magazyn lewicy katolickiej

Katolicy LGBT+: jeste┼Ťmy Ko┼Ťcio┼éem

W kwestii LGBT+ Franciszek okaza┼é si─Ö ┼Ťwietnym PR-owcem i marnym prorokiem. Czas wyzby─ç si─Ö nadziei na odg├│rn─ů zmian─Ö ko┼Ťcielnego nauczania i uzna─ç, ┼╝e Watykan nie powinien by─ç w tej kwestii moralnym autorytetem.
Katolicy LGBT+: jeste┼Ťmy Ko┼Ťcio┼éem
ilustr.: Ada Wr─Öga

Artyku┼é niniejszy zaczn─Ö do┼Ť─ç nietypowo, ju┼╝ na pocz─ůtku ujawni─Ö bowiem, czego w nim nie napisz─Ö.

Gdy redakcja Kontaktu poprosi┼éa mnie o komentarz w sprawie ostatnich wypowiedzi kardyna┼éa Reinharda Marxa na temat LGBT+, mia┼éem naturaln─ů pokus─Ö, ┼╝eby w t─Ö publicystyczn─ů podr├│┼╝ wyruszy─ç utartym go┼Ťci┼äcem. Przepis na artyku┼é w┼éa┼Ťciwie by┼é gotowy. Oto post─Öpowy niemiecki kardyna┼é, doradca papie┼╝a Franciszka, po raz kolejny wypowiedzia┼é si─Ö publicznie (w wywiadzie dla niemieckiego tygodnika ÔÇ×SternÔÇŁ), ┼╝e katechizmowe nauczanie o homoseksualno┼Ťci mo┼╝e kiedy┼Ť ulec zmianie. Doda┼é nast─Öpnie, ┼╝e je┼Ťli dw├│ch ludzi tej samej p┼éci kocha si─Ö i wspiera, to taka relacja ma jednak jak─ů┼Ť warto┼Ť─ç. I ┼╝e owszem, taki zwi─ůzek nigdy nie b─Ödzie ma┼é┼╝e┼ästwem (ÔÇ×nie mo┼╝emy im oferowa─ç sakramentuÔÇŁ), ale je┼Ťli kto┼Ť chcia┼éby straszy─ç gej├│w piek┼éem, to ÔÇ×nic nie rozumieÔÇŁ.

W tym samym wywiadzie kardyna┼é Marx z dum─ů podkre┼Ťli┼é, ┼╝e w sprawie tolerancji wobec t─Öczowych wiernych nie jest wy┼é─ůcznie teoretykiem. Przyzna┼é si─Ö bowiem, ┼╝e jaki┼Ť czas temu w Los Angeles podesz┼éa do niego para b─Öd─ůcych w zwi─ůzku m─Ö┼╝czyzn i poprosi┼éa o b┼éogos┼éawie┼ästwo. Hierarcha uczyni┼é zado┼Ť─ç temu ┼╝yczeniu, cho─ç podkre┼Ťli┼é, ┼╝e nie mia┼éo to nic wsp├│lnego z ma┼é┼╝e┼ästwem.

Wracam do niezrealizowanego ÔÇ×przepisu na m├│j artyku┼éÔÇŁ. Przytaczaj─ůc post─Öpowe wypowiedzi papieskiego doradcy, nale┼╝a┼éoby zestawi─ç je z kilkoma wypowiedziami polskich hierarch├│w. Wprawdzie s┼éynna ÔÇ×t─Öczowa zarazaÔÇŁ arcybiskupa Marka J─Ödraszewskiego zosta┼éa og┼éoszona ju┼╝ trzy lata temu, ale krakowski metropolita nie zasypia bynajmniej gruszek w popiele. Nie dawniej jak jesieni─ů, przemawiaj─ůc do student├│w Uniwersytetu Papieskiego Jana Paw┼éa II w Krakowie, o┼Ťwiadczy┼é na przyk┼éad, ┼╝e osoby LGBT ÔÇ×zaprzeczaj─ů godno┼Ťci w┼éasnego cz┼éowiecze┼ästwaÔÇŁ.

Tekst wymaga┼éby, rzecz jasna, pointy. Mog┼éoby ni─ů by─ç retoryczne pytanie w stylu: ÔÇ×Czy nasi biskupi p├│jd─ů wreszcie w ┼Ťlady niemieckich hierarch├│w? Kiedy wezm─ů przyk┼éad z papie┼╝a Franciszka, kt├│ry ju┼╝ na pocz─ůtku swego pontyfikatu powiedzia┼é: ┬źJe┼Ťli kto┼Ť jest homoseksualist─ů i z dobr─ů wol─ů poszukuje Boga, kim┼╝e jestem, by go ocenia─ç?┬╗ÔÇŁ.

Gdybym chcia┼é sw─ů analiz─Ö pog┼é─Öbi─ç, powinienem ewentualnie jeszcze doda─ç zwyczajow─ů wzmiank─Ö o iskierce nadziei. Wszak nie ca┼éy polski Episkopat m├│wi j─Özykiem arcybiskupa J─Ödraszewskiego. Tradycyjnie trzeba by wi─Öc wymieni─ç dwa obowi─ůzkowe nazwiska post─Öpowych hierarch├│w: prymasa Wojciecha Polaka i arcybiskupa Grzegorza Rysia. Oto jask├│┼éki zmiany w polskim Ko┼Ťciele, dbajmy o nie wszyscy i szanujmy.

Takiego komentarza jednak tym razem nie napisz─Ö.

Franciszek Milcz─ůcy

W marcu tego roku rozpocz─ů┼é si─Ö dziesi─ůty rok rz─ůd├│w Franciszka w Ko┼Ťciele. Tak si─Ö z┼éo┼╝y┼éo, ┼╝e dok┼éadnie w tym czasie jego pontyfikat znalaz┼é si─Ö w najwi─Ökszym kryzysie w swojej historii. Brak jednoznacznej postawy papie┼╝a wobec konfliktu w Ukrainie w znacznej mierze podwa┼╝y┼é wizerunek proroka, kt├│ry potrafi m├│wi─ç niewygodne prawdy ÔÇ×w por─Ö i nie w por─ÖÔÇŁ. Efekt? Zwolennicy Franciszka popadli w konfuzj─Ö, wrogowie za┼Ť ÔÇô w triumfalizm.

Paradoksalnie, sytuacja ta, zar├│wno u jednych, jak i drugich, ods┼éoni┼éa naiwn─ů i nierealistyczn─ů wiar─Ö w moraln─ů omnipotencj─Ö papieskiego urz─Ödu. Powiem co┼Ť, co zapewne wywo┼éa kontrowersje: w moim przekonaniu fakt, ┼╝e w kontek┼Ťcie konfliktu rosyjsko-ukrai┼äskiego Franciszek nie nazywa po imieniu agresora, nie ma dla los├│w wojny wi─Ökszego znaczenia. Dla wsp├│┼éczesnych Rosjan, na kt├│rych postawy i pogl─ůdy chcieliby┼Ťmy jako┼Ť wp┼éyn─ů─ç, z oczywistych wzgl─Öd├│w papie┼╝ nie jest przecie┼╝ autorytetem. Z kolei spo┼éecze┼ästwa Zachodu, na kt├│rych kszta┼étowanie opinii Franciszek ma prawdopodobnie realny wp┼éyw, trze┼║wo i jednoznacznie oceniaj─ů obecn─ů wojn─Ö, jednoznacznie opowiadaj─ůc si─Ö po stronie Ukrainy i wspieraj─ůc sankcje, jakie ich rz─ůdy nak┼éadaj─ů na Rosj─Ö. Dla katolik├│w i katoliczek g┼éos papie┼╝a mia┼éby wi─Öc charakter wa┼╝nego symbolu, a nie realnego czynnika rozja┼Ťniaj─ůcego sytuacj─Ö. Wydarzenia w Kijowie czy Buczy ┼Ťledz─ů przecie┼╝ nieustannie w telewizji i nikt, a ju┼╝ zw┼éaszcza duchowni, nie musz─ů im wyja┼Ťnia─ç zwi─ůzanych z nimi fakt├│w. Je┼Ťli wi─Öc kto┼Ť lub co┼Ť na milczeniu Franciszka traci, to raczej nie Ukraina i nie katolicy, lecz on sam i autorytet papiestwa.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e nieco podobnie rzecz ma si─Ö ze stosunkiem Ko┼Ťcio┼éa do LGBT+. Katolickie ┼Ťrodowiska reformatorskie (do kt├│rych sam si─Ö w jakim┼Ť sensie zaliczam) ch─Ötnie formu┼éuj─ů postulaty zmian, kt├│re Watykan powinien wprowadzi─ç w swoim nauczaniu. By─ç mo┼╝e jednak czas uzna─ç, ┼╝e to podej┼Ťcie w dzisiejszych czasach archaiczne i przesta─ç nadawa─ç a┼╝ tak─ů wag─Ö kolejnym (zreszt─ů dosy─ç zmiennym) wypowiedziom papie┼╝a czy jego wsp├│┼épracownik├│w. Jest bowiem w tym ogl─ůdaniu si─Ö na Rzym co┼Ť upokarzaj─ůcego, a na pewno ÔÇô klientelistycznego. Sam doszed┼éem do takiego wniosku w trakcie wsp├│┼éorganizowanych przeze mnie konsultacji synodalnych, jakie w ostatnich miesi─ůcach przeprowadza w┼Ťr├│d katolik├│w i katoliczek LGBT+ Fundacja Wiara i T─Öcza.

Troski nie chcemy

Gdy dziesi─Ö─ç lat temu Wiara i T─Öcza organizowa┼éa podobne konsultacje w ramach przygotowa┼ä do synod├│w biskup├│w po┼Ťwi─Öconych rodzinie (mia┼éy one miejsce w 2014 i 2015 roku), na podstawie naszych dyskusji sformu┼éowali┼Ťmy ca┼é─ů list─Ö postulat├│w dotycz─ůcych ko┼Ťcielnego podej┼Ťcia do os├│b LGBT+. Wszystkie one pozostaj─ů zreszt─ů aktualne i w ramach obecnego synodu padaj─ů po raz kolejny w niemal niezmienionej wersji.

Jednak w por├│wnaniu do tego, co od wierz─ůcych os├│b LGBT+ s┼éysza┼éem siedem i osiem lat temu, dzi┼Ť uderza mnie znacznie wi─Öksze poczucie podmiotowo┼Ťci uczestnik├│w synodalnych konsultacji. Zw┼éaszcza przedstawiciele m┼éodego pokolenia podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e nie oczekuj─ů od Ko┼Ťcio┼éa ÔÇ×uznaniaÔÇŁ czy ÔÇ×duszpasterskiej troskiÔÇŁ, lecz ÔÇô je┼Ťli maj─ů zosta─ç w Ko┼Ťciele ÔÇô chc─ů w partnerski spos├│b wsp├│┼ékszta┼étowa─ç jego oblicze. ÔÇ×Nie jeste┼Ťmy zainteresowani ┼╝adnymi inicjatywami ┬źna rzecz os├│b LGBT+┬╗, a jedynie przedsi─Öwzi─Öciami tworzonymi ┬źz osobami LGBT+┬╗. Nic o nas bez nasÔÇŁ ÔÇô powiedzia┼é jeden z uczestnik├│w synodalnej dyskusji ÔÇ×Wiary i T─ÖczyÔÇŁ.

Drugie wra┼╝enie, jakie odnios┼éem po konsultacjach z katoliczkami i katolikami LGBT+, jest takie, ┼╝e to, co w tej sprawie m├│wi Ko┼Ťci├│┼é i biskupi, ma coraz mniejsze znaczenie. Nie ukrywam, ┼╝e jest to dla mnie pow├│d do optymizmu. W dziesi─ůtym roku pontyfikatu Franciszka wida─ç bowiem wyra┼║nie, ┼╝e w sprawie os├│b nieheteronormatywnych papie┼╝ nie dokona zasadniczej rewizji ko┼Ťcielnego podej┼Ťcia. Jedyne, na co go sta─ç, to (sk─ůdin─ůd godne pochwa┼éy) z┼éagodzenie j─Özyka. To za pontyfikatu Franciszka Watykan podtrzyma┼é zakaz wy┼Ťwi─Öcania os├│b homoseksualnych na ksi─Ö┼╝y (rok 2016), wyda┼é transfobiczny dokument Kongregacji Wychowania Katolickiego ÔÇ×M─Ö┼╝czyzn─ů i kobiet─ů stworzy┼é ichÔÇŁ (2019 rok), a tak┼╝e zakaza┼é do┼Ť─ç powszechnego na Zachodzie udzielania b┼éogos┼éawie┼ästwa (rzecz jasna, nie sakramentalnego) parom jednop┼éciowym (2021).

W kwestii LGBT+ Franciszek okaza┼é si─Ö zatem ┼Ťwietnym PR-owcem i marnym prorokiem. Czas wi─Öc wyzby─ç si─Ö wszelkich z┼éudze┼ä, ┼╝e nadejdzie odg├│rna zmiana ko┼Ťcielnego nauczania. Czas uzna─ç, ┼╝e w tej kwestii postawa Watykanu nie mo┼╝e by─ç moraln─ů busol─ů. Katolicy stanowi─ů prawie 18 procent ludno┼Ťci globu. Zak┼éadaj─ůc, ┼╝e w ka┼╝dym spo┼éecze┼ästwie osoby nieheteronormatywne to jakie┼Ť 10 procent populacji, ┼éatwo policzy─ç, ┼╝e obecnie ┼╝yje na ┼Ťwiecie ponad 100 milion├│w katoliczek i katolik├│w LGBT+. Jest niedopuszczalne, by los tak wielkiej grupy ludzi zale┼╝a┼é od moralnej oceny i ┼Ťwiatopogl─ůdu kolejnych papie┼╝y. Ale te┼╝ od pogl─ůd├│w biskup├│w czy ksi─Ö┼╝y.

Historia uczy bowiem, ┼╝e bywa to chwiejna waluta. W latach 70. i 80. XX wieku w Stanach Zjednoczonych niezwykle dynamicznie kwit┼éo duszpasterstwo LGBT. Dzia┼éo si─Ö tak, dop├│ki Watykan nie wyda┼é nag┼éej komendy ÔÇ×w ty┼é zwrotÔÇŁ. W 1986 roku kardyna┼é Joseph Ratzinger, ├│wczesny przewodnicz─ůcy Kongregacji Nauki Wiary, og┼éosi┼é s┼éynny ÔÇ×List do Biskup├│w Ko┼Ťcio┼éa katolickiego na temat duszpasterstwa os├│b homoseksualnychÔÇŁ, ze wzgl─Ödu na dat─Ö publikacji nazywany z┼éo┼Ťliwie ÔÇ×Listem na HalloweenÔÇŁ. Instrukcja ta wyrzuci┼éa z przestrzeni ko┼Ťcielnej na ulice liczne katolickie spo┼éeczno┼Ťci LGBT+, od kt├│rych niemal z dnia na dzie┼ä zacz─Öli si─Ö odcina─ç ┼╝yczliwi dot─ůd duchowni.

Bez zasadniczej rewizji ko┼Ťcielnej doktryny w sprawie LGBT+, los nieheteronormatywnych chrze┼Ťcijan pozostanie wi─Öc zawsze niepewny. Ka┼╝dy nowy papie┼╝, nowy biskup czy nawet nowy proboszcz w miejscowej parafii b─Ödzie bowiem panem ich ÔÇ×┼╝ycia i ┼ŤmierciÔÇŁ w Ko┼Ťciele.

Nauczanie (nie)moralne

A mo┼╝e warto p├│j┼Ť─ç jeszcze dalej i uzna─ç, ┼╝e niemoralna jest nie tylko obecna tre┼Ť─ç ko┼Ťcielnego nauczania o homoseksualno┼Ťci, biseksualno┼Ťci i transp┼éciowo┼Ťci, ale sam fakt, ┼╝e takie nauczanie w og├│le istnieje? Rzecz jasna, przedmiotem negatywnego os─ůdu i napi─Ötnowania musi by─ç wymierzona w osoby nieheteronormatywne dyskryminacja. Natomiast etyczne r├│┼╝nicowanie ludzi wed┼éug jakichkolwiek w┼éa┼Ťciwo┼Ťci, kt├│re nie s─ů przedmiotem ich wyboru, w dodatku nie wi─ů┼╝─ů si─Ö z patologicznym post─Öpowaniem czy aspo┼éecznymi postawami, jest niedopuszczalne. Dlatego Ko┼Ťci├│┼é, zamiast rewidowa─ç swoje stanowisko w sprawie os├│b LGBT+, powinien w og├│le z niego zrezygnowa─ç. Os─ůd moralny i wymogi etyczne wobec ludzi nie mog─ů wszak zale┼╝e─ç od takich cech, jak p┼ée─ç, kolor sk├│ry, narodowo┼Ť─ç czy orientacja seksualna.

***

Cho─ç autor jest cz┼éonkiem Rady Fundacji Wiara i T─Öcza, zawarte w artykule tezy s─ů wy┼é─ůcznie wyrazem jego pogl─ůd├│w.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś