Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Karczewska: Je┼Ťli kupowa─ç ksi─ů┼╝ki, to kameralnie!

Ance Karczewskiej, kt├│ra za┼éo┼╝y┼éa kolektyw ksi─Ögarzy kameralnych, zale┼╝y nie tylko na tym, by czytano ksi─ů┼╝ki. Chce wykreowa─ç mod─Ö na ksi─Ögarnie kameralne, najlepiej og├│lnopolsk─ů. ÔÇ×Daj─Ö sobie pi─Ö─ç lat, by tak si─Ö sta┼éoÔÇŁ ÔÇô deklaruje i zaprasza na pierwszy Warszawski Weekend Ksi─ů┼╝ki Niedoros┼éej.

ilustr.: Ania Libera

ilustr.: Ania Libera


Z Ann─ů Karczewsk─ů rozmawia Tatiana Audycka-Szatrawska.
TATIANA AUDYCKA-SZATRAWSKA: Zak┼éadam, ┼╝e nie kupujesz ksi─ů┼╝ek w sieci├│wkach.
ANNA KARCZEWSKA: I to od kilkunastu lat! Nie zagl─ůdam te┼╝ do sklep├│w internetowych. Chodz─Ö tylko do ksi─Ögar┼ä. Dlaczego? Pracowa┼éam kiedy┼Ť jako ksi─Ögarka przy Nowym ┼Üwiecie. Zatrudni┼éam si─Ö w ÔÇ×LeksykonieÔÇŁ ÔÇô ksi─Ögarni, kt├│r─ů przejmowa┼é w┼éa┼Ťnie Matras. Zobaczy┼éam tam, jak takie sieciowe my┼Ťlenie wp┼éywa na funkcjonowanie ksi─Ögarni. Nie podoba┼é mi si─Ö system opracowany tak, ┼╝e ksi─Ögarz nie mo┼╝e przestawi─ç ksi─ů┼╝ki na inn─ů p├│┼ék─Ö, nawet wtedy, gdy autor nie pasuje do dzia┼éu. Nie podoba┼éo mi si─Ö te┼╝, ┼╝e eksponowano bestsellery, a wa┼╝ne ksi─ů┼╝ki, na przyk┼éad z dziedziny filozofii, religioznawstwa, socjologii, wr─Öcz spychano na zaplecze. Ani to, ┼╝e miejsce w witrynie by┼éo wykupione, a ja jako ksi─Ögarka nie mog┼éam zaproponowa─ç czytelnikom ksi─ů┼╝ek. Wytrzyma┼éam tam p├│┼étora roku. Od tamtego czasu ksi─ů┼╝ki kupuj─Ö tylko kameralnie.
Piszesz o tym na swoim blogu, na kt├│rym gromadzisz dane o tego typu ksi─Ögarniach. Dlaczego tak ci na tym zale┼╝y?
Chodzi o wyb├│r! Unifikacja nie jest dobra ani dla ksi─Ögar┼ä, ani dla czytelnika. Chc─Ö, by ka┼╝dy znalaz┼é ksi─Ögarni─Ö dla siebie. Bo ksi─Ögarnie mog─ů by─ç r├│┼╝ne: szalone, pouk┼éadane, z rozmownym ksi─Ögarzem albo nie, ma┼ée albo du┼╝e, z niszow─ů ofert─ů albo szerok─ů, ale dobr─ů… Nie mog─ů by─ç na jedno kopyto.
Z tego, co m├│wisz, mo┼╝na ju┼╝ u┼éo┼╝y─ç definicj─Ö: ksi─Ögarnie kameralne to r├│┼╝norodno┼Ť─ç. Co jeszcze?
To miejsca, w kt├│rych czytelnik czuje si─Ö jak u siebie. Nie boi si─Ö zadawa─ç pyta┼ä. Ba! Nie przyjdzie mu nawet do g┼éowy, ┼╝e ich zadawanie jest g┼éupie! A tego do┼Ťwiadczamy w sieci├│wkach, gdy sprzedawca nie ma poj─Öcia, co ma na p├│┼ékach. Lepiej nie pyta─ç, bo sami szybciej znajdziemy ksi─ů┼╝k─Ö, kt├│r─ů chcemy kupi─ç. Podkre┼Ťlam te┼╝, ┼╝e w ksi─Ögarni kameralnej pracuje ksi─Ögarz, a nie sprzedawca. On naprawd─Ö zna si─Ö na ksi─ů┼╝kach. Przyk┼éad? Wesz┼éam do warszawskiej ksi─Ögarni Baczy┼äskiego i pytam o ksi─ů┼╝k─Ö z koniem na zielonej ok┼éadce. Nie pami─Öta┼éam autora ani tytu┼éu. Klasyka, prawda? I co? Nie min─Ö┼éa minuta, a przede mn─ů le┼╝a┼éa ÔÇ×Miedzianka. Historia znikaniaÔÇŁ Filipa Springera. Oczywi┼Ťcie nie jest tak, ┼╝e ksi─Ögarz wie wszystko, ale nadal jest w stanie przeprowadzi─ç nas od tego, co lubimy, do tego, czego by┼Ťmy nigdy nie odkryli.
Masz racj─Ö, my, czytelnicy, chcemy trafia─ç na ksi─Ögarzy, kt├│rzy nie b─Öd─ů prosi─ç o przeliterowanie nazwiska autora ÔÇ×W┼éadcy Pier┼ŤcieniÔÇŁ. Ale to nie wszystko, co wyr├│┼╝nia ksi─Ögarnie kameralne.
Wiele ksi─Ögar┼ä kameralnych jest profilowanych, s─ů po┼Ťwi─Öcone sztuce albo w┼éa┼Ťnie ksi─ů┼╝kom dla dzieci. S─ů te┼╝ takie jak na przyk┼éad ÔÇ×Mi─Ödzy s┼éowamiÔÇŁ w Lublinie, w kt├│rej mo┼╝na kupi─ç wy┼é─ůcznie wydawnictwa niszowe i o Kresach. S─ů tak┼╝e og├│lne, w kt├│rych jest wszystko, czasami bywa, ┼╝e myd┼éo i powid┼éo, cho─ç to si─Ö zmienia! Ksi─Ögarze nabieraj─ů pewno┼Ťci, ┼╝e mog─ů sprzedawa─ç nie tylko bestsellery, ale te┼╝ to, co oni sami uwa┼╝aj─ů za warto┼Ťciowe.
Stworzy┼éa┼Ť map─Ö ksi─Ögar┼ä kameralnych.
Na razie jest to mapa w GoogleÔÇÖu. Nanosz─Ö kolejne punkty z opisami. Czerwone to ksi─Ögarnie, kt├│re znikn─Ö┼éy. Niestety, zamykaj─ů si─Ö albo przejmowane s─ů przez sieci├│wki. Marz─Ö o aplikacji na telefon z map─ů ksi─Ögar┼ä. Wtedy b─Öd─ůc na przyk┼éad na Wilczej w Warszawie, trafimy do Jak Wam Si─Ö Podoba przy Emilii Plater, bo to przecie┼╝ za rogiem. W ka┼╝dym razie na mapie znajduje si─Ö oko┼éo 140 ksi─Ögar┼ä kameralnych w Polsce. Cze┼Ť─ç z nich opisa┼éam te┼╝ na swoim blogu.
Gdy promujesz ksi─Ögarnie, na pewno padaj─ů pytania o r├│┼╝nic─Ö w cenie ksi─ů┼╝ek w kameralnych i w Internecie. W tych drugich s─ů ta┼äsze. Czytelnicy chc─ů taniej kupowa─ç, bo uwa┼╝aj─ů, ┼╝e ksi─ů┼╝ki s─ů za drogie.
Nikogo nie przekonam, by kupi┼é co┼Ť dro┼╝ej. Ale opowiadam wtedy o kawiarniach, kt├│re wyrastaj─ů jak grzyby po deszczu, w kt├│rych za kaw─Ö trzeba zap┼éaci─ç od dwunastu do pi─Ötnastu z┼éotych. W domu ta sama kawa kosztuje mniej wi─Öcej dwa z┼éote. Taniej, prawda? To dlaczego na kaw─Ö idziemy do kawiarni? Zastan├│wmy si─Ö nad tym, z czym wi─ů┼╝e si─Ö kupowanie ksi─ů┼╝ek ÔÇô ┼╝e trzeba wyj┼Ť─ç z domu, ┼╝e w ksi─Ögarni spotkamy nie tylko ksi─Ögarza, ale te┼╝ innych czytelnik├│w, z kt├│rymi mo┼╝na porozmawia─ç, ┼╝e mo┼╝emy zajrze─ç do ksi─ů┼╝ki, przeczyta─ç fragment i samemu zdecydowa─ç, czy ten tytu┼é nam si─Ö podoba czy nie. W internecie widzimy tylko ok┼éadk─Ö i kr├│tki opis, kt├│ry pisz─ů spece od marketingu. Cz─Östo niewiele ma on wsp├│lnego z tre┼Ťci─ů. Zreszt─ů… o czym my m├│wimy? Mam wra┼╝enie, ┼╝e jakie┼Ť mity powsta┼éy na temat cen ksi─ů┼╝ek. Ile kosztuj─ů? Ksi─ů┼╝ka w twardej oprawie to zazwyczaj cena 49,90. Mniej ni┼╝ dwa bilety do kina. Film trwa dwie godziny, a ksi─ů┼╝ka zostanie z nami na ca┼ée ┼╝ycie.
Jeste┼Ť za sta┼é─ů cen─ů ksi─ů┼╝ki?
Dop├│ki nie wypracujemy ustawy o jednolitej cenie ksi─ů┼╝ki, b─Öd─ů przeceniane ksi─ů┼╝ki, kt├│re nie mia┼éy jeszcze premiery! Temat ustawy wraca, ale obecny jej projekt nie uwzgl─Ödnia wszystkich zainteresowanych sprzeda┼╝─ů ksi─ů┼╝ek, na przyk┼éad w┼éa┼Ťnie ksi─Ögar┼ä. Mo┼╝e tak by─ç, ┼╝e po jej wprowadzeniu sprzeda┼╝ ksi─ů┼╝ek spadnie, ale wtedy rusz─ů biblioteki. Pami─Ötajmy, ┼╝e cena ksi─ů┼╝ek jest taka, poniewa┼╝ wydawca musi wliczy─ç w cen─Ö upust dla sieci├│wek, kt├│ry narzuci mu potem dystrybutor.
Rok temu za┼éo┼╝y┼éa┼Ť kolektyw ksi─Ögarzy kameralnych.
Po pracy w ksi─Ögarni zaj─Ö┼éam si─Ö PR-em, ale nie porzuci┼éam swoich ksi─Ögarskich zainteresowa┼ä. St─ůd pomys┼é, by po┼é─ůczy─ç jedno z drugim. Na pierwsze spotkanie kolektywu przysz┼éo pi─Ö─ç nieufnych os├│b. Na drugim by┼éo pi─Ötna┼Ťcie os├│b i by┼éo ju┼╝ lepiej. Teraz w kolektywie jest 25 ksi─Ögar┼ä. Dzia┼éamy razem, decyzje podejmujemy razem i, co najwa┼╝niejsze, zaprzyja┼║nili┼Ťmy si─Ö.
I wtedy postanowili┼Ťcie zorganizowa─ç Warszawski Weekend Ksi─Ögar┼ä Kameralnych, kt├│ry odby┼é si─Ö w czerwcu 2016 roku. Ksi─Ögarze uwierzyli, ┼╝e wsp├│lne dzia┼éanie ma sens? ┼╗e promocja mo┼╝e poprawi─ç ich sytuacj─Ö?
Tak, bo warszawiacy zacz─Öli si─Ö interesowa─ç ksi─Ögarniami. Ich lista by┼éa w tramwajach, co na pewno pomog┼éo w identyfikacji. By┼éy plakaty, wspar┼éy nas radio, prasa, nawet telewizja ┼Ťniadaniowa. Weekend Ksi─Ögar┼ä to nie tylko te dwa dni, wa┼╝ne jest to, co wydarzy┼éo si─Ö p├│┼║niej. W czasie Weekendu w Antykwariacie Kwadryga zagra┼é ┼Üwietlicki. Tak mu si─Ö to spodoba┼éo, ┼╝e jego agent zorganizowa┼é spotkanie autorskie w Kwadrydze. Normalnie to by si─Ö nie wydarzy┼éo, bo zdarza si─Ö, ┼╝e wydawnictwa ┼╝ycz─ů sobie nawet dwa i p├│┼é tysi─ůca z┼éotych za spotkanie z autorem. Ksi─Ögarzy nie sta─ç na taki wydatek. O! I jeszcze ta korzy┼Ť─ç ÔÇô w jednej z ksi─Ögar┼ä po Weekendzie utarg by┼é wi─Ökszy o 100 procent! Mam wra┼╝enie, ┼╝e zainteresowanie ksi─Ögarniami wzrasta. Potwierdzaj─ů to organizatorzy krakowskiego Festiwalu Ksi─Ögar┼ä Niezale┼╝nych. Ksi─Ögarniami interesuj─ů si─Ö lokalne w┼éadze, ale i wydawcy.
Jak niezale┼╝no┼Ť─ç ma si─Ö do kameralno┼Ťci?
Ksi─Ögarnie s─ů zale┼╝ne od r├│┼╝nych czynnik├│w: od pieni─Ödzy, od miasta, od wydawnictw… Lubi─Ö m├│wi─ç o ksi─Ögarniach kameralnych, ┼╝e s─ů ma┼éymi instytucjami kultury. To nie tylko punkt wymiany towaru za pieni─ůdze. Ksi─Ögarnie maj─ů funkcje wychowawcze, edukacyjne, kulturotw├│rcze. Gdy w ma┼éej miejscowo┼Ťci nie ma o┼Ťrodka kultury, jego zadanie przej─ů─ç mo┼╝e ksi─Ögarnia. I cz─Östo tak si─Ö dzieje, jak na przyk┼éad w Choszcznie, gdzie dzia┼éa ksi─Ögarnia ÔÇ×PegazÔÇŁ.
Ksi─Ögarnie tworz─ů ludzie. O czym innym porozmawia si─Ö z Jakubem w Tarabuku, z Marcinem z Antykwariatu Kwadryga, o czym innym z Jankiem w ksi─Ögarni w Kr├│likarni, z Ul─ů z Jak Wam si─Ö Podoba czy z Karolin─ů z Ksi─Ögarni na T┼éomackiem. Wizyta w ka┼╝dej z tych ksi─Ögar┼ä, a tak┼╝e w wielu innych kameralnych, jest przygod─ů. Zach─Öcam pa┼ästwa do poznania tych ludzi.
Powt├│rz─Ö za tob─ů, a ty za Witem Szostakiem, ┼╝e ksi─Ögarnie musz─ů si─Ö wynale┼║─ç na nowo ÔÇô nie tylko one, ale tak┼╝e czytelnicy.
Wit Szostak powiedzia┼é, ┼╝e nie jest tak, ┼╝e ksi─Ögarnie musz─ů odzyska─ç nale┼╝n─ů sobie rol─Ö, bo w czasach PRL-u mia┼éy inn─ů funkcj─Ö. One nie maj─ů jej odzyska─ç, one musz─ů wymy┼Ťli─ç siebie na nowo, znale┼║─ç swoje miejsce. Istniej─ů na ┼Ťwiecie┬átakie ksi─Ögarnie, do kt├│rych je┼║dzi si─Ö specjalnie i to z drugiego ko┼äca globu. Nie tylko po to, by kupi─ç ksi─ů┼╝k─Ö, cho─ç to te┼╝. Wa┼╝ne jest, by w niej┬ápoby─ç, zwiedzi─ç. Polskie ksi─Ögarnie musz─ů dorosn─ů─ç, ┼╝eby ich w┼éa┼Ťciciel wiedzia┼é, ┼╝e ksi─ů┼╝ki s─ů wa┼╝ne, ale istotny jest r├│wnie┼╝ ksi─Ögarz. I ┼╝e nie mo┼╝na mu p┼éaci─ç tyle, ile w pierwszym lepszym fast foodzie. Mo┼╝na postawi─ç tanie p├│┼éki, naklei─ç nalepki, ┼╝e fiction i non fiction, ale mo┼╝na zrobi─ç inaczej. Aby czytelnicy przychodzili w┼éa┼Ťnie dlatego, ┼╝e jest ÔÇ×inaczejÔÇŁ. To praca, kt├│r─ů wszyscy musimy wykona─ç, z obu stron. To si─Ö uda, cho─ç nie w rok. Daj─Ö sobie na to pi─Ö─ç lat.
Wystartowali┼Ťcie z Weekendem w po┼éowie tego roku, pod jego koniec wracacie z kolejn─ů inicjatyw─ů.
Organizujemy Warszawski Weekend Ksi─ů┼╝ki Niedoros┼éej, kt├│ry odb─Ödzie si─Ö w dniach 18ÔÇô20 listopada. Chcemy go po┼Ťwi─Öci─ç ksi─ů┼╝ce dla dzieci i m┼éodzie┼╝y, podkre┼Ťlaj─ůc przy tym, ┼╝e czytanie to nie jest obowi─ůzek dzieci, tylko ich prawo (20 listopada jest Og├│lnopolskim Dniem Praw Dziecka). W Weekendzie we┼║mie udzia┼é pi─Ötna┼Ťcie warszawskich ksi─Ögar┼ä. Warsztaty, spotkania, wystawy, wyk┼éady… Mn├│stwo atrakcji dla dzieci i rodzic├│w. Partnerem merytorycznym jest Polska Sekcja IBBY, bo najlepiej zna si─Ö na dobrej literaturze dla dzieci i m┼éodzie┼╝y. Dlatego rekomenduje ksi─ů┼╝ki, kt├│re sprawdz─ů si─Ö jako prezenty. Tak, okres ┼Ťwi─ůteczny tu┼╝-tu┼╝, dlatego chcemy pom├│c w wyborze prezent├│w. Bo mo┼╝na kupi─ç absurdalnie drogie zabawki, kt├│re po chwili si─Ö znudz─ů, ale mo┼╝na te┼╝ kupi─ç dobr─ů ksi─ů┼╝k─Ö, do kt├│rej dziecko b─Ödzie wraca─ç. Pami─Ötajmy, ┼╝e ksi─ů┼╝ka to nie tylko wiedza. To, ┼╝e pobudza wyobra┼║ni─Ö, ┼╝e wzbogaca nasz j─Özyk… to prawda. Ksi─ů┼╝ka to tak┼╝e pierwszy… terapeuta. R├│wnie┼╝ dzieci maj─ů problemy, z kt├│rymi nie mog─ů sobie poradzi─ç. W ksi─ů┼╝ce znajd─ů ukojenie.
***
Anna Karczewska jest promotork─ů kultury i aktywistk─ů, w┼éa┼Ťcicielk─ů Agencji Kultura. Od dziesi─Öciu lat dzia┼éa w bran┼╝y PR, pracuj─ůc mi─Ödzy innymi na rzecz organizacji pozarz─ůdowych i kultury, z naciskiem na literatur─Ö i promocj─Ö czytelnictwa. Inicjatorka ruchu Ksi─ů┼╝ki Kupuj─Ö Kameralnie i Warszawskiego Kolektywu Ksi─Ögarzy Kameralnych. Prowadzi blog ÔÇ×Rezerwaty Ksi─ů┼╝ekÔÇŁ. Z wykszta┼écenia etnolog i antropolog kultury. Wielbicielka ┼╝ycia.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie - w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej Polityka prywatno┼Ťci zamknij ├Ś