Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Ka┼╝dy ma swoj─ů szos─Ö E-7

Stare bilety bardzo dobrze s┼éu┼╝─ů za zak┼éadki ksi─ů┼╝ek. A czasem trafiaj─ů mi─Ödzy ich stronice ÔÇô z punktu widzenia niepami─Öci ÔÇô zupe┼énie przypadkowo. Zajrza┼éem kilka dni temu do ksi─ů┼╝ki Krzysztofa Gajdy ÔÇ×Poza pa┼ästwowym monopolem ÔÇô Jan Krzysztof KelusÔÇŁ, a tam, na stronie sze┼Ť─çdziesi─ůtej ├│smej, bilet z ┼üodzi Fabrycznej do Skierniewic

ilustr.: Hanna Owsińska


 

Stare bilety bardzo dobrze s┼éu┼╝─ů za zak┼éadki ksi─ů┼╝ek. A czasem trafiaj─ů mi─Ödzy ich stronice ÔÇô z punktu widzenia niepami─Öci ÔÇô zupe┼énie przypadkowo. Zajrza┼éem kilka dni temu do ksi─ů┼╝ki Krzysztofa Gajdy ÔÇ×Poza pa┼ästwowym monopolem ÔÇô Jan Krzysztof KelusÔÇŁ, a tam, na stronie sze┼Ť─çdziesi─ůtej ├│smej, bilet z ┼üodzi Fabrycznej do Skierniewic (TLK, 20 z┼éotych i 50 groszy, p┼éatne got├│wk─ů, 66 km, 31 lipca 2011, itd.). Bilet o tyle historyczny, ┼╝e ze stacji ┼ü├│d┼║ Fabryczna ┼╝adne poci─ůgi ju┼╝ nie odje┼╝d┼╝aj─ů i mo┼╝liwe, ┼╝e d┼éugo nie odjad─ů ÔÇô stacji nie ma: totalna modernizacja. Dok─ůd jecha┼éem? Do ma┼é┼╝e┼ästwa Matyszkowicz├│w, do chwili oddechu, do wiejskiego s┼éo┼äca.

A na stronie sze┼Ť─çdziesi─ůtej ├│smej ksi─ů┼╝ki, kt├│ra przechowa┼éa wraz z biletem nieco wspomnie┼ä, dwa cytaty. Jeden z Kelusa, drugi z ÔÇ×D┼╝umyÔÇŁ Camusa. Pierwszy pochodzi z ÔÇ×Szosy E-7ÔÇŁ, songu zwi─ůzanego z czerwcowymi wydarzeniami w Radomiu w 1976 roku: ÔÇ×Nadziei mia┼éem bardzo niewiele / ┼╝e na co┼Ť przyda si─Ö to je┼╝d┼╝enie / m├│wi─ůc po prostu ÔÇô raczej my┼Ťla┼éem / ┼╝e to si─Ö sko┼äczy znowu wi─ÖzieniemÔÇŁ. Drugi to s┼éowa doktora Tarrou: ÔÇ×Powiadam tylko, ┼╝e s─ů na tym ┼Ťwiecie zarazy i ofiary i ┼╝e trzeba, o ile to mo┼╝liwe, nie zgodzi─ç si─Ö na udzia┼é w zarazie. Mo┼╝e to wyda si─Ö panu nieco naiwne; nie wiem, czy jest to naiwne, ale wiem, ┼╝e jest prawdziweÔÇŁ. Gajda, kt├│ry wysnu┼é z wers├│w Kelusa nieco og├│lniejszych wniosk├│w, przydatnych dla polskiej kultury, podsumowuje te dwa cytaty: ÔÇ×Sprzeciw wobec otaczaj─ůcego z┼éa staje si─Ö silniejszy od kalkulacji, kt├│ra podsuwa┼éaby wyb├│r w┼éasnego bezpiecze┼ästwa i schronienia w azyl bezkonfliktowej prywatno┼ŤciÔÇŁ.

 

W tej historii b─Ödzie sporo w─ůtk├│w, musz─Ö je wydoby─ç z galimatiasu, u┼éo┼╝y─ç w kr├│tk─ů opowie┼Ť─ç. Najpierw: sk─ůd ten bilet? Akurat przemieszkiwa┼éem w ┼üodzi, mie┼Ťcie, w kt├│rym powsta┼é przed kilkunastu laty ÔÇ×ObywatelÔÇŁ (dzi┼Ť ÔÇ×Nowy ObywatelÔÇŁ). A sk─ůd bilet w ksi─ů┼╝ce o Kelusie? Mia┼éem wtedy nadziej─Ö zrobi─ç wywiad z panem Janem. Stan─Ö┼éo jednak na tym, ┼╝e Kelus zdecydowa┼é, i┼╝ je┼Ťli kiedy┼Ť komu┼Ť jeszcze udzieli wywiadu, to b─Ödzie to w┼éa┼Ťnie ÔÇ×Nowy ObywatelÔÇŁ, ale p├│ki co nie ma w og├│le ochoty na takie przygody. Ale po paru miesi─ůcach zapyta┼é, czy opublikujemy mu tekst… No i we w┼éa┼Ťnie wydanym, pi─Ö─çdziesi─ůtym sz├│stym numerze ÔÇ×Nowego ObywatelaÔÇŁ wydrukowali┼Ťmy jego artyku┼é. Chcia┼é go w┼éa┼Ťnie u nas ÔÇô du┼╝a rzecz. O czym tekst? Poniek─ůd o szosie E-7. I nowych/starych hecach z szeroko rozumianym systemem.

Tu kolejne wspomnienie. W pa┼║dzierniku 2002 r. odby┼é si─Ö w ┼üodzi pierwszy Festiwal ÔÇ×ObywatelaÔÇŁ. Go┼Ťciem specjalnym by┼é jeden z lider├│w ruchu alterglobalistycznego, David C. Korten. Jego obecno┼Ť─ç na Festiwalu wi─ůza┼éa si─Ö z wydaniem przez ÔÇ×ObywatelaÔÇŁ ksi─ů┼╝ki ÔÇ×┼Üwiat po kapitalizmie. Alternatywy dla globalizacjiÔÇŁ, kt├│r─ů tak┼╝e dzi┼Ť warto czyta─ç jako pasjonuj─ůc─ů krytyk─Ö globalnego systemu spo┼éecznego-gospodarczego, kt├│rego s┼éabo┼Ťci do┼Ťwiadczamy na w┼éasnej sk├│rze. I na kt├│ry odpowiedzi─ů ÔÇ×po alterglobalizmieÔÇŁ okaza┼éy si─Ö masowe ruchy: Occupy Movement (w jego licznych odmianach) czy Oburzeni. Sam jednak zacz─ů┼éem udziela─ç si─Ö w ÔÇ×ObywateluÔÇŁ dobre trzy lata p├│┼║niej. A z pierwszego Festiwalu, na kt├│rym by┼éem, pami─Ötam m.in. film dokumentalny o… Janie Krzysztofie Kelusie: ÔÇ×By┼é raz dobry ┼ŤwiatÔÇŁ, w re┼╝yserii Jerzego Zalewskiego i Mariusza Kalinowskiego. W tym roku, w pa┼║dzierniku, odb─Ödzie si─Ö w ┼üodzi kolejny z (nowo)obywatelskich festiwali, pod has┼éem ÔÇ×Odzyskajmy demokracj─Ö!ÔÇŁ. B─Ödziemy si─Ö na nim zajmowa─ç m.in. demokracj─ů gospodarcz─ů, zwi─ůzkami zawodowymi, masowymi ruchami protestu, ÔÇ×odzyskiwaniemÔÇŁ miast, demokracj─ů partycypacyjn─ů i bezpo┼Ťredni─ů, obywatelskimi inicjatywami ustawodawczymi. Ju┼╝ teraz zapraszam Redakcj─Ö i Czytelnik├│w ÔÇ×KontaktuÔÇŁ, kt├│rym ÔÇô jestem przekonany ÔÇô kondycja polskiej demokracji le┼╝y g┼é─Öboko na sercu.

 

Co do ostatniego numeru ÔÇ×Nowego ObywatelaÔÇŁ, to jak zwykle ┼é─ůczy on tera┼║niejszo┼Ť─ç z przesz┼éo┼Ťci─ů. Na pocz─ůtek polecam dwa teksty otwieraj─ůce numer. Pierwszy z nich, ÔÇ×Skazani na ┼Ťmier─çÔÇŁ Justyny Iwa┼äczuk i Bogus┼éawa Spodzieji, ÔÇ×to relacja z serii przegranych strajk├│w pracownik├│w firmy Investpro, kt├│re mia┼éy miejsce na budowie Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni Red┼éowie od stycznia do kwietnia 2012 r. oraz strajku g┼éodowego tych┼╝e pracownik├│w, przeprowadzonego w Urz─Ödzie Miasta Gdynia od 23 do 26 kwietnia br.ÔÇŁ. Autorzy tekstu uczestniczyli w strajku, Bogus┼éaw Spodzieja by┼é jego przedstawicielem. Wbrew kanonom sztuki, zdradz─Ö kilka ko┼äcowych wniosk├│w: ÔÇ×strajk zako┼äczy┼é si─Ö po┼éowicznym sukcesem. Po pierwsze: odzyskano pieni─ůdze, lecz stracono prac─Ö ÔÇô firma Investpro zosta┼éa wyrzucona z budowy. Po drugie: problem nie wyszed┼é poza partykularne op┼éotki firm uwik┼éanych w spraw─Ö. Po trzecie: system ska┼╝ony genetycznie zakorzenionym z┼éem nie drgn─ů┼é o jot─Ö, co przejawia si─Ö, po czwarte, w tym, ┼╝e strajkuj─ůcy pracownicy Investpro znale┼║li si─Ö na indeksie os├│b, kt├│rym zabroniony jest wst─Öp na te budowy w Polsce, gdzie dzia┼éa i b─Ödzie dzia┼éa┼éa firma Warbud. Na wszystkich bramach budowy PPNT w Gdyni Red┼éowie umieszczono stosown─ů list─Ö. Liczy ona ponad 60 os├│b. W stanie wojennym mi─Ödzy innymi tak represjonowano ludzi niewygodnych dla systemu, kt├│ry w zmodyfikowanej formie istnieje nadalÔÇŁ. C├│┼╝ powiedzie─ç, mamy czerwiec 2012. Od czerwca 1976 r. min─Ö┼éo sporo czasu. Ustr├│j si─Ö zmieni┼é, metody z┼éagodzono, wszystko si─Ö dzieje w ramach powszechnie aprobowanego systemu demoliberalnego. Pewnie st─ůd znik─ůd nie wida─ç nowego Komitetu Obrony Robotnik├│w. A wci─ů┼╝ s─ů na tym ┼Ťwiecie, tu i teraz, zarazy i ofiary…

Drugi z tekst├│w, ÔÇ×Czego nas nauczy┼éo Occupy Wall Street?ÔÇŁ, pi├│ra Natalii ─ćwik, menad┼╝erki w Forum Odpowiedzialnego Biznesu, to analityczna opowie┼Ť─ç o ruchu, kt├│ry zdaniem autorki jest ÔÇ×ciekaw─ů lekcj─ů technik spo┼éecznej mobilizacjiÔÇŁ. Artyku┼é jest ÔÇô mam ca┼ékowit─ů pewno┼Ť─ç ÔÇô najg┼é─Öbszym opisem zjawiska w polskich mediach, zdecydowanie id─ůcym w poprzek powierzchownym i stereotypowym tekstom, od jakich nie stroni┼éa prawicowa, wysokonak┼éadowa prasa. I zn├│w d┼éu┼╝szy cytat: ÔÇ×Cia┼éem ┬╗zarz─ůdzaj─ůcym┬ź by┼éo Og├│lne Zgromadzenie miasta Nowy Jork ÔÇô z jego inicjatywy ruch przyj─ů┼é deklaracj─Ö, zawieraj─ůc─ů klarowne wyja┼Ťnienie przyczyn protestu i bazowe postulaty (Deklaracja Okupacji Miasta Nowy Jork z dnia 29 wrze┼Ťnia 2011 r.). Deklaracja krytykuje m.in. takie praktyki, jak: dokonywanie eksmisji w wyniku braku sp┼éaty kredytu i nielegalne przejmowanie hipotek, wspieranie przez rz─ůd USA instytucji finansowych, wyp┼éacanie niebotycznych premii szefom korporacji, nieprzestrzeganie praw pracowniczych i praw cz┼éowieka przez korporacje zatrudniaj─ůce ludzi w krajach rozwijaj─ůcych si─Ö, sponsorowanie polityk├│w przez lobbyst├│w korporacji, patentowanie wa┼╝nych ze spo┼éecznego punktu widzenia osi─ůgni─Ö─ç naukowych (np. lek├│w), prowadzenie dzia┼éa┼ä wojennych w imi─Ö ÔÇ×demokracjiÔÇŁ w innych krajach, itd.ÔÇŁ. Co mo┼╝e by─ç kompletn─ů nowo┼Ťci─ů dla polskich konsument├│w nie tylko mainstreamowych medi├│w: ÔÇ×cz─Ö┼Ť─ç OM o nazwie Occupy The SEC (U.S. Securities nad Exchange Commission) przedstawi┼éa 325-stronicowy dokument: list zawieraj─ůcy konkretne, merytorycznie klarowne i doskonale opracowane propozycje reform, kt├│re mog─ů usprawni─ç dzia┼éania systemu finansowego w Stanach. Tak wysublimowanego i zaawansowanego dzia┼éania nikt si─Ö po OWS nie spodziewa┼éÔÇŁ. Tak przy okazji, interesuj─ůc─ů spraw─ů ÔÇô cho─ç mo┼╝e to intuicja zupe┼énie b┼é─Ödna ÔÇô by┼éoby przeanalizowanie Occupy Movement za pomoc─ů narz─Ödzi, jakie zaproponowa┼é Antonio Gramsci czy wcze┼Ťniej Stanis┼éaw Brzozowski. Zobaczy─ç OM oczyma filozofii czynu, zobaczy─ç tw├│rcze przebudzenie mas, tak┼╝e w wymiarze intelektualnym ÔÇô du┼╝a rzecz.

 

I na koniec pozwol─Ö sobie poleci─ç jeszcze jeden tekst, b─Ödzie tutaj jak znalaz┼é ÔÇô wszak ÔÇ×KontaktÔÇŁ ju┼╝ na dobre zago┼Ťci┼é w g┼éowach publicyst├│w innych medi├│w jako katolicka lewica (przyznam, ┼╝e nie do ko┼äca wiem jednak, co znaczy ten termin, wraz z jemu podobnym: chrze┼Ťcija┼äski socjalizm). W ka┼╝dym razie: m┼éoda polska katolewica powinna zatem koniecznie przeczyta─ç w ÔÇ×Nowym ObywateluÔÇŁ artyku┼é ksi─Ödza Edwarda Brzostowskiego, ÔÇ×Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiajÔÇŁ. Ksi─ůdz Brzostowski od roku 1971 jest kapelanem Ruchu Robotnik├│w Katolickich, kt├│ry wszed┼é sk┼éad Mi─Ödzynarodowego Ruchu Robotnik├│w Chrze┼Ťcija┼äskich, dzia┼éa tak┼╝e na rzecz kobiet wykorzystywanych seksualnie. Kr├│tki cytat: ÔÇ×Je┼Ťli religijny m─Ö┼╝czyzna lub kobieta, w szczeg├│lno┼Ťci wyznania chrze┼Ťcija┼äskiego, zajmuje si─Ö tylko dyskusj─ů o duchowych schorzeniach i zapomina o zwalczaniu przyczyn dehumanizuj─ůcych nasze spo┼éecze┼ästwo, religii b─Ödzie mo┼╝na zarzuci─ç to, co twierdzi┼é o niej Marks i jego uczniowie, ┼╝e jest jedynie ┬╗opium dla ludu┬źÔÇŁ.

Tu postawi─Ö kropk─Ö i od┼éo┼╝─Ö mi─Ödzy kartki ksi─ů┼╝ki bilet z ┼üodzi Fabrycznej do Skierniewic. I zanuc─Ö: ÔÇ×I tylko nie wiem czy b─Öd─Ö umia┼é / Znowu pojecha─ç szos─ů E-ile┼Ť / Gdy przyjdzie pora i co odpowiem / Gdy kto┼Ť mnie spyta: ┬╗Gdzie wtedy by┼ée┼Ť?┬źÔÇŁ. Mo┼╝na por├│wna─ç powy┼╝sz─ů strof─Ö z wersetem czterdziestym czwartym z dwudziestej pi─ůtej ksi─Ögi Ewangelii wed┼éug ┼Ťwi─Ötego Mateusza. Bo ka┼╝dy ma swoj─ů szos─Ö E-7, skoro s─ů na tym ┼Ťwiecie zarazy i s─ů ofiary. Trzeba, o ile to mo┼╝liwe, nie zgodzi─ç si─Ö na udzia┼é w zarazie. Mo┼╝e to nam wszystkim wydaje si─Ö nieco naiwne. Chyba to rzeczywi┼Ťcie naiwne, ale wiem, ┼╝e jest prawdziwe.

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś