fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Jerozolimski tramwaj

 

ilustr.: Kuba Mazurkiewicz

Planowa膰 trzeba kilka krok贸w do przodu. Ju偶 wsiadaj膮c, pasa偶er powinien dokona膰 ogl膮du sytuacji, rozwa偶y膰, gdzie si臋 ustawi膰, kiedy przesun膮膰, jak wsadzi膰 nog臋 mi臋dzy drzwi i run膮膰 na przystanek z g艂ow膮 pochylon膮 niczym taran. Nie wolno si臋 zamy艣la膰. Po ksi膮偶k臋 bez obaw mog膮 si臋ga膰 tylko weterani, kt贸rzy na 膰wiczeniach wylali wiadra krwi, by teraz w prawdziwym 偶yciu pozwala膰 sobie na co艣, co tury艣cie zda膰 si臋 mo偶e nonszalancj膮 鈥 lektur臋 w tramwaju. Wykluczone jest wreszcie t臋pe wpatrywanie si臋 w szyb臋 鈥 w ramach spe艂niania dobrych uczynk贸w trzeba niby przypadkiem szturchn膮膰 wsp贸艂pasa偶era, kt贸ry z p贸艂otwartymi ustami stoi obok, w przeciwnym bowiem razie czeka go nerwowe przepychanie si臋 do wyj艣cia i 鈥 najprawdopodobniej 鈥 spacer w przeciwnym kierunku.

Nie upilnowa艂em? Nieprawda, w roztargnieniu szukaj膮c wolnego miejsca, wcisn膮艂em si臋 w k膮t po drugiej stronie tramwaju. Niby do drzwi dwa kroki, ale z ka偶dym kolejnym przystankiem t艂um ro艣nie, a ja nadal nic 鈥 stoj臋, gdzie mi wygodnie, bo nikt si臋 nie ociera, nie przyciska mnie torb膮 do 艣ciany. I cho膰 t艂um przede mn膮 ro艣nie, nadal nie widz臋 jeszcze, 偶e jestem w pu艂apce. Rzeczywisto艣膰 dopada mnie brutalnie na Dworcu G艂贸wnym, kiedy olbrzymia masa ludzka rusza z peronu do 艣rodka nie czekaj膮c na wysiadaj膮cych. Nie zostawiaj膮 najmniejszej szczeliny, ludzie w 艣rodku cofaj膮 si臋 pod naporem i przypieraj膮 mnie mocno do szyby. Co najdziwniejsze, nie s艂ycha膰 protest贸w, nikt nie krzyczy 鈥瀙rosz臋 si臋 cofn膮膰鈥, wszyscy poruszaj膮 si臋 w milczeniu, jakby chodzi艂o o przeci膮ganie liny, a nie dojazd do pracy. Pewnie i m贸g艂bym si臋 wyrwa膰, staranowa膰 rz臋dy przede mn膮 i wyrwa膰 si臋 na wolno艣膰, c贸偶 jednak, skoro bezu偶yteczne wychowanie zmusza mnie bym na przemian przeprasza艂, dzi臋kowa艂, delikatnie wymija艂, wci膮gaj膮c brzuch. Tu nikt nie ma na to czasu i ochoty, zewsz膮d patrz膮 na mnie pe艂ne irytacji i braku zrozumienia oczy.

Nie wysiad艂em. Przez ca艂膮 drog臋 do nast臋pnego przystanku torowa艂em sobie przej艣cie na koniec wagonu, gdzie szcz臋艣liwie sta艂o mniej ludzi. Kiedy drzwi otworzy艂y si臋 ponownie, wypad艂em na zewn膮trz.

 
***

Do izraelskiego braku grzeczno艣ci mo偶na przy艂o偶y膰 r贸偶ne klucze. Pierwszy to 鈥瀞abra鈥 鈥撀爏艂owo, kt贸rym okre艣la si臋 呕yd贸w urodzonych w Izraelu. Sabra to owoc opuncji, powszechnie wyst臋puj膮cego na bliskim wschodzie kaktusa. Jego sk贸rka jest twarda i pokryta d艂ugimi kolcami, kt贸re broni膮 dost臋pu do mi臋kkiego i s艂odkiego mi膮偶szu. Takimi chc膮 si臋 widzie膰 Izraelczycy 鈥 szorstko艣膰 obej艣cia ma zakrywa膰 szczer膮 serdeczno艣膰. Kolce s艂u偶膮 przetrwaniu 鈥 chroni膮 uczuciowe wn臋trze przed uci膮偶liwo艣ci膮 permanentnego konfliktu, gruba sk贸ra os艂ania przed miejscowym klimatem.

Innym s艂owem-kluczem mo偶e by膰 te偶 鈥瀐ucpa鈥 鈥 鈥瀊ezczelno艣膰, przekroczenie norm, brawura, arogancja鈥. Starsze pokolenie ch臋tnie u偶ywa go w odniesieniu do m艂odzie偶y, kt贸r膮 ma za rozwydrzon膮 i ca艂kiem samowoln膮. I cho膰 tak膮 ocen臋 m艂odzie偶y mo偶na us艂ysze膰 w niejednym kraju, Izraelczycy uwa偶aj膮, 偶e w ich przypadku hucpa ma charakter szczeg贸lny. Twierdz膮, 偶e emigranci z powojennej Europy 艣wiadomie pozwalali swoim dzieciom na wi臋cej, nie chcieli bowiem, by musia艂y si臋 one ba膰, niczym ich rodzice na Starym L膮dzie. W zamian mia艂y one rozwin膮膰 zdecydowany i pewny siebie charakter. St膮d te偶 鈥瀐ucpa鈥 mo偶e mie膰 i pozytywne znaczenie 鈥 takie przynajmniej widz膮 Dan Senor i Saul Singer, autorzy niedawnego izraelskiego bestsellera Start-up nation. Ich zdaniem hucpa to, poza wszystkim innym, umiej臋tno艣膰 zakwestionowania mylnych decyzji prze艂o偶onych, odwaga w forsowaniu w艂asnych pomys艂贸w. Autorzy przyznaj膮, 偶e obcokrajowiec mo偶e to uzna膰 za niegrzeczno艣膰, sami jednak wybieraj膮 takie rozumienie 鈥瀐ucpy鈥, w kt贸rym jest ona zdrow膮 bezpo艣rednio艣ci膮, 藕r贸d艂em izraelskiej innowacyjno艣ci i fundamentem ekonomicznego sukcesu pa艅stwa.

 
***

Sukces sukcesem, ale tramwajem w Jerozolimie je藕dzi膰 trudno 鈥 co gorsza, je藕dzi膰 nim trzeba. Miasto uko艅czy艂o inwestycj臋 w 2011 roku po niemal dziesi臋ciu latach prac, ale mieszka艅cy przestali lubi膰 tramwaj jeszcze zanim zd膮偶yli pojecha膰 nim po raz pierwszy. W zamierzeniu mia艂 艣wietnie skomunikowa膰 ca艂膮 偶ydowsk膮 cz臋艣膰 miasta, od dzielnic zachodnich, przez centrum, po osiedla we wschodniej, arabskiej cz臋艣ci miasta. Z ruchu wy艂膮czony zosta艂 dwukilometrowy odcinek Jaffa Road, najwa偶niejszej ulicy w centrum. Planowano, 偶e po zako艅czeniu inwestycji autobusy b臋d膮 dowozi膰 pasa偶er贸w do przystank贸w tramwaju, sk膮d ju偶 spokojnie i szybko, niemal jak metrem, dojad膮 w dowolny punkt miasta. C贸偶 jednak z tego, skoro tramwaje kursuj膮 rzadko, a kiedy ju偶 jad膮, to rozwijaj膮 zawrotn膮 pr臋dko艣ci膮 czterdziestu kilometr贸w na godzin臋. Na przystankach niemal zawsze czekaj膮 na nie t艂umy. I niemal zawsze zaczynaj膮 wchodzi膰 do 艣rodka zanim jeszcze otworz膮 si臋 drzwi.

 
***

Na pocz膮tku czerwca przy automatach biletowych pojawi艂y si臋 plakaty zach臋caj膮ce do przepuszczania wysiadaj膮cych (i u艣miechania si臋 do siebie nawzajem). 呕eby u艂atwi膰 pasa偶erom zadanie, przedsi臋biorstwo przewozowe 偶贸艂tymi liniami wyklei艂o strefy wsiadania i wysiadania 鈥 stosowne strza艂ki pokazuj膮, w kt贸rym miejscu nale偶y si臋 zatrzyma膰, jaki jest kierunek ruch na zewn膮trz i do 艣rodka. Zadbano nawet i o to, 偶eby 偶贸艂te strefy pokrywa艂y si臋 z ulokowaniem drzwi w tramwaju. Po dw贸ch miesi膮cach nie wida膰 najmniejszych efekt贸w akcji, ma艂o kto zwraca uwag臋 na linie i plakaty, mo偶e poza kilkoma roze艣mianymi turystami z jakiego艣 szcz臋艣liwego kraju, gdzie zapewne na autobusy czeka si臋 w kolejkach. Jerozolimczycy nadal t艂ocz膮 si臋 w wej艣ciu. Daj spok贸j, na to trzeba lat 鈥 m贸wi mi znajomy, kiedy narzekam, 偶e chwil臋 wcze艣niej widzia艂em, jak na peronie ludzie blokowali stref臋 wysiadania. Pytam go wi臋c, jaki klucz przy艂o偶y膰 do sprawy 鈥撀犫瀞abra鈥, 鈥瀐ucpa鈥, a mo偶e jeszcze jaki艣 inny. 呕aden 鈥 odpowiada. 鈥撀To nie ludzie s膮 problemem. To tramwaj.

 
UWAGA! W czasie wakacji internetowa ods艂ona 鈥濳ontaktu鈥 b臋dzie ukazywa膰 si臋 raz na dwa tygodnie 鈥 co drugi poniedzia艂ek. Serdecznie zapraszamy do lektury!
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij