Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Kotas: Lesbijki b─Öd─ů ratowa─ç ┼Ťwiat

┼Üwiat coraz bardziej p─Öka i powstaje coraz wi─Öcej szczelin, przez kt├│re wylewa si─Ö niedopasowanie i niemo┼╝liwo┼Ť─ç spe┼énienia zbiorowych marze┼ä o sukcesie w ┼╝yciu. Wizja idealnego ┼╝ycia jest ju┼╝ w wi─Ökszym stopniu fikcj─ů ni┼╝ czym┼Ť dost─Öpnym, co mo┼╝na sobie wybra─ç i prze┼╝y─ç.
Kotas: Lesbijki b─Öd─ů ratowa─ç ┼Ťwiat
Dorota Kotas

Marta Zdanowska rozmawia z Dorot─ů Kotas ÔÇô autork─ů ksi─ů┼╝ki ÔÇ×PustostanyÔÇŁ (Niebieska Studnia, 2019). Ksi─ů┼╝ka uzyska┼éa nominacj─Ö do Nagrody imienia Witolda Gombrowicza przyznawanej za najlepszy debiut, a 28 sierpnia otrzyma┼éa Nagrod─Ö Literack─ů Gdynia w kategorii prozy (wywiad zosta┼é przeprowadzony przed przyznaniem tego wyr├│┼╝nienia).

Czym si─Ö teraz zajmujesz?

Pracuj─Ö w kawiarni prowadzonej przez lesbijki. Jest to lokal przerobiony z dawnego zak┼éadu krawieckiego i galerii sztuki. Szukam miejsc, kt├│re s─ů troch─Ö takie jak ja.

Pracuj─Ö bardzo ma┼éo i czasami za darmo. Zazwyczaj nie oddzielam pracy od ┼╝ycia i nie traktuj─Ö jej przesadnie powa┼╝nie, ale lubi─Ö robi─ç rzeczy, w kt├│rych sens mog─Ö uwierzy─ç. Interesuj─ů mnie zaj─Öcia, kt├│re umo┼╝liwiaj─ů obserwowanie ┼Ťwiata niedost─Öpnego zbyt ┼éatwo. Dlatego chodz─Ö te┼╝ z moim psem w odwiedziny do Centrum Alzheimera albo na zaj─Öcia dla os├│b z niepe┼énosprawno┼Ťci─ů intelektualn─ů ÔÇô w ramach sta┼╝u w Stowarzyszeniu Zwierz─Öta Ludziom.

Kiedy decydujesz, gdzie si─Ö zatrudni─ç, rozwa┼╝asz to miejsce tak┼╝e pod k─ůtem mo┼╝liwo┼Ťci zbierania ciekawych opowie┼Ťci?

Na pewno nie umiem zmusi─ç si─Ö do robienia czego┼Ť, co nie wydaje mi si─Ö ciekawe. A opowie┼Ťci zbieraj─ů si─Ö same, ja tym specjalnie nie zarz─ůdzam. Nie wyci─ůgam z nikogo historii i ma┼éo rozmawiam z lud┼║mi, kt├│rych spotykam ÔÇô zazwyczaj tylko im si─Ö przygl─ůdam, bo wstydz─Ö si─Ö zbyt mocno, ┼╝eby zrobi─ç wi─Öcej.

Komunikuj─Ö si─Ö, g┼é├│wnie pisz─ůc. Jest to dla mnie bardziej naturalna forma kontaktu ni┼╝ m├│wienie. Ale lubi─Ö ogl─ůda─ç ludzi i wymy┼Ťla─ç.

Twoje CV zawarte w ksi─ů┼╝ce jest imponuj─ůce. Wykonywa┼éa┼Ť dziesi─ůtki r├│┼╝nych prac, sadzi┼éa┼Ť kwiaty na skwerze w Garwolinie, statystowa┼éa┼Ť w paradokumentach, pracowa┼éa┼Ť w kiosku Ruchu, robi┼éa┼Ť inwentaryzacje w centrach handlowychÔÇŽ

CV, kt├│re znajduje si─Ö na ko┼äcu ksi─ů┼╝ki, jest oczywi┼Ťcie skr├│tem. Nie ma tam wszystkiego. Zosta┼éo do┼é─ůczone w ostatniej chwili i by┼éo prawdziwym CV, kt├│re napisa┼éam do prawdziwej pracy. Ale moi przyjaciele powiedzieli, ┼╝e brzmi zbyt agresywnie, i odradzili wysy┼éanie go ludziom od PR, strasz─ůc, ┼╝e nikt mnie nie zatrudni. Chcia┼éam by─ç wtedy sekretark─ů w Krytyce Politycznej. Ale Krytyka mnie nie wybra┼éa. By┼éo mi troch─Ö przykro, wi─Öc pomy┼Ťla┼éam, ┼╝e prze┼Ťl─Ö CV wydawcy ÔÇ×Pustostan├│wÔÇŁ, ┼╝eby si─Ö nie zmarnowa┼éo.

Jest jeszcze jakie┼Ť zaj─Öcie, kt├│rego bardzo chcia┼éaby┼Ť spr├│bowa─ç?

Kiedy┼Ť chcia┼éam my─ç okna na wie┼╝owcach i nawet dosta┼éam t─Ö prac─Ö. To by┼éo kilka lat temu. Na rozmowie kwalifikacyjnej powiedziano mi wtedy, ┼╝e w Polsce zajmuj─ů si─Ö tym tylko trzy kobiety, wi─Öc by┼éam bardzo zdeterminowana. Ale warunki zatrudnienia troch─Ö mnie przeros┼éy. Chcieli, ┼╝ebym za┼éo┼╝y┼éa dzia┼éalno┼Ť─ç, zdoby┼éa dofinansowanie unijne i kupi┼éa sobie sama sprz─Öt, dlatego si─Ö nie zdecydowa┼éam. By┼éam te┼╝ na rozmowie o prac─Ö jako kominiarka. Ch┼éopcy w firmie zacz─Öli mi ju┼╝ szuka─ç stroju roboczego, ale koniec ko┼äc├│w nie pasowa┼éy mi godziny. Okaza┼éo si─Ö te┼╝, ┼╝e to wcale nie tak ciekawe, jak my┼Ťla┼éam, bo prowadzi si─Ö g┼é├│wnie nudne kontrole. Ale zazwyczaj robi─Ö te rzeczy, kt├│re chc─Ö robi─ç.

Praca w korporacji czy na etacie odpada z zasady? Piszesz, ┼╝e najgorsze, co mo┼╝na zrobi─ç, gdy szuka si─Ö sensu w ┼╝yciu, to znale┼║─ç normaln─ů prac─Ö.

Po prostu nie jest to kompatybilne z moim stylem ┼╝ycia. Trudno mi pracowa─ç na etacie i nie mie─ç czasu wolnego, kt├│ry jest dla mnie nadrz─Ödn─ů warto┼Ťci─ů, wa┼╝niejsz─ů ni┼╝ pieni─ůdze. Potrzebuj─Ö te┼╝ w pracy elastyczno┼Ťci ÔÇô tego, ┼╝eby nie musie─ç do niej i┼Ť─ç wtedy, kiedy nie mam si┼éy. Czasami jestem zbyt zm─Öczona, ┼╝eby wyj┼Ť─ç z domu, i czuj─Ö, ┼╝e nie mo┼╝e z tego wynikn─ů─ç nic dobrego.

Staram si─Ö pracowa─ç tylko tyle, ile jest niezb─Ödne.

Da si─Ö w og├│le tak ┼╝y─ç?

Nie wiem. Szukam na to sposob├│w i mam na razie du┼╝o szcz─Ö┼Ťcia. Wygrywam sporo konkurs├│w. Czasami niespodziewanie dostaj─Ö pieni─ůdze albo znajduj─Ö na ┼Ťmietniku dok┼éadnie to, czego mi trzeba. Mo┼╝e to by─ç fikus spr─Ö┼╝ysty o wysoko┼Ťci trzech metr├│w albo ca┼éy kontener ┼Ťwie┼╝ych szparag├│w, kt├│re mog─Ö wymieni─ç na co┼Ť innego do jedzenia. Zazwyczaj kiedy my┼Ťl─Ö, ┼╝e ju┼╝ zdecydowanie powinnam zacz─ů─ç szuka─ç powa┼╝nej pracy, poniewa┼╝ jest naprawd─Ö ci─Ö┼╝ko, dostaj─Ö najlepsze zlecenia, kt├│re sprawiaj─ů, ┼╝e znowu mog─Ö to odwleka─ç. Bo w┼éa┼Ťnie wtedy zdarza si─Ö, ┼╝e m├│j pies wygrywa casting do reklamy albo dostaj─Ö zwrot podatku.

Po latach pracy na umowach zlecenia mam pewn─ů wpraw─Ö w ┼╝yciu na kraw─Ödzi. Potrzebuj─Ö bardzo ma┼éo. Mog─Ö chodzi─ç w ubraniach znalezionych w piwnicy zmar┼éych s─ůsiad├│w i przerobionych na maszynie albo ugotowa─ç obiad z resztek z dna lod├│wki. Mam liczne umiej─Ötno┼Ťci u┼éatwiaj─ůce przetrwanie ÔÇô i przekonanie, ┼╝e co by nie by┼éo, ja sobie poradz─Ö.

ÔÇ×PustostanyÔÇŁ napisa┼éa┼Ť zamiast pracy magisterskiej.

Tak, polecam t─Ö metod─Ö wszystkim! Koniec studi├│w magisterskich to optymalny czas, kiedy wszyscy i tak co┼Ť pisz─ů, wi─Öc ┼éatwo jest napisa─ç ksi─ů┼╝k─Ö. Oceniaj─ůc, czy bardziej zale┼╝y mi na tym, ┼╝eby zdobywa─ç tytu┼éy, kt├│re mi si─Ö nie przydadz─ů, czy na tym, ┼╝eby napisa─ç ksi─ů┼╝k─Ö i zrobi─ç to, czego zawsze chcia┼éam, wybra┼éam to drugie. Studia troch─Ö mi pomog┼éy znale┼║─ç czas, ale nie nauczy┼éy mnie pisania.

Zawsze chcia┼éa┼Ť zosta─ç pisark─ů? Chcia┼éaby┼Ť zajmowa─ç si─Ö tym na pe┼ény etat?

Nie wiem, co to by mog┼éo w┼éa┼Ťciwie oznacza─ç ÔÇ×pisanie na pe┼éen etatÔÇŁ. Czy mia┼éabym pisa─ç po osiem godzin dziennie, pi─Ö─ç razy w tygodniu? By┼é moment, kiedy chcia┼éam zosta─ç weterynarzem. Ale jednak weterynarzem, kt├│ry jest pisark─ů. Chcia┼éabym m├│c nazywa─ç si─Ö pisark─ů i na to zas┼éu┼╝y─ç. Ale jednak m├│c pisa─ç tylko od czasu do czasu. Wtedy, kiedy jest co i gdy jest na to dobry moment. ┼╗eby pisa─ç, musz─Ö te┼╝ co┼Ť prze┼╝ywa─ç i zajmowa─ç si─Ö czym┼Ť jeszcze. To niezb─Ödne po┼é─ůczenie.

Czyli nie masz d┼éugofalowych plan├│w na ┼╝ycie?

Mam poczucie bardzo du┼╝ej chwilowo┼Ťci wszystkiego. Nie nastawiam si─Ö na d┼éugie ┼╝ycie. Raczej nigdy nie b─Öd─Ö mia┼éa sta┼éej pracy, nie dostan─Ö kredytu, nie kupi─Ö mieszkania. Nie jest to te┼╝ moim celem. Najbardziej prawdopodobna i najodleglejsza przysz┼éo┼Ť─ç, jaka mnie czeka i jak─ů umiem sobie wyobrazi─ç, to ┼Ťmier─ç przy przeje┼╝d┼╝aniu na rowerze przez Warszaw─Ö. Towarzyszy mi uczucie ci─ůg┼éego ko┼äczenia si─Ö ┼Ťwiata, p─Ökania i rozpadania si─Ö. Nie robi─Ö du┼╝ych plan├│w, bo to nie ma dla mnie sensu.

Do┼Ťwiadczasz czasem nudy?

Ostatnio nudzi┼éam si─Ö miesi─ůc temu, jak wyjecha┼éy┼Ťmy z moj─ů dziewczyn─ů na wakacje. Po drodze mia┼éy┼Ťmy wypadek i samoch├│d wpad┼é nam do rowu. Wyci─ůgali nas z niego m─Ö┼╝czy┼║ni na traktorach. By┼éy┼Ťmy tak przera┼╝one, ┼╝e gdy uda┼éo nam si─Ö wydosta─ç i gdy dotar┼éy┼Ťmy do wynaj─Ötego domku, siedzia┼éy┼Ťmy tam przez ca┼éy dzie┼ä. Stwierdzi┼éy┼Ťmy, ┼╝e nie b─Ödziemy nic wi─Öcej robi─ç, nigdzie ju┼╝ je┼║dzi─ç ani spacerowa─ç, bo po prostu ┼╝ycie jest zbyt stresuj─ůce, a przynajmniej by┼éo takie tego dnia. Wtedy troch─Ö mi si─Ö nudzi┼éo. Bo by┼éa to bardzo ma┼éa przestrze┼ä i nie do ko┼äca wiedzia┼éam, czym mog─Ö zaj─ů─ç moje cia┼éo i co mam w┼éa┼Ťciwie zrobi─ç, kiedy nie ma nic do robienia, nie mam nawet swoich rzeczy, bo s─ů wakacje, na kt├│rych jeste┼Ťmy bez zwierz─ůt i bez zasi─Ögu internetu. Czyta┼éam wtedy kilkuletnie gazety znalezione w pokoju. Obok przepis├│w na dania ze sk┼éadnik├│w, o kt├│rych nigdy nie s┼éysza┼éam, i mody z 2016 roku najciekawsze by┼éy historie o osobach, kt├│re wysz┼éy z domu i zapomnia┼éy, kim s─ů. Ale taka nuda nie zdarza si─Ö cz─Östo. Nie potrzebuj─Ö zazwyczaj wielkich rozrywek. Po prostu du┼╝o sobie wyobra┼╝am. My┼Ťl─Ö, ┼╝e mo┼╝na prze┼╝y─ç wiele przyg├│d, nie wychodz─ůc z domu. Najwi─Öcej.

ÔÇ×PustostanyÔÇŁ s─ů fikcj─ů literack─ů?

Jest tam du┼╝o prawdziwych os├│b, prawdziwych miejsc i same prawdziwe emocje.

To z pozoru lekka ksi─ů┼╝ka, ale pojawia si─Ö tam te┼╝ sporo wa┼╝nych spo┼éecznie temat├│w. Jest w─ůtek molestowania seksualnego, nieradzenia sobie z ┼╝yciem, by─ç mo┼╝e nie jest to wprost nazwane, ale tak┼╝e depresji czy fobii spo┼éecznej. Czujesz, ┼╝e mo┼╝e to by─ç g┼éos os├│b, kt├│re nie radz─ů sobie z presj─ů osi─ůgni─Ö─ç czy wymaga┼ä spo┼éecznych?

Mam wra┼╝enie, ┼╝e to narracja, kt├│ra pojawia si─Ö coraz cz─Ö┼Ťciej, ┼╝e ju┼╝ tak naprawd─Ö nikt nie wierzy w to, ┼╝e mo┼╝emy by─ç beztroscy, pracowa─ç, mie─ç udane ┼╝ycie i wszyscy odnie┼Ť─ç sukces. ┼Üwiat coraz bardziej p─Öka i powstaje coraz wi─Öcej szczelin, przez kt├│re wylewa si─Ö niedopasowanie i niemo┼╝liwo┼Ť─ç spe┼énienia zbiorowych marze┼ä o sukcesie w ┼╝yciu. Zaczynamy ju┼╝ mie─ç tego do┼Ť─ç i by─ç zm─Öczeni. Ten rok w og├│le jest takim koszmarem, kiedy dziej─ů si─Ö wszystkie najgorsze rzeczy, kt├│rych nie mogli┼Ťmy sobie wcze┼Ťniej wyobrazi─ç i kt├│re prze┼╝ywamy pierwszy raz. Wizja idealnego ┼╝ycia jest ju┼╝ w wi─Ökszym stopniu fikcj─ů ni┼╝ czym┼Ť dost─Öpnym, co mo┼╝na sobie wybra─ç i prze┼╝y─ç.

Jest taki fragment w tej ksi─ů┼╝ce, ┼╝e aby nada─ç ┼╝yciu sens, wystarczy zrobi─ç jedn─ů rzecz dziennie, na przyk┼éad p├│j┼Ť─ç po chleb. My┼Ťl─Ö, ┼╝e dla wielu os├│b mo┼╝e by─ç wa┼╝ny.

Mam nadziej─Ö, ┼╝e to jest uleczaj─ůce podej┼Ťcie. Zgoda na my┼Ťlenie, ┼╝e czasami s┼éaby dzie┼ä, w kt├│rym ze wszystkich wa┼╝nych zada┼ä wobec ┼Ťwiata wstawi si─Ö tylko pranie w pralce, mo┼╝e by─ç wystarczaj─ůco dobry i wystarczaj─ůco obfity w spe┼énienie w ┼╝yciu. Nie trzeba ka┼╝dej minuty sp─Ödza─ç efektywnie. Gdy zacz─Ö┼éa si─Ö kwarantanna, pojawi┼éa si─Ö nowa presja, ┼╝eby nawet siedz─ůc w domu, nie pozwala─ç sobie na bezczynno┼Ť─ç: zrobi─ç wszystkie kursy jogi z internetu, j─Özyk obcy za z┼éot├│wk─Ö i nauczy─ç si─Ö gotowa─ç ramen online. Strasznie ci─Ö┼╝ko jest bez przerwy mie─ç zadania i odnosi─ç sukcesy.

Sukces literacki te┼╝?

Sukces literacki to po prostu mi┼éa niespodzianka. Mo┼╝na napisa─ç ┼Ťwietn─ů ksi─ů┼╝k─Ö, o kt├│rej nikt si─Ö nie dowie i kt├│ra nie zostanie nigdzie nominowana ani zauwa┼╝ona, bo b─Ödzie mia┼éa s┼éab─ů promocj─Ö. Albo przepadnie w┼Ťr├│d innych znanych nazwisk. My┼Ťl─Ö, ┼╝e ja mia┼éam tu du┼╝o szcz─Ö┼Ťcia. ÔÇ×PustostanyÔÇŁ s─ů troch─Ö alternatywne i pokazuj─ů inne sposoby ┼╝ycia ni┼╝ te najbardziej popularne. Nie jest to ksi─ů┼╝ka, kt├│ra mog┼éaby odnie┼Ť─ç wielki sukces komercyjny. Wyda┼éo j─ů ma┼ée wydawnictwo. Nie jest poradnikiem ani ┼╝yciorysem gwiazd. Jest debiutem autorki, kt├│rej nikt nie zna.

Piszesz w ÔÇ×PustostanachÔÇŁ, ┼╝e ÔÇ×Polsk─Ö mo┼╝na pozna─ç od zupy strony i ona jest dok┼éadnie taka: czasami wydaje si─Ö niejadalna, dziwna, taka, ┼╝e lepiej nie wiedzie─ç, z czego jest, i a┼╝ nie chce si─Ö┬á bra─ç jej do ust. Ale nadal rozmy┼Ťlasz o niej, o tej zupie, i zastanawiasz si─Ö: co za kraj. Do niczego niepodobny. Polska taka, ┼╝e lepiej nie wiedzie─çÔÇŁ.

Wcze┼Ťniej wys┼éa┼éam ten tekst na konkurs Polskiego Radia pod has┼éem ÔÇ×Moja niepodleg┼éo┼Ť─çÔÇŁ. Dosta┼éam wtedy wyr├│┼╝nienie. Radio wys┼éa┼éo mi poczt─ů kubek termiczny, staromodny plecak z napisem Polskie Radio, d┼éugopis i ksi─ů┼╝k─Ö o J├│zefie Pi┼ésudskim, czyli wiele zabawnych przedmiot├│w. G┼é├│wn─ů nagrod─ů by┼éo jednak odczytanie tekstu na antenie radia.

Zaskakuj─ůce, ┼╝e tak ma┼éo patetyczny tekst wybrali.

Spodziewa┼éam si─Ö, ┼╝e zostan─ů tam nades┼éane same wielkie teksty o ojczy┼║nie i donios┼éych echach patriotyzmu. Ja nigdy nie by┼éabym w stanie czego┼Ť takiego napisa─ç, wi─Öc stworzy┼éam tekst o gotowaniu zupy. Napisa┼éam do Jedynki wiadomo┼Ť─ç, ┼╝e najprawdopodobniej nie wygram tego konkursu, bo jest to pa┼ästwowe radio i mam ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, jak jest, wi─Öc zrozumiem to i szkoda, ale napisa┼éam tekst, wi─Öc wysy┼éam w za┼é─ůczniku.

O wynikach dowiedzia┼éam si─Ö na sta┼╝u w W─Ögajtach. Mieli┼Ťmy akurat pr├│b─Ö i ─çwiczyli┼Ťmy ┼éemkowskie kol─Ödy. Zadzwoni┼éo radio, a Wacek Sobaszek nakrzycza┼é na mnie, ┼╝e w teatrze nie wolno odbiera─ç telefonu. By┼éo to mi┼ée, chocia┼╝ zabawne, ┼╝e dosta┼éam wyr├│┼╝nienie.

Patriotyzm bardzo mnie interesuje jako temat i mam ochot─Ö pisa─ç o nim z przekory. My┼Ťl─Ö, ┼╝e ma to du┼╝y potencja┼é edukacyjny, kiedy na konkurs z powstaniem wielkopolskim w tle wysy┼éam opowiadanie o faszystach i lesbijkach. W pewnym stopniu jest to ┼╝art, ale te┼╝ odzyskiwanie tematu, kt├│ry ┼Ťwiat troch─Ö mi odbiera. Patriotyzm wzbudza we mnie ambiwalentne uczucia. Z jednej strony mocno mnie obrzydza, a z drugiej bardzo chcia┼éabym m├│c by─ç lesbijk─ů patriotk─ů i o tym napisa─ç. Pisz─Ö teksty, kt├│re w konkursach maj─ů ma┼ée szanse, ale i tak potrzebuj─Ö to robi─ç i wierz─Ö w sens tego.

Czasem jednak wygrywaj─ů.

Jeden z takich patriotycznych tekst├│w ukaza┼é si─Ö nawet w antologii wydanej z okazji stulecia odzyskania niepodleg┼éo┼Ťci. Oczywi┼Ťcie te┼╝ s─ů w nim liczne w─ůtki queerowe. Ten tekst zostanie do┼é─ůczony jako dodatek do audiobooka ÔÇ×Pustostan├│wÔÇŁ, kt├│ry jest teraz w produkcji i b─Ödzie za chwil─Ö dost─Öpny. Znajdzie si─Ö tam te┼╝ opowiadanie o pieskach porzucanych w oknach ┼╝ycia, kt├│re nie wesz┼éo do ksi─ů┼╝ki, ale jest moim ulubionym i chyba najzabawniejszym. Wys┼éa┼éam te┼╝ kiedy┼Ť opowiadanie o psach na ┼Üwi─Öto Policji, ale niestety nie zdoby┼éam ┼╝adnej nagrody. Zdarza si─Ö, ┼╝e ┼Ťwiadomie rezygnuj─Ö z tej szansy dla ┼╝artu ÔÇô na przyk┼éad kiedy chcia┼éam zosta─ç zapami─Ötana jako dziewczyna, kt├│ra nie zgadza si─Ö z Olg─ů Tokarczuk. Niestety wyniki konkursu zosta┼éy og┼éoszone zaraz po Nagrodzie Nobla i nie dosta┼éam nawet wyr├│┼╝nienia.

ÔÇ×PustostanyÔÇŁ s─ů w du┼╝ej mierze o Grochowie. Praga jest do┼Ť─ç oryginaln─ů dzielnic─ů ÔÇô my┼Ťlisz, ┼╝e tak─ů ksi─ů┼╝k─Ö da┼éoby si─Ö napisa─ç wsz─Ödzie?

My┼Ťl─Ö, ┼╝e tak. Teraz mieszkam na Mirowie. To w sumie podobne miejsce, tylko troch─Ö bardziej nawiedzone. Te┼╝ s─ů stare kamienice i szale┼äcy b┼é─ůkaj─ůcy si─Ö po podw├│rkach, kt├│rzy wykrzykuj─ů r├│┼╝ne rzeczy noc─ů. Sporo dziwnych s─ůsiad├│w i ludzi pracy. Do tego miejsca pami─Öci i zagraniczne wycieczki. Dlatego jeszcze wi─Öcej si─Ö dzieje. Niedaleko mojego domu znajduje si─Ö ostatni ocala┼éy fragment muru getta warszawskiego, pod kt├│ry tury┼Ťci przynosz─ů kwiaty i znicze. Zdarzaj─ů si─Ö te┼╝ dziwne sytuacje zwi─ůzane z mieszkaniem w takim s─ůsiedztwie. Dla mnie duchy s─ů bytem r├│wnorz─Ödnym zwyk┼éym osobom, a duchy miejsc i duchy rzeczy to niezb─Ödny element rzeczywisto┼Ťci.

Mia┼éa┼Ť w podstaw├│wce obni┼╝on─ů ocen─Ö z zachowania z powodu zbyt du┼╝ej wyobra┼║ni.

Ca┼ée moje ┼╝ycie skupi┼éo si─Ö w s┼éowach i w wymy┼Ťlaniu historii. Od zawsze niewiele mnie ┼é─ůczy┼éo z rzeczywisto┼Ťci─ů. Szko┼é─Ö znios┼éam bardzo dobrze, bo mia┼éam t─Ö przewag─Ö, ┼╝e od pocz─ůtku potrafi┼éam pisa─ç i by┼éam w tym najlepsza. To dawa┼éo mi taryf─Ö ulgow─ů. Nie chodzi┼éam na cz─Ö┼Ť─ç lekcji i nie wykonywa┼éam zada┼ä, na kt├│re nie mia┼éam ochoty. Wybaczano mi to, poniewa┼╝ robi┼éam szkoln─ů gazet─Ö albo pisa┼éam tekst przedstawienia z okazji ┼Ťlubowania. Od pocz─ůtku ┼╝ycia robi┼éam po prostu to, co chcia┼éam. A chcia┼éam g┼é├│wnie czyta─ç, rysowa─ç i pisa─ç.

Dzieci┼ästwo wspominam bardzo osobno. Wydaje mi si─Ö, ┼╝e nigdy nie mia┼éam dzieci┼ästwa ÔÇô jestem raczej jedn─ů z tych os├│b, kt├│re by┼éy stare przez ca┼ée ┼╝ycie. Moje dzieci┼ästwo polega┼éo w du┼╝ym stopniu na tym co teraz, czyli na siedzeniu w pokoju i robieniu ksi─ů┼╝ek obrazkowych w zeszytach. Ale nie pami─Ötam zbyt wiele. Nie mam czasu my┼Ťle─ç o dzieci┼ästwie, to ju┼╝ by┼éo i mnie nie obchodzi. Jestem mocno skoncentrowana na zapami─Ötywaniu wszystkiego, co w tej chwili widz─Ö. A stare historie? My┼Ťl─Ö, ┼╝e nigdy nie napisz─Ö ksi─ů┼╝ki o dzieci┼ästwie, bo jestem na to za stara.

Interesujesz si─Ö polityk─ů?

Nie robi─Ö tego dla przyjemno┼Ťci. Ale jest to nieuniknione. Nie lubi─Ö ha┼éasu i bycia w t┼éumie nieznajomych os├│b na ulicy, nie wychodz─Ö te┼╝ z przyjemno┼Ťci─ů z domu. Ale kiedy czyta┼éam wszystkie straszne informacje o tym, co znowu zrobi┼éa policja i jak potraktowano na Krakowskim Przedmie┼Ťciu moich przyjaci├│┼é albo ilu znajomych zosta┼éo aresztowanych bez powodu i z agresj─ů, to ro┼Ťnie we mnie straszny strach. Dlatego potrzebuj─Ö wychodzi─ç na ulic─Ö. Kiedy mog─Ö wej┼Ť─ç w t┼éum ludzi, kt├│rzy okazuj─ů swoje wsparcie osobom LGBT+, czuj─Ö si─Ö z tym troch─Ö lepiej i wiem, ┼╝e nie jestem sama. My┼Ťl─Ö ┼╝e zaanga┼╝owanie jest konieczne w tych czasach, a mo┼╝e w ka┼╝dych.

Nie my┼Ťlisz czasem, ┼╝e najlepiej by┼éoby od tego uciec, wylogowa─ç si─Ö z sieci, przesta─ç ┼Ťledzi─ç newsy?

Uwa┼╝am, ┼╝e to niemo┼╝liwe, to jest zbyt wszechogarniaj─ůce. Nie mog─Ö uciec z mojego otoczenia, nie mog┼éabym ucina─ç wszystkich rozm├│w albo zamkn─ů─ç si─Ö w domu i przeczeka─ç ┼╝ycia. To te┼╝ nic nie da. Nie mog─Ö si─Ö wylogowa─ç ze ┼Ťwiata, w kt├│rym pod moim oknem przeje┼╝d┼╝a homofobiczna ci─Ö┼╝ar├│wka i puszcza z g┼éo┼Ťnik├│w nagrania m├│wi─ůce, ┼╝e gwa┼éc─Ö dzieci. To chore, ┼╝e takie rzeczy s─ů legalne i ┼╝e kto┼Ť je robi. Ostatnio zatrzyma┼éam ci─Ö┼╝ar├│wk─Ö. Znowu przyje┼╝d┼╝a┼éa obok mnie, wi─Öc stan─Ö┼éam na ulicy. Samochody zacz─Ö┼éy tr─ůbi─ç, a ludzie krzycze─ç, ┼╝e jestem pojebana. Jestem tym tak bardzo zm─Öczona, ┼╝e do pewnego stopnia by┼éo mi oboj─Ötne, czy kto┼Ť zrobi mi krzywd─Ö. Nie mia┼éam wtedy ┼╝adnego planu i nie wiedzia┼éam, co robi─ç. Zazwyczaj kieruj─Ö si─Ö emocjami, teraz mam ich nadmiar.

Nie boisz si─Ö otwarcie m├│wi─ç o swojej orientacji seksualnej?

To w og├│le nie jest dla mnie temat do ukrywania. Jest to co┼Ť, z czym cz┼éowiek rodzi si─Ö i czego sobie nie wybiera. Nie wiem, jak mia┼éabym si─Ö ukrywa─ç, nie ma w tym dla mnie sensu, bo nie robi─Ö nic z┼éego i nic, co wymaga┼éoby budowania w sobie uczucia wstydu. Oczywi┼Ťcie licz─Ö si─Ö z r├│┼╝nymi konsekwencjami i spotykaj─ů mnie niemi┼ée sytuacje, poniewa┼╝ ┼╝yj─Ö w Polsce, kt├│ra nie jest specjalnie mi┼éym miejscem. Ale osoby heteroseksualne si─Ö nie ukrywaj─ů, a wcale tak bardzo si─Ö nie r├│┼╝nimy. ┼╗yj─Ö z osob─ů, kt├│r─ů kocham. Jej p┼ée─ç nie jest dla mnie wyr├│┼╝nikiem tego, ┼╝e nasze ┼╝ycie staje si─Ö lepsze albo gorsze od ┼╝ycia innych os├│b.

Tematyka homoseksualizmu pojawia si─Ö tak┼╝e w Twojej debiutanckiej ksi─ů┼╝ce ÔÇ×PustostanyÔÇŁ. Jest chocia┼╝by ma┼éa wzmianka o by┼éej dziewczynie bohaterki.

Tak, ale nie napisa┼éam o tym wprost. Jest to pozostawione w zawieszeniu. Nie pisz─Ö o tym, kt├│ry z bohater├│w jakiej jest orientacji, chocia┼╝ w domy┼Ťle daleko im do hetero.

Te w─ůtki interesuj─ů ci─Ö w tw├│rczo┼Ťci, chcia┼éaby┼Ť podejmowa─ç ich wi─Öcej?

Chcia┼éabym napisa─ç drug─ů ksi─ů┼╝k─Ö o lesbijkach. Na razie ona uk┼éada si─Ö w mojej g┼éowie, nie mam jeszcze precyzyjnego planu. Ale czuj─Ö, ┼╝e nominacje (do Nagrody Literackiej Gdynia i Nagrody imienia Witolda Gombrowicza za najlepszy debiut) troch─Ö mi u┼éatwiaj─ů wprowadzanie nowych temat├│w i daj─ů prawo do tego, ┼╝eby pisa─ç wi─Öcej. Teraz jestem w Gdyni. R├│┼╝ne osoby pytaj─ů mnie o to, czy jest co┼Ť, nad czym teraz pracuj─Ö, i co z drug─ů ksi─ů┼╝k─ů. Lubi─Ö sprawdza─ç, co si─Ö stanie, i m├│wi─ç im, ┼╝e druga ksi─ů┼╝ka b─Ödzie o lesbijkach. Kiedy kto┼Ť pyta dalej, co te lesbijki b─Öd─ů w tej ksi─ů┼╝ce robi─ç, zazwyczaj m├│wi─Ö, ┼╝e b─Öd─ů ratowa─ç ┼Ťwiat.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś