Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Kiedy i jak wynaleziono nar贸d 偶ydowski

 
We wst臋pie do swojej ksi膮偶ki Shlomo Sand deklaruje, 偶e 艣wiadomie pope艂nia niestosowno艣膰 鈥 jako historyk dziej贸w powszechnych wkracza na teren 偶ydowskiej historiografii narodowej i od pierwszej strony kwestionuje jej podstawy. Twierdzi on, 偶e historiografia ta dzieli wsp贸lne cechy z ka偶d膮 inn膮 my艣l膮 narodow膮: powsta艂a w XIX wieku, stworzy艂a wiele mit贸w dotycz膮cych pochodzenia wsp贸lnoty krwi, a w ostatnim czasie ze zbyt wielkim entuzjazmem przyj臋艂a za metod臋 swoich bada艅 genetyk臋. W dodatku jako postsyjonista, Sand uwa偶a, 偶e s艂u偶y ona dzisiaj przede wszystkim do uciskania izraelskich mniejszo艣ci.
 
Wed艂ug autora niemieccy historycy 偶ydowskiego pochodzenia podj臋li pr贸b臋 okre艣lenia, na czym polega ich 鈥瀗arodowa鈥 odr臋bno艣膰 dopiero wtedy, gdy zrozumieli, 偶e nigdy nie uda im si臋 pe艂na asymilacja. Za punkt wyj艣cia swoich bada艅 obrali Bibli臋 鈥 wierz膮cy 呕ydzi prawie nie zag艂臋biali si臋 w przesz艂o艣ci, natomiast w epoce O艣wiecenia intelektuali艣ci rozpocz臋li laickie czytanie Biblii. I tak Stary Testament przekszta艂ci艂 si臋 w聽ksi膮偶k臋 laick膮, ucz膮c膮 dzieci, kim byli ich 鈥瀞taro偶ytni przodkowie鈥. 呕ydowska 鈥瀢sp贸lnota krwi鈥 zyska艂a dzi臋ki temu bardzo nobliwy status, Shmuel Ettinger twierdzi艂 wr臋cz, 偶e 呕ydzi byli by膰 mo偶e jedyn膮 grup膮 w historii, kt贸ra nieprzerwanie zachowa艂a w艂asn膮 to偶samo艣膰 narodow膮 przez dwa tysi膮ce lat istnienia.
 
Tym samym dwa najwa偶niejsze mity wsp贸艂czesnego syjonizmu, podb贸j Kanaanu i Wygnanie, s艂u偶y艂y budowaniu przekonania, 偶e 偶ydowscy pionierzy powtarzaj膮 podb贸j kraju biblijnego i tworz膮 pa艅stwo na wz贸r kr贸lestwa Dawida. Sand przekonuje, 偶e Jozue nie wprowadza艂 swego ludu do Ziemi Obiecanej, nigdy te偶 nie nast膮pi艂o rozproszenie 呕yd贸w poza Palestyn臋. Rzymianie nie stosowali systematycznego wyp臋dzenia 偶adnego podbitego przez siebie 鈥瀕udu鈥, producenta 偶ywno艣ci i p艂atnika podatk贸w. Sami syjoni艣ci pocz膮tkowo uwa偶ali zreszt膮 Palesty艅czyk贸w za cz臋艣膰 narodu wybranego, kt贸ra przyj臋艂a islam pod wp艂ywem podboju. M艂ody Ben Gurion razem z Icchakiem Ben Zvim pisa艂 niegdy艣: Twierdzenie, 偶e po zdobyciu Jerozolimy przez Tytusa i kl臋sce bunty Bar Kochby 呕ydzi przestali zupe艂nie uprawia膰 ziemi臋 Erec Istael 艣wiadczy o ca艂kowitej ignorancji historii Izraela. Ludno艣膰 miejscowa pozosta艂a na miejscu wierna sobie. Przewidywali oni powr贸t Palesty艅czyk贸w na 鈥炁俹no narodu鈥 i dopiero anty偶ydowskie rozruchy w Hebronie z 1929 roku odmieni艂y obowi膮zuj膮ce ich zdanie.
 
Z kolei wygnanie po艂膮czone z emigracj膮 t艂umaczy w 鈥瀍tnicznej鈥 historiografii syjonistycznej powstanie diaspory. Sand zastanawia si臋, jak lud g艂贸wnie rolniczy, kt贸ry nie interesowa艂 si臋 morzem i nie stworzy艂 wielkiego imperium m贸g艂 stworzy膰 a偶 tylu emigrant贸w 鈥 jego zdaniem owa diaspora jest pozosta艂o艣ci膮 intensywnej akcji misjonarskiej wczesnego judaizmu. Dzi臋ki nim judaizm zyska艂 wystarczaj膮co nowych zwolennik贸w, by w Cesarstwie Rzymskim s艂owo 呕yd przesta艂o okre艣la膰 ludzi wywodz膮cych si臋 z Judei i zacz臋艂o odnosi膰 si臋 do wszystkich nawr贸conych oraz ich potomk贸w.
 
P贸藕nym efektem ekspansji judaizmu by艂o powstanie mi臋dzy IV a IX wiekiem n.e. 偶ydowskich kr贸lestw Himjaryt贸w, Berber贸w i Chazar贸w. Po nawr贸ceniu, judaizm pozostawa艂 w nich religi膮 panuj膮c膮 przez kilka stuleci, do czasu podboju i podporz膮dkowania islamowi lub chrze艣cija艅stwu. Cz臋艣膰 ludno艣ci tych kraj贸w pozosta艂a jednak przy judaizmie do艂膮czaj膮c do bliskowschodniej, sefardyjskiej b膮d藕 aszkenazyjskiej diaspory. Zdaniem Sanda syjoni艣ci wpisuj膮 historie tych pa艅stw w podobny schemat 鈥 pierwotnego nawr贸cenia dokonuje grupa 偶ydowskich emigrant贸w z Judei, tworz膮 oni 鈥瀍tniczne j膮dro鈥 nowego ludu konwertyt贸w. W czasie islamizacji b膮d藕 chrystianizacji tylko oni pozostaj膮 przy wierze przodk贸w, dzi臋ki czemu diaspora jest etnicznie 偶ydowska. W ten spos贸b bronili tezy, zgodnie z kt贸r膮 鈥瀙owracaj膮cy鈥 w XX wieku 呕ydzi maj膮 prawo do ca艂ej Palestyny na mocy dziedziczenia krwi, kt贸r膮 w dzisiejszym dyskursie zast膮pi艂y geny. Sand kwestionuje to wyja艣nienie 鈥 jego zdaniem 藕r贸d艂a historyczne s膮 niewystarczaj膮ce i pozwalaj膮 broni膰 tak偶e i ca艂kiem odwrotnej tezy, zgodnie z kt贸r膮 islamizacji b膮d藕 chrystianizacji w艣r贸d Himjaryt贸w, Berber贸w i Chazar贸w nie ulegli jedynie potomkowie konwertyt贸w. Co za tym idzie, nie jest wykluczone, 偶e tylko ma艂a cz臋艣膰 wsp贸艂czesnych 呕yd贸w jest rzeczywi艣cie potomkami dawnych mieszka艅c贸w Judei.
 
Zdaniem Sanda mity historiografii syjonistycznej doprowadzi艂y do tego, 偶e pa艅stwo w聽wi臋kszym stopniu nale偶y do ameryka艅skiego 呕yda ni偶 Palesty艅czyka z Jaffy. Izrael mo偶e by膰 uznany za 偶ydowsk膮 etnokracj臋 o liberalnych cechach, czyli pa艅stwo, kt贸rego celem nie jest s艂u偶enie obywatleskim i egalitarystycznemu demos, lecz biologicznemu i religijnemu ethnos, kt贸re jest ca艂kowicie fikcyjne z punktu widzenia historycznego, ale bardzo witalne, wykluczaj膮ce i dyskryminuj膮ce w swoim politycznym uciele艣nieniu. Autor marzy o sytuacji, w kt贸rej jego ojczyzna w r贸wny spos贸b otworzy si臋 na wszystkich swoich obywateli, dokona faktycznego r贸wnouprawnienia Izraelczyk贸w: 呕yd贸w, Palesty艅czyk贸w, Beduin贸w i innych, tworz膮c prawdziw膮 demokracj臋 liberaln膮 nad Jordanem.
 
Wydana w 2008 roku, ksi膮偶ka Sanda wywo艂a艂a w Izraelu bardzo burzliw膮 dyskusj臋. Dzi臋ki t艂umaczeniu Hanny Zbonikowskiej-Bernatowicz jest teraz dost臋pna tak偶e dla polskiego czytelnika.
 
Shlomo Sand: 鈥Kiedy i jak wynaleziono nar贸d 偶ydowski鈥, wyd.: Dialog, 2011
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij