Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Jezus przyjaciel

Postrzeganie relacji mi臋dzyludzkich g艂贸wnie przez pryzmat rodziny jest nie tylko ograniczaj膮ce, ale r贸wnie偶 niebiblijne. Cho膰 w nauczaniu polskiego Ko艣cio艂a nie艂atwo znale藕膰 odniesienia do przyja藕ni, to w艂a艣nie ona jest jednym z kluczowych temat贸w Ewangelii.
Jezus przyjaciel
ilustr.: Anna Libera

鈥濶on possumus!鈥 鈥 wo艂a艂 przed Marszem R贸wno艣ci w Bia艂ymstoku tamtejszy biskup Tadeusz Wojda, apeluj膮c do wiernych, aby w kontrze do uczestnik贸w i uczestniczek zgromadzenia 鈥瀙odj臋li szczeg贸ln膮 modlitw臋 w obronie chrze艣cija艅skiej wizji cz艂owieka, rodziny i najwy偶szego jej dobra, jakim s膮 dzieci鈥. Niezliczonych wypowiedzi specjalisty od walki z 鈥瀒deologi膮 LGBT鈥, metropolity krakowskiego Marka J臋draszewskiego, nie wypada nawet cytowa膰 ze wzgl臋du na szacunek do Czytelnik贸w i Czytelniczek. Ca艂y polski episkopat postanowi艂 zabra膰 g艂os w sprawie os贸b LGBT w spos贸b, kt贸ry rozmin膮艂 si臋 z naukow膮 wiedz膮 i rzeczywist膮 duszpastersk膮 trosk膮, akcentuj膮c zamiast tego niedookre艣lone 鈥瀢arto艣ci rodzinne鈥.

R贸wnie偶 w tej sprawie Ko艣ci贸艂 rzymskokatolicki w Polsce wyra藕nie opowiedzia艂 si臋 wi臋c po jednej stronie politycznego i 艣wiatopogl膮dowego sporu. To o tyle znamienne, 偶e w ko艣cielnym przekazie dnia bardzo rzadko dominuje nauczanie Jezusa z Nazaretu. Zwiastowanie Boga objawionego w Chrystusie, g艂oszenie Ewangelii, bycie 艣wiadkami Dobrej Nowiny 鈥 to wszystko zosta艂o wyparte przez polityczne ustawki z (coraz bardziej skrajn膮) prawic膮 oraz skupienie si臋 na ograniczonym zestawie zagadnie艅 etycznych. W efekcie coraz trudniej uwierzy膰, 偶e polski Ko艣ci贸艂, zw艂aszcza hierarchiczny, jest jeszcze czym艣 wi臋cej ni偶 stowarzyszeniem bojownik贸w o zakaz aborcji i 鈥瀟radycyjny model rodziny鈥. W zaanga偶owaniu Ko艣cio艂a w polityk臋 nie chodzi wszak tylko 鈥 cho膰 tak偶e 鈥 o pieni膮dze i wp艂ywy, ale r贸wnie偶 o dominacj臋 symboliczn膮. To tak偶e w celu jej osi膮gni臋cia podejmowane s膮 pr贸by powszechnego narzucenia okre艣lonego i ograniczonego rozumienia rodziny jako jedynego godnego, sprawiedliwego i polskiego (to my wszak jeste艣my pono膰 chrze艣cija艅skim przedmurzem Europy, kt贸rej bronimy, a to przed muzu艂ma艅skim uchod藕c膮, a to przed zlaicyzowan膮 i zgenderyzowan膮 sam膮 sob膮).

Wbrew pozorom coraz cz臋艣ciej owe pr贸by trafiaj膮 w pr贸偶ni臋. Fiksacja polskiej hierarchii rzymskokatolickiej na etyce seksualnej (przewa偶nie etyce innych, zdecydowanie rzadziej samych duchownych) kompletnie rozmija si臋 z podej艣ciem dominuj膮cym w艣r贸d katolickich wiernych. Jak wskazuj膮 badania CBOS sprzed kilku lat, ponad trzy czwarte polskiego spo艂ecze艅stwa akceptuje zap艂odnienie in vitro. Zakazan膮 przez Ko艣ci贸艂 rzymskokatolicki antykoncepcj臋 z powod贸w religijnych odrzuca tylko鈥 6 procent Polek. Z kolei 84 procent Polek i Polak贸w popiera edukacj臋 seksualn膮 w szko艂ach ucz膮c膮 zapobiegania ci膮偶y. Przeciwko niedawnemu wyrokowi Trybuna艂u Konstytucyjnego uznaj膮cemu za niezgodn膮 z Konstytucj膮 legalno艣膰 aborcji w sytuacji ci臋偶kiego i nieodwracalnego uszkodzenia p艂odu opowiada si臋 73 procent badanych przez Kantar. Ko艣ci贸艂 kreuje si臋 wi臋c na 鈥瀞umienie narodu鈥, idzie r臋ka w r臋k臋 z religijnymi fundamentalistami, anga偶uje si臋 na rzecz dalszego zaostrzania prawa aborcyjnego oraz w inicjatyw臋 ustawodawcz膮 鈥濻top LGBT鈥, a jednocze艣nie nie jest w stanie przekona膰 w艂asnych wiernych do promowanego przez siebie systemu warto艣ci. Co wi臋cej, mo偶na zasadnie podejrzewa膰, 偶e rozziew mi臋dzy priorytetami hierarchii ko艣cielnej a 艣wiatopogl膮dem og贸艂u spo艂ecze艅stwa b臋dzie si臋 tylko powi臋ksza膰.

Na takie roz艂o偶enie akcent贸w przez Ko艣ci贸艂 warto jednak patrze膰 nie tylko pod k膮tem politycznym czy socjologicznym, ale tak偶e teologicznym. Przyjrzenie si臋 relacjom spo艂ecznym Jezusa z Nazaretu mo偶e rzuci膰 ciekawe 艣wiat艂o na to, co i w jakim kszta艂cie jest w nauczaniu polskiego Ko艣cio艂a wyra藕nie obecne, jak r贸wnie偶 na to, czego w nim 鈥 mimo biblijnych inspiracji 鈥 zdecydowanie brakuje.

Rodziny porzucone

Przekaz Nowego Testamentu na temat rodziny nie jest jednolity. Uproszczona wizja rodziny jako najwa偶niejszej warto艣ci spo艂ecznej oparta jest tylko na fragmentach chrze艣cija艅skiej cz臋艣ci Biblii, przede wszystkim za艣 na niekt贸rych listach. Podkre艣laj膮 one znaczenie kod贸w kulturowych charakterystycznych dla kultury grecko-rzymskiej: oto cz艂onkowie rodziny (a w 艣lad za nimi cz艂onkowie m艂odego Ko艣cio艂a) znaj膮 swoje, przypisane ze wzgl臋du na status i rol臋 spo艂eczn膮, miejsce w hierarchii. W tej kalce tradycyjnej antycznej rodziny poszczeg贸lne jednostki w Ko艣ciele s膮 dla siebie nawzajem ojcami, bra膰mi, matkami i siostrami (1 Tm 5,1-2), a pater familias ma zarz膮dza膰 spo艂eczno艣ci膮 tak jak swoim domem (1 Tm 3,2-5). Z przyczyn, kt贸re wskaza膰 mogliby zapewne specjali艣ci z dziedziny biblistyki, wy艂膮cznie powy偶szy schemat zapisa艂 si臋 w zbiorowej 艣wiadomo艣ci Ko艣cio艂a. I to w艂a艣nie on s艂u偶y do idealizowania tak zwanych 鈥瀋hrze艣cija艅skich warto艣ci rodzinnych鈥. Nies艂usznie, gdy偶 s艂owa i czyny przypisywane w Ewangeliach Jezusowi kszta艂tuj膮 zupe艂nie inny obraz.

Ju偶 sam pocz膮tek dzia艂alno艣ci Jezusa przynosi konflikt pomi臋dzy jego publiczn膮 aktywno艣ci膮 a 偶yciem rodzinnym. Ewangelista 艁ukasz opisuje sytuacj臋, w kt贸rej w trakcie podr贸偶y do Jerozolimy na 艣wi臋to Paschy dwunastoletni Jezus od艂膮cza si臋 od rodziny, a ta zauwa偶a ten fakt dopiero, gdy 鈥瀠sz艂a dzie艅 drogi鈥 (艁k 2,44). Odnaleziony po trzech dniach nastoletni Jezus zdaje si臋 by膰 zdecydowanie bardziej zainteresowany rozwijaniem swoich teologicznych skrzyde艂 ni偶 zmartwieniem i brakiem zrozumienia ze strony rodzic贸w (艁k 2,48-50).

Inny przyk艂ad? Radykalne wezwanie Jezusa do porzucenia swojego dotychczasowego 偶ycia i ca艂kiem dos艂ownego pod膮偶ania za Nim by艂o z pewno艣ci膮 powodem napi臋膰 w rodzinach aposto艂贸w. Powsta艂a najwcze艣niej Ewangelia wed艂ug Marka w pocz膮tkowych rozdzia艂ach zupe艂nie pomija rodzin臋 Jezusa, rozpoczynaj膮c opowie艣膰 o Jego 偶yciu i dzia艂alno艣ci od opisu chrztu w Jordanie (Mk 1,9-11). Pierwszy w膮tek rodzinny ogranicza si臋 do wzmianki o uzdrowieniu te艣ciowej Szymona Piotra (Mk 1,29-31). To sk膮din膮d znamienne, gdy偶 fragment ten wskazuje nie tylko na 鈥 zwykle ca艂kowicie pomijany 鈥 stan cywilny aposto艂a. Z lektury dowiadujemy si臋 r贸wnie偶, 偶e Szymon wsp贸艂tworzy艂 jedno gospodarstwo domowe ze swoj膮 偶on膮 (nie jest wymieniona bezpo艣rednio, ale mo偶emy zaryzykowa膰 wniosek o jej istnieniu), te艣ciow膮, zapewne dzie膰mi oraz bratem Andrzejem, r贸wnie偶 aposto艂em (jego rodzinie ewangelista nie po艣wi臋ca uwagi). Szymon i Andrzej 鈥 prawdopodobnie jedyni 偶ywiciele w gospodarstwie domowym 鈥 jako pierwsi spo艣r贸d aposto艂贸w zostali wezwani przez Jezusa: 鈥濸贸jd藕cie za mn膮, a sprawi臋, 偶e staniecie si臋 rybakami ludzi鈥 (Mk 1,17). Obaj panowie, podobnie jak p贸藕niej synowie Zebedeusza, Jakub i Jan, bez zb臋dnego wahania 鈥瀙orzucili sieci, i poszli za Nim鈥 (Mk 1,18). Z perspektywy dobrostanu rodziny takie zachowanie mo偶na okre艣li膰 wy艂膮cznie jako skandaliczne porzucenie swoich obowi膮zk贸w (Mk 10,28) oraz pozostawienie rodziny na 艂asce lub nie艂asce innych. Piotr, legendarny pierwszy biskup Rzymu, ska艂a, na kt贸rej zbudowany jest Ko艣ci贸艂, nie wydaje si臋 jednak przesadnie przej臋ty tak staro偶ytnymi, jak i nam wsp贸艂czesnymi 鈥瀢arto艣ciami rodzinnymi鈥.

ilustr.: Anna Libera

ilustr.: Anna Libera

Jezus redefiniuje rodzin臋

Najstarsza Ewangelia nie pozostawia z艂udze艅 tak偶e w sferze relacji samego Jezusa z Jego biologiczn膮 rodzin膮. Krewni Jezusa wkraczaj膮 na scen臋, chc膮c zabra膰 Go do domu, 鈥瀖贸wili bowiem, 偶e odszed艂 od zmys艂贸w鈥 (Mk 3,21). Tym samym zostaj膮 umieszczeni w jednym rz臋dzie z uczonymi w Pi艣mie, kt贸rzy 鈥瀖贸wili, 偶e ma Belzebuba i 偶e moc膮 ksi臋cia demon贸w wyp臋dza demony鈥 (Mk 3,22). W odpowiedzi Jezus oskar偶a ich 鈥 zar贸wno uczonych, jak i swoj膮 rodzin臋! 鈥 o jedyny grzech, kt贸ry nie mo偶e by膰 odpuszczony, czyli o blu藕nierstwo przeciwko Duchowi 艢wi臋temu. Siostra Carolyn Osiek RSCJ, emerytowana profesorka Nowego Testamentu na Catholic Theological Union w Chicago, nazywa ich post臋powanie 鈥瀋elowym b艂臋dem w ocenie duch贸w鈥 (鈥瀟he deliberate misjudgment of the spirits鈥), czyli pr贸b膮 odwiedzenia drugiego cz艂owieka od pod膮偶ania drog膮, kt贸r膮 wyznaczy艂 mu B贸g. To niebagatelny zarzut 鈥 zw艂aszcza gdy dotyczy ingerowania w misj臋 samego Syna Bo偶ego.

Nie bez znaczenia jest zreszt膮 kontekst tej sytuacji. Przez czterdzie艣ci dni Jezus przebywa艂 sam na pustyni, a po powrocie uzdrawia艂 chorych i gromadzi艂 wok贸艂 siebie garstk臋 zwolennik贸w 鈥損rzewa偶nie w艂a艣nie m臋偶czyzn w sile wieku, kt贸rzy opuszczali swoje rodziny i codzienne obowi膮zki, udaj膮c si臋 w podr贸偶 w nieznane. Krewni Jezusa mieli wi臋c pewne podstawy, by s膮dzi膰, 偶e samotny pobyt na pustyni naprawd臋 pomiesza艂 Mu zmys艂y lub 偶e to tylko pewna faza, kt贸ra mo偶e min膮膰, je艣li tylko odpowiednio si臋 Nim zaopiekuj膮. Tymczasem Jezus nie mia艂 ochoty, 偶eby si臋 Nim opiekowano i przywo艂ywano Go do porz膮dku. Gdy po raz kolejny matka i bracia wo艂aj膮 Go (b臋d膮c 鈥瀗a zewn膮trz鈥 鈥 zar贸wno w dos艂ownym, jak i metaforycznym sensie), Jezus ich zwyczajnie zbywa: 鈥灺獽t贸偶 jest matk膮 moj膮 i bra膰mi?禄 I powi贸d艂 oczyma po tych, kt贸rzy wok贸艂 niego siedzieli, i rzek艂: 芦Oto matka moja i bracia moi. Ktokolwiek czyni wol臋 Bo偶膮, ten jest moim bratem i siostr膮, i matk膮禄鈥 (Mk 3,33-35). Tymi s艂owami Jezus odrzuca dotychczas nienaruszalny prymat wi臋z贸w krwi 鈥 warto艣膰 danej relacji nie jest ju偶 zale偶na od zgodno艣ci DNA jej uczestnik贸w. Nie biologiczne pokrewie艅stwo, tak偶e nie przynale偶no艣膰 do okre艣lonej grupy etnicznej, ale wype艂nianie Bo偶ej woli tworzy eschatologiczn膮 spo艂eczno艣膰 aposto艂贸w i aposto艂ek (czyli pos艂anych, od greckiego apost茅ll艒 鈥 鈥瀙osy艂am鈥). Po tych ostrych s艂owach krewni Jezusa nie pojawiaj膮 si臋 ju偶 wi臋cej na kartach Ewangelii synoptycznych, mimo 偶e ewidentnie nie s膮 to postaci anonimowe w spo艂eczno艣ci (Mt 13,55-56).

Jezus odrzuca prymat wi臋z贸w krwi: warto艣膰 danej relacji nie jest zale偶na od zgodno艣ci DNA jej uczestnik贸w.

Rodzina Jezusa pojawia si臋 natomiast w relacji ewangelisty Jana. Pierwszy raz 鈥 na weselu w Kanie Galilejskiej, gdzie, mimo i偶 przychyla si臋 do jej pro艣by, Jezus karci swoj膮 matk臋. Nast臋pnie kilka rozdzia艂贸w p贸藕niej, gdy (podobnie jak u Marka) bracia Jezusa chc膮 przywo艂a膰 Go do porz膮dku, gdy偶 w Niego nie wierzyli (J 7,5). Ostatnia, wyj膮tkowa na tle pozosta艂ych, wzmianka o rodzinie Jezusa w Ewangelii wed艂ug Jana to scena ukrzy偶owania (warto podkre艣li膰, 偶e w pozosta艂ych Ewangeliach pod krzy偶em nie pojawiaj膮 si臋 krewni Jezusa, lecz wy艂膮cznie 鈥瀦najomi鈥 i 鈥瀗iewiasty鈥 鈥 w艣r贸d tych ostatnich 偶aden z ewangelist贸w nie wymienia Marii, matki Jezusa). Jezus nie chce pozostawi膰 samej swojej stoj膮cej pod krzy偶em matki, kt贸ra wcze艣niej zdawa艂a si臋 nie rozumie膰 poczyna艅 Syna. Powierza j膮 jednak opiece nie kt贸rego艣 z cz艂onk贸w rodziny, ale jednego ze swoich towarzyszy, przyjaci贸艂. To do umi艂owanego ucznia zwraca si臋 s艂owami: 鈥濷to matka twoja鈥 (J 19,27). Tak偶e tym razem Jezus zdaje si臋 wi臋c redefiniowa膰 poj臋cie rodziny, wyzwalaj膮c je z ram biologicznego rozumienia.

W 偶adnym stopniu nie mo偶emy jednak zarzuci膰 Jezusowi lekcewa偶enia okre艣lonych kod贸w kulturowych i religijnych wymaga艅 wzgl臋dem rodziny. W dyskusji z uczonymi w Pi艣mie powo艂ywa艂 si臋 na przykazanie dotycz膮ce szacunku wobec rodzic贸w, ostro krytykuj膮c pr贸by jego omijania (Mt 15,2-5). Jezusowi nie jest obca r贸wnie偶 dynamika relacji rodzinnych, co dobrze ilustruj膮 dwie przypowie艣ci zbudowane wok贸艂 relacji syn贸w z ojcem 鈥 tak zwana przypowie艣膰 o synu marnotrawnym (艁k 15,11-32) oraz przypowie艣膰 o dw贸ch synach (Mt 21,28-31). W nauczaniu dotycz膮cym ma艂偶e艅stwa sprzeciwia si臋 przedmiotowemu traktowaniu kobiety, kt贸ra dotychczas nie by艂a pe艂noprawn膮 uczestniczk膮 zwi膮zku (na przyk艂ad w kontek艣cie rozwod贸w 鈥 Mt 19,3-9). Podobnie Jezus nadaje podmiotowo艣膰 dzieciom, kt贸rych nie tylko nie pomija w swoim nauczaniu, ale przeciwnie 鈥 cz臋sto stawia je w jego centrum (Mk 10,13-16). Jezus z ewangelicznych relacji nie jest wi臋c nieczu艂y na relacje rodzinne. Powiedzie膰 jednak, 偶e nie pa艂a entuzjazmem wzgl臋dem swoich krewnych, to powiedzie膰 bardzo niewiele.

Przyja藕艅 bez tajemnic

Wspomnianych napi臋膰 nie wida膰 w jednowymiarowym nauczaniu Ko艣cio艂a na temat relacji rodzinnych i spo艂ecznych. Jego teologiczny j臋zyk pe艂en jest takich termin贸w jak 鈥瀦bawienie鈥, 鈥瀘dkupienie鈥, 鈥瀏rzech鈥. W encyklikach ostatnich kilku papie偶y relacje mi臋dzyludzkie pojawiaj膮 si臋 przewa偶nie w ich wymiarze rodzinnym, a nade wszystko ma艂偶e艅skim. Nic dziwnego wi臋c, 偶e wyj膮tkowa na tym tle ostatnia encyklika Franciszka 鈥濬ratelli tutti鈥 鈥 podobnie jak inne w膮tki nauczania obecnego biskupa Rzymu 鈥 nie pad艂a w polskim Ko艣ciele rzymskokatolickim na podatny grunt.

Takie skoncentrowane na rodzinie i ma艂偶e艅stwie postrzeganie relacji mi臋dzyludzkich jest nie tylko ograniczaj膮ce, ale r贸wnie偶 niebiblijne. Gdy bowiem w艣r贸d u偶ywanej w Ko艣ciele nad Wis艂膮 terminologii nie艂atwo znale藕膰 odniesienia do przyja藕ni, to w艂a艣nie ona jest jednym z kluczowych temat贸w Ewangelii. Zgodnie ze s艂owami Jezusa 鈥瀗ikt nie ma wi臋kszej mi艂o艣ci od tej, gdy kto艣 偶ycie swoje oddaje za przyjaci贸艂 swoich鈥 (J 15,13). Wi臋zi 艂膮cz膮cej Go z aposto艂ami nie da si臋 sprowadzi膰 do zwyk艂ej relacji mistrz 鈥 uczniowie. By艂a to przyja藕艅 par excellence, taka, o kt贸rej 艣ni艂 Arystoteles (鈥濸rawd膮 te偶 jest o cz艂owieku etycznie wysoko stoj膮cym, 偶e wiele rzeczy czyni ze wzgl臋du na przyjaci贸艂 i na ojczyzn臋, a nawet, je艣li trzeba, umiera za nich鈥, 鈥濫tyka nikomachejska鈥 IX, 8) czy Platon. Cho膰 obecnie przyja藕艅 rzadziej kojarzy nam si臋 z ofiarowaniem swojego 偶ycia 鈥 z przyjaci贸艂mi sp臋dzamy wolny czas, 艣wi臋tujemy, jeste艣my przy nich w trudnych chwilach 鈥 to dla wsp贸艂czesnych Jezusowi odbiorc贸w te s艂owa by艂y zrozumia艂e i zgodne ze znanym im idea艂em. Kluczowa r贸偶nica mi臋dzy Ewangeli膮 a nauk膮 helle艅skich filozof贸w 鈥 dodatkowo podkre艣laj膮ca wag臋 przyja藕ni w pos艂annictwie Jezusa 鈥 opiera si臋 na fakcie, 偶e w wydarzeniu ukrzy偶owania na Golgocie antyczny idea艂 zosta艂 w pe艂ni urzeczywistniony. We wcieleniu cz艂owiekiem sta艂 si臋 nie tylko Kr贸l, Kap艂an i Prorok, ale te偶 Przyjaciel.

Jezus nie ogranicza si臋 jednak do zaprezentowania swoim uczniom-przyjacio艂om wzoru do na艣ladowania. Pozostawia im bardzo konkretne przykazanie: 鈥濧by艣cie si臋 wzajemnie mi艂owali, jak Ja was umi艂owa艂em鈥 (J 15,12). Niewiele dalej mo偶emy dowiedzie膰 si臋, 偶e przyja藕艅 z Jezusem jest poniek膮d warunkowa: 鈥濲este艣cie przyjaci贸艂mi moimi, je艣li czyni膰 b臋dziecie, co wam przykazuj臋鈥 (J 15,14). Jezus w zupe艂no艣ci wype艂ni艂 swoj膮 powinno艣膰 jako przyjaciela, nakazuj膮c swoim na艣ladowcom zgodne z najwi臋kszym przykazaniem 鈥 przykazaniem mi艂o艣ci 鈥 funkcjonowanie w 艣wiecie. Warunkowo艣膰 Jezusowej przyja藕ni jest jednak pozorna, gdy偶 kryje si臋 w dialektycznym napi臋ciu: chrze艣cijanie dotkni臋ci przyja藕ni膮 Jezusa, w kt贸rej radykalnie i ostatecznie 鈥瀠mi艂owa艂 ich a偶 do ko艅ca鈥 (J 13,1), nios膮 t臋 w istocie w艂a艣nie bezwarunkow膮 mi艂o艣膰 dalej, poza obszar bezpiecznej, ekskluzywnej 鈥瀙aczki鈥 przyjaci贸艂. Ambro偶y z Mediolanu, jeden z Ojc贸w Ko艣cio艂a, tak komentuje t臋 logik臋: 鈥濻am B贸g ze s艂ug czyni nas przyjaci贸艂mi (鈥). Da艂 nam wz贸r przyja藕ni do na艣ladowania, aby艣my spe艂niali wol臋 przyjaciela, aby艣my wyjawiali przyjacielowi wszystkie tajemnice serca swego i tak samo dobrze znali Jego sekrety. Otwierajmy przed Nim serce nasze, a On przed nami swoje. 芦Nazwa艂em was przyjaci贸艂mi 鈥 m贸wi Chrystus 鈥 albowiem oznajmi艂em wam wszystko, co us艂ysza艂em od Ojca mego禄. Niczego wi臋c przyjaciel nie ukrywa, je艣li jest prawdziwym przyjacielem, otwiera swe serce, jak to czyni艂 Pan Jezus z tajemnicami Ojca鈥 (鈥濷bowi膮zki duchownych鈥 III.22.136).

To wszystko oznacza, 偶e przyja藕艅 鈥 przekraczaj膮ca bariery, konwenanse i podzia艂y 鈥 zajmuje wa偶niejsze miejsce w nauczaniu Chrystusa ni偶 relacje rodzinne.

We wcieleniu cz艂owiekiem sta艂 si臋 nie tylko Kr贸l, Kap艂an i Prorok, ale te偶 Przyjaciel.

Rodzina z wyboru

Wr贸膰my jeszcze do obecnego w Ewangelii obrazu rodziny. Jednymi z najtrudniejszych jej fragment贸w s膮 te, w kt贸rych Jezus zapowiada podzia艂y i wrogo艣膰, kt贸re powstan膮 mi臋dzy cz艂onkami rodzin i kt贸re b臋d膮 prowadzi膰 a偶 do rozlewu krwi: 鈥濸rzyszed艂em por贸偶ni膰 cz艂owieka z jego ojcem i c贸rk臋 z jej matk膮, i synow膮 z jej te艣ciow膮. Tak to stan膮 si臋 wrogami cz艂owieka domownicy jego鈥 (Mt 10,35-36) oraz: 鈥濿yda na 艣mier膰 brat brata, a ojciec syna, i powstan膮 dzieci przeciwko rodzicom, i przyprawi膮 ich o 艣mier膰鈥 (Mk 13,12). Nauczyciel t艂umaczy, 偶e powodem tych podzia艂贸w b臋dzie sama Ewangelia. Zapowiada wi臋c swoim uczniom i uczennicom los podobny do Jego w艂asnego, zdaje si臋 m贸wi膰 nam: 鈥濿asze rodziny nie zrozumiej膮 was, wykln膮, wyrzuc膮 z domu鈥; 鈥濨臋dziecie w nienawi艣ci u wszystkich dla imienia mego鈥 (Mk 13,13). Ta smutna przepowiednia nierzadko spe艂nia si臋 tak偶e obecnie 鈥 niekiedy przy wsp贸艂udziale ludzi Ko艣cio艂a 鈥 gdy wiele rodzin rozpada si臋 ze wzgl臋du na 偶yciowe wybory, jakich dokonuj膮 ich cz艂onkowie. Szczeg贸lnie cierpi膮 z tego powodu dzieci wyrzucane z domu przez rodzic贸w, kt贸rzy nie akceptuj膮 ich decyzji; osierocone, bo wbrew rodzicom chc膮 w nierozumiany przez nich spos贸b realizowa膰 swoje powo艂anie w 偶yciu lub inaczej ni偶 oni pojmuj膮 przes艂anie Ewangelii. To na przyk艂ad osoby, kt贸re z r贸偶nych wzgl臋d贸w nie chc膮 by膰 艂膮czone z instytucjonalnym chrze艣cija艅stwem czy osoby queerowe wydziedziczane przez rodzic贸w za to, 偶e chc膮 偶y膰 zgodnie z samymi sob膮. Szczeg贸lnie te ostatnie cz臋sto same rezygnuj膮 z jakichkolwiek opresyjnych relacji z biologiczn膮 rodzin膮 na rzecz relacji przyjacielskich, opartych o wzajemne zaufanie, wsparcie i akceptacj臋.

W tym w艂a艣nie kontek艣cie znajdziemy tak偶e inn膮 zapowied藕, a w zasadzie obietnic臋, kt贸ra tchnie wi臋ksz膮 nadziej膮. Jezus m贸wi: 鈥瀂aprawd臋 powiadam wam, nie ma takiego, kto by opu艣ci艂 dom albo braci, albo siostry, albo matk臋, albo ojca, albo pola dla mnie i dla ewangelii, kt贸ry by nie otrzyma艂 stokrotnie, teraz w doczesnym 偶yciu dom贸w i braci, i si贸str, i matek, i dzieci, i p贸l, cho膰 w艣r贸d prze艣ladowa艅, a nadchodz膮cym czasie 偶ywota wiecznego鈥 (Mk 10,29-30). P贸j艣cie za tym g艂osem 鈥 w zgodzie z Ewangeli膮 i osobi艣cie realizowanym przykazaniem mi艂o艣ci 鈥 wymaga wi臋c niekiedy naruszenia konserwatywnie rozumianych warto艣ci rodzinnych. Czy Jezus odrzuca warto艣膰 rodziny? Nie. Redefiniuje j膮 jednak, za wa偶niejsz膮 dla chrze艣cija艅skiego powo艂ania uznaj膮c wsp贸lnot臋 ph铆loi, spajanej si艂膮 przyja藕ni, kt贸ra okazuje si臋 mie膰 uniwersalne znaczenie i by膰 silniejsza ni偶 艣mier膰.

Fragmenty biblijne pochodz膮 z t艂umaczenia Biblii warszawskiej.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij