Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Karabin słusznie wycelowany. Nowa płyta Marii Peszek

ÔÇ×KarabinÔÇŁ to p┼éyta zaanga┼╝owana nie tylko poprzez indywidualne kwestionowanie ÔÇ×tradycyjnych polskich warto┼ŤciÔÇŁ i bunt przeciwko patriarchalnemu modelowi ┼╝ycia spo┼éecznego. Peszek chcia┼éaby przyczyni─ç si─Ö do powszechnej zmiany moralnej.

maria peszek
ÔÇ×Je┼Ťli masz tak jak ja, krzycz lalalaÔÇŁ prostolinijnie nawo┼éuje Maria Peszek w ostatniej piosence swojej nowej p┼éyty ÔÇ×KarabinÔÇŁ. I niby noga wystukuje ju┼╝ rytm utwor├│w, niby chwytliwe, zrymowane s┼éowa zostaj─ů w g┼éowie i mo┼╝na by oczywi┼Ťcie podpisa─ç si─Ö pod tym, o czym ┼Ťpiewa. Ale czy ÔÇ×KarabinÔÇŁ sprawi, ┼╝e zakrzykniemy od razu wesp├│┼é z Peszek?
Poprzednia p┼éyta artystki ÔÇ×Jezus Maria PeszekÔÇŁ, niezwykle dobrze przyj─Öta przez krytyk├│w i s┼éuchaczy, jak wszyscy mogli si─Ö dowiedzie─ç po jej wydaniu, by┼éa owocem osobistych problem├│w, cierpie┼ä i walki z depresj─ů. Z┼éo┼Ťliwi zwr├│cili szczeg├│ln─ů uwag─Ö na tw├│rczy wp┼éyw pobytu Peszek w Tajlandii. Praca nad ÔÇ×KarabinemÔÇŁ nie polega┼éa┬áju┼╝ na terapeutycznych wyjazdach do ÔÇ×egzotycznych kraj├│wÔÇŁ, ale na lekturze reporta┼╝y na temat wojny w Rwandzie, Kambod┼╝y, przygl─ůdaniu si─Ö polskiemu antysemityzmowi, obserwowaniu, jak funkcjonuje i funkcjonowa┼éa nienawi┼Ť─ç. W efekcie p┼éyta ma nie by─ç zapisem ┼╝ycia prywatnego. Wr─Öcz przeciwnie ÔÇô┬áju┼╝ w pierwszych utworach s┼éycha─ç, ┼╝e celem dzisiejszej Marii Peszek jest tw├│rczo┼Ť─ç zaanga┼╝owana. Zaanga┼╝owana nie tylko poprzez indywidualne kwestionowanie ÔÇ×tradycyjnych polskich warto┼ŤciÔÇŁ i bunt przeciwko patriarchalnemu modelowi ┼╝ycia spo┼éecznego.
W pierwszym singlu ÔÇ×Polska A B C i DÔÇŁ artystka ┼Ťpiewa:
Inny nie znaczy gorszy lub z┼éy [ÔÇŽ]
Nic nie jest takim, jakim si─Ö wydaje,
So donÔÇÖt judge the book by itsÔÇÖ cover
Trudno nie zgodzi─ç si─Ö z tymi s┼éowami. Trudno te┼╝ przekre┼Ťli─ç warto┼Ť─ç ci─ůg┼éego napominania do szacunku dla odmienno┼Ťci. Jednak polskoÔÇôangielski refren brzmi niestety jak wytarty, moralizatorski frazes, kt├│rego wyd┼║wi─Ök nie osi─ůgnie raczej mocy pocisku z karabinu. ÔÇ×Misyjno┼Ť─çÔÇŁ przes┼éania ca┼éej p┼éyty balansuje ci─ůgle na granicy oczywisto┼Ťci ocieraj─ůcej si─Ö o kicz i autentyczno┼Ťci, w kt├│rej pobrzmiewa nuta ┼Ťwie┼╝o┼Ťci.
I w┼éa┼Ťnie aktualno┼Ť─ç i szczero┼Ť─ç staj─ů si─Ö najwi─Ökszymi atutami ÔÇ×KarabinuÔÇŁ. Peszek porusza tematy, kt├│re, cho─ç ci─ůgle obecne w publicystyce, nie znajduj─ů a┼╝ takiego zainteresowania w┼Ťr├│d artyst├│w i odbiorc├│w sztuki. Otwarcie deklaruje, ┼╝e stworzona przez ni─ů p┼éyta jest przede wszystkim pacyfistyczna. A pacyfizm rozumie niemal┼╝e anachronicznie ÔÇô w wywiadzie jako inspiracj─Ö przywo┼éuje artyst├│w takich jak John Lennon. Chocia┼╝ wi─Öc niekt├│re s┼éowa piosenek z ÔÇ×KarabinuÔÇŁ mog─ů zaskakiwa─ç w kontek┼Ťcie wcze┼Ťniejszej tw├│rczo┼Ťci Peszek, po takich deklaracjach przestaj─ů dziwi─ç.
W utworze ÔÇ×Krew na ulicachÔÇŁ ┼Ťpiewa po prostu:
ile jeszcze litr├│w czerwieni, a┼╝ si─Ö co┼Ť zmieni
A w ÔÇ×┼╗o┼énierzykuÔÇŁ:
┼╝adna wojna nie jest ┼Ťwi─Öta, ka┼╝da wojna jest przekl─Öta
Uproszczenie utwor├│w, tak┼╝e formalne, ma s┼éu┼╝y─ç konkretnym celom ÔÇô dotarciu do jak najwi─Ökszej ilo┼Ťci odbiorc├│w. ┼Üwiat z piosenek Peszek staje si─Ö czarnoÔÇôbia┼éy, warstwa muzyczna bardziej przyst─Öpna dla ucha, melodie zaczynaj─ů brzmie─ç podobnie i coraz bardziej znajomo. Trudno zabiegi te po prostu potraktowa─ç jako wady. Zosta┼éy zastosowane w pe┼éni ┼Ťwiadomie i przynajmniej cz─Ö┼Ťciowo skutecznie ÔÇô niekt├│re z piosenek ju┼╝ po pierwszym przes┼éuchaniu nie daj─ů o sobie zapomnie─ç. Zupe┼énie innym pytaniem jest to, czy p┼éyta nie traci przy tym w wymiarze artystycznym.
Zmiany, kt├│re dokona┼éy si─Ö w podej┼Ťciu Peszek do roli tw├│rcy i w innym spojrzeniu na cel w┼éasnej sztuki, nie wp┼éyn─Ö┼éy na zabiegi, jakimi si─Ö pos┼éuguje. Nadal na pierwszym planie jest tekst, kt├│ry cho─ç czasem strywializowany, ci─ůgle przesycony jest charakterystycznymi grami s┼éownymi i prostymi, gramatycznymi rymami.
Jaka ze mnie gwiazda, chyba ┼╝e Dawida,
Jezus Maria Peszek, syn i c├│rka ┼╗yda
Przywykli┼Ťmy ju┼╝ nieco do ÔÇô┬áca┼ékiem sk─ůdin─ůd sprawnego ÔÇô┬áigrania z symbolik─ů religijn─ů, dlatego niejedno sformu┼éowanie, kt├│re mog┼éoby jeszcze zaskoczy─ç na p┼éycie ÔÇ×Jezus Maria PeszekÔÇŁ, na ÔÇ×KarabinieÔÇŁ nie robi ju┼╝ a┼╝ takiego wra┼╝enia.
Konsekwentnie si─Öga te┼╝ po j─Özyk codzienny i potoczne sformu┼éowania. I chocia┼╝ zawsze przygl─ůda┼éa si─Ö im krytycznie, niejednokrotnie traktuj─ůc je jako wyraz ideologii, na kt├│r─ů nie mo┼╝e si─Ö zgodzi─ç, teraz skupia si─Ö na j─Özyku w jego najgorszej postaci. Piosenka ÔÇ×Modern holocaustÔÇŁ, z┼éo┼╝ona z tekst├│w pogr├│┼╝ek, najprawdopodobniej internetowych, jest ju┼╝ nie tylko wyrazem dystansowania si─Ö od tre┼Ťci pojawiaj─ůcych si─Ö w ┼Ťrodkach masowego przekazu. Jest podj─Öciem otwartej walki ze s┼éowem, kt├│re staje si─Ö pierwszym krokiem ku wojnie. Mo┼╝na zarzuca─ç jej przesad─Ö i naiwno┼Ť─ç, gdy m├│wi: ÔÇ×W moim kraju pal─ů t─Öcze, jak kiedy┼Ť ludzi w stodoleÔÇŁ, ale nie spos├│b odm├│wi─ç s┼éuszno┼Ťci sprzeciwowi, jakiemu daje wyraz.
W konsekwencji ÔÇ×KarabinÔÇŁ nie tylko ÔÇ×wypuszcza s┼éowa jak nabojeÔÇŁ, ale prowokuje do pyta┼ä o rol─Ö sztuki i kryteria oceny tej ÔÇ×zaanga┼╝owanejÔÇŁ czy po prostu wyznaczaj─ůcej sobie cele nie tylko artystyczne. I je┼Ťli s┼éuchamy MIA ze wzgl─Ödu na jej piosenk─Ö i teledysk ÔÇ×BordersÔÇŁ, analogicznie powinni┼Ťmy za┼Ťpiewa─ç wraz z Peszek przewijaj─ůcy si─Ö przez ca┼é─ů p┼éyt─Ö refren ÔÇ×lalalaÔÇŁ, chocia┼╝by ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e nikt opr├│cz niej nie krzyczy┬áobecnie w Polsce tak mocno i g┼éo┼Ťno.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś