Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Kaproń: Odkrywanie Europy

Podobnie jak przykazanie ÔÇ×nie zabijajÔÇŁ ustala jasne granice dla zabezpieczenia warto┼Ťci ludzkiego ┼╝ycia, dzisiaj musimy powiedzie─ç: ÔÇ×nieÔÇŁ dla ekonomii wykluczenia i nier├│wno┼Ťci spo┼éecznej. Ta ekonomia zabija.

Ilustr.: Cerezo Barredo, dzi─Öki uprzejmo┼Ťci dr hab. Zofii Marzec


Papie┼╝ zaprasza nas do tego, by┼Ťmy wyruszyli na peryferie. Nie redukujmy tej zach─Öty do metafory peryferii, ale wyruszmy na konkretne peryferie naszych miast i naszego ┼Ťwiata, gdzie panuje bieda i gdzie grasuj─ů bandy m┼éodocianych przest─Öpc├│w.
Pracuje ojciec na misji w Boliwii, najbiedniejszym pa┼ästwie Ameryki Po┼éudniowej. Co pontyfikat Franciszka oznacza dla ludzi zamieszkuj─ůcych peryferie peryferii?
Do najbli┼╝szego miasteczka, w kt├│rym mo┼╝na zrobi─ç zakupy, mamy czterdzie┼Ťci kilometr├│w. Do miasta, w kt├│rym znajduje si─Ö skrzynka pocztowa ÔÇô trzysta pi─Ö─çdziesi─ůt. Rzym jest bardzo daleko st─ůdÔÇŽ My┼Ťl─Ö, ┼╝e Franciszek znacznie wi─Öcej wni├│s┼é do Ko┼Ťcio┼éa na Starym Kontynencie ni┼╝ do Ko┼Ťcio┼é├│w peryferyjnych. Pe┼éne prostoty gesty, bezpo┼Ťrednio┼Ť─ç i spontaniczno┼Ť─ç zachowa┼ä, kt├│re tak bardzo zachwyci┼éy Europejczyk├│w, nie s─ů w kulturze latynoskiej niczym nadzwyczajnym. Po pi─Öciuset latach Europa na nowo odkrywa Ameryk─Ö!
A mo┼╝e raczej sama jest przez Ameryk─Ö odkrywana? Nie┼╝yj─ůcy ju┼╝ ojciec Jan Bereza m├│wi┼é, ┼╝e aby przekaza─ç chrze┼Ťcija┼ästwo mieszka┼äcom globalnego Po┼éudnia, trzeba z nich najpierw zrobi─ç Europejczyk├│w, bo teologia katolicka zosta┼éa zbudowana na fundamencie filozofii greckiej. Czy dzi┼Ť, gdy papie┼╝em wybrano biskupa z Ameryki ┼üaci┼äskiej, sytuacja mo┼╝e ulec odwr├│ceniu?
Josef Estermann wzywa┼é swego czasu do tego, by chrze┼Ťcija┼ästwo i chrze┼Ťcija┼äska teologia uwolni┼éy si─Ö od ÔÇ×helle┼äskiego obrzezaniaÔÇŁ, to znaczy grecko-rzymskiego systemu my┼Ťlenia, kt├│ry po dzi┼Ť dzie┼ä obowi─ůzuje w teologii katolickiej. To, co uda┼éo si─Ö osi─ůgn─ů─ç Paw┼éowi w sporze z Piotrem i jego propozycj─ů utrzymania ÔÇ×┼╝ydowskiego obrzezaniaÔÇŁ, by┼éo aktem otwarcia si─Ö na nowe kr─Ögi kulturowe. Z biegiem czasu sta┼éo si─Ö jednak nowym jarzmem i ÔÇ×nowym obrzezaniemÔÇŁ, jedyn─ů dopuszczaln─ů norm─ů chrze┼Ťcija┼äskiego my┼Ťlenia o Bogu.
Wszystkie kultury lokalne mog─ů sta─ç si─Ö j─Özykami, w kt├│rych wybrzmi S┼éowo. Potrzebuj─ů one Chrystusa, ┼╝eby osi─ůgn─ů─ç swoj─ů pe┼éni─Ö, ale w pewnym sensie r├│wnie┼╝ Chrystus ich potrzebuje ÔÇô by wci─ů┼╝ na nowo kontekstualizowa─ç dar wcielenia. Przecie┼╝ wcielenie S┼éowa dokona┼éo si─Ö w historii: w ┼Ťci┼Ťle okre┼Ťlonym miejscu i czasie, w narodzie posiadaj─ůcym w┼éasn─ů kultur─Ö.
W wydanej w listopadzie adhortacji apostolskiej ÔÇ×Evangelii gaudiumÔÇŁ Franciszek napisa┼é, ┼╝e ÔÇ×czasem w Ko┼Ťciele ulegamy pokusie pr├│┼╝nej sakralizacji w┼éasnej kulturyÔÇŁ, gdy tymczasem ÔÇ×jest rzecz─ů niepodwa┼╝aln─ů, ┼╝e ┼╝adna kultura nie wyczerpuje tajemnicy odkupienia ChrystusaÔÇŁ.
Por├│wnuj─ůc prostot─Ö opowiada┼ä biblijnych ze skomplikowanym j─Özykiem teolog├│w, nieraz zadaj─Ö sobie pytanie o to, czy nasza teologia wci─ů┼╝ jeszcze jest kerygmatyczna, czy g┼éosi dobr─ů nowin─Ö o zbawczej ┼Ťmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa. Czy nie stanowi ona swego rodzaju getta dla sekty uprzywilejowanych, kt├│rzy opanowali jaki┼Ť dziwaczny kod? O kim my┼Ťlimy, uprawiaj─ůc teologi─Ö: o Ludzie Bo┼╝ym czy te┼╝ o innych teologach?
Hiszpa┼äski teolog Victor Codina, kt├│ry zwi─ůza┼é swoje ┼╝ycie z Boliwi─ů, s┼éusznie zauwa┼╝y┼é, ┼╝e ÔÇ×teolog w Europie posiada jako zaplecze dla swych poszukiwa┼ä bibliotek─Ö, teolog w Ameryce ┼üaci┼äskiej posiada prosty ludÔÇŁ. Tutejszy teologiczny j─Özyk mo┼╝e dra┼╝ni─ç lub wywo┼éywa─ç u┼Ťmiech na twarzach pracownik├│w zachodnich o┼Ťrodk├│w akademickich; tych, kt├│rzy do niedawna uwa┼╝ali si─Ö za jedynych w┼éa┼Ťcicieli teologii i kt├│rzy s─ůdz─ů ÔÇô maj─ůc do tego prawo ÔÇô ┼╝e ich spos├│b m├│wienia o Bogu jest tym w┼éa┼Ťciwym. Podobnie jak spos├│b m├│wienia Jezusa z Nazaretu i jego ucznia Piotra, o kt├│rym powiedziano: ÔÇ×twoja mowa ci─Ö zdradzaÔÇŁ, dra┼╝ni┼é uszy intelektualist├│w z Jerozolimy. Teologiczny j─Özyk nie odbiega od tej regu┼éy: jest naznaczony cechami lud├│w, kultur, ras.
Czy to znaczy, ┼╝e europejscy teologowie powinni wyj┼Ť─ç ze swoich bibliotek?
Teologia zrodzi┼éa si─Ö w ┼Ťrodowisku pierwszych wsp├│lnot chrze┼Ťcija┼äskich. W kolejnych wiekach rozwija┼éa si─Ö g┼é├│wnie w murach monaster├│w i klasztor├│w, nast─Öpnie za┼Ť w aulach ko┼Ťcielnych i ┼Ťwieckich uniwersytet├│w. Gdzie powinna by─ç wypracowywana dzisiaj? Czy nie tam, gdzie zm─Öczeni ludzie o zmroku wracaj─ů do swych dom├│w? Gdzie pozbawieni perspektyw m┼éodzi ludzie kopi─ů pi┼ék─Ö na ulicy? Gdzie s┼éycha─ç krzyki k┼é├│c─ůcych si─Ö s─ůsiad├│w i d┼║wi─Öki osiedlowej muzyki? Gdzie unosi si─Ö dym zak┼éad├│w pracy i gdzie wyczuwalny jest niepok├│j bezrobotnych? Takie miejsca nie s─ů jedynie przestrzeni─ů geograficzn─ů i spo┼éeczn─ů. To prawdziwe miejsca teologiczne.
W dniu wyboru Franciszka na papie┼╝a napisa┼é ojciec, ┼╝e stanowi─ůce europejsk─ů codzienno┼Ť─ç spory o laicyzacj─Ö, celibat i kap┼éa┼ästwo kobiet s─ů tematami zast─Öpczymi. Ko┼Ťci├│┼é na P├│┼énocy zamkn─ů┼é si─Ö w swoich w┼éasnych problemach, kt├│re por├│wna┼é ojciec do problem├│w ÔÇ×starego, rozgoryczonego, ┼╝yj─ůcego w dostatku cz┼éowieka, kt├│ry zastanawia si─Ö nad tym, w jaki spos├│b m├│g┼éby zabi─ç nud─ÖÔÇŁ. Jakie problemy s─ů udzia┼éem ÔÇ×m┼éodegoÔÇŁ Ko┼Ťcio┼éa na Po┼éudniu?
W mojej wiosce najwi─Ökszym problemem jest AIDS. Ponad trzydzie┼Ťci przypadk├│w zachorowa┼ä wykrytych w tym roku daje nam niechlubny prymat w ca┼éym departamencie Santa Cruz. To skutek dezintegracji struktur ┼╝ycia rodzinnego, spowodowanej wielk─ů fal─ů migracji. ┼Ürednia wieku w mojej parafii nie przekracza osiemnastu lat. Na ulicach widzi si─Ö tylko dzieci i m┼éodych, wychowywanych przez babcie, bo rodzice ÔÇô najcz─Ö┼Ťciej niepo┼é─ůczeni cywilnym ani ko┼Ťcielnym zwi─ůzkiem ÔÇô wyemigrowali do miasta, do dalekiej Hiszpanii, do Stan├│w Zjednoczonych. W┼éa┼Ťnie ten brak wi─Özi i rodzinnego ciep┼éa stanowi g┼é├│wn─ů przyczyn─Ö zjawisk takich jak narkomania, alkoholizm, du┼╝a liczba aborcji czy AIDS.
Mamy wi─Öc do czynienia z ┼éa┼äcuchem zaz─Öbiaj─ůcych si─Ö problem├│w: ub├│stwo zmusza ludzi do emigracji, kt├│ra niszczy ich rodziny. Najwi─Öksz─ů cen─Ö p┼éac─ů za to najs┼éabsi, to znaczy dzieci i m┼éodzie┼╝. Papie┼╝ m├│wi jednak wyra┼║nie: nie popadajmy w obsesj─Ö, zwalczaj─ůc jedynie skutki; skoncentrujmy si─Ö raczej na przyczynach zjawisk. St─ůd temat najbli┼╝szego Synodu Biskup├│w, jakim jest rodzina. St─ůd te┼╝ powracaj─ůcy temat papieskich przem├│wie┼ä, jakim jest kwestia niesprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, nier├│wnomiernego podzia┼éu d├│br, globalizacji oboj─Ötno┼Ťci.

Ilustr.: Cerezo Barredo, dzi─Öki uprzejmo┼Ťci dr hab. Zofii Marzec


ÔÇ×Prosimy Pana o ┼éask─Ö p┼éaczu nad nasz─ů oboj─Ötno┼Ťci─ů, nad okrucie┼ästwem, kt├│re jest na ┼Ťwiecie, w nas, tak┼╝e w tych, kt├│rzy anonimowo podejmuj─ů decyzje spo┼éeczno-ekonomiczne, otwieraj─ůce drog─Ö do dramat├│w takich jak tenÔÇŁ ÔÇô m├│wi┼é Franciszek na Lampedusie. Czy co┼Ť z tych s┼é├│w, a nawet p┼éaczu, wynika?
My, chrze┼Ťcijanie, jeste┼Ťmy lud┼║mi, kt├│rzy maj─ů nadziej─Ö nawet wbrew nadziei. Naszym zadaniem jest by─ç widzialnym znakiem tego, ┼╝e mo┼╝na zmieni─ç aktualny porz─ůdek, czyni─ůc ┼Ťwiat bardziej ludzkim. Tym wszystkim, kt├│rzy mierz─ů ┼Ťwiat skal─ů geograficznych map i ekonomicznych zysk├│w, mieszka┼äcy Lampedusy pokazuj─ů, ┼╝e nawet tak ma┼éy skrawek ziemi mo┼╝na powi─Ökszy─ç, kiedy tylko wymaga tego od nas nasi─ůkni─Öta cierpieniem i nadziej─ů historia. Lampedusa, miejsce pierwszej papieskiej podr├│┼╝y poza Rzym, sta┼éa si─Ö symbolem tego pontyfikatu. Symbolem istniej─ůcych podzia┼é├│w spo┼éecznych i ekonomicznych, ale r├│wnie┼╝ symbolem go┼Ťcinno┼Ťci wobec przybysza. Symbolem poszukiwania lepszej przysz┼éo┼Ťci przez tych, kt├│rzy z przyczyn ekonomicznych lub na skutek prze┼Ťladowa┼ä na tle rasowym czy religijnym zmuszeni s─ů porzuci─ç to, co kochaj─ů, aby rzuci─ç si─Ö w nieznane. To w┼éa┼Ťnie na Lampedusie, wraz z d┼éoni─ů wyci─ůgni─Öt─ů w ich kierunku, otwiera si─Ö nowa karta historii. Historii jeszcze niejasnej, ale ju┼╝ pe┼énej nadziei.
ÔÇ×Och, jak┼╝e bardzo chcia┼ébym Ko┼Ťcio┼éa ubogiego i dla ubogichÔÇŁ ÔÇô powiedzia┼é Franciszek podczas swojego pierwszego spotkania z dziennikarzami.
Kwestia spo┼éeczna stanowi bardzo silny akcent w nauczaniu papie┼╝a. Czy jednak m├│g┼éby unikn─ů─ç my┼Ťlenia ÔÇ×na lewoÔÇŁ cz┼éowiek pochodz─ůcy z kontynentu, kt├│rego mieszka┼äcom ÔÇô jak pisa┼é urugwajski my┼Ťliciel Eduardo Galeano ÔÇô zabrano niemal wszystko, w┼é─ůcznie z nazw─ů? Przecie┼╝ nazw─Ö ÔÇ×AmerykaÔÇŁ zaw┼éaszczy┼é sobie ad usum proprium jeden kraj Nowego ┼Üwiata i nikt ju┼╝ nie traktuje mieszka┼äc├│w Ameryki Po┼éudniowej jako Amerykan├│w.
Franciszek przybywa z Ko┼Ťcio┼éa, w kt├│rym istnieje naturalna opcja na rzecz ubogich jako g┼é├│wnych adresat├│w Bo┼╝ego S┼éowa, i chce wprowadzi─ç Ko┼Ťci├│┼é powszechny na drog─Ö ewangelicznego ub├│stwa. Nie chodzi tutaj o jaki┼Ť pauperyzm ideologiczny, lecz o warunek sine qua non istnienia Ko┼Ťcio┼éa: albo Ko┼Ťci├│┼é jest ubogi, albo te┼╝ nie upodabnia si─Ö do swego Pana, kt├│ry ÔÇô jak pisze ┼Ťwi─Öty Pawe┼é ÔÇô ÔÇ×nie skorzysta┼é ze sposobno┼Ťci, aby na r├│wni by─ç z Bogiem, lecz ogo┼éoci┼é samego siebie, przyj─ůwszy posta─ç s┼éugiÔÇŁ.
Zejd┼║my na poziom konkretu. Co bycie cz─Ö┼Ťci─ů ÔÇ×Ko┼Ťcio┼éa ubogiego i dla ubogichÔÇŁ oznacza dla chrze┼Ťcijan ┼╝yj─ůcych na bogatej P├│┼énocy?
W wigili─Ö ┼Ťwi─Öta Zes┼éania Ducha ┼Üwi─Ötego papie┼╝ przywo┼éa┼é sw├│j dialog z penitentem: ÔÇ×┬źPowiedz mi, czy kiedy dajesz ja┼ému┼╝n─Ö, patrzysz w oczy temu lub tej, kt├│r─ů obdarowujesz?┬╗ ┬źAch, nie wiem, nie zwr├│ci┼éem na to uwagi┬╗. I drugie pytanie: ┬źKiedy dajesz ja┼ému┼╝n─Ö, dotykasz jego lub jej r─Öki czy rzucasz monet─Ö?┬╗. Tutaj ÔÇô m├│wi┼é Franciszek ÔÇô le┼╝y w┼éa┼Ťciwy problem: dotyka─ç Cia┼éa Chrystusa, bra─ç na siebie cierpienie braciÔÇŁ.
Pierwsi chrze┼Ťcijanie z jednakowym szacunkiem odnosili si─Ö do boskiej obecno┼Ťci zar├│wno w znakach chleba i wina, jak i w osobach braci i si├│str, szczeg├│lnie tych najubo┼╝szych. Nie mo┼╝na twierdzi─ç, ┼╝e oddaje si─Ö cze┼Ť─ç Chrystusowi obecnemu w Eucharystii, i jednocze┼Ťnie lekcewa┼╝y─ç lub kpi─ç z Chrystusa obecnego w drugim cz┼éowieku. ÔÇ×Chcesz uczci─ç Cia┼éo Chrystusa? ÔÇô pyta┼é ┼Ťwi─Öty Jan Chryzostom. ÔÇô Nie pozw├│l, by by┼éo przedmiotem pogardy w Jego cz┼éonkach, to jest w ubogich, pozbawionych odzienia, by si─Ö okry─ç. Nie oddawaj mu czci tu w ko┼Ťciele przez jedwabne zas┼éony, podczas gdy na zewn─ůtrz zaniedbujesz Go, gdy cierpi zimno i nago┼Ť─çÔÇŽ Jaki┼╝ po┼╝ytek mo┼╝e mie─ç Chrystus z tego, ┼╝e st├│┼é ofiarny pe┼ény jest z┼éotych naczy┼ä, gdy potem umiera z g┼éodu w osobie biedaka. Najpierw nakarm zg┼éodnia┼éego, a dopiero potem ozdabiaj o┼étarz tym, co pozostanieÔÇŁ.
Nauczanie spo┼éeczne Franciszka wzbudza na P├│┼énocy niema┼é─ů konsternacj─Ö. Papie┼╝ nawo┼éuj─ůcy do likwidowania strukturalnych przyczyn ub├│stwa, przypominaj─ůcy o spo┼éecznej funkcji w┼éasno┼Ťci, pi─Ötnuj─ůcy ÔÇ×u┼Ťwi─Öcone mechanizmy panuj─ůcego systemu ekonomicznegoÔÇŁ, coraz cz─Ö┼Ťciej okre┼Ťlany bywa mianem ÔÇ×socjalistyÔÇŁÔÇŽ
Pochodz─Ö ze ┼Ťrednio zamo┼╝nej Polski. Po ┼Ťwi─Öceniach przez d┼éu┼╝szy czas pracowa┼éem na Zachodzie Europy, w jednym z najzamo┼╝niejszych region├│w W┼éoch. Teraz trafi┼éem do najbiedniejszego kraju Ameryki ┼üaci┼äskiej i odwiedzam wioski, w kt├│rych nie ma elektryczno┼Ťci ani podstawowej opieki medycznej, w kt├│rych dobrze jest, je┼Ťli dzieci naucz─ů si─Ö pisa─ç i czyta─ç, w kt├│rych ludzie mieszkaj─ů w sza┼éasach krytych palmowymi li┼Ť─çmi. Oto nasz ┼Ťwiat: niewielka cz─Ö┼Ť─ç egoistycznie strze┼╝e dost─Öpu do d├│br, kt├│re nale┼╝─ů do ca┼éej rodziny ludzkiej. Jedni p┼éac─ů ogromne sumy, aby pozby─ç si─Ö nadwagi, a inni cierpi─ů g┼é├│d.
Je┼╝eli jako chrze┼Ťcijanie pragniemy urzeczywistni─ç Bo┼╝e Kr├│lestwo, musimy zmierza─ç do usuni─Öcia tych jaskrawych dysproporcji. Tu nie chodzi o jak─ů┼Ť rewolucj─Ö, kt├│ra odbierze bogatym i rozda biednym. Wiemy doskonale, jak ko┼äczy┼éy si─Ö wszystkie pr├│by budowania sprawiedliwo┼Ťci w oparciu o przemoc. Nie chodzi r├│wnie┼╝ o dzielenie si─Ö tym, co nam zbywa, ani te┼╝ o formy pomocy, kt├│re jedynie pog┼é─Öbiaj─ů uzale┼╝nienie biednych od bogatych. Tutaj chodzi o autentyczn─ů sprawiedliwo┼Ť─ç: ziemia i dobra, kt├│re si─Ö na niej znajduj─ů, nie nale┼╝─ů tylko do uprzywilejowanej grupy ludzi, kt├│rym sprzyja┼é los, bo urodzili si─Ö w zamo┼╝nej rodzinie w kt├│rym┼Ť z miast bogatej P├│┼énocy, mieli dost─Öp do edukacji i tak dalej. B├│g powierzy┼é ┼Ťwiat nam wszystkim. W wymiarze chrze┼Ťcija┼äskim chodzi za┼Ť o to, co nazywamy urzeczywistnianiem Kr├│lestwa Bo┼╝ego. To zaczyna si─Ö ju┼╝ tutaj, na ziemi.
Czy nam, Europejczykom, kt├│rzy tak skutecznie ÔÇ×skrem├│wkowali┼ŤmyÔÇŁ Jana Paw┼éa II, nie grozi przypadkiem analogiczna tabloidyzacja nauczania Franciszka? Czy fascynacja jego skromno┼Ťci─ů ÔÇô gestami, kt├│rych nie ma potrzeby przypomina─ç i kt├│re on sam uwa┼╝a za ca┼ékowicie naturalne ÔÇô pozwoli nam przekroczy─ç w─ůski horyzont prasowych tytu┼é├│w i facebookowych mem├│w?
Rzeczywi┼Ťcie, liczni komentatorzy przestrzegaj─ů przed redukowaniem papieskiego nauczania do zewn─Ötrznych gest├│w. Upiera┼ébym si─Ö jednak przy tym, ┼╝e i one s─ů bardzo wa┼╝ne. Przecie┼╝ nawet liturgia, kt├│r─ů Sob├│r nazywa ┼║r├│d┼éem i szczytem wszelkiej dzia┼éalno┼Ťci Ko┼Ťcio┼éa, wyra┼╝a si─Ö poprzez znaki, takie jak woda, olej, chleb czy wino, i gesty, takie jak obmycie czy namaszczenie. Si┼éa liturgicznego przekazu tkwi w┼éa┼Ťnie w mocy znak├│w, kt├│re o wiele silniej przemawiaj─ů do cz┼éowieka ni┼╝ intelektualny przekaz tre┼Ťci. To prawda, istnieje niebezpiecze┼ästwo liturgicznego rubrycyzmu i zatrzymania si─Ö p┼éaszczy┼║nie tego tylko, co zewn─Ötrzne. Liturgia zostanie w├│wczas sprowadzona do obowi─ůzku wykonania w┼éa┼Ťciwego sk┼éonu g┼éowy lub do umieszczenia odpowiedniej liczby ┼Ťwiec na o┼étarzu. Za zewn─Ötrznym znakiem musi i┼Ť─ç wewn─Ötrzna tre┼Ť─ç. Nie w─ůtpimy jednak w autentyzm sposobu bycia papie┼╝a Franciszka. Dlaczego wi─Öc boimy si─Ö tego, ┼╝e g┼éosi on Chrystusa nie tylko s┼éowem, ale r├│wnie┼╝ spontanicznym zachowaniem? ┼╗e ewangeliczne ub├│stwo promuje nie tylko w magisterialnych dokumentach, ale r├│wnie┼╝ skromno┼Ťci─ů ubioru? Za przekazywan─ů tre┼Ťci─ů musi i┼Ť─ç czytelno┼Ť─ç znaku. I w┼éa┼Ťnie ona stanowi najlepsze potwierdzenie nauczania. Nie mo┼╝na m├│wi─ç o ub├│stwie, nie b─Öd─ůc ubogim. Nie mo┼╝na m├│wi─ç o rado┼Ťci, nie ciesz─ůc si─Ö.
W ci─ůgu wiek├│w historii Ko┼Ťcio┼éa zape┼énili┼Ťmy biblioteki komentarzami do poszczeg├│lnych fragment├│w Ewangelii. By─ç mo┼╝e nadszed┼é w┼éa┼Ťciwy moment, by przesta─ç analizowa─ç i interpretowa─ç s┼éowa, a zacz─ů─ç je przyjmowa─ç w ich dos┼éownym brzmieniu. Gdy ┼Ťwi─Öty Franciszek us┼éysza┼é wezwanie Chrystusa: ÔÇ×Id┼║, odbuduj m├│j Ko┼Ťci├│┼éÔÇŁ, nie interpretowa┼é go w kategoriach przeno┼Ťni, lecz po prostu zacz─ů┼é odbudowywa─ç zrujnowany ko┼Ťci├│┼é ┼Ťw. Damiana. Papie┼╝ zaprasza nas do tego, by┼Ťmy wyruszyli na peryferie. Nie redukujmy tej zach─Öty do metafory peryferii, kt├│re s─ů w nas, ale wyruszmy na konkretne peryferie naszych miast i naszego ┼Ťwiata, gdzie panuje bieda i gdzie grasuj─ů bandy m┼éodocianych przest─Öpc├│w.
Tego w┼éa┼Ťnie nauczy┼éa ojca praca w Ameryce ┼üaci┼äskiej?
Moi Guarayos, z kt├│rych ┼╝aden nie uko┼äczy┼é studi├│w teologicznych ÔÇô by─ç mo┼╝e w┼éa┼Ťnie dzi─Öki temu, ┼╝e nie d┼║wigaj─ů na swoich barkach ci─Ö┼╝aru intelektualnych spekulacji ÔÇô codziennie ucz─ů mnie bezpo┼Ťredniego podej┼Ťcia do wiary. W ich mentalno┼Ťci nie ma miejsca na trosk─Ö o dzie┼ä jutrzejszy. Dzi┼Ť maj─ů, to dzi┼Ť przejedz─ů. Nie my┼Ťl─ů o koncie w banku ani o jakiejkolwiek formie zabezpieczenia na wypadek sytuacji losowej. Dla mnie, cz┼éowieka z Europy, bywa to denerwuj─ůce, ale przecie┼╝ w Pi┼Ťmie ┼Üwi─Ötym wyra┼║nie napisano: ÔÇ×Nie troszczcie si─Ö zbytnio o jutro, bo jutrzejszy dzie┼ä sam o siebie troszczy─ç si─Ö b─Ödzie. Dosy─ç ma dzie┼ä swojej biedyÔÇŁ.
W Ewangelii Jezus pyta uczni├│w: ÔÇ×Kt├│┼╝ z was, gdy ma sto owiec, a zgubi jedn─ů z nich, nie zostawia dziewi─Ö─çdziesi─Öciu dziewi─Öciu na pustyni i nie idzie za zgubion─ů, a┼╝ j─ů znajdzie?ÔÇŁ. Ile┼╝ komentarzy po┼Ťwi─Öcono logice Boga, kt├│ra jest odmienna od ludzkiej logiki. Dla nas bowiem oczywiste jest, ┼╝e zabezpieczenie dziewi─Ö─çdziesi─Öciu dziewi─Öciu owiec jest o wiele wa┼╝niejsze ni┼╝ poszukiwanie jednej. Tymczasem moi Indianie ÔÇô zgodnie ze s┼éowami Ewangelii ÔÇô p├│jd─ů szuka─ç jednej sztuki byd┼éa, kt├│re zagin─Ö┼éo, zostawiaj─ůc na pastw─Ö losu ca┼ée stado. I znalezienie tej zagubionej sztuki stanie si─Ö dla nich okazj─ů do zabawy, kt├│ra b─Ödzie kosztowa─ç ┼╝ycie kilka kolejnych zwierz─ůt.
W ten sam spos├│b podchodz─ů do znak├│w liturgicznych. Je┼Ťli powie si─Ö wiernym, ┼╝e na Wigili─Ö Paschaln─ů maj─ů przygotowa─ç ognisko, to ka┼╝dy przyniesie z lasu sw├│j kawa┼éek drewna i w konsekwencji ogie┼ä buchnie na kilka metr├│w. Je┼Ťli powie si─Ö, ┼╝e b─Ödziemy si─Ö radowa─ç z okazji Bo┼╝ego Narodzenia lub Wielkiej Nocy, to ka┼╝dy za┼éo┼╝y od┼Ťwi─Ötne ubranie i we┼║mie do r─Öki instrument, bo przecie┼╝ gdzie cz┼éowiek wraz z innymi si─Ö raduje, tam trzeba gra─ç i ta┼äczy─ç. Guarayos bior─ů do serca to, co si─Ö m├│wi, i nie usprawiedliwiaj─ů si─Ö retoryk─ů ÔÇ×bli┼╝ej nieokre┼Ťlonych symboliÔÇŁ. Czasem zastanawiam si─Ö nad tym, kto tutaj jest bli┼╝szy Ewangelii i kto kogo ewangelizuje. ÔÇ×Wys┼éawiam Ci─Ö Ojcze, Panie Nieba i ziemi, ┼╝e zakry┼ée┼Ť te rzeczy przed m─ůdrymi i roztropnymi, a objawi┼ée┼Ť je prostaczkomÔÇŁ.
Tekst ukaza┼é si─Ö pierwotnie w 24. numerze naszego kwartalnika, Pols-ko┼Ť─ç niezgody.
O. Kasper Mariusz Kapro┼ä jest franciszkaninem z krakowskiej prowincji Matki Bo┼╝ej Anielskiej, doktor liturgiki. Przez kilka lat by┼é duszpasterzem we W┼éoszech, po powrocie do kraju wyk┼éada┼é liturgik─Ö w seminarium zakonnym Braci Mniejszych w Krakowie i pracowa┼é w duszpasterstwie w Warszawie. Od trzech lat pracuje na misjach w Boliwii, obecnie w┼Ťr├│d Indian Guarayos.
UWAGA! W czasie wakacji internetowa ods┼éona ÔÇ×KontaktuÔÇŁ b─Ödzie ukazywa─ç si─Ö raz na dwa tygodnie ÔÇô co drugi poniedzia┼éek. Serdecznie zapraszamy do lektury!

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś