Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Klasztorne reality show. Wszystko mo偶na kupi膰?

Nowe reality show w hiszpa艅skiej telewizji pokazywa膰 ma drogi powo艂ania kandydatek na zakonnice. Niekt贸rym wydaje si臋, 偶e to znak zwrotu zachodniej kultury ku religii. Ale to my艣lenie naiwne. To raczej pr贸ba uczynienia towaru z kolejnej sfery naszego 偶ycia.

Materia艂y prasowe (Mediaset Spain)

Materia艂y prasowe (Mediaset Spain)


W poszukiwaniu kolejnych pomys艂贸w telewizje ponownie zwr贸ci艂y oczy na religi臋 i Ko艣ci贸艂. Tym razem kamery b臋d膮 towarzyszy艂y pi膮tce m艂odych dziewczyn, kt贸re postanowi艂y wst膮pi膰 do paru r贸偶nych zakon贸w. Program pod tytu艂em 鈥濩hc臋 zosta膰 mniszk膮鈥 reklamowany jest jako opowie艣膰 o kobietach, kt贸re 鈥瀊臋d膮 musia艂y zrezygnowa膰 z luksus贸w 偶ycia w XXI wieku, z codziennego komfortu oraz, oczywi艣cie, technologii, sk艂adaj膮c 艣luby ub贸stwa, czysto艣ci i pos艂usze艅stwa鈥.
W programie 鈥 same atrakcje. Bohaterki b臋d膮 pracowa艂y w 偶艂obku z setkami dzieci, mieszka艂y w pi臋膰setletnim, zamkni臋tym klasztorze, a nawet 鈥瀝usza艂y na misj臋 do boliwijskiej d偶ungli鈥. Na koniec 鈥 jak przekonuj膮 tw贸rcy 鈥 鈥瀔obiety b臋d膮 musia艂y zdecydowa膰, czy chc膮 ofiarowa膰 swoje 偶ycie Bogu, czy wol膮 rozwija膰 swoj膮 wiar臋 jako osoby 艣wieckie鈥.
Jaki cel przy艣wieca tw贸rcom? Sami przyznaj膮, 偶e przede wszystkim chc膮 da膰 wgl膮d w nieznany dot膮d 艣wiat 偶ycia konsekrowanego. To zreszt膮 nie pierwsze reality show dziej膮ce si臋 w klasztorze. W tym emitowanym w 2005 roku przez BBC trzy miliony widz贸w nie ogl膮da艂y jednak drogi powo艂ania, czekaj膮c na ostateczn膮 decyzj臋 kandydatek na siostry zakonne. Wtedy, w reality show 鈥濳lasztor鈥, pi臋ciu m臋偶czyzn r贸偶nych zawod贸w na czterdzie艣ci dni zamieszka艂o w opactwie benedyktyn贸w, zachowuj膮c regu艂y panuj膮cego tam 偶ycia 鈥 nie nastawiaj膮c si臋, 偶e zostan膮 tam cho膰by dzie艅 d艂u偶ej.
Zakonnica jako towar
Niekt贸rzy wyci膮gaj膮 z tego zainteresowania telewizji daleko id膮ce wnioski. Pytaj膮, czy 鈥瀟o, podobnie jak sukces siostry Cristiny we W艂oszech, nie pokazuje, 偶e nasza zsekularyzowana, zachodnia cywilizacja t臋skni za swoimi judeochrze艣cija艅skimi korzeniami?鈥. Ale to my艣lenie naiwne.
Rzeczywi艣cie, w komercyjnych telewizjach coraz cz臋艣ciej pojawiaj膮 si臋 ostatnio osoby konsekrowane. Szerokim echem odbi艂a si臋 wygrana siostry Cristiny Scucci w programie 鈥濾oice of Italy鈥. Niedawno w hiszpa艅skiej wersji programu pojawi艂 si臋 ksi膮dz Damian Maria Montes, a australijski ksi膮dz Rob Galea poszed艂 na casting do tamtejszego 鈥瀀 Factor鈥.
Warto jednak pewne rzeczy rozr贸偶ni膰. Zachodnia kultura nie tyle t臋skni za 鈥瀓udeochrze艣cija艅skimi korzeniami鈥, ile szuka kolejnego rynku zbytu, kolejnej niszy przynosz膮cej zyski. Po wspomnianym sukcesie siostry Cristiny, kt贸ra 鈥 rzeczywi艣cie 鈥 wesz艂a w laick膮 rzeczywisto艣膰 przynajmniej cz臋艣ciowo na swoich zasadach (cho膰 obawiam si臋, 偶e na og贸艂 ostatecznie tak偶e to okazuje si臋 mrzonk膮), telewizje dostrzeg艂y mo偶liwo艣膰 dalszego wykorzystywania podobnego schematu dla swoich korzy艣ci. Wykaza艂y si臋 inicjatyw膮. Pomys艂y takie jak reality show z nowicjatu nie przywr贸c膮 jednak to偶samo艣ci Europy czy Zachodu jej chrze艣cija艅skiego charakteru (cokolwiek w zasadzie mia艂oby to znaczy膰), ale raczej sprawi膮, 偶e to, co religijne, zacznie si臋 stawa膰 towarem jak ka偶dy inny. De facto, cho膰 w innej formie, wr贸cimy do czas贸w p艂atnych odpust贸w i symonii. Ale ju偶 na zasadach wielkiego kapita艂u.
To kolejny wyraz tego, jak konsumpcjonizm jest w stanie zagarn膮膰 wszystko. Nie wierz臋 w to, 偶e decyzje dotycz膮ce po艣wi臋cenia 偶ycia Bogu powinno si臋 podejmowa膰 w 艣wietle kamer i przy w艂膮czonych mikrofonach. Nie wierz臋 w to, 偶e sceny z udzia艂u w mszach, nabo偶e艅stwach, a 鈥瀗awet z boliwijskiej d偶ungli鈥 s艂u偶y膰 maj膮 czemu艣 innemu ni偶 zaspokojeniu kolejnej ciekawo艣ci 鈥 bez prze艂o偶enia na 偶ycie duchowe widz贸w. Uczynienie towaru z tak intymnej sprawy, jak膮 jest powo艂anie do 偶ycia zakonnego, nie s艂u偶y Ko艣cio艂owi, religii i samym kandydatkom na mniszki. Raczej prowadzi do ich 鈥 zgodnego z logik膮 wsp贸艂czesnego kapitalizmu 鈥 uprzedmiotowienia.
Kupieni przez wsp贸艂czesno艣膰
Problemem nie jest wchodzenie w dialog ze 艣wiatem 鈥 ten by艂, jest i b臋dzie potrzebny. K艂opot polega na prowadzeniu tego dialogu na zasadach, kt贸re to ten 艣wiat ustala. Zasadach, w kt贸rych nie spos贸b gra膰 czysto 鈥 nawet je艣li ma si臋 dobre intencje. Zasadach, kt贸re wszystkich sprowadzaj膮 do roli towaru. Zasadach, graj膮c wed艂ug kt贸rych nie spos贸b si臋 u艣wi臋ci膰. Nie mo偶na przecie偶 dw贸m Panom s艂u偶y膰 鈥 Bogu i mamonie. Musimy by膰 obecni w 艣wiecie 鈥 to powo艂anie ka偶dego chrze艣cijanina. Ale 偶eby ten 艣wiat przemienia膰, trzeba umie膰 rozr贸偶nia膰 mi臋dzy tym, co jest w nim dobre, a tym, co wymaga reakcji. Chod藕my do telewizji, uczestniczmy w programach, pokazujmy w nich swoje warto艣ci. Ale nie pozw贸lmy sta膰 si臋 bohaterami spektaklu re偶yserowanego przez kogo innego. To ju偶 pi臋knoduchostwo.
Wielkie reformy Ko艣cio艂a, prze艂omy w duchowo艣ci czy pot臋偶ne dzie艂a ewangelizacyjne nie polega艂y na graniu wed艂ug regu艂 艣wiata, ale na wchodzeniu w dialog ze 艣wiatem przy jednoczesnym zwr贸ceniu si臋 do 藕r贸de艂. Tak by艂o ze 艣wi臋tym Franciszkiem z Asy偶u, Soborem Watyka艅skim II, pontyfikatem Jana Paw艂a II czy teraz papie偶a Franciszka. Ten powr贸t do 藕r贸de艂 oznacza r贸wnie偶 gotowo艣膰 do krytykowania tego, co w otaczaj膮cej rzeczywisto艣ci 鈥 zar贸wno Ko艣cio艂a, jak i 艣wiata 鈥 jest z艂e. Dlatego Franciszek tak mocno krytykuje cho膰by dyktatur臋 pieni膮dza, rynk贸w finansowych i nieokie艂znanej konsumpcji.
P艂onne s膮 nadzieje tych, kt贸rzy wierz膮, 偶e takimi programami mo偶na przemieni膰 wsp贸艂czesno艣膰. Raczej to ona przemieni nas. Przemieli i wypluje. 艁atwo sobie wyobrazi膰, co si臋 stanie, je艣li kt贸ra艣 z bohaterek programu 鈥濩hc臋 zosta膰 mniszk膮鈥 pod presj膮 kamer z艂o偶y 艣luby wbrew rozeznaniu swojego rzeczywistego powo艂ania. Sko艅czy si臋 to albo nieszcz臋艣liwym 偶yciem w murach klasztoru, albo g艂o艣nym odej艣ciem. Kt贸re to odej艣cie kamery poka偶膮 r贸wnie ch臋tnie.
Otwierajmy si臋 na wsp贸艂czesno艣膰. Ale nie pozw贸lmy si臋 jej kupi膰.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij