Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Jako┼Ť─ç, dost─Öpno┼Ť─ç i ewaluacja ÔÇô to droga do lepszej ochrony zdrowia

Dyskusji o kierunkach zmian w ochronie zdrowa powinna przy┼Ťwieca─ç idea zaszczepienia systemu ochrony zdrowia przeciwko tocz─ůcym system spo┼éeczny chorobom. Przy potrzebie kontroli jako┼Ťci i dost─Öpno┼Ťci us┼éug medycznych, problem prywatyzacji zdaje si─Ö mie─ç mniejsze znaczenie. Pod warunkiem, ┼╝e zdrowie, pozostaj─ůc pod publiczn─ů kontrol─ů, nie stanie si─Ö obiektem dzikiej komercjalizacji.
Jako┼Ť─ç, dost─Öpno┼Ť─ç i ewaluacja ÔÇô to droga do lepszej ochrony zdrowia

Polska jest krajem, w kt├│rym jakiekolwiek pr├│by hamowania wolnego wyboru spotykaj─ů si─Ö z ogromnym oporem. To niew─ůtpliwie nasz uparty atut. Pr├│by ograniczenia rozwoju prywatnego sektora w zdrowiu s─ů wi─Öc bezcelowe. W ko┼äcu istniej─ůcy ÔÇ×nie-modelÔÇŁ ochrony zdrowia w Polsce to charakterystyczna dla naszego kraju hybryda: troch─Ö publiczna, troch─Ö prywatna. Ale nie jest to dzia┼éanie planowe, jak w Niemczech czy Szwecji, lecz niezbyt chciane dziecko braku konsekwencji w reformach i niedofinansowania.
To nie podzia┼é na prywatn─ů i publiczn─ů, ale na jako┼Ťciow─ů i miern─ů ochron─Ö zdrowia ma znaczenie. W dyskusji o dost─Öpie do ochrony zdrowia podstawowym pytaniem nie powinno by─ç, kto jest w┼éa┼Ťcicielem instytucji leczenia, bo to kwestia naszego wyboru w takim, a nie innym systemie. Znacznie wa┼╝niejsze jest pytanie, czy system ochrony zdrowia spe┼énia swoj─ů funkcj─Ö. A z tym jest ci─ůgle bardzo ┼║le.
Dryf prywatyzacyjny wymaga modelu
Niew─ůtpliwie reformy systemu ochrony zdrowia w Polsce s─ů niezb─Ödne, ┼╝eby dryfuj─ůcy model w ko┼äcu zakotwiczy─ç w bezpiecznym porcie, w kt├│rym b─Ödzie mo┼╝na za┼éata─ç wszystkie dziury, zaokr─Ötowa─ç niezb─Ödnych specjalist├│w i wytyczy─ç jaki┼Ť sensowny kurs. Jaki? Nie ma sensu udawanie, ┼╝e jako kraj jeste┼Ťmy na etapie budowy pa┼ästwa socjalnego. I to mimo licznych politycznych projekt├│w z ÔÇ×plusemÔÇŁ na ko┼äcu. Znakomitym dowodem na to jest w┼éa┼Ťnie nasze zdrowie ÔÇô niedofinansowane, rozpasane tam, gdzie nie trzeba, bez kontroli wska┼║nik├│w jako┼Ťciowych, z kolejkami do podstawowych ┼Ťwiadcze┼ä. Polska medycyna to system nier├│wno┼Ťci spo┼éecznych, w kt├│rym bogatsi pacjenci s─ů zdrowsi od biedniejszych. Gdy ju┼╝ dostrze┼╝emy ten fakt, mo┼╝na zacz─ů─ç m├│wi─ç o przekierowaniu tego prywatyzacyjnego dryfu zdrowia, by s┼éu┼╝y┼é pacjentom.
I jest to mo┼╝liwe. Przecie┼╝ aktualnie sk┼éadki zdrowotne nie s─ů kierowane na ÔÇ×publiczn─ů ochron─Ö zdrowiaÔÇŁ, a na konkretne ┼Ťwiadczenia, realizowane przez o┼Ťrodki maj─ůce podpisany kontrakt z NFZ. S─ů to wi─Öc instytucje zar├│wno publiczne jak i prywatne. Troch─Ö w tym przypadkowym status quo namiesza┼éa ustawa o sieci szpitali, wyra┼║nie faworyzuj─ůca szpitale i przychodnie publiczne. Ale w reakcji na ni─ů jak grzyby po deszczu wyros┼éy prywatne o┼Ťrodki oferuj─ůce lepszy dost─Öp do nocnej opieki zdrowotnej. Na gruzach publicznych szpitali psychiatrycznych wyrastaj─ů kliniki prywatne. Otwierane s─ů prywatne kierunki nauczania student├│w medycyny. Przyk┼éady lepszych i gorszych mo┼╝na mno┼╝y─ç. Niekoniecznie s─ů jednak wyznacznikiem z┼éego trendu.
Czy nie jest wi─Öc kwesti─ů czasu, gdy nasz system stanie si─Ö bardziej podobny do modelu niemieckiego ÔÇô w wi─Ökszo┼Ťci prywatnych ┼Ťwiadczeniodawc├│w i publicznych p┼éatnik├│w? Skoro pa┼ästwo nie radzi sobie samodzielnie z ochron─ů zdrowia, mo┼╝e faktycznie nale┼╝y odda─ç j─ů cz─Ö┼Ťciowo w r─Öce rynku, pod warunkiem jednak, ┼╝e przez wzgl─ůd na korzenie polskiego systemu i dobra pacjent├│w, p┼éatnik pozostanie publiczny i koszty b─Öd─ů wydatkowane nie jedynie w oparciu o rachunek zysk├│w i strat, a w oparciu o szerok─ů dost─Öpno┼Ť─ç us┼éug medycznych w zgodzie z polsk─ů konstytucj─ů. Co bardziej wnikliwi czytelnicy od razu dopisz─ů sobie w tym miejscu instytucjonalne rozwi─ůzanie tej uk┼éadanki. Tak, konkuruj─ůce o pacjent├│w kasy chorych by┼éy dla Polski stracon─ů szans─ů. Mo┼╝e to jest dobry moment, by je wprowadzi─ç, tym razem jednak z solidnym finansowaniem i dobr─ů kontrol─ů wska┼║nik├│w jako┼Ťciowych?
Jako┼Ť─ç, dost─Öpno┼Ť─ç i ewaluacja
Nawet je┼Ťli to si─Ö nie uda, to do┼Ť─ç p┼éynnie przeszli┼Ťmy do postulatu, kt├│ry jest szczepionk─ů ÔÇô konieczno┼Ťci─ů, je┼Ťli w Polsce ma istnie─ç jakakolwiek og├│lnodost─Öpna ochrona zdrowia. Jako┼Ť─ç, dost─Öpno┼Ť─ç i ewaluacja. To trzy has┼éa, kt├│re powinny towarzyszy─ç ka┼╝demu, kto chce poprawi─ç medycyn─Ö w naszym kraju.
Rozpocznijmy wi─Öc od jako┼Ťci. Jej wska┼║nik├│w w ochronie zdrowia jest wiele. W podstawowym rozumieniu to po prostu stopie┼ä, w jakim us┼éugi zdrowotne poprawiaj─ů zdrowie pacjent├│w. Aby tak si─Ö sta┼éo, zgodnie z wytycznymi ┼Üwiatowej Organizacji Zdrowia, medycyna musi by─ç bezpieczna, oparta na najnowszej wiedzy i praktyce, ┼Ťwiadczona na czas wymagany przebiegiem choroby, wydajna, czyli nie marnuj─ůca zasob├│w, sprawiedliwa i skoncentrowana na ludziach. Polska medycyna jest zr├│┼╝nicowana pod tym k─ůtem. Mamy wielu ┼Ťwietnych specjalist├│w, ale i o┼Ťrodki, kt├│re zas┼éuguj─ů tylko na zamkni─Öcie. Wysoka jako┼Ť─ç miesza si─Ö z przeci─Ötno┼Ťci─ů, zadowolenie pacjent├│w z traumatycznymi historiami.
Jedn─ů z g┼é├│wnych przyczyn tej sytuacji jest brak analizy, monitorowania i zarz─ůdzania kwesti─ů jako┼Ťci. I dotyczy to zar├│wno obszar├│w tak zwanych twardych, jak efekty leczenia, oraz mi─Ökkich, jak do┼Ťwiadczenia w kontakcie z medycyn─ů. Bardzo dobrze pokazuje to mierzone przez OECD do┼Ťwiadczenie pacjenta w relacji z lekarzem. Zar├│wno we wska┼║niku ÔÇ×lekarz po┼Ťwi─Öcaj─ůcy wystarczaj─ůco du┼╝o czasu na konsultacj─ÖÔÇŁ (60 procent pozytywnych odpowiedzi dla Polski, przy ┼Ťredniej 83 procent), jak i ÔÇ×lekarz w┼é─ůczaj─ůcy pacjenta w proces decyzyjny dotycz─ůcy leczeniaÔÇŁ (48 procent pozytywnych odpowiedzi dla Polski, przy ┼Ťredniej 82 procent), w ka┼╝dym kolejnym raporcie ÔÇ×Health at glanceÔÇŁ jeste┼Ťmy w czubku ogona, a warto┼Ťci przy kolejnych pomiarach s─ů coraz ni┼╝sze.
Du┼╝e znaczenie ma wi─Öc nie tylko wysoki poziom zdolno┼Ťci klinicznych lekarzy, ale tak┼╝e ich profesjonalizm rozumiany jako ca┼éo┼Ť─ç, wi─Öc zar├│wno dba┼éo┼Ť─ç o dobry kontakt z pacjentem, jak i innymi pracownikami, i dba┼éo┼Ť─ç o siebie samego. Relacje te nale┼╝y budowa─ç od podstaw, mi─Ödzy innymi poprzez kursy komunikacji medycznej, kt├│rych na polskich uczelniach jest jak na lekarstwo. A przecie┼╝ nie tylko student├│w, ale i b─Öd─ůcych ju┼╝ w systemie pracownik├│w ochrony zdrowia nale┼╝y ustawicznie szkoli─ç. I to nie tylko z obs┼éugi nowego sprz─Ötu, ale tak┼╝e podstawowej czynno┼Ťci, kt├│r─ů ka┼╝dy lekarz czy piel─Ögniarka wykonuj─ů na co dzie┼ä i o kt├│rej niestety cz─Östo zapominaj─ů ÔÇô w┼éa┼Ťciwej komunikacji. A ta mo┼╝e czyni─ç cuda, zmniejszaj─ůc istotnie liczb─Ö b┼é─Öd├│w medycznych i ┼║le postawionych diagnoz, poprawiaj─ůc komfort i jako┼Ť─ç ┼╝ycia pacjent├│w oraz skracaj─ůc proces leczenia. Oczywi┼Ťcie z jako┼Ťci─ů zwi─ůzana jest konkurencyjno┼Ť─ç i nagroda. I to za dobre us┼éugi medyczne nale┼╝y p┼éaci─ç wi─Öcej, bo dzi─Öki nim w efekcie dochodzi do oszcz─Ödno┼Ťci zasob├│w.
Bez drugiego elementu zwi─ůzanego oczywi┼Ťcie z jako┼Ťci─ů, czyli dost─Öpno┼Ťci, nawet najlepsze us┼éugi medyczne staj─ů si─Ö domen─ů najbogatszych. Wzorowy pod k─ůtem innowacyjno┼Ťci i w─ůsko poj─Ötej jako┼Ťci system ameryka┼äski, jest jednym z najbardziej niesprawiedliwych spo┼éecznie na ┼Ťwiecie. Niestety na dost─Öpno┼Ť─ç nie ma cudownego lekarstwa. Najlepszym dla nas jest wzrost finansowania kontraktowanych ┼Ťwiadcze┼ä i szkolenie wi─Ökszej liczby specjalist├│w, kt├│rzy b─Öd─ů chcieli w Polsce pracowa─ç (zn├│w dzi─Öki finansowaniu).
Kluczowy w ca┼éym tym procesie jest trzeci element, wspieraj─ůcy zar├│wno jako┼Ť─ç, jak i dost─Öpno┼Ť─ç, czyli ewaluacja, pozwalaj─ůca kontrolowa─ç, czy dzia┼éania przynios┼éy zamierzone skutki. Przyk┼éadowo, musimy wiedzie─ç, czy w zakresie zmniejszenia wielokrotnych hospitalizacji w danej grupie pacjent├│w ┼Ťrodki na badania zosta┼éy wydatkowane zgodnie z zapotrzebowaniem w wybranej populacji chorych lub czy wzrost finansowania w danym obszarze zwi─Ökszy┼é dost─Öpno┼Ť─ç ┼Ťwiadcze┼ä. Mo┼╝na p├│j┼Ť─ç krok dalej i dzi─Öki ewaluowaniu jako┼Ťci ┼Ťwiadcze┼ä, regulowa─ç zarobki specjalist├│w i wysoko┼Ť─ç kontrakt├│w. Ewaluacja pozwala r├│wnie┼╝ na ograniczanie koncentracji us┼éug medycznych na danym obszarze i lepsze pokrycie terytorialne.
Rozwi─ůzanie trudnej sytuacji w ochronie zdrowia wymaga wi─Öc planowania i kontroli. Jednak bez odpowiedniego finansowania dzia┼éania te w najlepszym wypadku przekieruj─ů problemy z jednych obszar├│w w inne, nie przynosz─ůc poprawy w ca┼éym systemie. Wzmog─ů natomiast prywatyzacyjny dryf, kt├│ry nie s┼éu┼╝y zdrowiu, a poszczeg├│lnym interesom. Na tak─ů umow─Ö spo┼éeczn─ů nikt zgody nie wyrazi.

***

ÔÇ×Spi─ÖcieÔÇŁ to projekt wsp├│┼épracy mi─Ödzyredakcyjnej pi─Öciu ┼Ťrodowisk, kt├│re dzieli bardzo wiele, ale ┼é─ůczy gotowo┼Ť─ç do podj─Öcia niecodziennej rozmowy. Klub Jagiello┼äski, Kontakt, Krytyka Polityczna, Kultura Liberalna i┬áNowa Konfederacja co kilka tygodni wybieraj─ů nowy temat do dyskusji a┬ápi─Ö─ç powsta┼éych w┬ájej ramach tekst├│w publikujemy naraz na wszystkich pi─Öciu portalach.

Inicjatywa wspierana jest przez Fundusz Obywatelski zarz─ůdzany przez Fundacj─Ö dla Polski.

fundusz

***

Ochrona zdrowia pod rz─ůdami PiS-u. Druga fala prywatyzacji i jej skutki

Trzecia fala samorz─ůdno┼Ťci zamiast drugiej fali prywatyzacji

Pieni─ůdze to nie wszystko

System ochrony zdrowia, czyli polityczny granat bez zawleczki

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś