Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Jak unikn─ů─ç pu┼éapki ┼Ťwi─Ötowania? Kulturalne rekomendacje na marzec

Marcowe rocznice, demonstracje i inne rewelacje ÔÇô czyli jak dzi─Öki kulturze uciec od zad─Öcia w zadum─Ö.

polecanki kulturalne marzec 18

ilustr.: Andrzej D─Öbowski


Za nami 8 marca. Z jednej strony, jak co roku, z ka┼╝dej sklepowej witryny i facebookowego profilu atakuje Dzie┼ä Kobiet, w coraz wi─Ökszym stopniu marketingowa wydmuszka, w coraz mniejszym realna okazja do refleksji nad genderowymi nier├│wno┼Ťciami. Z drugiej, pe┼éne patosu i politycznego napi─Öcia obchody 50. rocznicy wydarze┼ä Marca ÔÇÖ68, kt├│re nawet najbardziej zainteresowanych histori─ů przyprawi─ç mog┼éy o b├│l g┼éowy lub poczucie niesmaku. Macie dosy─ç? Redakcja ÔÇ×KontaktuÔÇŁ wychodzi naprzeciw Waszym potrzebom. W kulturalnych rekomendacjach na marzec ksi─ů┼╝ka, film i wystawa, kt├│re pozwol─ů przez marcowe obchody przej┼Ť─ç bez zad─Öcia, za to z zadum─ů.
Dop├│ki walczysz, jeste┼Ť zwyci─Özc─ů
J. Kopi┼äska, ÔÇ×Z nienawi┼Ťci do kobietÔÇŁ, wyd. ┼Üwiat Ksi─ů┼╝ki, Warszawa 2018.
Reporta┼╝e Justyny Kopi┼äskiej to ju┼╝ marka sama w sobie. Ich autorka spogl─ůda na nas z kanapy telewizji ┼Ťniadaniowej, LED-owych ekran├│w w podziemiach warszawskiego metra, podczas gali Grand Press. Jedn─ů z najbardziej demonicznych postaci jej tekst├│w, s┼éynn─ů siostr─Ö Bernadett─Ö, w filmie na podstawie g┼éo┼Ťnego reporta┼╝u zagra Agata Buzek.
Tym samym reporterka zosta┼éa agentk─ů spo┼éecznej wra┼╝liwo┼Ťci, rzadko dopuszczanej do mainstreamu. Rzetelnie i uczciwie traktuje swoich bohater├│w i odwa┼╝nie mierzy si─Ö z problemami, kt├│rymi na co dzie┼ä nie interesuje si─Ö pies z kulaw─ů nog─ů ÔÇô od sierot gwa┼éconych przez doros┼éych oprawc├│w, przez problemy os├│b LGBT w Ko┼Ťciele, po zapomniane artystki.
Zebranie znanych ju┼╝ artyku┼é├│w w jednym tomie wydaje si─Ö prostym zabiegiem na zdyskontowanie kontraktu z g┼éo┼Ťnym nazwiskiem. W tym wypadku jednak po┼é─ůczenie reporta┼╝y zwi─Öksza ich si┼é─Ö ra┼╝enia, mimo ┼╝e wbrew tytu┼éowi ksi─ů┼╝ki nie wszystkie z tekst├│w faktycznie skupiaj─ů si─Ö na problemach kobiet. Autorka pokazuje w ten spos├│b, ┼╝e opisywane przypadki braku empatii, korupcji, bylejako┼Ťci i przepracowania nie s─ů jednostkowymi patologiami, a smutnym systemowym standardem ÔÇô zapewne mo┼╝na by je mno┼╝y─ç w niesko┼äczono┼Ť─ç.
Dop├│ki tak uczciwe, szczere i m─ůdre dziennikarki b─Öd─ů wyci─ůga─ç na powierzchni─Ö zamiecione przez innych pod dywan krzywdy, dop├│ty ÔÇô zgodnie z mottem jednej z bohaterek reporta┼╝y Kopi┼äskiej ÔÇô walka trwa, a zwyci─Östwo jest wci─ů┼╝ mo┼╝liwe.
Pejza┼╝ nieoczywisto┼Ťci
ÔÇ×Jestem najlepsza. Ja, TonyaÔÇŁ, re┼╝. Craig Gillespie, 2017.
Pocz─ůtek 1994 roku. Oczy ca┼éego ┼Ťwiata zwr├│cone s─ů na Nancy Kerrigan, ameryka┼äsk─ů ┼éy┼╝wiark─Ö figurow─ů, kt├│ra podczas przygotowa┼ä do zimowych Igrzysk w Lillehammer pada ofiar─ů ataku ÔÇô kto┼Ť uderza j─ů powy┼╝ej kolana metalow─ů pa┼ék─ů. Centymetr ni┼╝ej i by─ç mo┼╝e ju┼╝ nigdy nie stan─Ö┼éaby na lodowisku. Jak si─Ö wkr├│tce okazuje, z atakiem na Nancy powi─ůzana jest Tonya Harding ÔÇô rywalka Kerrigan w je┼║dzie figurowej. Atak mia┼é zleci─ç jej by┼éy m─ů┼╝. Wyrokiem s─ůdu Tonya Harding do┼╝ywotnio pozbawiona zostaje prawa do udzia┼éu w zawodach ┼éy┼╝wiarskich ÔÇô za utrudnianie prowadzenia ┼Ťledztwa.
W┼éa┼Ťnie ten incydent wspomina ┼Ťwiat, gdy pada nazwisko Tonyi Harding (no, mo┼╝e jeszcze potr├│jny Axel ÔÇô ale czym jest sportowy wyczyn w obliczu wielkiej afery?). Czy wiedzia┼éa o ataku? Zleci┼éa go? Czy posun─Ö┼éa si─Ö do wyeliminowania swojej rywalki z gry w tak niesportowy spos├│b? Jaka jest prawda o tym strasznym skandalu? ÔÇ×Nie istnieje ┼╝adna ┬źprawda┬╗. To bzduraÔÇŁ ÔÇô odpowiada prawie ─çwier─ç wieku p├│┼║niej przeniesiona na ekran filmowy Tonya. ÔÇ×Ka┼╝dy ma w┼éasn─ů prawd─ÖÔÇŁ.
Re┼╝yser filmu ÔÇ×Jestem najlepsza. Ja, TonyaÔÇŁ, Craig Gillespie, wirtuozersko odmalowuje pejza┼╝ nieoczywisto┼Ťci. Ten film to historia ┼╝ycia, dramatyczno-ironiczny ci─ůg zdarze┼ä, kt├│re wszystkie razem prowadz─ů do osobistej tragedii. Ma┼éa dziewczynka porzucona przez ojca i gn─Öbiona przez toksyczn─ů matk─Ö, zdeterminowana nastolatka bita przez partnera, charyzmatyczna sportsmenka niedoceniana przez s─Ödzi├│w, bo ÔÇ×nie tak wyobra┼╝aj─ů sobie mistrzyni─ÖÔÇŁ, w ko┼äcu zagubiona kobieta, kt├│rej ┼╝ycie wymyka si─Ö spod kontroli ÔÇô to wszystko oblicza prawdy, a zarazem przyczyny katastrofy.
Film GillespieÔÇÖa to nie szukaj─ůca sensacji historia zbrodni, a raczej refleksja nad chaosem, kt├│ry rz─ůdzi ┼Ťwiatem, i nad ludzk─ů bezsilno┼Ťci─ů wobec niego. Tak┼╝e rzecz o traumie, wym├│wkach, walce i przegranej. Pozycja obowi─ůzkowa dla wszystkich wra┼╝liwych na kwestie sprawiedliwo┼Ťci (r├│wnie┼╝ spo┼éecznej!), odpowiedzialno┼Ťci i kary. Dla ceni─ůcych spektakularne kreacje aktorskie, zabaw─Ö konwencj─ů i pi─Ökne zdj─Öcia. A w ko┼äcu po prostu dla entuzjast├│w ┼éy┼╝wiarstwa figurowego ÔÇô w przerwie od Zagitovej i Medvedevej.
Jak pokaza─ç pustk─Ö?
ÔÇ×Obcy w domu. Wok├│┼é Marca ÔÇÖ68ÔÇŁ, Muzeum Historii ┼╗yd├│w Polskich POLIN, 9.03ÔÇô24.09.2018.
Trwa niew─ůtpliwie rok rocznicowy ÔÇô na ka┼╝dym kroku atakuj─ů nas wystawy, wydarzenia czy publikacje odwo┼éuj─ůce si─Ö do stulecia niepodleg┼éo┼Ťci. Nieco mniej zauwa┼╝ana, a by─ç mo┼╝e zwyczajnie przemilczana, wydaje si─Ö rocznica wydarze┼ä Marca ÔÇÖ68. Poza ma┼é─ů grupk─ů uczestnik├│w tamtych wydarze┼ä, ┼Ťrodowiskami ┼╝ydowskimi i w─ůskimi kr─Ögami inteligenckimi pami─Ö─ç o tych wydarzeniach jest w polskiej to┼╝samo┼Ťci zbiorowej raczej nieobecna. Okoliczno┼Ťciowa wystawa przygotowana przez POLIN daje nadziej─Ö, ┼╝e luk─Ö t─Ö uda si─Ö chocia┼╝ w pewnym stopniu wype┼éni─ç.
ÔÇ×Obcy w domuÔÇŁ to wystawa, kt├│ra raczej stawia pytania, ni┼╝ oferuje jasne i proste odpowiedzi. Na ekspozycji znajdziemy oczywi┼Ťcie chronologiczn─ů rekonstrukcj─Ö wydarze┼ä, kt├│re doprowadzi┼éy w 1967 i 1968 do rozp─Ötania kampanii antysemickiej i antyinteligenckiej, a w efekcie do wyp─Ödzenia z Polski kilkunastu tysi─Öcy obywateli pochodzenia ┼╝ydowskiego. Opowie┼Ť─ç proponowana przez kurator├│w nie jest jednak jednow─ůtkowa. W centrum wystawy umieszczono przestrze┼ä nawi─ůzuj─ůc─ů do poczekalni Dworca Gda┼äskiego, na kt├│rym tysi─ůce marcowych emigrant├│w ┼╝egna┼éy si─Ö z Polsk─ů. Miejsce, gdzie, cytuj─ůc Henryka Grynberga, ÔÇ×wi─Öcej zostawili po sobie, ni┼╝ mieliÔÇŁ, sta┼éo si─Ö pretekstem do oddania g┼éosu bohaterom wydarze┼ä. W centrum wystawy o wielkiej Historii znalaz┼éy si─Ö indywidualne opowie┼Ťci, ukazuj─ůce jej dramatyczny wp┼éyw na ludzkie losy i niejednoznaczno┼Ť─ç podejmowanych w├│wczas decyzji.
Pami─Ö─ç o Marcu ÔÇÖ68 to przede wszystkim do┼Ťwiadczenie nieobecno┼Ťci. To dojmuj─ůca pustka, jak─ů zostawili po sobie ludzie, kt├│rych wyp─Ödzono wtedy z kraju. Nie┼éatwo tak─ů pustk─Ö opowiedzie─ç. Kuratorzy z POLIN poradzili sobie z tym wyzwaniem ÔÇô oddaj─ůc g┼éos tym, kt├│rych wtedy pr├│bowano uciszy─ç i wykluczy─ç z narodowej wsp├│lnoty. W 2018 roku w ich opowie┼Ťci ws┼éucha─ç powinni┼Ťmy si─Ö szczeg├│lnie uwa┼╝nie.

***

Opracowanie: Jakub Szymik, Ida Nowak, Ania Dobrowolska.

***

Pozosta┼ée teksty z┬ábie┼╝─ůcego numeru dwutygodnika ÔÇ×KontaktÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç┬átutaj.

***

Polecamy tak┼╝e:

Nie tylko Oscary. Kulturalne rekomendacje na luty

Czy kobiety mog─ů zdoby─ç ┼╗elazny Tron?

POLIN. 1000 lat historii ┼╗yd├│w polskich.


 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś