Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Krajowa Kosmetyka Miejska

Czy mo┼╝na og┼éasza─ç strategi─Ö walki z skutkami pewnego negatywnego masowego zjawiska tu┼╝ po tym, jak wdro┼╝y┼éo si─Ö program wzmacniaj─ůcy na du┼╝─ů skal─Ö jego przyczyny? Mo┼╝na.

ilustr.: Anna Libera


 
Jeszcze nie tak dawno temu has┼éo ÔÇ×polityka miejskaÔÇŁ mog┼éo kojarzy─ç si─Ö z intelektualnym hobby absolwent├│w wielkomiejskich uniwersytet├│w. Tymczasem na pocz─ůtku kwietnia 2014 ulubiona minister premiera Donalda Tuska, El┼╝bieta Bie┼äkowska, przedstawi┼éa dokument pod tytu┼éem ÔÇ×Krajowa Polityka MiejskaÔÇŁ, kt├│ry na prawie 150 stronach opisuje wa┼╝ne zagadnienia zwi─ůzane z rozwojem polskich miast. Niestety jej za┼éo┼╝enia rozbiegaj─ů si─Ö znacz─ůco z rzeczywist─ů polityk─ů realizowan─ů przez rz─ůd w tym zakresie.
 
W tek┼Ťcie strategii uderza wr─Öcz ilo┼Ť─ç hase┼é, kt├│re ┼Ťwiadczy─ç mog─ů o progresywnym sposobie my┼Ťlenia rz─ůdu o rozwoju miast. Czytamy, ┼╝e problemem miast jest m.in. degradacji tkanki miejskiej, chaotyczne rozpraszanie zabudowy, segregacja ekonomiczna i spo┼éeczna, ub├│stwo. Jest te┼╝ o ┼╝ywio┼éowej urbanizacji i rosn─ůcym chaosie przestrzennym na obszarach podmiejskich czy o konieczno┼Ťci zach─Öcania mieszka┼äc├│w do korzystania z transportu zbiorowego. Jest oczywi┼Ťcie i magiczne s┼éowo ÔÇ×partycypacjaÔÇŁ, kt├│re powtarza si─Ö w dokumencie a┼╝ 20 razy, podobnie jak ÔÇ×jako┼Ť─ç ┼╝yciaÔÇŁ, odmieniana przez wszystkie przypadki.
 
A zatem ÔÇô da si─Ö? Czy┼╝by niszowe do niedawna zagadnienia, o kt├│re walcz─ů rozproszone po Polsce organizacje, ┼Ťrodowiska i o┼Ťrodki my┼Ťli, zaczyna┼éy wchodzi─ç powoli do g┼é├│wnego nurtu my┼Ťlenia? Zanim popadniemy w entuzjazm, warto na chwil─Ö przystan─ů─ç i po┼é─ůczy─ç ze sob─ů niekt├│re fakty.
 
Deweloper na Swoim
 
Nieca┼ée 3 miesi─ůce wcze┼Ťniej, w styczniu 2014 roku, w ┼╝ycie wszed┼é rz─ůdowy program Mieszkanie dla M┼éodych. Szeroko krytykowany, zd─ů┼╝y┼é ju┼╝ uzyska─ç nies┼éawne przezwisko, nawi─ůzuj─ůce do tytu┼éu poprzedniego rz─ůdowego programu PO ÔÇô ÔÇ×deweloper na swoimÔÇŁ. W opinii ┼Ťrodowisk zwi─ůzanych z Kongresem Ruch├│w Miejskich mo┼╝na przeczyta─ç m.in: Program MdM, w ramach kt├│rego dotowane b─Öd─ů wy┼é─ůcznie mieszkania z rynku pierwotnego w okre┼Ťlonym pu┼éapie cenowym, sprawi, i┼╝ nowe budownictwo b─Ödzie realizowane przede wszystkim na obszarach niezurbanizowanych, po┼éo┼╝onych w znacznej odleg┼éo┼Ťci od centr├│w miast, gdzie dzia┼éki s─ů ta┼äsze ni┼╝ w lokalizacjach centralnych (ca┼éo┼Ť─ç krytyki mo┼╝emy przeczyta─ç na stronie Kongresu Ruch├│w Miejskich).
 
Co to oznacza? Ni mniej ni wi─Öcej to, ┼╝e polskie miasta (dzi─Öki pieni─ůdzom z bud┼╝etu) nadal b─Öd─ů rozlewa─ç si─Ö w niekontrolowany spos├│b poza swoje granice, a m┼éodzi ludzie pod pozorem ÔÇ×wsparcia rz─ůdowegoÔÇŁ spychani b─Öd─ů w kupowane na kredyt mieszkanie na deweloperskim osiedlu na peryferiach, bez dost─Öpu do us┼éug publicznych, a cz─Östo nawet dobrej komunikacji miejskiej.
 
Ten program, w przeciwie┼ästwie do Krajowej Polityki Miejskiej, nie jest zbiorem zalece┼ä i postulowanych kierunk├│w rozwoju. To realna machina, kt├│ra ju┼╝ dzia┼éa i ÔÇ×o┼╝ywia rynek mieszkaniowyÔÇŁ, w rzeczywisto┼Ťci ÔÇô co z pewno┼Ťci─ů zobaczymy ju┼╝ wkr├│tce ÔÇô powiela negatywne zjawiska z lat boomu mieszkaniowego.
 
Tymczasem jednym z g┼é├│wnych priorytet├│w Krajowej Polityki Miejskiej ma by─ç ÔÇ×przeciwdzia┼éanie negatywnym skutkom niekontrolowanej suburbanizacjiÔÇŁ. Mo┼╝emy tam przeczyta─ç nawet o tym, ┼╝e ÔÇ×suburbanizacja w sytuacji malej─ůcej liczby mieszka┼äc├│w miast b─Ödzie prowadzi┼éa do spadku warto┼Ťci nieruchomo┼Ťci, zwi─Ökszania si─Ö liczby nieu┼╝ywanych obiekt├│w i teren├│w, defragmentacji struktur przestrzennych i segregacji przestrzennej ÔÇô np. W postaci utraty znaczenia i degradacji dzielnic ┼Ťr├│dmiejskich, przy jednoczesnym przenoszeniu si─Ö zamo┼╝niejszych mieszka┼äc├│w do grodzonych osiedli podmiejskichÔÇŁ.
 
Czy mo┼╝na og┼éasza─ç strategi─Ö walki z skutkami pewnego negatywnego masowego zjawiska tu┼╝ po tym, jak wdro┼╝y┼éo si─Ö program wzmacniaj─ůcy na du┼╝─ů skal─Ö jego przyczyny? Mo┼╝na. Czy autorzy strategii widz─ů t─ů sprzeczno┼Ť─ç? Prawdopodobnie nie. Albo udaj─ů, ┼╝e nie widz─ů, bo nie pr├│buj─ů si─Ö z niej w ┼╝aden spos├│b wyt┼éumaczy─ç, a w tek┼Ťcie strategii o programie Mieszkanie dla M┼éodych i jego skutkach nie ma ani s┼éowa.
 
Je┼Ťli nie chc─ů Pa┼ästwo przegapi─ç kolejnych wyda┼ä naszego tygodnika, zach─Öcamy do zapisania si─Ö do naszego newslettera.
 

 
Nie ┼Ťpi─Ö, bo trzymam sufit w Pozna┼ä City Center
 
Podobnie niewyt┼éumaczalne jest zupe┼éne zignorowanie w rz─ůdowym dokumencie tematu masowego powstawania w polskich miastach wielkopowierzchniowych galerii handlowych. Agresywnie wdzieraj─ůcych si─Ö w centra, degraduj─ůcych ich funkcje spo┼éeczne, niszcz─ůcych konkurencj─Ö w miejskim handlu i wyci─ůgaj─ůcych mieszka┼äc├│w z publicznych przestrzeni ulic i plac├│w w p├│┼éprywatne zamkni─Öte ÔÇ×uliczkiÔÇŁ pe┼éne sklep├│w wielkich zagranicznych marek. Symbolem pora┼╝ki tej polityki by┼éo niedawne zawalenie si─Ö dachu w galerii Pozna┼ä City Center. Spektakularna pora┼╝ka ob┼Ťmiana ju┼╝ w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych (ÔÇ×Nie ┼Ťpi─Ö trzymam sufit w City CenterÔÇŁ) niczego jednak polskie samorz─ůdy nie nauczy┼éa. B─Ödzie bowiem jeszcze gorzej ÔÇô jak donosi portal samorz─ůdowy, w 2014 roku polskie miasta ÔÇ×zaleje fala centr├│w handlowychÔÇŁ.
 
Czy musz─Ö pisa─ç, ile miejsca po┼Ťwi─Öcono zjawisku wielkopowierzchniowych centr├│w handlowych w dokumencie Krajowej Polityki Miejskiej? Oczywi┼Ťcie bez trudu znajdziemy tam cytaty m├│wi─ůce o pozbawianiu centr├│w miast ich spo┼éecznej funkcji, ale nigdzie nie zauwa┼╝a si─Ö, ┼╝e to w┼éa┼Ťnie inwazja zamkni─Ötych galerii handlowych przyczynia si─Ö do tego w najbardziej widoczny spos├│b.
 
Kosmetyka czy polityka
 
Nie trzeba by─ç bardzo uwa┼╝nym obserwatorem rozwoju miast w Polsce, by m├│c stwierdzi─ç, ┼╝e najbardziej widocznym znakiem ich modernizacji (czy aby na pewno w┼éa┼Ťciwie rozumianej?) pozostaj─ů grodzone deweloperskie osiedla oraz zamkni─Öte galerie handlowe. To s─ů te elementy krajobrazu, kt├│re znajdziemy w ca┼éej Polsce, kt├│re dzi┼Ť ┼Ťwiadcz─ů o miejsko┼Ťci ÔÇô jest galeria handlowa, s─ů ÔÇ×apartamentowceÔÇŁ ÔÇô jeste┼Ťmy w mie┼Ťcie. Rytualne ju┼╝ niemal utyskiwania na niski poziom kapita┼éu spo┼éecznego rzadko bior─ů pod uwag─Ö fakt, ┼╝e to w┼éa┼Ťnie te najbardziej ÔÇ×widoczne znakiÔÇŁ modernizacji w wydaniu polskim przyczyniaj─ů si─Ö do jego obni┼╝enia. Niestety, wygl─ůda na to, ┼╝e do zboczenia z kursu jest wci─ů┼╝ daleko.
 
Dokument zaprezentowany przez ministr─Ö Bie┼äkowsk─ů to wersja do dyskusji, a nie ostateczny kszta┼ét wytycznych dla rozwoju polskich miast. Jednak fakt, ┼╝e dwa tak istotne dla polityki miejskiej zjawiska, w┼éa┼Ťciwie determinuj─ůce rozw├│j miast, zosta┼éy na tym etapie ca┼ékowicie pomini─Öte, a jednocze┼Ťnie wdra┼╝a si─Ö program id─ůcy w zupe┼énie przeciwnym kierunku ni┼╝ okr─ůg┼ée, ┼éadnie brzmi─ůce zdania zapisane w strategii, sprawia, ┼╝e trudno pok┼éada─ç jakiekolwiek nadzieje na powa┼╝n─ů zmian─Ö kierunku rozwoju w Krajowej Polityce Miejskiej. To raczej kosmetyka, a nie polityka z prawdziwego zdarzenia. Oby nie sta┼éa si─Ö och┼éapem rzuconym na ┼╝er ┼Ťrodowiskom miejskim, kt├│ry u┼Ťpi ich czujno┼Ť─ç obserwacji tego, w kt├│r─ů stron─Ö naprawd─Ö zmierza rozw├│j polskich miast.
 
Oczywi┼Ťcie, nie ma gotowej i szybkiej odpowiedzi na to, jak tworzy─ç alternatyw─Ö dla wysypu wielkopowierzchniowych galerii handlowych czy dla spychania m┼éodych ludzi w kupowane na kredyt mieszkania w aspo┼éecznej przestrzeni podmiejskich deweloperskich osiedli. Ale je┼Ťli prace nad Krajow─ů Polityk─ů Miejsk─ů nie przynios─ů cho─çby pr├│by takiej odpowiedzi, to za kilka lat w najlepszym wypadku b─Ödziemy mogli powiedzie─ç: chcieli dobrze, wysz┼éo jak zwykle. W najgorszym: psy szczekaj─ů, karawana jedzie dalej.
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś