Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Krach relacji społecznych

Ca┼éa afera Amber Gold ujawni┼éa przede wszystkim nie prawd─Ö o s┼éabo┼Ťci instytucji pa┼ästwa, nie o tym, ┼╝e na rynku dzia┼éaj─ů oszu┼Ťci, ale przede wszystkim prawd─Ö o mizerii relacji spo┼éecznych wewn─ůtrz naszego spo┼éecze┼ästwa.

 

Ilustr.: Antek Sieczkowski


Z coraz wi─Ökszymi w─ůtpliwo┼Ťciami czyta┼éem tekst Anny i Klausa Bachmann ÔÇ×Pa┼ästwo przyjdzie i wyr├│wna?ÔÇŁ, kt├│ry ukaza┼é si─Ö w ÔÇ×Gazecie WyborczejÔÇŁ dawno temu, bo 28 sierpnia. Autorzy przekonuj─ů, ┼╝e ÔÇ×powszechne apele o to, by pa┼ästwo opiekowa┼éo si─Ö ofiarami Amber Gold nale┼╝y zaliczy─ç do populistycznej demagogiiÔÇŁ, wieszcz─ů, ┼╝e ÔÇ×gdyby pa┼ästwo zgodzi┼éo si─Ö na wyr├│wnanie strat ka┼╝demu, kto kreuje si─Ö na ofiar─Ö, wychowa┼éoby obywateli na bezmy┼Ťlnych konsument├│w oraz przysparza┼éoby oszustom i nieodpowiedzialnym przedsi─Öbiorcom dodatkowych klient├│wÔÇŁ.
Nie wskazuj─ů niestety, kto taki proponuje, by pomoc pa┼ästwa obj─Ö┼éa ÔÇ×ka┼╝dego, kto kreuje si─Ö na ofiar─ÖÔÇŁ. Ja podobnego tekstu nie czyta┼éem, podobnego apelu nie s┼éysza┼éem. Autorzy dokonuj─ů r├│wnie┼╝ klasycznego doprowadzenia sprawy do absurdu, por├│wnuj─ůc klient├│w Amber Gold do hazardzist├│w i pisz─ůc: ÔÇ×Pa┼ästwo nie zakazuje biednym emerytom, kt├│rzy nie znaj─ů zasad hazardu i rachunku prawdopodobie┼ästwa, wst─Öpu do kasynaÔÇŁ. Powo┼éuj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ na, rzekomo analogiczne i niewarte niuansowania przy por├│wnaniu do sytuacji Polski, dzieje niemieckiej ustawy przeciwko nieuczciwej konkurencji. Sw├│j tekst Bachmannowie ko┼äcz─ů dramatycznym pytaniem: ÔÇ×czy chcemy ┼╝y─ç w spo┼éecze┼ästwie, w kt├│rym podatnicy wyr├│wnuj─ů straty hazardzistom i pa┼ästwo demoralizuje wszystkich uczestnik├│w rynku?ÔÇŁ. Wiadomo wszak, ┼╝e nie chcemy.
 
Nie wiem, gdzie Autorzy uczyli si─Ö znaczenia s┼éowa demagogia, kt├│rym szafuj─ů. Nikt rozs─ůdny nie proponuje przecie┼╝, by pa┼ästwo wzi─Ö┼éo w opiek─Ö wszystkich klient├│w Amber Gold. Jedynie Bachmannowie potrafi─ů zr├│wnywa─ç cynicznego ÔÇ×hazardzist─Ö, kt├│ry zdecydowa┼é si─Ö na igranie z piramid─ů finansow─ů i wycofa┼é sw├│j wk┼éad o dzie┼ä za p├│┼║noÔÇŁ z ka┼╝dym, r├│wnie┼╝ tym rzeczywi┼Ťcie oszukanym, klientem firmy Marcina P.. Niedostrzeganie jakichkolwiek niuans├│w w ocenie postaw os├│b lokuj─ůcych swoje oszcz─Ödno┼Ťci w niepewnych instrumentach finansowych wydaje si─Ö nieuprawnion─ů generalizacj─ů.
Autorzy sugeruj─ů r├│wnie┼╝ jakoby pa┼ästwo nie ponosi┼éo ┼╝adnej odpowiedzialno┼Ťci za dzia┼éalno┼Ť─ç Amber Gold, mimo ┼╝e w ┼Ťwietle prawa sp├│┼éka nie mia┼éa prawa powsta─ç, a sejmowe wyst─ůpienia premiera Tuska, ministra Gowina i prokuratora Seremeta nie pozostawi┼éy z┼éudze┼ä co do tego, ┼╝e w tej sprawie zawiod┼éy r├│wnie┼╝ pa┼ästwowe instytucje. Jak wida─ç, niekiedy dzia┼éania Komisji Nadzoru Finansowego, kt├│ra, jako jedyna instytucja zachowa┼éa si─Ö w tej sprawie profesjonalnie, to za ma┼éo.
 
Nie w─ůtpi─Ö, ┼╝e profesor politologii na wy┼╝szej uczelni i koordynator w niema┼éej Fundacji (jakimi s─ů Autorzy tekstu) maj─ů wystarczaj─ůce kompetencje, by oceni─ç ryzyko finansowe i zrozumie─ç umow─Ö, kt├│r─ů podpisuj─ů. Nie wiem tylko, sk─ůd czerpi─ů przekonanie, ┼╝e kompetencje te s─ů i powinny by─ç domen─ů wszystkich Polak├│w.
Ca┼éa afera Amber Gold, o czym rzadko si─Ö m├│wi, ujawni┼éa przede wszystkim nie prawd─Ö o s┼éabo┼Ťci instytucji pa┼ästwa (o niej wiemy ju┼╝ od dawna), nie o tym, ┼╝e na rynku dzia┼éaj─ů oszu┼Ťci (to prawda stara jak ludzko┼Ť─ç), ale przede wszystkim prawd─Ö o mizerii relacji spo┼éecznych wewn─ůtrz naszego spo┼éecze┼ästwa. Kluczowe pytanie, jakie warto sobie zada─ç, my┼Ťl─ůc o tych spo┼Ťr├│d klient├│w Amber Gold, kt├│rzy rzeczywi┼Ťcie zostali oszukani, a w┼Ťr├│d kt├│rych jest r├│wnie┼╝ wiele os├│b z najr├│┼╝niejszych powod├│w mniej obeznanych z zasadami dzia┼éania rynku, brzmi: gdzie by┼éa ich rodzina lub przyjaciele, gdy inwestowali oszcz─Ödno┼Ťci ca┼éego ┼╝ycia? Gdzie byli ich rodzice, dzieci lub wnuki? Dlaczego nie chcieli lub nie mogli zwr├│ci─ç si─Ö o pomoc do kogo┼Ť bardziej kompetentnego? Mnie samemu, by bi─ç si─Ö we w┼éasne piersi, nieobeznanemu ze szczeg├│┼éami dzia┼éania rynku, nie przysz┼éoby do g┼éowy, by oszcz─Ödno┼Ťci ┼╝ycia zainwestowa─ç bez konsultacji z rodzin─ů lub znajomymi, kt├│rzy mogliby mi pom├│c. Trudno uwierzy─ç, by kt├│rykolwiek spo┼Ťr├│d oszukanych klient├│w Amber Gold (kt├│rego plac├│wki znajdowa┼éy si─Ö w wi─Ökszo┼Ťci w du┼╝ych miastach), nie mia┼é w swoim, nawet nieco dalszym, otoczeniu ┼╝adnej osoby cho─ç troch─Ö znaj─ůcej si─Ö na inwestowaniu lub przynajmniej zdolnej odnale┼║─ç odpowiednie ostrze┼╝enia na stronie KNF lub forach internetowych.
 
Nie ma bowiem obowi─ůzku (ani potrzeby), by ka┼╝dy Polak, niezale┼╝nie od wieku, choroby, wykszta┼écenia, zainteresowa┼ä i miejsca zamieszkania, sprawnie porusza┼é si─Ö po Internecie, zna┼é si─Ö na instrumentach finansowych i kruczkach prawnych. Je┼Ťli jednak z jakiego┼Ť powodu tak ryzykown─ů decyzj─Ö cz┼éowiek, ┼Ťwiadomy swych ogranicze┼ä, podejmuje bez konsultacji cho─çby z najbli┼╝szymi, to problem si─Öga du┼╝o g┼é─Öbiej, ni┼╝ tylko w rejon kiepskiego dzia┼éania organ├│w pa┼ästwa i ludzkiej natury, pozwalaj─ůcej Marcinowi P. bez mrugni─Öcia okiem oszukiwa─ç innych.
I w┼éa┼Ťnie ze wzgl─Ödu na olbrzymi─ů r├│┼╝nic─Ö w kapitale spo┼éecznym, opartym na zaufaniu (tak┼╝e wobec pa┼ästwa) i wsp├│┼épracy, mi─Ödzy spo┼éecze┼ästwami polskim i niemieckim powo┼éywanie si─Ö na przyk┼éad naszych s─ůsiad├│w zza Odry jest pozbawione wi─Ökszej warto┼Ťci. Aby t─Ö r├│┼╝nic─Ö zniwelowa─ç, nie wystarczy pozostawi─ç rzeczywistych ofiar oszustwa samym sobie ze s┼éowami, kt├│re ostatnio wielokrotnie mo┼╝na by┼éo us┼éysze─ç: ÔÇ×sami s─ů sobie winniÔÇŁ. Przynie┼Ť─ç to mo┼╝e jedynie odwrotny skutek. To praca na lata, wymagaj─ůca wszechstronnych dzia┼éa┼ä. Od sytuacji Niemc├│w r├│┼╝ni nas r├│wnie┼╝, w Polsce mizerny, poziom edukacji ekonomicznej dost─Öpnej w szkole.
 
Zmieni─ç si─Ö musi znacznie wi─Öcej, ni┼╝ tylko prawo, by postulat traktowania absolutnie wszystkich obywateli jako wystarczaj─ůco ┼Ťwiadomych, by nie pa┼Ť─ç ofiar─ů oszustwa, mia┼é racj─Ö bytu. Do tego czasu pa┼ästwo, zw┼éaszcza, gdy samo ponosi cz─Ö┼Ť─ç winy za zaistnia┼é─ů sytuacj─Ö, powinno bra─ç r├│wnie┼╝ cz─Ö┼Ť─ç odpowiedzialno┼Ťci za swoich obywateli. Bez tego mo┼╝emy mie─ç do czynienia z elitarn─ů pogard─ů dla bezradnych, gorzej wykszta┼éconych i maj─ůcych mniejsze mo┼╝liwo┼Ťci weryfikacji swoich decyzji os├│b, kt├│re, cz─Östo z mi┼éo┼Ťci do bliskich, postanawiaj─ů zaryzykowa─ç oszcz─Ödno┼Ťci ┼╝ycia, bez ┼Ťwiadomo┼Ťci tego, co mo┼╝e ich spotka─ç. Podkre┼Ťlmy raz jeszcze: nie wszyscy klienci Amber Gold zostali oszukani. Na pewno byli w┼Ťr├│d nich r├│wnie┼╝ cyniczni, finansowi gracze. Nie spos├│b jednak, p├│ki co, wszystkich mierzy─ç t─ů sam─ů miar─ů. Nie na tym polega r├│wno┼Ť─ç i solidarno┼Ť─ç, by s┼éabszych pozostawia─ç samym sobie, bez opieki.
Na koniec chcia┼ébym Annie i Klausowi Bachmann r├│wnie┼╝ zada─ç pytanie, pozostaj─ůc w konwencji kasyna i hazardu: czy chcemy ┼╝y─ç w spo┼éecze┼ästwie, kt├│re tak samo traktuje cynicznego oszusta, ┼Ťwietnie zdaj─ůcego sobie spraw─Ö z ryzyka, oraz uzale┼╝nionego od hazardu, uwik┼éanego w spiral─Ö d┼éug├│w zdesperowanego cz┼éowieka, kt├│ry, niepewny jutra, chwyta si─Ö ka┼╝dej mo┼╝liwo┼Ťci zdobycia pieni─Ödzy? Czy w r├│wnym stopniu obu chcieliby┼Ťmy odm├│wi─ç jakiejkolwiek pomocy i wsparcia?

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś