Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Krajobraz rusza w Polsk─Ö

ÔÇô Maj─ůc podstawowy kapita┼é kulturowy i jad─ůc do ma┼éej miejscowo┼Ťci w Polsce, mo┼╝emy wiele z niej wyczyta─ç, wnikn─ů─ç w ni─ů i spr├│bowa─ç zrozumie─ç. Za granic─ů wymaga to du┼╝o wi─Ökszego nak┼éadu pracy ÔÇô m├│wi Janek Wi┼Ťniewski, jeden z za┼éo┼╝ycieli Towarzystwa Krajoznawczego Krajobraz.

 

logo: zespół wespół, fot.: Tomek Kaczor

logo: zespół wespół, fot.: Tomek Kaczor


Mieli ju┼╝ do┼Ť─ç narzekania na to, jak brzydko i nieciekawe jest w Polsce. Wykonuj─ů r├│┼╝ne zawody: jest w┼Ťr├│d nich fotograf, grafik komputerowy, animator kultury, psycholo┼╝ka, filmowiec, socjolog, dziennikarka. Pracuj─ů w bud┼╝et├│wce, sektorze prywatnym i w NGO. S─ů z Warszawy. Ale tak naprawd─Ö bardziej interesuje ich to, jak Polska wygl─ůda poza ni─ů i poza du┼╝ymi o┼Ťrodkami. W swojej pracy cz─Östo odwiedzaj─ů i wspieraj─ů ma┼ée miejscowo┼Ťci ÔÇô wsp├│┼épracuj─ů z domami kultury, bibliotekami i lokalnymi stowarzyszeniami. Wraz z mieszka┼äcami projektuj─ů mapy, szlaki turystyczne czy strony internetowe opowiadaj─ůce o ich miejscowo┼Ťciach. Organizuj─ů te┼╝ nietypowe wycieczki i mikro-wyprawy.
ÔÇô Zebrali┼Ťmy grup─Ö podobnie my┼Ťl─ůcych ludzi i za┼éo┼╝yli┼Ťmy Towarzystwo Krajoznawcze Krajobraz. Pocz─ůtkowo rozwijali┼Ťmy nasze przedsi─Öwzi─Öcie w Pracowni Bada┼ä i Innowacji ÔÇ×StoczniaÔÇŁ. Samodzielnie┬ádzia┼éamy od roku. Nasz─ů misj─ů jest reaktywowanie w Polsce zapomnianej idei krajoznawstwa. Chodzi nam o to, ┼╝eby ludzie na nowo odkrywali kultur─Ö i histori─Ö miejsc w kt├│rych ┼╝yj─ů ÔÇô wyja┼Ťnia Jan Mencwel, jeden z za┼éo┼╝ycieli.
fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


Wiosn─ů tego roku dostali dotacj─Ö z Muzeum Historii Polski na projekt Muzeum Migracji. Kupili star─ů przyczep─Ö kempingow─ů kultowej marki ÔÇ×Niewiad├│wÔÇŁ i chcieli j─ů przerobi─ç na mobilne muzeum ÔÇô przestrze┼ä ekspozycyjn─ů, kt├│ra s┼éu┼╝y do opowiadania mikro-historii. Tworz─ů j─ů z my┼Ťl─ů o mieszka┼äcach ma┼éych miejscowo┼Ťci, kt├│rzy pasjonuj─ů si─Ö histori─ů swoich miejsc, kolekcjonuj─ů przedmioty, fotografie, wspomnienia, ale ze wzgl─Ödu na brak miejsca nie maj─ů jak zaprezentowa─ç innym tego, co robi─ů. Pomys┼é by┼é taki, aby ruszy─ç z przyczep─ů wzd┼éu┼╝ p├│┼énocno-zachodniej granicy Polski i pozna─ç mikro-historie dotycz─ůce powojennych przesiedle┼ä i polskiego osadnictwa na terenach w┼é─ůczonych do Polski po II wojnie ┼Ťwiatowej (tak zwanych ÔÇ×Ziemiach OdzyskanychÔÇŁ).
ÔÇô Dlaczego przyczepa? ÔÇô odpowiada na pytanie Jan Mencwel ÔÇô Mia┼éem wra┼╝enie, ┼╝e aby zainteresowa─ç tematem zbierania historii musimy u┼╝y─ç jakiego┼Ť niecodziennego gad┼╝etu, kt├│ry przyci─ůgnie uwag─Ö. Dawna ÔÇ×zapiekankaÔÇŁ wydawa┼éa si─Ö do tego celu idealna. Dodatkowo interesowa┼é te┼╝ mnie spos├│b┬áw jaki przebudujemy j─ů na mobilne muzeum.
Pieni─ůdze na remont przyczepy zgromadzili dzi─Öki akcji crowdfoundingowej. Prace wykona┼éa Pracownia Tryktrak wraz z cz┼éonkami Towarzystwa wed┼éug projektu studia graficznego zesp├│┼é wesp├│┼é. W po┼éowie sierpnia przyczepa wyruszy┼éa do Bia┼éej Piskiej na Mazurach, pierwszej z pi─Öciu miejscowo┼Ťci na trasie.
ÔÇô Pracowali┼Ťmy warsztatowo z dzie─çmi w wieku od sze┼Ťciu do dwunastu lat i r├│wnolegle robili┼Ťmy wywiady z mieszka┼äcami. Nast─Öpnie na ich podstawie zrobili┼Ťmy spacer po miejscowo┼Ťci,┬áinfografik─Ö dotycz─ůc─ů migracji oraz wystaw─Ö poczt├│wek. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e w Bia┼éej Piskiej zosta┼éa przerwana ci─ůg┼éo┼Ť─ç historyczna, symbole i miejsca sprzed 1945 roku s─ů niszczone lub odrzucane ÔÇô wyja┼Ťnia Michalina Izert, kt├│ra wraz z ┼üukaszem Izertem dzia┼éa┼éa na Mazurach.
fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


Nast─Öpnym postojem dla Muzeum by┼éo Lisewo Malborskie na ┼╗u┼éawach Wi┼Ťlanych. ÔÇô Tutaj pracowali┼Ťmy z m┼éodzie┼╝─ů, kt├│ra na wszystkie dni pracy z nami zosta┼éa zwolniona ze szko┼éy. Przeprowadzali┼Ťmy razem z nimi wywiady ze starszymi mieszka┼äcami. Mieli┼Ťmy te┼╝ wej┼Ťcie do regionalnej zamkni─Ötej izby, poszli┼Ťmy tam z dzieciakami, wybierali┼Ťmy ka┼╝dy przedmiot, ogl─ůdali┼Ťmy go wsp├│lnie. Potem przedmioty zosta┼éy po┼é─ůczone z opowie┼Ťciami i sta┼éy si─Ö tre┼Ťci─ů wystawy zorganizowanej we wn─Ötrzu przyczepy ÔÇô wyja┼Ťnia Jan Mencwel, kt├│ry wraz z Janem Wi┼Ťniewskim dzia┼éa┼é w Lisewie Malborskim.
Muzeum czeka jeszcze podr├│┼╝ na zach├│d do Czarnocina, Kotli i Wa┼ébrzycha. Tymczasem r├│wnolegle z w─Ödr├│wkami po Polsce cz┼éonkowie Krajobrazu nieustannie podr├│┼╝uj─ů w okolicach Warszawy.
fot.: Tomek Kaczor

fot.: Tomek Kaczor


Pierwsza kategoria krajobrazowych oko┼éowarszawskich podr├│┼╝y dotyczy przewodnika po dojazdowych liniach kolejowych do Warszawy. Dotychczas odby┼éo si─Ö osiem wycieczek r├│┼╝nymi liniami dojazdowymi pod has┼éem ÔÇ×Po koleiÔÇŁ. Odwiedzono Podkow─Ö Le┼Ťn─ů, Milan├│wek i Tworki, gdzie mimo remont├│w uczestnik├│w dowioz┼éa WKD. Potem dzi─Öki Kolejom Mazowieckim dotarli do Modlina i Pomiech├│wka, a tak┼╝e Wo┼éomina, T┼éuszcza, Urli i ┼üochowa oraz Sulej├│wka, D─Öbe Wielkiego, Grodziska i Ceg┼éowa. SKM dojechali do Falenicy, Otwocka i Ko┼ébieli. ÔÇô Wymarzyli┼Ťmy sobie, ┼╝e forma przewodnika to jest co┼Ť, co Krajobraz chcia┼éby robi─ç ÔÇô wyja┼Ťnia Jan Wi┼Ťniewski, koordynator dzia┼éa┼ä. ÔÇô ┼üamiemy stereotyp, ┼╝e Mazowsze jest nudne i pokazujemy, w jaki spos├│b kolej wp┼éywa┼éa na rozw├│j miast. Z jednej strony mamy na przyk┼éad T┼éuszcz, kt├│ry by┼é stacj─ů przesiadkowo-prze┼éadunkow─ů jeszcze w czasach kolei wile┼äsko-petersburskiej, oraz Podkow─Ö Le┼Ťn─ů, czyli inteligenckie osiedle, kt├│re powsta┼éo, bo postanowiono tam wtedy ekstrawagancko poprowadzi─ç WKD.
W sumie na li┼Ťcie odwiedzonych miejsc znalaz┼éo si─Ö ponad dwadzie┼Ťcia miejscowo┼Ťci. W wycieczkach wzi─Ö┼éa udzia┼é grupa pi─Ötnastu wolontariuszy w r├│┼╝nym wieku. Uczestnicy spotykali si─Ö w miejscowo┼Ťciach z przedstawicielami lokalnych organizacji pozarz─ůdowych, odwiedzali regionalne muzea, poszukiwali nowej to┼╝samo┼Ťci miejsc. Na jesieni b─Öd─ů mie─ç szans─Ö wsp├│┼étworzenia przewodnika. ÔÇô Spotkali┼Ťmy ca┼é─ů rzesze ludzi, kt├│rzy oprowadzili nas po swoich miejscowo┼Ťciach i nie chcieli za to ani z┼éot├│wki ÔÇô wyja┼Ťnia Janek. ÔÇô Bardzo zapad┼éa mi w pami─Ö─ç historia jedwabnik├│w w Milan├│wku. W okresie mi─Ödzywojennym Henryk Witaczek wymy┼Ťli┼é sobie, ┼╝e b─Ödzie tu hodowa┼é jedwabniki. Wybudowa┼é zak┼éady, kt├│re do lat 90. ┼Ťwietnie prosperowa┼éy. Jedwabniki jedz─ů tylko drzewo z morwy, wi─Öc mieszka┼äcy zacz─Öli sadzi─ç w ogr├│dkach drzewa morwowe, ┼╝eby sprzedawa─ç te li┼Ťcie do fabryk. Drzewa do dzi┼Ť dnia stoj─ů, a histori─ů fabryki zajmuje si─Ö Stowarzyszenie Muzeum Jedwabnictwa Milanowskiego.
Innym rodzajem podr├│┼╝owania po okolicach Warszawy by┼éa seria miejskich ekspedycji towarzysz─ůcych zako┼äczonej w sierpniu wystawie w Zach─Öcie ÔÇ×Podr├│┼╝nicyÔÇŁ. Przewodnikami byli cz┼éonkowie Krajobrazu. Odby┼éa si─Ö wyprawa kajakowa w nieznane, podr├│┼╝ do ┼║r├│de┼é Kana┼éu Br├│dnowskiego, a tak┼╝e rowerowa ekspedycja wok├│┼é wulkanu Radiowo i mikrowyprawa na po┼éudniowy biegun Warszawy.
Przewodnik po liniach dojazdowych uka┼╝e si─Ö pod koniec roku. Na wtedy te┼╝ planowane jest podsumowanie podr├│┼╝y Muzeum Migracji.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś