Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

"Jeste┼Ť Bogiem"? U┼Ťwiadom.

Chaos i wielow─ůtkowo┼Ť─ç fabu┼éy, kt├│ra cz─Ö┼Ť─ç os├│b zniech─Öca do filmu, mo┼╝e si─Ö podoba─ç. Podczas projekcji odnosi┼éem wra┼╝enie, ┼╝e to raczej re┼╝yser po R├│┼╝ewiczowsku ÔÇ×posuwa┼é akcj─ÖÔÇŁ, ni┼╝ bohaterowie planowali i podejmowali decyzje.


 
Wieloletnia walka Macieja Pisuka, scenarzysty ÔÇ×Jeste┼Ť BogiemÔÇŁ, udramatyzowana przez pras─Ö i jego w┼éasn─ů osob─Ö do rangi symbolicznej, nape┼énia┼éa mnie od pocz─ůtku mieszanymi odczuciami wobec filmu. Opowiada on o pocz─ůtkach efemerycznej, ale kultowej grupy Paktofonika. Olbrzymi baga┼╝ oczekiwa┼ä, wywo┼éany mieszan─ů, medialno-osiedlow─ů legend─ů Magika, lidera zespo┼éu, spoczywaj─ůcy na filmie, sprawia┼é, ┼╝e nawet je┼Ťli scenarzysta i re┼╝yser nie czuli, ┼╝e krocz─ů po polu minowym, to na pewno powinni. Pisuk wspomina, ┼╝e zanim zainspirowa┼é go reporta┼╝ Lidii Osta┼éowskiej o ┼Ťmierci Magika i historii zespo┼éu, hip-hopem si─Ö zbytnio nie interesowa┼é. Swoj─ů prac─Ö zaczyna┼é zatem z przygotowaniem teoretycznym, kt├│re by┼éoby tak samo u┼╝yteczne przy hodowli jedwabnik├│w. W po┼é─ůczeniu z podj─Öt─ů p├│┼║niej, pedantyczn─ů i trwaj─ůc─ů lata prac─ů zbierania danych i wchodzenia w temat, mog┼éo to zaowocowa─ç prze┼éadowanym dzie┼éem neofity, kt├│re nie trafi do wsp├│┼éczesnego widza.
Scenariuszem, kt├│remu daleko by┼éo w├│wczas do realizacji, zainteresowa┼éa si─Ö w 2008 roku ÔÇ×Krytyka PolitycznaÔÇŁ, wydaj─ůc go w formie papierowej, co w du┼╝ej mierze przyczyni┼éo si─Ö do powstania ÔÇ×Jeste┼Ť BogiemÔÇŁ. Historia o Leszku Dawidzie, kt├│ry w radio us┼éysza┼é o promocji ksi─ů┼╝ki i problemach Pisuka ze znalezieniem producenta, wydaje si─Ö ma┼éo prawdopodobna, jednak┼╝e rozg┼éos, jaki ÔÇ×KrytykaÔÇŁ nada┼éa m┼éodemu scenarzy┼Ťcie, niew─ůtpliwie mu pomog┼éa. Podczas lektury wywiadu z Agnieszk─ů Graff mo┼╝na odnie┼Ť─ç wra┼╝enie, ┼╝e pieczeni, kt├│re ÔÇ×KrytykaÔÇŁ chcia┼éa na Paktofonicznym ro┼╝nie upiec, jest tak du┼╝o, ┼╝e trza┼Ťnie on jak zapa┼éka. Film socjologiczny, obraz polskiego blokowiska, krytyka kapitalizmuÔÇŽ Trudno to zmie┼Ťci─ç w bardzo osobistym dramacie rapuj─ůcego dwudziestolatka. Pami─Ötaj─ůc, ┼╝e wielu rodzimych filmowc├│w sypie m─ůdro┼Ťciami spo┼éeczno-filozoficznymi z lekko┼Ťci─ů Tomasza Zimocha, wybiera┼éem si─Ö na ten film, spodziewaj─ůc si─Ö tragifarsy, w czym utwierdza┼é mnie marny trailer.
 
Na szcz─Ö┼Ťcie, wraz z coraz g┼é─Öbszym zatapianiem si─Ö w kinowy fotel, moje prognozy chwia┼éy si─Ö coraz bardziej. Od sceny, w kt├│rej graj─ůcy Magika debiutant, Marcin Kowalczyk wykonuje, wbrew wyzywaj─ůcej go publiczno┼Ťci, ÔÇ×NowinyÔÇŁ, film zacz─ů┼é wci─ůga─ç. Najwi─Öksza niewiadoma ÔÇô gra aktorska odtw├│rc├│w r├│l Magika, Fokusa i Rahima, okaza┼éa si─Ö najwi─Ökszym pozytywem filmu. Re┼╝yserowi uda┼éo si─Ö unikn─ů─ç popularnego w narodowej kinematografii (czego przyk┼éadem jest cho─çby ÔÇ×EdiÔÇŁ ) zabiegu romantyzowania biedy. Cz┼éonkowie Paktofoniki w swoich problemach ani na chwil─Ö nie staj─ů si─Ö Kurtami Cobainami blokowisk. Oddanie prostoty i nieociosania bohater├│w, widocznego cho─çby w znanym fragmencie wywiadu: ÔÇ×to jest ten sk┼éad nie? Nazywa si─ÖÔÇŽPiz*efka i jego cz┼éonkami jest Ma Zmazik i Fikus, i Strah, albo Pachwin, to jeste┼Ťmy myyyÔÇŁ, to bardzo du┼╝y atut filmu Leszka Dawida.
Chaos i wielow─ůtkowo┼Ť─ç fabu┼éy, kt├│ra cz─Ö┼Ť─ç os├│b zniech─Öca do filmu, mo┼╝e si─Ö podoba─ç. Podczas projekcji odnosi┼éem wra┼╝enie, ┼╝e to raczej re┼╝yser po R├│┼╝ewiczowsku ÔÇ×posuwa┼é akcj─ÖÔÇŁ, ni┼╝ bohaterowie planowali i podejmowali decyzje. Historia Magika po prostu si─Ö mu przydarza, jest bezradny wobec rzeczywisto┼Ťci, kt├│ra nie potrafi go zrozumie─ç. Jedynym momentem przebudzenia jego woli jest kulminacyjna k┼é├│tnia wok├│┼é kawa┼éka ÔÇ×Jeste┼Ť BogiemÔÇŁ, w kt├│rej samookre┼Ťlenie si─Ö Magika jako wolnego artysty musi trafi─ç w pr├│┼╝ni─Ö, nie spos├│b jej wyrazi─ç w j─Özyku blokowych aspiracji, kodowanych w PLN. Przed┼Ťwi─ůteczna rozmowa za┼éamanego Magika, artysty finansowo wdeptanego w chodnik, z rozentuzjazmowanym producentem, Gustawem, kr├│lem komercji, i ich wzajemne niezrozumienie chyba przekonuj─ůco oddaje tragiczne po┼éo┼╝enie wyalienowanego rzemie┼Ťlnika rym├│w, kt├│ry nawet nie pr├│buje walczy─ç ze wsp├│┼éczesno┼Ťci─ů, z kt├│rej musi odej┼Ť─ç.
Niestety, pomimo sporej mocy perswazyjnej filmu, niekt├│re jego aspekty dra┼╝ni─ů, jak sweter z anilany.
 
Chocia┼╝ Leszek Dawid podkre┼Ťla, ┼╝e film nie jest reporta┼╝em, to temat filmu porusza zbyt wiele os├│b, aby pomin─ů─ç pytanie o jego prawdziwo┼Ť─ç. Chocia┼╝ dochodzenie do Prawdy o historii zespo┼éu pozostawiam raczej osiedlowym stra┼╝nikom ┼Ťwi─Ötego ognia, to votum separatum Abradaba, kt├│ry z Magikiem i Jok─ů tworzyli istniej─ůcy przed Paktofonik─ů zesp├│┼é Kaliber 44, argumentuj─ůcego, ┼╝e Magik, b─Öd─ůc gwiazd─ů Kalibra, mia┼é z wydaniem Paktofoniki k┼éopoty du┼╝o mniejsze, ni┼╝ chcia┼éby scenarzysta, mo┼╝e dla wielu podwa┼╝a─ç wiarygodno┼Ť─ç filmu. Je┼╝eli natomiast wi─Ökszo┼Ť─ç scen, jak twierdzi Pisuk, jest metaforyczna, raczej oddaj─ůca klimat zespo┼éu ni┼╝ precyzyjnie odtwarzaj─ůca wydarzenia, to troch─Ö boli posmak bana┼éu, wydobywaj─ůcy si─Ö z niekt├│rych epizod├│w. Justyna, ┼╝ona Magika, nakrywaj─ůca go przypadkiem, za pomoc─ů kamer hipermarketowych na ┼Ťciskaniu fanki to niestety niejedyny kiczowaty moment filmu. Historia, pomimo tragicznego zako┼äczenia, jest miejscami kanonicznie Hollywoodzk─ů opowie┼Ťci─ů o m┼éodych, wybijaj─ůcych si─Ö, z prowincji. Troch─Ö szkoda, ┼╝e przy tak olbrzymim nak┼éadzie pracy autor scenariusza nie wysili┼é si─Ö na jakie┼Ť fabularne eksperymenty ÔÇô chocia┼╝ mo┼╝e dzi─Öki temu film ma szanse trafi─ç do bardzo szerokiego grona odbiorc├│w.
Obawiam si─Ö, ┼╝e rzekomo g┼é─Öbok─ů socjologiczno┼Ť─ç filmu zobacz─ů jedynie ci, kt├│rzy zamiast drzew w parku widz─ů fakty spo┼éeczne. M├│wienie o antropologii blokowiska czy krytyce kapitalizmu odczuwam jako nadpisywanie filmu, skupiaj─ůcego si─Ö na bardzo osobistych problemach tr├│jki raper├│w. Je┼╝eli w og├│le mo┼╝na przekonuj─ůco m├│wi─ç o socjologiczno┼Ťci ÔÇ×Jeste┼Ť BogiemÔÇŁ, to w kontek┼Ťcie socjologii publicznej, aktywnie rozszerzaj─ůcej horyzont opowiadania o m┼éodych mieszka┼äcach blokowisk. M├│wienie o hip-hopie cz─Östo wyzwala skrajne emocje, nierzadko wi─ů┼╝─ůce si─Ö z wyobra┼╝eniem dotycz─ůcym polskich nizin spo┼éecznych. Stanowiska, zajmowane wobec postaci Magika, s─ů cz─Öst─ů odbiciem spo┼éecznych l─Ök├│w i fascynacji. Warto┼Ť─ç socjologiczna filmu polega┼éaby raczej na przyst─Öpnym przet┼éumaczeniu odmiennych sposob├│w my┼Ťlenia na j─Özyk os├│b czuj─ůcych do kultury hip-hopowej jedynie odraz─Ö. Takie podej┼Ťcie broni si─Ö moim zdaniem z pomoc─ů udzia┼éu rzeczywistego Fokusa i Rahima na planie filmowym. By─ç mo┼╝e dla wielu, kwalifikuj─ůcych Magika jako ÔÇ×skacz─ůcego z okna ─çpunaÔÇŁ, film wk┼éada kij w duchowe mrowisko ÔÇô i chyba dobrze. Ciekawym polecam monitorowanie dyskusji o ÔÇ×Jeste┼Ť BogiemÔÇŁ na forum filmweb.pl, po┼é─ůczone z obserwacj─ů klasowych napi─Ö─ç, kt├│re ujawniaj─ů si─Ö przy okazji premiery filmu.
 
Film ogl─ůda si─Ö z zainteresowaniem i, co istotne, po przetrawieniu opinia o nim raczej si─Ö polepsza. Dzi─Öki p┼éynnemu wpleceniu kawa┼ék├│w Paktofoniki w fabu┼é─Ö filmu klimat b─Öd─ů mogli pod┼éapa─ç zar├│wno weterani, kt├│rzy mog─ů spojrze─ç na stare p┼éyty ┼Ťwie┼╝ym okiem, jak i osoby, kt├│re zaklasyfikuj─ů ÔÇ×Paktofonik─ÖÔÇŁ do dzia┼éu elektroniki orientalnej ÔÇô dla nich wzloty i upadki tr├│jki z Katowic i Miko┼éowa mog─ů by─ç pocz─ůtkiem drogi jeszcze ciekawszej.
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś