Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Jest coraz lepiej. Oksfordzkie Forum Globalnego Rozwoju 2016

Od 2015 roku w 偶ycie wchodz膮 nowe Cele Zr贸wnowa偶onego Rozwoju, kt贸re wyznaczaj膮 planowane osi膮gni臋cia wsp贸lnoty mi臋dzynarodowej na 2030 rok. R贸偶nice pomi臋dzy celami na 2015 rok oraz now膮 Agend膮 Globalnego Rozwoju, podobnie jak ocena tej ostatniej, stanowi艂y g艂贸wny temat jednodniowej konferencji Oxford Forum for International Development 2016.

14813286_10202260620193740_1378644863_o

materia艂y prasowe


W obliczu niepokoj膮cych informacji, kt贸re聽pojawiaj膮 si臋 codziennie聽w mediach, zaskakuj膮ce mo偶e wydawa膰 si臋 stwierdzenie, 偶e ludzko艣膰 w ci膮gu ostatnich kilkunastu lat聽zrobi艂a znacz膮ce post臋py. A jednak na wiele sposob贸w jest coraz lepiej. Rozwin膮艂 si臋 dost臋p do edukacji 鈥 w 2000 roku do szk贸艂 posz艂o 83 procent wszystkich dzieci na 艣wiecie, a w 2015 roku uczy艂o si臋 ich ju偶 91 procent.聽艢miertelno艣膰 matek przy porodach zmniejszy艂a si臋 o 45 procent聽od 1990 do 2015 roku.聽W 1990 roku prawie po艂owa ludzi w regionach rozwijaj膮cych si臋 偶y艂a w skrajnej biedzie, za mniej ni偶 1,25 dolara dziennie. Do 2015 roku ten odsetek zmniejszy艂 si臋 do 14 procent populacji tych kraj贸w.
Mierzy膰 wysoko
Drog臋 do osi膮gni臋cia tych sukces贸w (oraz do ich monitorowania) wyznaczy艂y Milenijne Cele Rozwojowe (Millenium Development Goals, MDGs), czyli agenda o艣miu cel贸w na 2015 rok wyznaczonych przez Organizacj臋 Narod贸w Zjednoczonych w 2000 roku. Od 2015 roku w 偶ycie wchodz膮 nowe Cele Zr贸wnowa偶onego Rozwoju (Sustainable Development Goals, SDGs), kt贸re wyznaczaj膮 planowane osi膮gni臋cia wsp贸lnoty mi臋dzynarodowej na 2030 rok. Nowe cele maj膮 inny zakres, inn膮 form臋, zosta艂y te偶 przyj臋te w innych realiach politycznych. R贸偶nice pomi臋dzy celami na 2015 rok oraz now膮 Agend膮 Globalnego Rozwoju, podobnie jak聽ocena tej ostatniej, stanowi艂y g艂贸wny temat jednodniowej konferencji Oxford Forum for International Development w marcu 2016 roku.
Przede wszystkim nowych cel贸w jest wi臋cej (siedemna艣cie SDGs, w por贸wnaniu do o艣miu MDGs) i zawieraj膮 znacznie wi臋cej konkretnych wyznacznik贸w ni偶 poprzednia agenda 鈥 w sumie 169. Obejmuj膮 tak偶e wyzwania, kt贸re nie znalaz艂y si臋 w Milenijnych Celach, takie jak zmniejszanie nier贸wno艣ci pomi臋dzy pa艅stwami i wewn膮trz pa艅stw oraz promowanie otwartych, pokojowych spo艂ecze艅stw i skutecznych instytucji (cel szesnasty). Tak jak MDGs, nowe cele nie maj膮 charakteru traktatu o zobowi膮zuj膮cej mocy prawnej. S膮 deklaracj膮 polityczn膮, kt贸ra mo偶e pos艂u偶y膰 do rozwoju mechanizm贸w wdra偶ania oraz kontroli realizacji cel贸w. S膮 one wyznacznikami dla wszystkich pa艅stw: rozwijaj膮cych si臋, ale tak偶e rozwini臋tych. St膮d idea SDGs znacznie odbiega od tej, kt贸ra le偶a艂a u pod艂o偶a MDGs: zamiast programu minimum SDGs przedstawiaj膮 plan maksimum, kt贸ry nie zak艂ada ju偶 osi膮gni臋cia wszystkich wyznacznik贸w, lecz ma obj膮膰 szeroki zakres cel贸w dotycz膮cych pa艅stw na r贸偶nych stopniach rozwoju.
Charakter programu maksymalnego nowych cel贸w podkre艣la艂a Rachel Glennerster, dyrektor Jameel Poverty Action Lab, think tanku z Massachusetts Institute of Technology. Phil Vernon z International Alert, organizacji pozarz膮dowej zajmuj膮cej si臋 procesami rozwi膮zywania konflikt贸w spo艂ecznych, w szerokim zakresie cel贸w widzia艂 znacz膮cy potencja艂 dla dzia艂alno艣ci lokalnych organizacji spo艂ecznych, kt贸re podpieraj膮c si臋 zadeklarowanymi Celami Zr贸wnowa偶onego Rozwoju, b臋d膮 mog艂y wywiera膰 wi臋kszy nacisk na swoich parlamentach narodowych. Wszyscy g艂贸wni go艣cie konferencji podzielali aprobat臋 dla innego procesu ustanowienia SDGs, kt贸ry mia艂 miejsce na sesji plenarnej Zgromadzenia Og贸lnego Organizacji Narod贸w Zjednoczonych, i w kt贸rym, w odr贸偶nieniu od聽poprzedniej deklaracji, znacznie wi臋kszy udzia艂 wzi臋艂y wszystkie Pa艅stwa Cz艂onkowskie.
14876057_10202260613113563_34909432_o

Girish Menon i Elizabeth Ford, prelegenci, w trakcie konferencji w Oxfordzie


Doceni膰 suwerenno艣膰
Szeroki zakres cel贸w oznacza, 偶e organizacje spo艂eczne maj膮 wi臋ksz膮 mo偶liwo艣膰 wyboru zada艅, kt贸re b臋d膮 pr贸bowa艂y realizowa膰. Wed艂ug Phila Vernona jest to pierwszy krok we w艂a艣ciwym kierunku, gdy偶 umo偶liwia pa艅stwowym podmiotom politycznym szerszy wyb贸r w zarz膮dzaniu w艂asnym rozwojem. Jednym z g艂贸wnych zarzut贸w wobec MDGs jest to, 偶e by艂y one w pewien spos贸b 鈥瀘dg贸rnie narzucone鈥, gdy偶 w procesie ich tworzenia nie by艂o wystarczaj膮cego udzia艂u reprezentant贸w pa艅stw, aby uzasadni膰 艣cis艂e wymagania ingeruj膮ce w ich polityk臋 wewn臋trzn膮. Wizja Phila Vernona na 2030 rok to ca艂kowity powr贸t do rzeczywistej suwerenno艣ci pa艅stw w kwestii polityki rozwojowej. T臋 wizj臋 podzielali tak偶e inni m贸wcy, Rachel Glennerster oraz Girish Menon, dyrektor Action Aid UK. Mo偶e wydawa膰 si臋 zaskakuj膮ce, 偶e osoby zajmuj膮ce wysokie stanowiska w organizacjach o charakterze mi臋dzynarodowym, wdra偶aj膮cych agend臋 rozwojow膮 ONZ, za idealn膮 wizj臋 2030 roku przyjmuj膮 zniesienie w艂a艣nie tej agendy. Jednak wizja pozbycia si臋 globalnych cel贸w wymaga spe艂nienia wymagaj膮cych warunk贸w. Konieczne jest, aby polityka wewn臋trzna pa艅stw by艂a oparta na konkurencji, aby proces polityczny by艂 wolny od korupcji, nepotyzmu i innych zak艂贸ce艅. Instytucje polityczne musz膮 dzia艂a膰 w spos贸b odpowiedzialny i transparentny. Dopiero wtedy podejmowanie decyzji na poziomie polityki wewn臋trznej pa艅stwa faktycznie posiada wi臋ksz膮 legitymizacj臋 ni偶 mi臋dzynarodowy proces polityczny. Dopiero wtedy mo偶na m贸wi膰 o tym, 偶e obywatele maj膮 faktycznie wi臋kszy wp艂yw na kierunek rozwoju ich w艂asnego pa艅stwa.
Rachel Glennerster oraz Girish Menon podkre艣laj膮 znaczenie konkurencyjno艣ci polityki wewn臋trznej pa艅stwa; cho膰 nie jest to powiedziane wprost, mo偶na przypuszcza膰, 偶e oznacza to konieczno艣膰 funkcjonowania w pa艅stwie demokracji b膮d藕 innej formy rz膮d贸w, w kt贸rej mo偶liwe jest kwestionowanie i wp艂ywanie na w艂adz臋 polityczn膮 przez spo艂ecze艅stwo. Prowadzi to do oczywistego pytania, czy kiedykolwiek wszystkie pa艅stwa na 艣wiecie b臋d膮 mia艂y konkurencyjn膮 form臋 rz膮d贸w, a zatem czy pozbycie si臋 cel贸w mi臋dzynarodowych nie jest wizj膮 utopijn膮. Jednak nawet zak艂adaj膮c doprowadzenie do bardziej skutecznej i konkurencyjnej polityki wewn臋trznej pa艅stw, pozostaje nadal kwestia decydowania o problemach o charakterze mi臋dzynarodowym, na przyk艂ad w zwi膮zku z globalnym ociepleniem. Skutki zmiany klimatu oraz dzia艂alno艣膰, kt贸ra mo偶e im zapobiec, nie s膮 ograniczone geograficznie do terytori贸w pa艅stw, dlatego konieczne jest opracowanie globalnych cel贸w kieruj膮cych aktywno艣ci膮 pa艅stw w tej dziedzinie. Poza sprawami o charakterze de facto mi臋dzynarodowym istotna jest te偶 sprawa globalnej agendy w sprawie edukacji. Czy w pa艅stwach, w kt贸rych nie zosta艂a聽osi膮gni臋ta pewna jako艣膰 powszechnej edukacji, mo偶na m贸wi膰 o faktycznej 鈥瀔onkurencyjnej polityce鈥? Edukacja jest konieczna, aby ludzie mogli krytycznie spojrze膰 na otaczaj膮c膮 ich rzeczywisto艣膰 i rzeczywisto艣膰 t臋 zmienia膰. Bez zapewnienia powszechnej edukacji oraz podstawowych warunk贸w 偶yciowych nie mo偶na m贸wi膰 o autonomii jednostki, o jej umiej臋tno艣ci podejmowania w艂asnych decyzji. Dopiero wtedy, gdy ludzie maj膮 szans臋 podejmowania autonomicznych decyzji, mo偶na m贸wi膰 o spo艂ecze艅stwie, kt贸re faktycznie kontroluje i wp艂ywa na w艂adz臋 we w艂asnym pa艅stwie. I dopiero wtedy, gdy spo艂ecze艅stwo wp艂ywa na w艂adz臋, mo偶na m贸wi膰 o konkurencyjno艣ci polityki, na kt贸r膮 nacisk k艂ad膮 Rachel Glennerster i Girish Menon.

Wyedukowa膰 ludzko艣膰
Cele Zr贸wnowa偶onego Rozwoju dotycz膮 tak偶e edukacji i w tej kwestii r贸wnie偶 maj膮 szeroki zakres. Cel czwarty stanowi: 鈥濪o 2030 sprawi膰, aby wszystkie dziewcz臋ta i wszyscy ch艂opcy uko艅czyli bezp艂atn膮, sprawiedliw膮 i wysokojako艣ciow膮 edukacj臋 podstawow膮 i 艣redni膮, prowadz膮c膮 do znacz膮cych i efektywnych wzgl臋dem celu czwartego wynik贸w nauczania鈥. Angeline Mbogo Barett z panelu o edukacji m贸wi艂a o tym, 偶e ten ju偶 szeroki cel nale偶y jeszcze bardziej poszerzy膰 poprzez interpretacj臋 s艂owa 鈥瀦nacz膮cych鈥 r贸wnie偶 jako 鈥瀦nacz膮cych dla pozosta艂ych szesnastu cel贸w鈥. Mia艂oby to zapewni膰 przygotowanie m艂odych pokole艅 do zmierzenia si臋 z wyzwaniami przysz艂o艣ci, do wdra偶ania w 偶ycie kolejnych cel贸w zr贸wnowa偶onego rozwoju. O nieroz艂膮czalnym powi膮zaniu cel贸w m贸wi艂 tak偶e Andrew Cunningham, kt贸ry zaznacza艂 socjologiczne skutki wi臋kszego dost臋pu do nauczania, na przyk艂ad zmniejszenie liczby聽dziewcz膮t wychodz膮cych bardzo wcze艣nie za m膮偶.
Mimo wielu pochwa艂 dla bardzo szeroko zakrojonego聽celu czwartego zauwa偶ony zosta艂 tak偶e niezwykle istotny problem, kt贸ry wynika z obowi膮zku zapewnienia bezp艂atnej edukacji, zar贸wno na poziomie podstawowym, jak i na poziomie 艣rednim. James Stanfield uwa偶a艂, 偶e pe艂ne wprowadzenie w 偶ycie tego celu ograniczy艂oby pole manewru dla rozwoju prywatnej edukacji, kt贸ra r贸wnie偶 pe艂ni istotn膮 rol臋 w krajach rozwijaj膮cych si臋. Dla wielu pa艅stw wprowadzenie ca艂kowicie bezp艂atnej edukacji by艂oby trudne do osi膮gni臋cia ze wzgl臋du na niedopasowanie systemu ekonomicznego, co wi膮za艂oby si臋 z konieczno艣ci膮 finansowania przez pomoc mi臋dzynarodow膮. Wszelkie rozwi膮zania, kt贸re opieraj膮 si臋 na funduszach pozyskiwanych z pomocy mi臋dzynarodowej, ze wzgl臋du na swoj膮 natur臋 mog膮 by膰 jedynie tymczasowe (pomoc nie mo偶e zast臋powa膰 wewn臋trznych system贸w). Wobec tego skuteczne i d艂ugotrwa艂e wprowadzenie celu czwartego wi膮za艂oby si臋 z dostosowaniem system贸w ekonomicznych pa艅stw w taki spos贸b, aby mog艂y one same finansowa膰 publiczn膮 edukacj臋. James Stanfield wydaje si臋 sugerowa膰, 偶e doprowadzenie do takich zmian ekonomicznych w ci膮gu pi臋tnastu lat jest nierealne i podejmowane pr贸by mog膮 sko艅czy膰 si臋 znacz膮cym uzale偶nieniem edukacji w pa艅stwach rozwijaj膮cych si臋 od pomocy mi臋dzynarodowej.

Instytucje w s艂u偶bie pokoju
Wielosektorowo艣膰 cel贸w i ich wzajemne powi膮zania r贸wnie偶 by艂y cz臋sto powracaj膮cym motywem w ci膮gu konferencji. Wed艂ug uczestnik贸w聽panelu po艣wi臋conego edukacji cel czwarty powinien by膰 interpretowany w taki spos贸b, aby przyczyni艂 si臋 do osi膮gni臋cia przez przysz艂e pokolenia pozosta艂ych cel贸w. Celem, kt贸ry przez sam膮 swoj膮 natur臋 przenika wszystkie inne, jest cel trzynasty, zwi膮zany ze zmian膮 klimatu. Z nim zwi膮zane s膮 tak偶e cele si贸dmy (czysta i dost臋pna energia) oraz dwunasty (odpowiedzialna konsumpcja i produkcja). Z panelu klimatycznego wynika艂o, 偶e bez zapobiegania i ograniczania skutk贸w globalnego ocieplenia osi膮gni臋cie pozosta艂ych cel贸w rozwojowych b臋dzie niemo偶liwe. Globalne ocieplenie ju偶 teraz doprowadza do tego, 偶e w wielu krajach rozwijaj膮cych si臋 ludzie utrzymuj膮cy si臋 z roli musz膮 opu艣ci膰 swoje miejsca zamieszkania w wyniku suszy lub innych zmian klimatycznych, przez kt贸re stracili 艣rodki swojego utrzymania. Szukaj膮 zatem pracy w miastach, co doprowadza do przeludnienia, biedy, braku po偶ywienia i wody. Jakie mo偶na zapobiega膰 negatywnym聽skutkom聽globalnego ocieplenia? Uczestnicy聽panelu zwr贸cili uwag臋 na znaczenie braku ubezpieczenia oraz elastyczno艣ci finansowej w艣r贸d os贸b biednych, dla kt贸rych nawet tymczasowy brak zasob贸w b膮d藕 gorsze plony mog膮 okaza膰 si臋聽znacz膮cym problemem. S膮 ju偶 projekty, kt贸re usi艂uj膮 temu zapobiec, na przyk艂ad program stworzenia systemu podstawowego i uniwersalnego ubezpieczenia w Etiopii. Chocia偶 projekt jest nadal finansowany ze 艣rodk贸w pomocy mi臋dzynarodowej, jest szansa, 偶e dzi臋ki ju偶 istniej膮cej organizacji systemu pa艅stwo etiopskie b臋dzie mog艂o w przysz艂o艣ci przej膮膰 projekt i prowadzi膰 go niezale偶nie.

Innym celem, kt贸ry r贸wnie偶 zosta艂 uznany za przenikaj膮cy wszystkie pozosta艂e, jest stworzenie sprawiedliwych i skutecznych instytucji (cel szesnasty). O znaczeniu tego celu najwi臋cej m贸wi艂 Phil Vernon, dyrektor organizacji International Alert, kt贸ra zajmuje si臋 rozwi膮zywaniem konflikt贸w spo艂ecznych oraz r贸偶nymi metodami promowania stabilnego pokoju. Promowanie pokoju jest szczeg贸lnie istotne dla rozwoju mi臋dzynarodowego, gdy偶 rozw贸j jest i musi by膰 konfliktowy. Tak jak polityka, kt贸rej istot膮 jest zarz膮dzanie ograniczonymi zasobami, rozw贸j wi膮偶e si臋 z podejmowaniem decyzji o priorytetach, hierarchizowaniu potrzeb i warto艣ci. Podejmowanie decyzji wi膮偶e si臋 za艣 z powstawaniem konflikt贸w, wobec tego 偶eby proces ten m贸g艂 przebiega膰 pokojowo, konieczne jest znalezienie sposob贸w na rozwi膮zywanie konflikt贸w bez u偶ywania przemocy.
Celem instytucji politycznych jest w艂a艣nie rozwi膮zywanie tych konflikt贸w, a zatem stworzenie silnych i stabilnych instytucji, kt贸re b臋d膮 mog艂y negocjowa膰 pomi臋dzy sprzecznymi聽interesami obywateli pa艅stwa, jest pierwszym krokiem zar贸wno w stron臋 stabilnego pokoju, jak i w stron臋 rozwoju, kt贸ry oparty jest ju偶 bardziej na podejmowaniu decyzji przez pa艅stwo, a nie przez instytucje mi臋dzynarodowe. Jest zatem pierwszym krokiem odchodz膮cym od mi臋dzynarodowych cel贸w rozwojowych, a prowadz膮cym w stron臋 wi臋kszej roli polityki wewn臋trznej pa艅stw. Wci膮偶 jednak pozostaj膮 pytania o to, czy w pe艂ni odpowiedzialne i skuteczne instytucje s膮 praktycznie mo偶liwe i czy mi臋dzynarodowa wsp贸艂praca we wsp贸lnym stawianiu cel贸w nie b臋dzie nadal konieczna w innych dziedzinach, takich jak globalne ocieplenie. By膰 mo偶e polityka wewn臋trzna powinna mie膰 wi臋ksze znaczenie w realizacji cel贸w w konkretnych realiach, ale same wyznaczniki powinny nadal by膰 dyskutowane na poziomie mi臋dzynarodowym? Niezale偶nie od odpowiedzi na to pytanie, rozw贸j skutecznych i stabilnych instytucji jest istotny, gdy偶 nawet przy decyzjach podejmowanych na poziomie mi臋dzynarodowym wprowadzenie tych decyzji w 偶ycie zawsze b臋dzie wi膮za艂o si臋 z rozwi膮zywaniem wewn臋trznych konflikt贸w i wyzwa艅. Cel dotycz膮cy instytucji politycznych to niezbywalna podstawa, bez kt贸rej niemo偶liwe b臋dzie skuteczne wprowadzenie w 偶ycie wszystkich innych Cel贸w Zr贸wnowa偶onego Rozwoju.

***
Oksfordzkie Forum Globalnego Rozwoju to konferencja organizowana przez student贸w Uniwersytetu Oksfordzkiego, kt贸rej celem jest stworzenie miejsca dla dyskusji mi臋dzy profesjonalistami zwi膮zanymi ze zr贸wnowa偶onym rozwojem oraz studentami zainteresowanymi t膮 dziedzin膮 (wi臋cej informacji).

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij