fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Karczewska: Je艣li kupowa膰 ksi膮偶ki, to kameralnie!

Ance Karczewskiej, kt贸ra za艂o偶y艂a kolektyw ksi臋garzy kameralnych, zale偶y nie tylko na tym, by czytano ksi膮偶ki. Chce wykreowa膰 mod臋 na ksi臋garnie kameralne, najlepiej og贸lnopolsk膮. 鈥濪aj臋 sobie pi臋膰 lat, by tak si臋 sta艂o鈥 鈥 deklaruje i zaprasza na pierwszy Warszawski Weekend Ksi膮偶ki Niedoros艂ej.

ilustr.: Ania Libera

ilustr.: Ania Libera


Z Ann膮 Karczewsk膮 rozmawia Tatiana Audycka-Szatrawska.
TATIANA AUDYCKA-SZATRAWSKA: Zak艂adam, 偶e nie kupujesz ksi膮偶ek w sieci贸wkach.
ANNA KARCZEWSKA: I to od kilkunastu lat! Nie zagl膮dam te偶 do sklep贸w internetowych. Chodz臋 tylko do ksi臋gar艅. Dlaczego? Pracowa艂am kiedy艣 jako ksi臋garka przy Nowym 艢wiecie. Zatrudni艂am si臋 w 鈥濴eksykonie鈥 鈥 ksi臋garni, kt贸r膮 przejmowa艂 w艂a艣nie Matras. Zobaczy艂am tam, jak takie sieciowe my艣lenie wp艂ywa na funkcjonowanie ksi臋garni. Nie podoba艂 mi si臋 system opracowany tak, 偶e ksi臋garz nie mo偶e przestawi膰 ksi膮偶ki na inn膮 p贸艂k臋, nawet wtedy, gdy autor nie pasuje do dzia艂u. Nie podoba艂o mi si臋 te偶, 偶e eksponowano bestsellery, a wa偶ne ksi膮偶ki, na przyk艂ad z dziedziny filozofii, religioznawstwa, socjologii, wr臋cz spychano na zaplecze. Ani to, 偶e miejsce w witrynie by艂o wykupione, a ja jako ksi臋garka nie mog艂am zaproponowa膰 czytelnikom ksi膮偶ek. Wytrzyma艂am tam p贸艂tora roku. Od tamtego czasu ksi膮偶ki kupuj臋 tylko kameralnie.
Piszesz o tym na swoim blogu, na kt贸rym gromadzisz dane o tego typu ksi臋garniach. Dlaczego tak ci na tym zale偶y?
Chodzi o wyb贸r! Unifikacja nie jest dobra ani dla ksi臋gar艅, ani dla czytelnika. Chc臋, by ka偶dy znalaz艂 ksi臋garni臋 dla siebie. Bo ksi臋garnie mog膮 by膰 r贸偶ne: szalone, pouk艂adane, z rozmownym ksi臋garzem albo nie, ma艂e albo du偶e, z niszow膮 ofert膮 albo szerok膮, ale dobr膮… Nie mog膮 by膰 na jedno kopyto.
Z tego, co m贸wisz, mo偶na ju偶 u艂o偶y膰 definicj臋: ksi臋garnie kameralne to r贸偶norodno艣膰. Co jeszcze?
To miejsca, w kt贸rych czytelnik czuje si臋 jak u siebie. Nie boi si臋 zadawa膰 pyta艅. Ba! Nie przyjdzie mu nawet do g艂owy, 偶e ich zadawanie jest g艂upie! A tego do艣wiadczamy w sieci贸wkach, gdy sprzedawca nie ma poj臋cia, co ma na p贸艂kach. Lepiej nie pyta膰, bo sami szybciej znajdziemy ksi膮偶k臋, kt贸r膮 chcemy kupi膰. Podkre艣lam te偶, 偶e w ksi臋garni kameralnej pracuje ksi臋garz, a nie sprzedawca. On naprawd臋 zna si臋 na ksi膮偶kach. Przyk艂ad? Wesz艂am do warszawskiej ksi臋garni Baczy艅skiego i pytam o ksi膮偶k臋 z koniem na zielonej ok艂adce. Nie pami臋ta艂am autora ani tytu艂u. Klasyka, prawda? I co? Nie min臋艂a minuta, a przede mn膮 le偶a艂a 鈥濵iedzianka. Historia znikania鈥 Filipa Springera. Oczywi艣cie nie jest tak, 偶e ksi臋garz wie wszystko, ale nadal jest w stanie przeprowadzi膰 nas od tego, co lubimy, do tego, czego by艣my nigdy nie odkryli.
Masz racj臋, my, czytelnicy, chcemy trafia膰 na ksi臋garzy, kt贸rzy nie b臋d膮 prosi膰 o przeliterowanie nazwiska autora 鈥濿艂adcy Pier艣cieni鈥. Ale to nie wszystko, co wyr贸偶nia ksi臋garnie kameralne.
Wiele ksi臋gar艅 kameralnych jest profilowanych, s膮 po艣wi臋cone sztuce albo w艂a艣nie ksi膮偶kom dla dzieci. S膮 te偶 takie jak na przyk艂ad 鈥濵i臋dzy s艂owami鈥 w Lublinie, w kt贸rej mo偶na kupi膰 wy艂膮cznie wydawnictwa niszowe i o Kresach. S膮 tak偶e og贸lne, w kt贸rych jest wszystko, czasami bywa, 偶e myd艂o i powid艂o, cho膰 to si臋 zmienia! Ksi臋garze nabieraj膮 pewno艣ci, 偶e mog膮 sprzedawa膰 nie tylko bestsellery, ale te偶 to, co oni sami uwa偶aj膮 za warto艣ciowe.
Stworzy艂a艣 map臋 ksi臋gar艅 kameralnych.
Na razie jest to mapa w Google鈥檜. Nanosz臋 kolejne punkty z opisami. Czerwone to ksi臋garnie, kt贸re znikn臋艂y. Niestety, zamykaj膮 si臋 albo przejmowane s膮 przez sieci贸wki. Marz臋 o aplikacji na telefon z map膮 ksi臋gar艅. Wtedy b臋d膮c na przyk艂ad na Wilczej w Warszawie, trafimy do Jak Wam Si臋 Podoba przy Emilii Plater, bo to przecie偶 za rogiem. W ka偶dym razie na mapie znajduje si臋 oko艂o 140 ksi臋gar艅 kameralnych w Polsce. Cze艣膰 z nich opisa艂am te偶 na swoim blogu.
Gdy promujesz ksi臋garnie, na pewno padaj膮 pytania o r贸偶nic臋 w cenie ksi膮偶ek w kameralnych i w Internecie. W tych drugich s膮 ta艅sze. Czytelnicy chc膮 taniej kupowa膰, bo uwa偶aj膮, 偶e ksi膮偶ki s膮 za drogie.
Nikogo nie przekonam, by kupi艂 co艣 dro偶ej. Ale opowiadam wtedy o kawiarniach, kt贸re wyrastaj膮 jak grzyby po deszczu, w kt贸rych za kaw臋 trzeba zap艂aci膰 od dwunastu do pi臋tnastu z艂otych. W domu ta sama kawa kosztuje mniej wi臋cej dwa z艂ote. Taniej, prawda? To dlaczego na kaw臋 idziemy do kawiarni? Zastan贸wmy si臋 nad tym, z czym wi膮偶e si臋 kupowanie ksi膮偶ek 鈥 偶e trzeba wyj艣膰 z domu, 偶e w ksi臋garni spotkamy nie tylko ksi臋garza, ale te偶 innych czytelnik贸w, z kt贸rymi mo偶na porozmawia膰, 偶e mo偶emy zajrze膰 do ksi膮偶ki, przeczyta膰 fragment i samemu zdecydowa膰, czy ten tytu艂 nam si臋 podoba czy nie. W internecie widzimy tylko ok艂adk臋 i kr贸tki opis, kt贸ry pisz膮 spece od marketingu. Cz臋sto niewiele ma on wsp贸lnego z tre艣ci膮. Zreszt膮… o czym my m贸wimy? Mam wra偶enie, 偶e jakie艣 mity powsta艂y na temat cen ksi膮偶ek. Ile kosztuj膮? Ksi膮偶ka w twardej oprawie to zazwyczaj cena 49,90. Mniej ni偶 dwa bilety do kina. Film trwa dwie godziny, a ksi膮偶ka zostanie z nami na ca艂e 偶ycie.
Jeste艣 za sta艂膮 cen膮 ksi膮偶ki?
Dop贸ki nie wypracujemy ustawy o jednolitej cenie ksi膮偶ki, b臋d膮 przeceniane ksi膮偶ki, kt贸re nie mia艂y jeszcze premiery! Temat ustawy wraca, ale obecny jej projekt nie uwzgl臋dnia wszystkich zainteresowanych sprzeda偶膮 ksi膮偶ek, na przyk艂ad w艂a艣nie ksi臋gar艅. Mo偶e tak by膰, 偶e po jej wprowadzeniu sprzeda偶 ksi膮偶ek spadnie, ale wtedy rusz膮 biblioteki. Pami臋tajmy, 偶e cena ksi膮偶ek jest taka, poniewa偶 wydawca musi wliczy膰 w cen臋 upust dla sieci贸wek, kt贸ry narzuci mu potem dystrybutor.
Rok temu za艂o偶y艂a艣 kolektyw ksi臋garzy kameralnych.
Po pracy w ksi臋garni zaj臋艂am si臋 PR-em, ale nie porzuci艂am swoich ksi臋garskich zainteresowa艅. St膮d pomys艂, by po艂膮czy膰 jedno z drugim. Na pierwsze spotkanie kolektywu przysz艂o pi臋膰 nieufnych os贸b. Na drugim by艂o pi臋tna艣cie os贸b i by艂o ju偶 lepiej. Teraz w kolektywie jest 25 ksi臋gar艅. Dzia艂amy razem, decyzje podejmujemy razem i, co najwa偶niejsze, zaprzyja藕nili艣my si臋.
I wtedy postanowili艣cie zorganizowa膰 Warszawski Weekend Ksi臋gar艅 Kameralnych, kt贸ry odby艂 si臋 w czerwcu 2016 roku. Ksi臋garze uwierzyli, 偶e wsp贸lne dzia艂anie ma sens? 呕e promocja mo偶e poprawi膰 ich sytuacj臋?
Tak, bo warszawiacy zacz臋li si臋 interesowa膰 ksi臋garniami. Ich lista by艂a w tramwajach, co na pewno pomog艂o w identyfikacji. By艂y plakaty, wspar艂y nas radio, prasa, nawet telewizja 艣niadaniowa. Weekend Ksi臋gar艅 to nie tylko te dwa dni, wa偶ne jest to, co wydarzy艂o si臋 p贸藕niej. W czasie Weekendu w Antykwariacie Kwadryga zagra艂 艢wietlicki. Tak mu si臋 to spodoba艂o, 偶e jego agent zorganizowa艂 spotkanie autorskie w Kwadrydze. Normalnie to by si臋 nie wydarzy艂o, bo zdarza si臋, 偶e wydawnictwa 偶ycz膮 sobie nawet dwa i p贸艂 tysi膮ca z艂otych za spotkanie z autorem. Ksi臋garzy nie sta膰 na taki wydatek. O! I jeszcze ta korzy艣膰 鈥 w jednej z ksi臋gar艅 po Weekendzie utarg by艂 wi臋kszy o 100 procent! Mam wra偶enie, 偶e zainteresowanie ksi臋garniami wzrasta. Potwierdzaj膮 to organizatorzy krakowskiego Festiwalu Ksi臋gar艅 Niezale偶nych. Ksi臋garniami interesuj膮 si臋 lokalne w艂adze, ale i wydawcy.
Jak niezale偶no艣膰 ma si臋 do kameralno艣ci?
Ksi臋garnie s膮 zale偶ne od r贸偶nych czynnik贸w: od pieni臋dzy, od miasta, od wydawnictw… Lubi臋 m贸wi膰 o ksi臋garniach kameralnych, 偶e s膮 ma艂ymi instytucjami kultury. To nie tylko punkt wymiany towaru za pieni膮dze. Ksi臋garnie maj膮 funkcje wychowawcze, edukacyjne, kulturotw贸rcze. Gdy w ma艂ej miejscowo艣ci nie ma o艣rodka kultury, jego zadanie przej膮膰 mo偶e ksi臋garnia. I cz臋sto tak si臋 dzieje, jak na przyk艂ad w Choszcznie, gdzie dzia艂a ksi臋garnia 鈥濸egaz鈥.
Ksi臋garnie tworz膮 ludzie. O czym innym porozmawia si臋 z Jakubem w Tarabuku, z Marcinem z Antykwariatu Kwadryga, o czym innym z Jankiem w ksi臋garni w Kr贸likarni, z Ul膮 z Jak Wam si臋 Podoba czy z Karolin膮 z Ksi臋garni na T艂omackiem. Wizyta w ka偶dej z tych ksi臋gar艅, a tak偶e w wielu innych kameralnych, jest przygod膮. Zach臋cam pa艅stwa do poznania tych ludzi.
Powt贸rz臋 za tob膮, a ty za Witem Szostakiem, 偶e ksi臋garnie musz膮 si臋 wynale藕膰 na nowo 鈥 nie tylko one, ale tak偶e czytelnicy.
Wit Szostak powiedzia艂, 偶e nie jest tak, 偶e ksi臋garnie musz膮 odzyska膰 nale偶n膮 sobie rol臋, bo w czasach PRL-u mia艂y inn膮 funkcj臋. One nie maj膮 jej odzyska膰, one musz膮 wymy艣li膰 siebie na nowo, znale藕膰 swoje miejsce. Istniej膮 na 艣wiecie聽takie ksi臋garnie, do kt贸rych je藕dzi si臋 specjalnie i to z drugiego ko艅ca globu. Nie tylko po to, by kupi膰 ksi膮偶k臋, cho膰 to te偶. Wa偶ne jest, by w niej聽poby膰, zwiedzi膰. Polskie ksi臋garnie musz膮 dorosn膮膰, 偶eby ich w艂a艣ciciel wiedzia艂, 偶e ksi膮偶ki s膮 wa偶ne, ale istotny jest r贸wnie偶 ksi臋garz. I 偶e nie mo偶na mu p艂aci膰 tyle, ile w pierwszym lepszym fast foodzie. Mo偶na postawi膰 tanie p贸艂ki, naklei膰 nalepki, 偶e fiction i non fiction, ale mo偶na zrobi膰 inaczej. Aby czytelnicy przychodzili w艂a艣nie dlatego, 偶e jest 鈥瀒naczej鈥. To praca, kt贸r膮 wszyscy musimy wykona膰, z obu stron. To si臋 uda, cho膰 nie w rok. Daj臋 sobie na to pi臋膰 lat.
Wystartowali艣cie z Weekendem w po艂owie tego roku, pod jego koniec wracacie z kolejn膮 inicjatyw膮.
Organizujemy Warszawski Weekend Ksi膮偶ki Niedoros艂ej, kt贸ry odb臋dzie si臋 w dniach 18鈥20 listopada. Chcemy go po艣wi臋ci膰 ksi膮偶ce dla dzieci i m艂odzie偶y, podkre艣laj膮c przy tym, 偶e czytanie to nie jest obowi膮zek dzieci, tylko ich prawo (20 listopada jest Og贸lnopolskim Dniem Praw Dziecka). W Weekendzie we藕mie udzia艂 pi臋tna艣cie warszawskich ksi臋gar艅. Warsztaty, spotkania, wystawy, wyk艂ady… Mn贸stwo atrakcji dla dzieci i rodzic贸w. Partnerem merytorycznym jest Polska Sekcja IBBY, bo najlepiej zna si臋 na dobrej literaturze dla dzieci i m艂odzie偶y. Dlatego rekomenduje ksi膮偶ki, kt贸re sprawdz膮 si臋 jako prezenty. Tak, okres 艣wi膮teczny tu偶-tu偶, dlatego chcemy pom贸c w wyborze prezent贸w. Bo mo偶na kupi膰 absurdalnie drogie zabawki, kt贸re po chwili si臋 znudz膮, ale mo偶na te偶 kupi膰 dobr膮 ksi膮偶k臋, do kt贸rej dziecko b臋dzie wraca膰. Pami臋tajmy, 偶e ksi膮偶ka to nie tylko wiedza. To, 偶e pobudza wyobra藕ni臋, 偶e wzbogaca nasz j臋zyk… to prawda. Ksi膮偶ka to tak偶e pierwszy… terapeuta. R贸wnie偶 dzieci maj膮 problemy, z kt贸rymi nie mog膮 sobie poradzi膰. W ksi膮偶ce znajd膮 ukojenie.
***
Anna Karczewska jest promotork膮 kultury i aktywistk膮, w艂a艣cicielk膮 Agencji Kultura. Od dziesi臋ciu lat dzia艂a w bran偶y PR, pracuj膮c mi臋dzy innymi na rzecz organizacji pozarz膮dowych i kultury, z naciskiem na literatur臋 i promocj臋 czytelnictwa. Inicjatorka ruchu Ksi膮偶ki Kupuj臋 Kameralnie i Warszawskiego Kolektywu Ksi臋garzy Kameralnych. Prowadzi blog 鈥濺ezerwaty Ksi膮偶ek鈥. Z wykszta艂cenia etnolog i antropolog kultury. Wielbicielka 偶ycia.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij