Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Kr贸l Tygrys贸w i kraj, kt贸ry boli

Niekt贸rzy komentatorzy por贸wnali Joego Exotica do prezydenta Donalda Trumpa. Jest jednak gorzej. G艂贸wny bohater serialu 鈥濼iger King鈥 m贸g艂by 艣mia艂o powiedzie膰: 鈥濽SA to ja鈥.
Kr贸l Tygrys贸w i kraj, kt贸ry boli
Kadr z serialu 鈥濼iger King鈥 (z materia艂贸w promocyjnych Netflixa)

Rzeczywisto艣膰 jest nierealistyczna. 鈥濼iger King鈥 to serial dokumentalny, ale opowiadaj膮cy o tak niesamowitych postaciach i zwrotach akcji, 偶e gdyby by艂y po prostu fikcj膮, odrzucono by je jako nieprawdopodobne. Dla tych, co jeszcze nie znaj膮 鈥 opis z fanpage鈥檃 鈥濻膮 na 艣wiecie p艂yty, o kt贸rych nie 艣ni艂o si臋 m艂odym klerykom鈥:

Kilkudziesi臋ciu bohater贸w, z kt贸rych 偶aden nie budzi nawet najdrobniejszej sympatii? Jest. Totalnie posrane 艣rodowisko nawiedzonych hodowc贸w dzikich kot贸w? Checked. Zlecenia zab贸jstw, niewyja艣nione znikni臋cia milioner贸w, oszustwa na wielk膮 skal臋, narcyzm na pe艂nej, polityka, rozgrywki o grub膮 kas臋 鈥 wszystko to tam jest. I to podane w sosie z dorodnego, groteskowego white trash. Same postaci dramatu s膮 wspania艂e. Joe Exotic 鈥 hodowca dzikich kot贸w, muzyk country, przegi臋ty gej z frycem na czeskiego futbolist臋 偶yj膮cy w poligamicznym ma艂偶e艅stwie z dwoma nastolatkami, mi艂o艣nik broni i materia艂贸w wybuchowych, kandydat na prezydenta Stan贸w Zjednoczonych鈥 to jeden kolo na razie. A s膮 kolejni.

To frapuj膮ce, 偶e taki serial zyska艂 tak ogromn膮 popularno艣膰 w 艣rodku pandemii. Sophie Gilbert pisze na 艂amach 鈥濼he Atlantic鈥: 鈥濲est co艣 strasznego w tym, jak 芦Tiger King禄 sta艂 si臋 w kulturze punktem odniesienia 鈥 w momencie, gdy tak bardzo potrzebujemy empatii. [鈥 Bohaterowie serialu woleli zbudowa膰 wok贸艂 siebie w艂asne 艣wiaty ni偶 w jakikolwiek spos贸b pow艣ci膮gn膮膰 swoje najgorsze impulsy鈥. Z drugiej strony: je偶eli teraz nie potrzebujemy eskapizmu, to kiedy? Cho膰 rzeczywisto艣膰 i tutaj daje o sobie zna膰 鈥 jak podkre艣la autorka bloga 鈥瀂wierz Popkulturalny鈥, pog艂oska, i偶 Joe Exotic w wi臋zieniu zarazi艂 si臋 koronawirusem, jest 鈥瀞urrealistycznym przypomnieniem, 偶e to wszystko dzia艂o si臋 芦naprawd臋禄鈥. (Sk膮din膮d p贸藕niej t臋 wie艣膰 zdementowano).

O Joem Exoticu wypowiada艂 si臋 nawet 鈥 zapytany przez dziennikarza 鈥 prezydent Donald Trump. A co wa偶niejsze, 鈥濼iger Kinga鈥 w ci膮gu pierwszych dziesi臋ciu dni wy艣wietli艂o ponad 34 miliony ludzi. To wi臋cej ni偶 w przypadku drugiego sezonu 鈥濻tranger Things鈥 i prawie tyle samo, co w przypadku sezonu trzeciego. Co, je艣li nie jest to jedynie zbieg okoliczno艣ci?

Zwyci臋stwo nerd贸w, pat 鈥瀊ia艂ych 艣mieci鈥

鈥濻tranger Things鈥 to serial o dorastaniu w latach 80. 鈥 z potworami. To r贸wnie偶 opowie艣膰 o 贸wczesnej kulturze popularnej, od horror贸w Stephena Kinga po automaty z grami wideo. Nostalgia za tamtym okresem jest dzi艣 doskonale widoczna, a jej najostrzejszy wyraz stanowi Spielbergowska ekranizacja powie艣ci Ernesta Cline鈥檃 鈥濺eady Player One鈥. Tu ju偶 obsesja na punkcie wspomnianej dekady dos艂ownie ratuje 艣wiat: umieraj膮cy tw贸rca gigantycznej cyfrowej rzeczywisto艣ci, codziennie przyci膮gaj膮cej wi臋kszo艣膰 偶yj膮cych ludzi, pozostawia klucze osobie, kt贸ra rozwi膮偶e szereg zagadek nawi膮zuj膮cych do tamtej epoki.

Popularno艣膰 tych sentyment贸w i fantazji jest oznak膮 zwyci臋stwa nerd贸w. Stereotyp 偶yciowego niedorajdy zafascynowanego komputerami upad艂 pod ci臋偶arem zmian spo艂ecznych, w szczeg贸lno艣ci 鈥 informatyzacji. Wielu dawnych nerd贸w ma dzi艣 pieni膮dze, by g艂osowa膰 portfelami na utwory bliskie ich m艂odzie艅czym fascynacjom. Inni sami robi膮 filmy, seriale i komiksy, kszta艂tuj膮c szersz膮 popkulturow膮 wyobra藕ni臋. W polskim wydaniu emblematyczny jest tutaj mem z 鈥瀒mprez膮 informatyk贸w鈥: dzi艣 rozumiemy, 偶e pij膮cy kompot okularnicy 鈥 nie wszyscy, oczywi艣cie 鈥 kszta艂tuj膮 艣wiat na swoje podobie艅stwo. Informatyk贸w i programistek z Doliny Krzemowej nikt ju偶 nie lekcewa偶y.

Biedni mieszka艅cy po艂udniowych stan贸w w USA, okre艣lani jako 鈥瀊ia艂e 艣miecie鈥, white trash, nigdy nie osi膮gn臋li podobnego statusu (rzecz jasna nie maj膮 go te偶 ci, kt贸rzy dodatkowo mieli pecha urodzi膰 si臋 z niew艂a艣ciwym kolorem sk贸ry). Cz臋艣膰 jednak wszelkimi sposobami walczy o sukces. Jaki艣 sukces. I tak wracamy do 鈥濼iger Kinga鈥.

Ameryka艅skie z艂udzenia

Zanim Joseph Schreibvogel zosta艂 Joem Exotikiem, 偶y艂 najpierw w Kansas, a potem w Teksasie. Rodzic贸w mia艂 wzgl臋dnie zamo偶nych, ale wykonywa艂 zaj臋cia typowe raczej dla klasy ludowej ni偶 艣redniej: by艂 policjantem, ochroniarzem w barze, w艂a艣cicielem sklepu ze zwierz臋tami. Urodzony w 1963 roku, cz臋艣膰 m艂odo艣ci prze偶y艂 w艂a艣nie w latach 80., z kt贸rymi 艂atwo skojarzy膰 jego wsp贸艂czesn膮 fryzur臋. Nic dziwnego, 偶e twarz Exotica zdobi dzisiaj koszulki utrzymane w stosownej retrostylistyce.

Niekt贸rzy komentatorzy (mi臋dzy innymi znany z 鈥濼he Daily Show鈥 Trevor Noah) por贸wnali ju偶 Exotica do Trumpa. Jest jednak gorzej. Joseph Allen Maldonado-Passage m贸g艂by 艣mia艂o powiedzie膰: 鈥濽SA to ja鈥. Jego biografia, uciele艣niaj膮ca mit self-made mana w najbardziej narcystycznej postaci, jest jak cosplay Stan贸w Zjednoczonych z czas贸w prawicowej prezydentury Ronalda Reagana. Trudno zreszt膮 nie zada膰 sobie pytania, czy to nie z tego w艂a艣nie okresu wywodz膮 si臋 polityczne pogl膮dy naszego bohatera (w pe艂nej krasie zaprezentowane w niedawnych prawyborach Partii Libertaria艅skiej, kiedy to chcia艂 si臋 ubiega膰 o stanowisko gubernatora Oklahomy).

Je偶eli serial 鈥濻tranger Things鈥 jest marzeniem o popkulturze lat 80., Joe Exotic uosabia to, co sta艂o si臋 w贸wczas z ameryka艅skim snem. Zawsze by艂 on z艂udzeniem, z nielicznymi wyj膮tkami, ale teraz ju偶 bardzo wyra藕nie ma twarz Josepha Schreibvogela z 鈥濼iger Kinga鈥, Billy鈥檈go McFarlanda z 鈥濬yre鈥 albo Elizabeth Holmes z 鈥濼he Inventor鈥. Wszystkim trojgu postawiono zarzuty (pierwsz膮 dw贸jk臋 ju偶 skazano) za sie膰 przest臋pstw, w kt贸rej zagubili si臋 sami i w kt贸r膮 wci膮gn臋li wielu innych. Prywatne zoo finansowane po cz臋艣ci z nielegalnego handlu tygrysami? Olbrzymi festiwal na egzotycznej wyspie, kt贸ry de facto nigdy si臋 nie odby艂? Niezwyk艂a maszyna maj膮ca zrewolucjonizowa膰 testy krwi? Ka偶de z tych przedsi臋wzi臋膰 obraca艂o si臋 wok贸艂 niebywa艂ej charyzmy za艂o偶yciela (lub za艂o偶ycielki), ka偶de wznosi艂o si臋 na kolejnych warstwach p贸艂prawd i ca艂ych k艂amstw, by w ko艅cu upa艣膰 pod w艂asnym ci臋偶arem. I ludzie patrz膮cy na rumowisko mogli tylko zadawa膰 sobie pytanie: 鈥濲akim cudem to wszystko wspiera艂em, jakim cudem wp艂aca艂am pieni膮dze, jakim cudem nie zorientowa艂em si臋, 偶e to runie?鈥.

W dzisiejszych Stanach Zjednoczonych mo偶na si臋 znale藕膰 i utrzyma膰 na szczycie, je偶eli kto艣 ma taki kapita艂 startowy jak Donald Trump, kt贸ry potrafi艂 powiedzie膰 ca艂kiem na serio: 鈥炁粂cie nie by艂o dla mnie 艂atwe. Zaczyna艂em w Brooklynie. M贸j ojciec po偶yczy艂 mi tylko milion dolar贸w鈥. W innych wypadkach 鈥 tak zdaj膮 si臋 m贸wi膰 nowe ameryka艅skie dokumenty 鈥 awans spo艂eczny i fantastyczna kariera to iluzje. U jednych na miar臋 Elizabeth Holmes, kt贸ra zdoby艂a sobie poparcie Hillary Clinton czy Henry鈥檈go Kissingera. U drugich na miar臋 Joego Exotica, monarchy white trashu, kt贸rego sta膰 by艂o na wydawanie setek tysi臋cy dolar贸w na procesy s膮dowe, ale kt贸ry nawet nie pr贸bowa艂 wkroczy膰 do szanowanej klasy 艣redniej. Rzeczywisto艣膰 mo偶e si臋 ugi膮膰 na pewien czas, lecz w ko艅cu wraca do pierwotnego kszta艂tu. A to boli.

I taki jest chyba sens 鈥濼iger Kinga鈥. Stany Zjednoczone 鈥 wcze艣niej czy p贸藕niej 鈥 musz膮 bole膰.

*

Dzi臋kuj臋 za inspiracj臋 Katarzynie Czajce-Kominiarczuk (vel Zwierzowi Popkulturalnemu) oraz Mateuszowi Kominiarczukowi.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij