag┼éa┼Ťnia─ç sprawy, kt├│re uznajemy za wa┼╝ne czy wr─Öcz kluczowe.

Sam teatr organicznie czerpie swoj─ů energi─Ö ze sporu. To, co nie mie┼Ťci si─Ö w debacie, w performansie mo┼╝e zosta─ç wyra┼╝one, ujawnione. Strajk nauczycieli tylko z pozoru jest prost─ů histori─ů. W istocie to palimpsest ÔÇô opinii, sytuacji, perspektyw, wieloletnich tradycji, przyzwyczaje┼ä, szkolnych rytua┼é├│w. Jak m├│wi jeden z uczestnik├│w warsztat├│w: szko┼éa sama w sobie jest konfliktem. Strajk to tylko najbardziej widoczny punkt, czubek g├│ry lodowej.

Scenariusz spektaklu Lekcje Oporu konstruujemy w oparciu o rozmowy ze strajkuj─ůcymi lub tymi, kt├│rzy i kt├│re strajku nie podj─Ö┼éy. Praktykujemy metod─Ö pracy, kt├│r─ů roboczo nazywamy etnodramaturgi─ů lub dramaturgi─ů w procesie, dramaturgi─ů spo┼éeczn─ů. Czerpiemy z ┼╝ywego j─Özyka. Z etnograficznym, czu┼éym i nieoceniaj─ůcym zaciekawieniem, uznaj─ůc prawo do odmienno┼Ťci prze┼╝y─ç i pogl─ůd├│w, wys┼éuchujemy opowie┼Ťci snutych z r├│┼╝nych perspektyw. Tekst spektaklu powstaje ze splecionych fragment├│w, zderzonych ze sob─ů narracji. To one staj─ů si─Ö podstaw─ů poszukiwa┼ä zespo┼éu, punktem wyj┼Ťcia do improwizacji, drogowskazem dla kszta┼étowania scenicznej formy.

Na pocz─ůtku, w trakcie wywiad├│w i warsztat├│w z nauczycielami, interesuje nas wszystko ÔÇô to, jak─ů wizj─Ö szko┼éy maj─ů nasze rozm├│wczynie, co je same sk┼éoni┼éo do wybrania zawodu nauczycielki. Jakie s─ů ich my┼Ťli na temat reform, jaki stosunek do uczni├│w, nauczania, wiedzy. Ale te┼╝ co s─ůdz─ů o protestowaniu, czy uznaj─ů strajk za skuteczn─ů form─Ö, czy widz─ů szko┼é─Ö jako instytucj─Ö polityczn─ů i co to dla nich oznacza. Dopytujemy o to, jak patrz─ů na swoje klasy, na swoich wsp├│┼épracownik├│w. Jak czuj─ů si─Ö, ucz─ůc, oceniaj─ůc, realizuj─ůc podstawy programowe, kt├│re nie zawsze im odpowiadaj─ů. Czy czuj─ů swoj─ů sprawczo┼Ť─ç? Wa┼╝no┼Ť─ç? Co daje im satysfakcj─Ö? Pytamy te┼╝ o rzeczy pozornie b┼éahe, kt├│re sk┼éadaj─ů si─Ö na codzienno┼Ť─ç szkolnego ┼╝ycia i tworz─ů ÔÇô by u┼╝y─ç teatralnego j─Özyka ÔÇô scenografi─Ö ich pracy. Z prawdziwym zainteresowaniem s┼éuchamy o tym, jak szko┼éa wygl─ůda, jak pachnie, jak si─Ö w niej m├│wi, jakie s─ů zwyczaje. Kto ni─ů rz─ůdzi, jakie s─ů ukryte hierarchie, jak obchodzi si─Ö ┼Ťwi─Öta? Co wisi na ┼Ťcianach? Jak strajk zmieni┼é te dekoracje, w jaki spos├│b przemeblowa┼é szko┼é─Ö? Czy w og├│le to zrobi┼é? O co w nim chodzi┼éo? Co po nim zosta┼éo? I jak oni i one z tym wszystkim si─Ö czuj─ů. Maj─ůc przecie┼╝ swoje potrzeby, niepokoje, zobowi─ůzania. Pytamy, o czym ta opowie┼Ť─ç jest dla nich.

Osobisty kontakt z nauczycielkami i nauczycielami daje mo┼╝liwo┼Ť─ç wys┼éuchania historii, z kt├│rych ka┼╝da brzmi inaczej, objawia inne oblicze polskiej szko┼éy, polskiego spo┼éecze┼ästwa, polskiej edukacji. Okazuje si─Ö, ┼╝e te opowie┼Ťci z kwietnia 2019 roku w wi─Ökszo┼Ťci pozostaj─ů brutalnie zerwane, niedoko┼äczone, popl─ůtane. Nie by┼éo kiedy ich wyrazi─ç, posk┼éada─ç, prze┼╝y─ç. Wraz z nimi, cz─Östo wypowiadanymi po raz pierwszy, dostajemy pakiet zaufania i dost─Öp do skomplikowanych uczu─ç. Z wdzi─Öczno┼Ťci─ů i onie┼Ťmieleniem przyjmujemy te skrawki, obrazy, wspomnienia i refleksje w prezencie. Jeste┼Ťmy ┼Ťwiadomi, ┼╝e nie┼éatwo dzieli─ç si─Ö wspomnieniami, w kt├│rych do┼Ťwiadczenie krzywdy miesza si─Ö z nadziej─ů, strach i wyczerpanie towarzyszy poczuciu sensu lub ch─Öci jego poszukiwania. Wierzymy jednak, ┼╝e sam akt opowiadania pozwala odzyska─ç do pewnego stopnia sprawstwo i wp┼éyw, da─ç poczucie, ┼╝e mog─Ö t─Ö histori─Ö po swojemu snu─ç. Przepowiadanie historii i tworzenie narracji przynosi ulg─Ö, pozwala zbudowa─ç braterstwo lub siostrze┼ästwo, nape┼énia koj─ůcym i uwalniaj─ůcym przekonaniem, ┼╝e nie jeste┼Ťmy sami i same.

ÔÇ×Nigdy nie b─Ödziesz sz┼éa samaÔÇŁ to has┼éo wielu obywatelskich mobilizacji, kt├│re na dobre osadzi┼éo si─Ö w ostatnich miesi─ůcach w repertuarze strajkowym, staj─ůc si─Ö refrenem, kt├│ry dodaje si┼é. Nadzieja na ÔÇ×niebycie sam─ůÔÇŁ rodzi si─Ö w ┼Ťpiewie spo┼éeczno┼Ťci, w skandowaniu t┼éumu, w dos┼éownym chodzeniu razem, rami─Ö w rami─Ö. Tak bywa w przypadku wi─Ökszo┼Ťci protest├│w.

Jednak ze strajkiem nauczycieli jest inaczej, bo zosta┼é zamkni─Öty za murami budynk├│w opatrzonych czerwono-bia┼éymi tabliczkami i god┼éami. Odgrodzony od miasta, obrzucony niech─Ötnymi spojrzeniami poirytowanych obywateli, z kt├│rych niewielu poczu┼éo, ┼╝e to tak┼╝e ich sprawa.

ÔÇô Wszyscy m├│wili, ┼╝e s─ů tylko k┼éopoty, ┼╝e przez nas ro┼Ťnie na mie┼Ťcie wandalizm, bo si─Ö m┼éodzie┼╝ snuje zamiast w szkole siedzie─ç.

ÔÇô Ju┼╝ nied┼éugo nie b─Ödziecie mogli sobie pozwoli─ç na takie frykasy ÔÇô komentowa┼éy kasjerki w Biedronce, gdy skanowa┼éy zakupy kogo┼Ť, o kim wiedzia┼éy, ┼╝e strajkuje.

ÔÇô No i sakramentalne: Dobro dzieci jest najwa┼╝niejsze. Nie mo┼╝na po┼Ťwi─Öca─ç dobra dzieci dla w┼éasnych interes├│w!

┬áNie tak ┼éatwo, wobec podobnych reakcji i braku buduj─ůcych do┼Ťwiadcze┼ä protestowania w t┼éumie, czu─ç na ulicy spo┼éeczn─ů solidarno┼Ť─ç. Zamiast lecie─ç do g├│ry na fali uniesienia zbiorowo┼Ťci mo┼╝na mie─ç wra┼╝enie, ┼╝e spada si─Ö w pustk─Ö. I to samotnie. Zamiast ÔÇ×nigdy nie b─Ödziesz sz┼éa samaÔÇŁ jak echo zaczyna brzmie─ç ÔÇ×spadaj. I to samotnieÔÇŁ. Ta metafora pustki, wykluczenia pojawia si─Ö w opowie┼Ťciach o strajku nauczycieli bardzo cz─Östo.

Przeb┼éysk nadziei, chwila entuzjazmu. A potem? Potem nic. Koniec, Pora┼╝ka. Grunt usuwa si─Ö spod n├│g. W takiej pr├│┼╝ni bardzo trudno funkcjonowa─ç.

ÔÇ×Nigdy nie b─Ödziesz sz┼éa samaÔÇŁ. By─ç mo┼╝e w┼éa┼Ťnie dlatego postanawiamy zrobi─ç ten spektakl i poprzedzi─ç go spotkaniami z nauczycielami i dla nauczycieli. By uspo┼éeczni─ç i przywr├│ci─ç na nowo ┼Ťwiadomo┼Ť─ç wydarze┼ä z kwietnia 2019 roku. By wzmocni─ç i piel─Ögnowa─ç do┼Ťwiadczenie wsp├│lnej sprawy, by da─ç impuls solidarno┼Ťci. By pokaza─ç, ┼╝e w innych miastach, wsiach, w szko┼éach i przedszkolach, nauczycielki kontraktowe, pocz─ůtkuj─ůcy i do┼Ťwiadczeni pedagodzy, a nawet dyrektorki maj─ů podobne lub r├│┼╝ne, ale jako┼Ť wsp├│┼ébrzmi─ůce do┼Ťwiadczenia.

By da─ç szans─Ö na dzielenie trudnego. Bo to, co trudne, mo┼╝e w spo┼éecznej wymianie sta─ç si─Ö l┼╝ejsze, ┼éatwiejsze do zrozumienia. Nie tylko wtedy, gdy si─Ö o tym rozmawia, ale gdy za pomoc─ů tw├│rczych, teatralnych i performatywnych narz─Ödzi rozbraja si─Ö wspomnienia, dzieli skojarzeniami, konstruuje sensy.

Warsztat pedagogiczno-teatralny zawsze odwo┼éuje si─Ö do do┼Ťwiadczenia i do wyobra┼║ni. Jest zach─Öt─ů, by to, co znane i bliskie, pu┼Ťci─ç w ruch. By za pomoc─ů cia┼éa, g┼éosu, energii grupowej, improwizacji, ─çwicze┼ä dramaturgicznych wyrazi─ç my┼Ťli lub spotka─ç si─Ö we wsp├│┼édzia┼éaniu z innymi cz┼éonkami grupy.

Warsztat taki mo┼╝e sta─ç si─Ö odpowiednikiem uspo┼éecznionego protestu, jego uniesienia i wsp├│lnoty. Jest bowiem terenem spotkania, szans─ů na bycie rami─Ö w rami─Ö ÔÇô w tym, co podobne, ale te┼╝ w r├│┼╝nicach, konflikcie. Ma┼ée odkrycia: ÔÇ×Kto┼Ť ma tak samo jak jaÔÇŁ, ale te┼╝ zdziwienia sprzyjaj─ůce empatii: ÔÇ×On my┼Ťli inaczej, a przecie┼╝ jeste┼Ťmy na tym samym w├│zkuÔÇŁ ÔÇô to one pozwalaj─ů na nowo prze┼╝y─ç wydarzenie, kt├│re uwiera, zdaje si─Ö niedoko┼äczone.

Mo┼╝liwo┼Ť─ç opowiedzenia historii ma niesamowit─ů warto┼Ť─ç wzmacniaj─ůc─ů. Pozwala domkn─ů─ç zerwane w─ůtki, daje now─ů si┼é─Ö. Wiedz─ů o tym psychoterapeuci. A my, ludzie pedagogiki teatru, cho─ç pracujemy w inny spos├│b i mamy inne narz─Ödzia oraz cele, podzielamy to przekonanie.

Dlatego uwalniamy i wymieniamy historie, a na ich bazie tworzymy sceny, sytuacje, dzia┼éania. Puszczamy je w ruch, przetwarzamy, montujemy, nadajemy im form─Ö, kt├│ra pozwala na ich przenoszenie i transfer.

Jeste┼Ťmy praktykami teatru. To, co proponujemy, zawsze osadzone jest w ciele, przestrzeni i wyczuleniu na dramaturgi─Ö zdarze┼ä.

Wsp├│lnie wyklejamy schemat szko┼éy, symbolicznie wchodzimy na szkolne korytarze i do klas, do sekretariatu i sali gimnastycznej. Przywo┼éujemy szkolne gesty, d┼║wi─Öki, powiedzonka, sposoby chodzenia, rekwizyty. Pami─Ö─ç cia┼éa kryje w sobie niekiedy wi─Öcej tajemnic i ol┼Ťnie┼ä ni┼╝ pami─Ö─ç naszych umys┼é├│w.

Zach─Öcamy nauczycieli, by przypomnieli sobie strajkowe opowie┼Ťci i opisali miejsca, kt├│re im si─Ö z nimi kojarz─ů. Prosimy, by nadali tym opowie┼Ťciom tytu┼éy. Tworzenie autorskich tytu┼é├│w historii strajkowych daje poczucie sprawstwa. Pozwala te┼╝ nag┼éo┼Ťni─ç perspektyw─Ö osobist─ů, uwzgl─Ödniaj─ůc─ů uczucia i podmiotowo┼Ť─ç nauczycieli. Te tytu┼éy to wyraz z┼éo┼╝ono┼Ťci, lustro dla szczeg├│lnej mieszanki tego, co trywialne, codzienne, i tego, co wizyjne, zwi─ůzane z warto┼Ťciami.

Potem przygl─ůdamy si─Ö tytu┼éom, kt├│re pojawia┼éy si─Ö w prasie. To bolesna lektura, jednak wsp├│lnie mierzymy si─Ö z ni─ů, ob┼éaskawiamy, nabieramy dystansu, ┼╝artujemy, ironizujemy.

W ramach warsztatowych zada┼ä prosimy pary uczestnik├│w o przygotowanie wyst─ůpie┼ä. Maj─ů postawi─ç si─Ö w roli dyrektorki, ministra, uczni├│w, rodzic├│w, a mo┼╝e zupe┼énie fikcyjnej postaci, kt├│ra z jakiego┼Ť powodu m├│wi o strajku. Ten zabieg dzia┼éa jak zerwanie tamy. Padaj─ů mocne s┼éowa, klaruj─ů si─Ö w nich marzenia, formu┼éuj─ů postulaty. Zaczyna dzia┼éa─ç energia zabawy, wyg┼éupu, przedrze┼║niania, pojawia si─Ö ironia, o kt├│rej wiemy przecie┼╝, ┼╝e pozwala oswoi─ç to, co zbyt trudno zrozumie─ç i przyj─ů─ç: wszystkie dysonanse poznawcze i powody do za┼éamania r─ůk, kt├│rych w szkole nie brakuje. Nauczyciele pisz─ů przem├│wienia. ┼Ümia┼éo si─Ögaj─ů po kawa┼éki z prasy ÔÇô przekszta┼écone przez nich obelgi, oskar┼╝enia i oceny skierowane w stron─Ö ich ┼Ťrodowiska nie brzmi─ů ju┼╝ tak przera┼╝aj─ůco.

┼Ümiech i przechwycenie narracji przywraca sprawczo┼Ť─ç.

Plakat stworzony przez uczestniczk─Ö warsztatu.

Plakat stworzony przez uczestniczk─Ö warsztatu.

Plakat stworzony przez uczestniczk─Ö warsztatu.

Na warsztatach robimy te┼╝ transparenty. Po serii ─çwicze┼ä, w trakcie kt├│rych zbieramy skojarzenia, wci─ů┼╝ wymieniamy si─Ö opowie┼Ťciami, spieramy o to, czy sednem strajku by┼éa wizja szko┼éy, prawa pracownicze, czy potrzeba wi─Ökszej samorz─ůdno┼Ťci ┼Ťrodowiska, czas na kolejn─ů akcj─Ö. Przygotowujemy postery, plakaty. Czerpiemy z energii spotkania. To ona pozwala wyra┼╝a─ç na plakatach nie tylko marzenia i nadzieje, ale i gniew. Gniew, kt├│ry w nieszcz─Ösnym procesie socjalizacji uczymy si─Ö ÔÇô zw┼éaszcza je┼Ťli jeste┼Ťmy kobietami ÔÇô t┼éumi─ç, chowa─ç do kieszeni, wyrzuca─ç do kosza, dusi─ç w zal─ů┼╝ku.

Tym razem tak nie jest. Na szarym papierze wypisywane s─ů mocne has┼éa, wyznania, pierwszy raz wyra┼╝one potrzeby. Jest w tym co┼Ť niezwykle wzruszaj─ůcego, na twarzach pojawiaj─ů si─Ö u┼Ťmiechy, r─Öce unosz─ů si─Ö w g├│r─Ö, wystukujemy wsp├│lny rytm. Teatr ma moc emancypacji i rewolucji. Nawet je┼Ťli chwilow─ů, to dodaj─ůc─ů odwagi i u┼éatwiaj─ůc─ů kolejne kroki.

Kto┼Ť m├│g┼éby powiedzie─ç, ┼╝e to tylko warsztat, sytuacja sztuczna i laboratoryjna, ┼╝e prawdziwy strajk si─Ö sko┼äczy┼é, i to bynajmniej nie sukcesem. A jednak widok tych wypracowanych na warsztacie gest├│w ÔÇô silnych i stanowczych, brzmienie mocnych s┼é├│w, gorzko-kwa┼Ťne teksty, kt├│re puentuj─ů w jednym zdaniu wiele dni zmaga┼ä ÔÇô to wszystko pokazuje, ┼╝e ta szczeg├│lna forma sztuki ze spo┼éeczno┼Ťci─ů, jak─ů jest pedagogika teatru, oferuje mo┼╝liwo┼Ť─ç syntezy i lepszego zrozumienia oraz prze┼╝ycia tego, co si─Ö wydarzy┼éo.

Strajk dostaje swoje drugie ┼╝ycie tu, w trakcie warsztatowego spotkania. Jedna z uczestniczek ze wzruszeniem podsumowuje, ┼╝e dla niej jest to laboratorium ┼╝a┼éoby, realna wsp├│lnota do┼Ťwiadcze┼ä, kt├│ra konieczna jest, by i┼Ť─ç dalej, w nowe dzia┼éanie lub w kierunku rezygnacji.

W trakcie warsztatu zostaj─ů nam u┼╝yczone historie z ca┼éym bogactwem znacze┼ä, gest├│w, obraz├│w. Wszystko to zabieramy ze sob─ů na pr├│by, do teatru.

Teatr czyni opowie┼Ťci s┼éyszalnymi. Obrazy, dot─ůd pozostawione w cieniu lub ukryciu ÔÇô widzialnymi. Jako arty┼Ťci i artystki, pedagodzy i pedago┼╝ki teatru widzimy siebie w roli tych, kt├│rzy s┼éuchaj─ů i przekazuj─ů opowie┼Ťci innym. Chcemy, by nasza praca by┼éa po┼╝yteczna, by mog┼éa sta─ç si─Ö medium dla uspo┼éecznienia tej sprawy. Chcemy przybli┼╝y─ç j─ů naszym widzom, w┼Ťr├│d kt├│rych b─Öd─ů inni nauczyciele, rodzice os├│b chodz─ůcych do szko┼éy ÔÇô byli, obecni, przyszli. Chcemy by obejrzeli i wys┼éuchali jej byli uczniowie i uczennice, osoby, kt├│re decyduj─ů o kszta┼écie edukacji, urz─Ödniczki, kuratorzy, a tak┼╝e ci, kt├│rzy mog─ů twierdzi─ç, ┼╝e ich to nie obchodzi, ┼╝e z polsk─ů szko┼é─ů nic ich nie ┼é─ůczy. Ich chcemy zainteresowa─ç szczeg├│lnie, poniewa┼╝ mamy g┼é─Öbokie przekonanie, ┼╝e szko┼éa jest spraw─ů publiczn─ů i nikt w istocie nie mo┼╝e powiedzie─ç, ┼╝e go (lub jej) nie dotyczy. Je┼Ťli tak m├│wi, to nie zdaje sobie sprawy z prostej zale┼╝no┼Ťci: jaka szko┼éa, takie spo┼éecze┼ästwo, jakie spo┼éecze┼ästwo, taka szko┼éa. To sprz─Ö┼╝enie zwrotne dzia┼éa, czy w nie wierzymy, czy nie.

Teatr to nie tylko lustro, opowie┼Ť─ç, ale te┼╝ uczestnictwo.

Dlatego Lekcje Oporu b─Öd─ů wezwaniem do uczestnictwa, b─Öd─ů performansem uspo┼éeczniaj─ůcym, zach─Öt─ů do podj─Öcia dzia┼éania, wzi─Öcia odpowiedzialno┼Ťci, praktykowania solidarno┼Ťci. B─Öd─ů pr├│b─ů oddania ÔÇô cho─çby symbolicznie ÔÇô szko┼éy i jej spraw wsp├│lnocie spo┼éecznej. Ca┼éej.

*

Premiera spektaklu planowana na 15 grudnia 2020 w Szkole przy ulicy Emilii Plater 31. Wszystkie informacje b─Öd─ů na Facebooku Stowarzyszenia Pedagog├│w Teatru.┬á

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś