fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Ko┼Ťci├│┼é bez w─Ögla

Ko┼Ťci├│┼é powinien zerwa─ç relacje ÔÇô inwestycyjne i sponsorskie ÔÇô ze sp├│┼ékami paliwowymi i energetycznymi z sektora w─Ögla i gazu. To kwestia wiarygodno┼Ťci oraz integralno┼Ťci jego nauczania i dzia┼éania. Oraz krok niezb─Ödny dla ochrony ludzkiego ┼╝ycia.
Ko┼Ťci├│┼é bez w─Ögla
ilustr.: Viktar Aberamok

Opinia publiczna niekoniecznie postrzega Ko┼Ťci├│┼é katolicki jako inwestora. Nie oznacza to jednak, ┼╝e ko┼Ťcielne pieni─ůdze nie wspieraj─ů rozmaitych ga┼é─Özi gospodarki (oraz ┼╝e te ga┼é─Özie nie wspieraj─ů Ko┼Ťcio┼éa). I cho─ç ma┼éo o tym wiemy, to nawet przy tak ograniczonych danych mo┼╝na do┼Ť─ç bezpiecznie za┼éo┼╝y─ç, ┼╝e g┼é├│wn─ů przestrzeni─ů zaanga┼╝owania inwestycyjnego polskiego Ko┼Ťcio┼éa instytucjonalnego jest dzia┼éalno┼Ť─ç deweloperska. Ko┼Ťci├│┼é nie tylko posiada ogromn─ů liczb─Ö nieruchomo┼Ťci ÔÇô ziemi i budynk├│w ÔÇô ale tak┼╝e buduje nowe. O niekt├│rych inwestycjach jest g┼éo┼Ťno, o innych s┼éycha─ç mniej ÔÇô podobnie jak o tym, ┼╝e niekt├│re kurie stworzy┼éy nawet w┼éasne firmy deweloperskie. Innym przyk┼éadem gospodarczej dzia┼éalno┼Ťci Ko┼Ťcio┼éa katolickiego w Polsce, o kt├│rej wiadomo stosunkowo niewiele, s─ů powi─ůzania mi─Ödzy nim a sektorem energetycznym i w─Öglowym. Takowe jednak istniej─ů ÔÇô zar├│wno na poziomie inwestycji ko┼Ťcielnych pieni─Ödzy, jak i sponsorowania przez sp├│┼éki paliwowe i energetyczne dzia┼éa┼ä diecezji, parafii i ko┼Ťcielnych instytucji. Coraz bardziej widoczne jest za┼Ť to, ┼╝e nie spos├│b pogodzi─ç wspierania ÔÇô finansowego i wizerunkowego ÔÇô gospodarki opartej na w─Öglu z d┼éugofalow─ů ochron─ů ┼╝ycia, o kt├│r─ů cz─Östo apeluj─ů polscy biskupi.

Dlatego czas wezwa─ç ich do tego, by ÔÇô podobnie jak ich koledzy z kilku innych kraj├│w na ┼Ťwiecie ÔÇô zdecydowali si─Ö na zerwanie tych relacji. Po pierwsze, na ukr├│cenie sytuacji, gdy sp├│┼éki energetyczne i w─Öglowe buduj─ů sw├│j wizerunek poprzez wspieranie Ko┼Ťcio┼éa. Po drugie, czas na decyzj─Ö o dywestycji, czyli rezygnacji z inwestowania w paliwa kopalne i sp├│┼éki energetyczne. Tym samym polscy hierarchowie staliby si─Ö wa┼╝nym punktem odniesienia dla ca┼éej debaty na ten temat w Polsce. Debaty s┼éabo obecnej, a bardzo potrzebnej.

Skuteczne i s┼éuszne

Jaka jest skuteczno┼Ť─ç takich dzia┼éa┼ä? Czy ruch namawiaj─ůcy rozmaite instytucje ÔÇô nie tylko religijne ÔÇô do dywestycji to gra warta ┼Ťwieczki? ÔÇô Decyzje o dywestycjach maj─ů du┼╝e znaczenie ÔÇô uwa┼╝a doktor Mateusz Piotrowski ze ┼Üwiatowego Ruchu Katolik├│w na rzecz ┼Ürodowiska (The Global Catholic Climate Movement ÔÇô GCCM). ÔÇô Ich skuteczno┼Ť─ç wynika z obecnego kszta┼étu gospodarki. Przyk┼éadowo: inwestycje w nowe elektrownie s─ů kosztowne i d┼éugotrwa┼ée, musz─ů tak┼╝e by─ç ubezpieczane. Je┼Ťli banki wycofaj─ů si─Ö z ich finansowania, a firmy ubezpieczeniowe z ubezpieczania, to zasadniczo zmieni to warunki gry ÔÇô argumentuje.

Owszem, wycofanie si─Ö tylko Ko┼Ťcio┼éa katolickiego w Polsce (a nawet na ┼Ťwiecie) z podobnych inwestycji tych regu┼é nie zmieni. Mog┼éoby jednak wskazywa─ç kierunek dla innych. Warstwa symboliczna nie jest tu ÔÇô podobnie jak w przypadku relacji sponsorskich ÔÇô bez znaczenia, podobnie jak to, ┼╝e obok pytania o efektywno┼Ť─ç takiego dzia┼éania, nale┼╝y r├│wnie┼╝ postawi─ç drugie: o jego moraln─ů s┼éuszno┼Ť─ç, kt├│r─ů Ko┼Ťci├│┼é powinien mie─ç na uwadze przy podejmowaniu podobnych decyzji. Ta za┼Ť wydaje si─Ö bezsprzeczna i wprost wynikaj─ůca z katolickiej nauki spo┼éecznej.

W opracowaniu ÔÇ×Etyczne inwestowanie w erze zmiany klimatycznejÔÇŁ jego autorzy ÔÇô zwi─ůzani z GCCM oraz organizacj─ů Tr├│caire ÔÇô przypominaj─ů s┼éowa Benedykta XVI o tym, ┼╝e ÔÇ×ka┼╝da decyzja ekonomiczna ma moralne konsekwencjeÔÇŁ. To twierdzenie ÔÇô niezwykle mocno ugruntowane w nauczaniu spo┼éecznym Ko┼Ťcio┼éa ÔÇô prowadzi do prostej konstatacji, ┼╝e ÔÇ×nie jest mo┼╝liwe, z moralnego i etycznego punktu widzenia, oddzielanie ekonomicznej aktywno┼Ťci, motywowanej przede wszystkim zyskiem, od obowi─ůzk├│w moralnychÔÇŁ. ÔÇô Katolicka nauka spo┼éeczna od bardzo dawna g┼éosi, ┼╝e w┼éasno┼Ť─ç prywatna nak┼éada tak┼╝e obowi─ůzki na tego, kt├│ry posiada. I ┼╝e efekty sposobu, w jaki spos├│b gospodaruje si─Ö t─ů w┼éasno┼Ťci─ů, maj─ů znaczenie etyczne ÔÇô m├│wi doktor Piotrowski. Dotyczy to tak┼╝e Ko┼Ťcio┼éa w sytuacji, gdy to on jest posiadaczem.

O g┼éos i dzia┼éania instytucji religijnych wo┼éaj─ů nie tylko religijne autorytety, jak po┼éudniowoafryka┼äski biskup anglika┼äski, laureat Pokojowej Nagrody Nobla Desmond Tutu, kt├│ry wzywa┼é do prowadzenia ÔÇ×bojkotu w celu ocalenia planetyÔÇŁ i przekonywa┼é, ┼╝e ÔÇ×nie ma sensu inwestowanie w firmy, kt├│re podwa┼╝aj─ů nasz─ů przysz┼éo┼Ť─çÔÇŁ. Domagaj─ů si─Ö go r├│wnie┼╝ przedstawiciele i przedstawicielki instytucji mi─Ödzynarodowych, tacy jak Christiana Figueres, jedna z g┼é├│wnych architektek porozumienia paryskiego z 2015 roku z ramienia Organizacji Narod├│w Zjednoczonych. ÔÇ×Instytucje religijne musz─ů znale┼║─ç sw├│j g┼éos i wyznaczy─ç kompas moralny w jednej z wielkich kwestii humanitarnych naszych czas├│wÔÇŁ ÔÇô wskazywa┼éa, dodaj─ůc, ┼╝e wycofanie si─Ö z wykorzystywania paliw kopalnych jest jednym z kluczowych krok├│w w ramach dzia┼éa┼ä na rzecz klimatu.

Trudno pogodzi─ç narracj─Ö papie┼╝a Franciszka z udzielaniem legitymizacji firmom paliwowym.

Ko┼Ťci├│┼é nie mo┼╝e sta─ç z boku

Powiedzmy to wyra┼║nie: rezygnacja z inwestowania przez katolickie diecezje oraz instytucje w przemys┼é kopalny i energetyczny jest kwesti─ů zachowania podstawowej wiarygodno┼Ťci i integralno┼Ťci. Trudno pogodzi─ç narracj─Ö papie┼╝a Franciszka i watyka┼äskich dykasterii na temat zmian klimatu z udzielaniem legitymizacji firmom paliwowym poprzez inwestowanie w nie oraz ÔÇô o czym p├│┼║niej ÔÇô akceptowanie ich wsparcia w formie na przyk┼éad sponsoringu.

Nie brakuje miejsc w katolickiej nauce spo┼éecznej, zw┼éaszcza w encyklice ÔÇ×Laudato siÔÇÖÔÇŁ, w kt├│rych wprost wskazuje si─Ö, ┼╝e odej┼Ťcie od paliw kopalnych jest moralnym obowi─ůzkiem wynikaj─ůcym z chrze┼Ťcija┼äskich powinno┼Ťci wobec ┼Ťwiata, przyrody i ludzko┼Ťci. Katoliccy hierarchowie w r├│┼╝nych miejscach ┼Ťwiata ÔÇô na czele z Franciszkiem ÔÇô coraz g┼éo┼Ťniej zabieraj─ů g┼éos w sprawie kszta┼étu globalnej gospodarki i nie wahaj─ů si─Ö krytykowa─ç r├│wnie┼╝ tego, w jaki spos├│b eksploatujemy Ziemi─Ö oraz pozyskujemy energi─Ö. Ko┼Ťci├│┼é nie powinien sta─ç z boku, gdy w efekcie tych dzia┼éa┼ä niszczona jest Ziemia, co bezpo┼Ťrednio zagra┼╝a ludzkiemu ┼╝yciu.

Ko┼Ťci├│┼é tym bardziej nie powinien sta─ç z boku, poniewa┼╝ jego g┼éos jest potrzebny zar├│wno w obronie Ziemi, jak i pracownik├│w, kt├│rych dotknie transformacja energetyczna. Papie┼╝ Franciszek, m├│wi─ůc o ekologii integralnej, wskazuje na potrzeb─Ö troski zar├│wno o Ziemi─Ö, jak i o cz┼éowieka, w tym pracuj─ůcego. Tym bardziej nale┼╝y podj─ů─ç t─Ö kwesti─Ö w spos├│b systemowy. Ko┼Ťci├│┼é powinien by─ç stra┼╝nikiem wszystkich warto┼Ťci k┼éadzionych tutaj na szali tak, by niezb─Ödna transformacja energetyczna by┼éa jednocze┼Ťnie transformacj─ů sprawiedliw─ů. Nie zagwarantuj─ů tego z pewno┼Ťci─ů same sp├│┼éki energetyczne.

Zgadza si─Ö z tym doktor Piotrowski, kt├│ry zwraca tak┼╝e uwag─Ö na powi─ůzania mi─Ödzy sektorem finansowym oraz energetycznym i paliwowym. ÔÇô Realne wyzwanie, jakim jest finansjeryzacja gospodarki, to nic dobrego, o czym m├│wi─ů tak┼╝e oficjalne dokumenty watyka┼äskie, ale nie wystarczy poprzesta─ç na tej ocenie. Trzeba jeszcze zastanowi─ç si─Ö, co z tym sektorem finansowym zrobi─ç ÔÇô przekonuje. Wskazuje przy tym, ┼╝e istniej─ů mechanizmy, kt├│re s┼éu┼╝─ů demokratyzacji gospodarki i umo┼╝liwieniu spo┼éecze┼ästwu wi─Ökszego wp┼éywu na to, jakie inwestycje, tak┼╝e w sferze wytwarzania energii, s─ů prowadzone. Dywestycje s─ů jednym z tych narz─Ödzi. ÔÇô Domagaj─ůc si─Ö ich, spo┼éecze┼ästwo kwestionuje nies┼éuszne przekonanie, ┼╝e firma mo┼╝e interesowa─ç si─Ö tylko zyskiem, bez ogl─ůdania si─Ö na koszty spo┼éeczne i ekologiczne. Ruchy spo┼éeczne, kt├│re dzia┼éaj─ů na rzecz dywestycji, m├│wi─ů: ÔÇ×Tak by─ç nie mo┼╝e, bo to my jako zwykli ludzie p┼éacimy spo┼éeczne i ekologiczne rachunki za to, w co wy inwestujecieÔÇŁ ÔÇô t┼éumaczy.

Ko┼Ťci├│┼é powinien by─ç i w wielu miejscach na ┼Ťwiecie ju┼╝ jest sojusznikiem tych ruch├│w. Coraz wi─Öcej grup wyznaniowych oraz instytucji religijnych decyduje o przeniesieniu aktyw├│w z akcji i obligacji sp├│┼éek paliw kopalnych do firm z niskoemisyjnych ga┼é─Özi gospodarki. Wymie┼ämy chocia┼╝ niekt├│re. W czerwcu 2016 roku z okazji rocznicy opublikowania encykliki ÔÇ×Laudato siÔÇÖÔÇŁ cztery katolickie organizacje z Australii og┼éosi┼éy, ┼╝e rezygnuj─ů z inwestowania w paliwa kopalne. Cztery miesi─ůce p├│┼║niej ÔÇô z okazji rocznicy ┼Ťmierci ┼Ťwi─Ötego Franciszka z Asy┼╝u ÔÇô ich ┼Ťladem pod─ů┼╝y┼éo kolejnych siedem katolickich instytucji z Kanady, W┼éoch, Papui Nowej Gwinei, Stan├│w Zjednoczonych, Brazylii i Hong Kongu. Maj 2017 roku przyni├│s┼é analogiczn─ů decyzj─Ö dziewi─Öciu katolickich instytucji z trzech pa┼ästw. W kolejne wspomnienie ┼Ťwi─Ötego Franciszka dywestycj─Ö og┼éosi┼éo ju┼╝ czterdzie┼Ťci organizacji i instytucji, w tym ÔÇô co szczeg├│lnie wa┼╝ne ÔÇô Konferencja Episkopatu Belgii. To pierwszy episkopat na ┼Ťwiecie, kt├│ry wykona┼é ten krok. Nie ostatni, gdy┼╝ we wrze┼Ťniu 2018 roku na podobny zdecydowa┼éa si─Ö Konferencja Episkopatu Irlandii (oraz osiemna┼Ťcie innych instytucji katolickich). Kilka miesi─Öcy wcze┼Ťniej decyzj─Ö o dywestycji podj─ů┼é tak┼╝e mi─Ödzynarodowy Caritas oraz 34 inne katolickie organizacje.

Coraz wi─Öcej instytucji katolickich na ┼Ťwiecie decyduje o wycofaniu aktyw├│w ze sp├│┼éek paliw kopalnych.

Wiemy wystarczaj─ůco du┼╝o

Jak to wygl─ůda w Polsce? Owszem, o finansach polskiego Ko┼Ťcio┼éa wiemy ma┼éo. By u┼╝y─ç daleko posuni─Ötego eufemizmu, nie nale┼╝─ů one do najbardziej przejrzystych sfer ┼╝ycia publicznego w naszym kraju ÔÇô a konkurencj─Ö przecie┼╝ maj─ů niema┼é─ů. Jak czytamy w raporcie ÔÇ×A case for fossil fuel divestment and desponsorship by the Catholic Church in PolandÔÇŁ przygotowanym przez Jana Chudzy┼äskiego, ÔÇ×nie ma danych wskazuj─ůcych, ┼╝e Ko┼Ťci├│┼é katolicki w Polsce m├│g┼éby by─ç bezpo┼Ťrednio zaanga┼╝owany w przemys┼é paliw kopalnych, poniewa┼╝ jego instytucje nie pojawiaj─ů si─Ö na publicznie dost─Öpnych listach akcjonariuszy sp├│┼éek notowanych na warszawskiej gie┼édzieÔÇŁ. Kluczowe w tym zdaniu jest jednak s┼éowo ÔÇ×bezpo┼ŤrednioÔÇŁ. Jak dodaje bowiem autor, ÔÇ×mo┼╝liwe jest, ┼╝e niekt├│re archidiecezje w Polsce (ÔÇŽ) zarz─ůdzaj─ů swoimi aktywami za po┼Ťrednictwem profesjonalnych funduszyÔÇŁ, kt├│re to fundusze mog─ů ju┼╝ aktywnie inwestowa─ç pieni─ůdze tak┼╝e w sektor energetyczny i paliwowy.

Chudzy┼äski zidentyfikowa┼é jeden taki przypadek ÔÇô dotycz─ůcy zreszt─ů nie diecezji, ale ca┼éej Konferencji Episkopatu Polski. Wed┼éug stanu na 31 grudnia 2018 roku posiada┼éa ona 4 procent udzia┼é├│w w sp├│┼éce zarz─ůdzaj─ůcej Funduszem Emerytalnym Pocztylion-Arka. Ten┼╝e fundusz za┼Ť ÔÇô dane podaj─Ö za wspomnianym raportem ÔÇô w akcjach i obligacjach sp├│┼éek paliw kopalnych lokowa┼é w├│wczas ┼Ťrodki o warto┼Ťci ponad 119 milion├│w euro, czyli oko┼éo 18 procent swoich aktyw├│w. W portfelu funduszu znale┼║─ç mo┼╝na by┼éo czterna┼Ťcie firm zajmuj─ůcych si─Ö paliwami kopalnymi ÔÇô w tym wszystkie najwi─Öksze polskie firmy z tej bran┼╝y, a tak┼╝e przedsi─Öbiorstwa niemieckie, austriackie, czeskie i w─Ögierskie.

Czy rezygnacja z podobnych inwestycji przez polski Ko┼Ťci├│┼é znacz─ůco wp┼éyn─Ö┼éaby na jego sytuacj─Ö finansow─ů, a tak┼╝e sp├│┼éek energetycznych i paliwowych? Sama w sobie ÔÇô zapewne w niewielkim stopniu. Nie to jest jednak kluczowe. Mog┼éaby ona bowiem mie─ç istotne znaczenie dla dynamiki trendu dywestycyjnego w ca┼éej polskiej gospodarce. Mog┼éaby ponadto przybli┼╝y─ç nas do bardziej przejrzystego sposobu zarz─ůdzania ko┼Ťcielnymi finansami ÔÇô wymaga┼éaby wszak jasnego okre┼Ťlenia, o jakiego rz─Ödu inwestycjach w og├│le rozmawiamy.

Warto przy tym zauwa┼╝y─ç, ┼╝e polski Ko┼Ťci├│┼é ÔÇô w┼éa┼Ťnie za po┼Ťrednictwem funduszu Pocztylion-Arka PTE ÔÇô ma ju┼╝ pewne, cho─ç specyficzne, do┼Ťwiadczenie z dywestycjami. Nie dotycz─ů one jednak rezygnacji z inwestowania w przemys┼é kopalny i energetyczny, lecz decyzji o braku zgody na inwestowanie aktyw├│w w akcje i obligacjeÔÇŽ producenta prezerwatyw. Dyrektor inwestycyjny funduszu t┼éumaczy┼é przy tym, ┼╝e fundusz ten chce dzia┼éa─ç w zgodzie z chrze┼Ťcija┼äsk─ů doktryn─ů Ko┼Ťcio┼éa.

A przecie┼╝ decyzj─Ö o rezygnacji ze wspierania ko┼Ťcielnymi funduszami bran┼╝y paliwowej i energetycznej mo┼╝na by uzasadni─ç w bli┼║niaczy spos├│b.

Ilustracja: Viktar Aberamok

ilustr.: Viktar Aberamok

Czyny za s┼éowami

┼╣r├│de┼é inspiracji, jak wida─ç po wspomnianych przyk┼éadach, nie brakuje. Czas zacz─ů─ç z nich korzysta─ç, by wykona─ç niezwykle istotny krok dla ochrony ┼╝ycia ludzkiego, kt├│ra wymaga tak┼╝e walki ze zmianami klimatu. By do tego dosz┼éo, potrzebne jest zaanga┼╝owanie wiernych ÔÇô zar├│wno m┼éodych, jak Julia Keane z M┼éodzie┼╝owego Strajku Klimatycznego (rozmowa z ni─ů towarzyszy temu tekstowi), jak i starszych, kt├│rych aktywno┼Ť─ç mog┼éaby by─ç motywowana trosk─ů o los swoich dzieci i wnuk├│w oraz przysz┼éych pokole┼ä. S┼éowem: w┼éa┼Ťnie o ┼╝ycie i jego jako┼Ť─ç. Tego ju┼╝ istniej─ůcego oraz tego, kt├│re dopiero si─Ö na Ziemi pojawi.

Jak podkre┼Ťla doktor Piotrowski, w wielu miejscach na ┼Ťwiecie podobne decyzje by┼éy wynikiem dzia┼éa┼ä zwyk┼éych ludzi. Za przyk┼éad podaje przypadek irlandzki, gdzie kampani─Ö dywestycyjn─ů ÔÇô do kt├│rej do┼é─ůczy┼é tak┼╝e tamtejszy Ko┼Ťci├│┼é katolicki ÔÇô rozkr─Öcili studenci i studentki. ÔÇô Dziewczyna, kt├│ra to rozpocz─Ö┼éa, jest przed trzydziestk─ů. Obywatele i obywatelki, gdy si─Ö zaanga┼╝uj─ů, naprawd─Ö mog─ů mie─ç wp┼éyw na zmiany w gospodarce ÔÇô m├│wi. Warto przy tym podkre┼Ťli─ç, ┼╝e apel o dywestycje nie jest skierowany wy┼é─ůcznie, a nawet nie przede wszystkim, do instytucji ko┼Ťcielnych. Mog┼éyby one by─ç jednak ÔÇô zw┼éaszcza w Polsce ÔÇô niezwykle wa┼╝nym partnerem tej kampanii, gdyby zdecydowa┼éy si─Ö do niej przyst─ůpi─ç.

ÔÇô Podobnie jak Ko┼Ťci├│┼é nie chce inwestowa─ç w bran┼╝─Ö zbrojeniow─ů, tak samo powinien rozwa┼╝y─ç, czy inwestowanie w paliwa kopalne nie jest r├│wnie moralnie w─ůtpliwe ÔÇô komentuje Piotrowski, zwracaj─ůc uwag─Ö cho─çby na kolejne, jednoznaczne wypowiedzi na ten temat, kt├│rych ┼║r├│d┼éem jest niedawny Synod Biskup├│w dla Amazonii.

Apele do polskich hierarch├│w w tej sprawie warto wzmocni─ç argumentem, ┼╝e decyzja o zerwaniu wi─Öz├│w ÔÇô inwestycyjnych i sponsorskich ÔÇô z firmami paliwowymi i energetycznymi wynika─ç powinna tak┼╝e z potrzebyÔÇŽ sp├│jno┼Ťci dzia┼éa┼ä podejmowanych przez Ko┼Ťci├│┼é. Jak informuje raport Chudzy┼äskiego, w Polsce stale ro┼Ťnie liczba instalacji fotowoltaicznych montowanych przez instytucje ko┼Ťcielne ÔÇô na czele z Konferencj─ů Episkopatu Polski. Rozwija si─Ö Sie─ç Park├│w Energii S┼éonecznej, zrzeszaj─ůca niemal trzysta parafii w Polsce. To w Polsce istniej─ů dwa ko┼Ťcio┼éy zbudowane w technologii budownictwa pasywnego (kt├│rej celem jest ograniczenie zu┼╝ycia energii potrzebnej do eksploatacji obiektu), uwa┼╝ane za pierwsze takie projekty ko┼Ťcielne w Europie. Dalsze promowanie przez Ko┼Ťci├│┼é energii odnawialnej zamiast tej pochodzenia w─Öglowego czy gazowego by┼éoby wi─Öc rozwini─Öciem ju┼╝ podejmowanych dzia┼éa┼ä. Rozwini─Öciem i etycznym, i znacz─ůcym.

Doktor Piotrowski przypomina przy tym s┼éowa, kt├│rymi polscy biskupi w Niedziel─Ö Bo┼╝ego Mi┼éosierdzia w 2019 roku zwr├│cili si─Ö do wiernych: ÔÇ×Odpowiadaj─ůc na wezwanie Papie┼╝a Franciszka, wolontariusze dzia┼éaj─ůcy w spo┼éeczno┼Ťciach lokalnych mog─ů w duchu integralnej ekologii podejmowa─ç kolejne dzia┼éania: wzywa─ç do nawr├│cenia ekologicznego i skromnego ┼╝ycia opartego na mi┼éo┼Ťci, a nie na konsumpcji; przeciwdzia┼éa─ç marnowaniu ┼╝ywno┼Ťci i przekazywa─ç jej nadwy┼╝ki potrzebuj─ůcym; promowa─ç wiedz─Ö o racjonalnym gospodarowaniu odpadami; dba─ç o natur─Ö i zabiega─ç o funkcjonowanie zielonych przestrzeni; zach─Öca─ç do ograniczania zu┼╝ycia plastiku; szerzy─ç wiedz─Ö o zmianach klimatu i ich przyczynach; motywowa─ç polityk├│w do przeciwdzia┼éania zmianom klimatu; promowa─ç stosowanie odnawialnych ┼║r├│de┼é energiiÔÇŁ. ÔÇô To wa┼╝ne, ┼╝e te s┼éowa pad┼éy. Naszym zadaniem jest, by wybrzmiewa┼éy g┼éo┼Ťniej i by┼éy powtarzane ÔÇô m├│wi Piotrowski.

Ukr├│ci─ç czarny sponsoring

Zostawmy na chwil─Ö inwestycje, o kt├│rych wiadomo niewiele, i zwr├│─çmy uwag─Ö na to, co jest widoczne go┼éym okiem. Ko┼Ťci├│┼é bowiem nie tylko ÔÇô cho─ç w nieznanym stopniu ÔÇô inwestuje swoje pieni─ůdze w bran┼╝─Ö w─Öglow─ů, ale tak┼╝e korzysta ze ┼Ťrodk├│w przekazywanych mu przez firmy energetyczne i paliwowe. Najdobitniejszym tego przyk┼éadem jest fakt, ┼╝e ┼Üwiatowe Dni M┼éodzie┼╝y w Krakowie w 2016 roku by┼éy sponsorowane mi─Ödzy innymi przez Tauron, PGE czy PKN Orlen (wyobra┼║my za┼Ť sobie oburzenie, jakie powsta┼éoby, gdyby na podobnym wydarzeniu znalaz┼éo si─Ö logo ÔÇô by trzyma─ç si─Ö przyk┼éad├│w ju┼╝ w tek┼Ťcie podanych ÔÇô producenta prezerwatyw czy broni!). Rezygnacja z podobnych relacji sponsorskich z tymi sp├│┼ékami by┼éaby z pewno┼Ťci─ů dla Ko┼Ťcio┼éa kosztowna finansowo. Dalsze ich utrzymywanie b─Ödzie jednak coraz bardziej kosztowne moralnie i wizerunkowo. Przeci─Öcie tych kontakt├│w mog┼éoby przy okazji ÔÇô w przypadku sp├│┼éek skarbu pa┼ästwa ÔÇô by─ç wa┼╝nym krokiem w stron─Ö wprowadzania realnego rozdzia┼éu pa┼ästwa od Ko┼Ťcio┼éa.

W wizerunkowym aspekcie zerwania relacji sponsorskich ze sp├│┼ékami energetycznymi i paliwowymi nie chodzi zreszt─ů wy┼é─ůcznie o wizerunek Ko┼Ťcio┼éa, ale r├│wnie┼╝, a mo┼╝e przede wszystkim, o wizerunek wspomnianych firm. Finansowanie przez nie aktywno┼Ťci Ko┼Ťcio┼éa, obecno┼Ť─ç ich logotyp├│w na ko┼Ťcielnych wydarzeniach czy podejmowanie wsp├│lnych inicjatyw z ko┼Ťcielnymi instytucjami charytatywnymi wzmacnia ich spo┼éeczn─ů legitymacj─Ö. A to nie s┼éu┼╝y przeciwdzia┼éaniu zmianom klimatycznym. ÔÇô Cz─Ö┼Ť─ç firm energetycznych powinna by─ç w stanie przej┼Ť─ç, symbolicznie rzecz ujmuj─ůc, z czarnego, czyli z w─Ögla, na zielone, czyli na energi─Ö odnawialn─ů, zabezpieczaj─ůc i rozwijaj─ůc jednocze┼Ťnie godne miejsca pracy ÔÇô m├│wi doktor Piotrowski, powo┼éuj─ůc si─Ö na przyk┼éad Danii. ÔÇô Nie dzieje si─Ö to jednak bez presji spo┼éecznej. Potrzebujemy zmiany modelu gospodarki opartej na w─Öglu, potrzebna jest deglomeracja energetyczna, wspieranie sp├│┼édzielni energetycznych i wiele innych dzia┼éa┼ä, kt├│re uderz─ů w interesy monopolist├│w. To za┼Ť nie wydarzy si─Ö bez zmniejszenia wp┼éywu du┼╝ych sp├│┼éek na polityk─Ö i sfer─Ö publiczn─ů ÔÇô dodaje. Wchodzenie przez Ko┼Ťci├│┼é w relacje sponsorskie z nimi na pewno tego wp┼éywu nie ogranicza. Wr─Öcz przeciwnie.

Ochronie klimatu, a wi─Öc i ┼╝ycia ludzkiego, szkodzi zatem sytuacja z krakowskich ┼Üwiatowych Dni M┼éodzie┼╝y. Szkodzi jej, gdy Caritas Polska zgadza si─Ö na prowadzenie wsp├│lnej kampanii na temat eko┼Ťwiadomo┼Ťci z Jastrz─Öbsk─ů Sp├│┼ék─ů W─Öglow─ů, czyli najwi─Ökszym producentem w─Ögla koksowego w Unii Europejskiej. Szkodzi jej, gdy instytucje ko┼Ťcielne uczestnicz─ů w wizerunkowych dzia┼éaniach, maj─ůcych znamiona nie tylko greenwashingu (strategii promocyjnej polegaj─ůcej na poprawie wizerunku firmy poprzez dzia┼éania ekologiczne, cz─Östo stoj─ůce w sprzeczno┼Ťci z efektami g┼é├│wnych dzia┼éa┼ä przedsi─Öbiorstwa), ale te┼╝ swoistego ÔÇ×churchwashinguÔÇŁ (jak mo┼╝na by nazwa─ç strategi─Ö budowania swojego wizerunku na relacjach z Ko┼Ťcio┼éem i wspieraniu jego inicjatyw). Szkodzi jej, gdy Ko┼Ťci├│┼é godzi si─Ö na to, by sp├│┼éki energetyczne i paliwowe finansowa┼éy remont organ├│w ko┼Ťcielnych czy o┼Ťwietlenie ┼Ťwi─ůtyni. Szkodzi jej, gdy zgadza si─Ö na to, by Kopalnia W─Ögla Brunatnego Konin fundowa┼éa budow─Ö nowego ko┼Ťcio┼éa i chwali┼éa si─Ö tym na swoich stronach internetowych. S┼éowem: szkodzi jej wybielanie i promocyjne wsparcie dla przemys┼éu, kt├│ry jest przeciw ┼╝yciu.

Ochronie klimatu, a wi─Öc i ┼╝ycia, szkodzi promocyjne wsparcie dla przemys┼éu, kt├│ry jest przeciw niemu.

***

Zerwanie tego typu relacji nie b─Ödzie dla Ko┼Ťcio┼éa w Polsce bezbolesne. Angielskie s┼éowo ÔÇ×divestmentÔÇŁ, oznaczaj─ůce dywestycj─Ö, mo┼╝na t┼éumaczy─ç tak┼╝e jako ÔÇ×ogo┼éocenieÔÇŁ. Ko┼Ťci├│┼é musi by─ç zdolny do podj─Öcia dzia┼éa┼ä, kt├│re do tego ogo┼éocenia prowadz─ů, gdy┼╝ przeciwdzia┼éanie katastrofie klimatycznej wymaga wyrzecze┼ä od nas wszystkich. Wobec nieobecno┼Ťci znacz─ůcych kampanii dywestycyjnych w naszym kraju polscy biskupi mogliby stan─ů─ç na czele realnej zmiany, kt├│rej celem jest ÔÇô ni mniej, ni wi─Öcej ÔÇô ochrona ludzkiej godno┼Ťci i ludzkiego ┼╝ycia. Skoro za┼Ť Ko┼Ťci├│┼é w Polsce 80 procent swoich funduszy otrzymuje od wiernych, to czyje dobro ÔÇô tak┼╝e z tego powodu ÔÇô powinien mie─ç na uwadze, je┼Ťli nie ich?

Nie chodzi przy tym o to, by atakowa─ç biskup├│w za to, ┼╝e jeszcze nie podj─Öli decyzji o dywestycji czy zerwaniu szkodliwych relacji sponsorskich. Wa┼╝niejszym celem jest pr├│ba zainspirowania ich do zmiany dotychczasowej polityki. Tak, by w efekcie ich dzia┼éa┼ä uczestnicy i uczestniczki M┼éodzie┼╝owych Strajk├│w Klimatycznych mogli skandowa─ç swoje has┼éo ÔÇ×Nauka z nami, religia z nami, walka o ┼╝ycie ponad podzia┼éamiÔÇŁ z jeszcze wi─Ökszym przekonaniem. Oraz z my┼Ťl─ů nie tylko o papie┼╝u Franciszku, ale tak┼╝e o polskich hierarchach.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś