Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Koszula na drug─ů stron─Ö. O rysunkach Kuby Mazurkiewicza


Z Kub─ů Mazurkiewiczem znam si─Ö od bardzo dawna, st─ůd zawsze jako tako orientowa┼éem si─Ö, czym si─Ö akurat zajmuje, w co si─Ö anga┼╝uje, jakie prace robi. Nie potrafi─Ö jednak uchwyci─ç momentu, w kt├│rym intensywnie zaanga┼╝owa┼é si─Ö w tworzenie wizualnych komentarzy prasowych. Rzut oka na poka┼║ny ÔÇô cho─ç nie ogromny ÔÇô zbi├│r rysunk├│w pozwala wysnu─ç przypuszczenia, ┼╝e sprawa rozegra┼éa si─Ö w ostatnich dw├│ch czy trzech latach. ┼Üwiadcz─ů o tym wi─Öksze, szeroko dyskutowane wydarzenia nieraz brane przez Mazurkiewicza na warsztat ÔÇô praktycznie wszystkie dotycz─ů wspomnianego wy┼╝ej okresu. Trzeba zreszt─ů przyzna─ç, ┼╝e w ostatnim czasie byli┼Ťmy ┼Ťwiadkami wylewu spraw politycznych, spo┼éecznych i gospodarczych, kt├│re same prosi┼éy si─Ö o komentarz, dokonuj─ůcy si─Ö w konsekwencji na r├│┼╝nych p┼éaszczyznach w rozmaity spos├│b.
 
Obrazki Kuby Mazurkiewicza wpisuj─ů si─Ö w gatunek grafiki komentuj─ůcej, dodatkowo stosowanej spo┼éecznie. W┼Ťr├│d artyst├│w nie jest to oczywisto┼Ť─ç. Nieraz zdarza si─Ö, ┼╝e podczas wizyty w galerii ogl─ůdamy sztuk─Ö co prawda zaanga┼╝owan─ů w istotne, bie┼╝─ůce sprawy ÔÇô cz─Östo k─ů┼Ťliwie okre┼Ťlan─ů mianem ÔÇ×publicystykiÔÇŁ ÔÇô kt├│ra jest jednak na tyle og├│lnikowa, ┼╝e wi─Ökszym po┼╝ytkiem jest si─Ögn─ů─ç po artyku┼é w gazecie na ten sam temat. Dodatkowym mankamentem bywa r├│wnie┼╝ kontekst instytucji sztuki, odwiedzanych raczej przez w─ůskie, specjalnie ÔÇ×zaprogramowaneÔÇŁ grono odbiorc├│w. Zakiszona w takim kontek┼Ťcie sztuka mo┼╝e by─ç zaanga┼╝owana, ale stosowana co najwy┼╝ej ÔÇ×galeryjnieÔÇŁ. Rysunki Mazurkiewicza zdecydowanie wy┼éamuj─ů si─Ö z tego schematu, funkcjonuj─ůc na kilku polach r├│wnocze┼Ťnie ÔÇô jako ilustracje do tekst├│w innych autor├│w, publikowane w wydzielonych rubrykach samodzielne komentarze czy ÔÇ×wrzutyÔÇŁ na Facebooku.
 
O ile tego rodzaju mechanizmy nie odbiegaj─ů wyra┼║nie od standard├│w funkcjonowania prasy (autor tekstu + ilustrator, papierowa lub internetowa rubryka z wizualnym komentarzem), to stylistyka rysunk├│w Kuby Mazurkiewicza zdecydowanie tak, przynajmniej na pierwszy rzut oka. W Polsce komentarz prasowy przybiera najcz─Ö┼Ťciej form─Ö prostej (jedno lub kilku kadrowej) historyjki rysunkowej z dymkami. Tuzami takich form s─ů m.in. Marek Raczkowski, Janek Koza czy Andrzej Krauze. Mazurkiewicz, zamiast od zera wyrysowywa─ç nowe ┼Ťwiaty (czasem to czyni), woli majstrowa─ç z ÔÇ×gotowcamiÔÇŁ w postaci fragment├│w fotografii powycinanych z gazet. Interwencje w ÔÇ×obrazek znalezionyÔÇŁ s─ů raz mniejsze, raz wi─Öksze. Najcz─Ö┼Ťciej polegaj─ů na pozbyciu si─Ö zb─Ödnych element├│w, dorysowaniu tych istotnych, dopisaniu s┼é├│w, ale zdarzaj─ů si─Ö tak┼╝e bardziej rozbudowane kola┼╝e. Komunikat dzia┼éa na zasadzie starych, dobrych trik├│w: sprytnych zestawie┼ä, por├│wna┼ä, skr├│t├│w, ironii czy groteski. Chcia┼éoby si─Ö powiedzie─ç, ┼╝e metoda wypracowana przez Kub─Ö Mazurkiewicza jest jego autorsk─ů. Jednak je┼Ťli spojrzymy szerzej, to podobny spos├│b budowaniu przekazu dostrze┼╝emy w internetowych memach, tak┼╝e polegaj─ůcy na ┼é─ůczeniu gotowych sk┼éadnik├│w i okraszaniu tego zwi─Öz┼éym i celnym tekstem. Osobn─ů kwesti─ů w tw├│rczym arsenale Kuby s─ů wykonywane dla portalu Nowe Peryferie ruchome gify, by─ç mo┼╝e zwiastuj─ůce now─ů jako┼Ť─ç w dziedzinie prasowego komentarza lub ilustracji.
 

Na koniec o tym, co jest sednem rysunk├│w, czyli o tre┼Ťci. Wachlarz spraw, o kt├│re si─Ö ocieraj─ů jest szeroki ÔÇô od codziennych problem├│w przez polityczn─ů dyskusj─Ö po ÔÇ×grube tematyÔÇŁ jak np. wiara, patriotyzm czy zmiany kulturowe. Du┼╝ym plusem jest umiej─Ötno┼Ť─ç Kuby Mazurkiewicza w ÔÇ×przestawianiuÔÇŁ poszczeg├│lnych element├│w powy┼╝szej hierarchii, dzi─Öki czemu sprawy lokalne, codzienne zyskuj─ů w rysunkach jakie┼Ť uniwersalne zakorzenienie (czasem na zasadzie ironii, czasem na serio). Przypominaj─ů si─Ö s┼éowa artysty Wojciecha B─ůkowskiego, kt├│ry zakres tw├│rczej aktywno┼Ť─ç sprowadza┼é do ci─ůgu g┼éowa ÔÇô mieszkanie ÔÇô miasto. U Kuby Mazurkiewicza jest podobnie, tylko czasem idzie jeszcze dalej, a za miasto nieraz podstawia wie┼Ť.
 
R├│┼╝ny jest tak┼╝e stopie┼ä ujawniania zdania autora na temat poruszanych kwestii. Jednym z cz─Ö┼Ťciej powtarzaj─ůcych si─Ö motyw├│w jest przedzielone na p├│┼é pole, przynale┼╝ne prawicy oraz lewicy. Podejrzewam, ┼╝e chodzi o zobrazowanie ideowego sporu, ale ci─Ö┼╝ko stwierdzi─ç, po kt├│rej stronie sytuuje si─Ö tw├│rca. By─ç mo┼╝e ujawnianie przekazu wprowadza wi─Öksz─ů dawk─Ö wieloznaczno┼Ťci, otwarto┼Ťci interpretacyjnej, du┼╝o bardziej efektownej ni┼╝ definitywne zwierzenie si─Ö. A mo┼╝e po prostu nie musimy wybiera─ç, poniewa┼╝ powy┼╝szy sp├│r sam w sobie ma bzdurny i ja┼éowy charakter. Jest to o tyle ciekawe, ┼╝e w niekt├│rych przypadkach znam zapatrywania Kuby, kt├│re w rysunkach przyjmuj─ů jednak zawoalowany charakter. Z drugiej strony, nale┼╝y podkre┼Ťli─ç, ┼╝e w niekt├│rych obrazkach autor wprost optuje za okre┼Ťlonymi warto┼Ťciami czy wyborami lub poddaje je krytyce.
 

Osobi┼Ťcie nie przepadam za usilnym skrywaniem przez tw├│rc├│w istoty przekazu, bo najcz─Ö┼Ťciej podyktowane jest to strachem przed bana┼éem. Wydaje mi si─Ö, ┼╝e w przypadku Kuby Mazurkiewicza jest inaczej. Moim zdaniem ambiwalentny charakter jego rysunk├│w wynika z trze┼║wego rozpoznania, ┼╝e nieustanne stawianie barykad, okopywanie si─Ö na swoich ÔÇ×jedynie s┼éusznychÔÇŁ ideowych pozycjach to sztucznie kreowany konflikt. ┼╗eby to dostrzec wystarczy po prostu prze┼éo┼╝y─ç koszul─Ö na drug─ů stron─Ö. By─ç mo┼╝e w┼éa┼Ťnie tym s─ů rysunki Kuby.
 
28 marca o godzinie 17.00 w klubokawiarnii KATO w Katowicach otwarta zostanie wystawa, na kt├│rej prezentowane b─Öd─ů prasowe komentarze Kuby Mazurkiewicza, cz┼éonka redakcji naszego tygodnika.

Tych, kt├│rzy do Katowic nie dotr─ů zach─Öcamy do ogl─ůdania prac Kuby w naszej internetowej i papierowej wersji: tygodniku oraz kwartalniku. Animowane gify znajd─ů Pa┼ästwo na stronie Nowych Peryferii oraz na stronie zesp├│┼é wesp├│┼é.
 

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś