magazyn lewicy katolickiej

Jak 艁ukaszenka straci艂 swoj膮 popularno艣膰

Tak wielka fala protest贸w po raz ostatni zaistnia艂a w bia艂oruskich regionach i peryferiach na pocz膮tku lat 90. W tym roku w lutym i marcu protesty maszerowa艂y przez ca艂膮 Bia艂oru艣: akcje odby艂y si臋 w dwunastu miastach, a udzia艂 w nich wzi臋艂o ponad dwadzie艣cia tysi臋cy ludzi.

ilustr.: Anna Gwiazda

ilustr.: Anna Gwiazda


Protesty w regionach bia艂oruskich jeszcze nie s膮 ko艅cem epoki Aleksandra 艁ukaszenki, ale pokazuj膮, 偶e prezydent鈥損opulista ju偶 utraci艂 kontakt z w艂asnym spo艂ecze艅stwem. Na Bia艂orusi ju偶 od ponad roku nie istnieje 偶aden o艣rodek niezale偶nych bada艅 socjologicznych, kt贸re by mierzy艂y rzeczywist膮 popularno艣膰 Aleksandra 艁ukaszenki. Ale 偶eby si臋 dowiedzie膰, na ile przesta艂 by膰 lubiany przyw贸dca bia艂oruski, warto po prostu pos艂ucha膰, co m贸wi膮 ludzie: ten, kt贸ry by艂 okre艣lany jako 鈥濨a膰ka鈥, opiekuj膮cy si臋 swoim narodem jak w艂asnymi dzie膰mi, u wielu z tych 鈥瀌zieci鈥 ju偶 od kilku lat nie wywo艂uje 偶adnych pozytywnych emocji.
T臋 popularno艣膰 pogrzeba艂 pogarszaj膮cy si臋 stan gospodarki. Wed艂ug oficjalnych danych liczba miejsc pracy od 2010 roku zmniejszy艂a si臋 o trzysta tysi臋cy, od kilku lat wzrost PKB jest ujemny, a 艣rednia p艂aca wynosi oko艂o 350 dolar贸w. Ale nawet ta kwota jest zawy偶ona dzi臋ki wi臋kszym pensjom w Mi艅sku 鈥撀爓 wielu regionach otrzymywanie nawet dwustu dolar贸w miesi臋cznie jest niebywa艂ym szcz臋艣ciem.
Dlaczego protestuj膮 regiony
Chocia偶 niezadowolenie w艂adzami jako takimi istnieje od d艂u偶szego czasu, ostatnie protesty spo艂eczne na Bia艂orusi wywo艂a艂 dekret o podatku na艂o偶onym na 鈥瀌armozjad贸w鈥. Wed艂ug jego zapis贸w osoby bezrobotne mia艂y zap艂aci膰 podatek w wysoko艣ci mniej wi臋cej 180 dolar贸w. Ta absurdalna ustawa nie jest niedorzeczna dla w艂adz bia艂oruskich i dobrze pokazuje ich podej艣cie do kryzysu: prze艂o偶y膰 problemy ekonomiczne (czyli w艂asne b艂臋dy i 藕le podj臋te decyzje) na spo艂ecze艅stwo i nie robi膰 nic dla reformowania gospodarki.
Tak wielka fala protest贸w, kt贸r膮 wywo艂a艂 podatek od 鈥瀌armozjad贸w鈥, po raz ostatni zaistnia艂a w bia艂oruskich regionach i peryferiach na pocz膮tku lat 90. W tym roku w lutym i marcu protesty maszerowa艂y przez ca艂膮 Bia艂oru艣: akcje odby艂y si臋 w dwunastu miastach, a udzia艂 w nich wzi臋艂o ponad dwadzie艣cia tysi臋cy ludzi. Oburzeni wychodzili na ulice, by walczy膰 o godn膮 pensj臋 i anulowanie dekretu. W艣r贸d nich wielu by艂o emerytami, bezrobotnymi,聽studentami 鈥 czyli przedstawicielami grup, kt贸re maj膮 jaki艣 doch贸d, stanowczo jednak zbyt niski, by godnie 偶y膰 zamiast walczy膰 o przetrwanie. I by膰 mo偶e dla postronnego obserwatora liczba dwudziestu tysi臋cy protestuj膮cych brzmi do艣膰 skromnie 鈥 dla Bia艂orusi jednak jest to co艣, co do tej pory by艂o niewyobra偶alne.
Tak jak niewyobra偶alny do tej pory by艂 sukces opozycji. Dzia艂acze opozycyjni otrzymali szans臋, 偶eby udowodni膰, 偶e nie s膮 oni oderwani od narodu, 偶e mog膮 sta膰 si臋 ich g艂osem sprzeciwu wobec w艂adzy. Chocia偶 protesty mia艂y pod艂o偶e ekonomiczne, opozycji uda艂o si臋 im nada膰 wymiar polityczny, robi膮c to jednocze艣nie w spos贸b do艣膰 naturalny i nieagresywny. Kiedy Pawe艂 Siewiaryniec, jeden z lider贸w opozycji, musia艂 wraca膰 do Mi艅ska z Orszy, gdzie odbywa艂a si臋 akcja protestu, to kilkadziesi膮t os贸b odprowadza艂o go do samochodu, 偶eby nie zosta艂 zatrzymany przez milicjant贸w. Naprawd臋 wydaje si臋, 偶e tak dobrej oceny i wsparcia od ludzi opozycyjni demokraci bia艂oruscy nie otrzymywali ju偶 od dawna. Sam Siewiaryniec zreszt膮 zosta艂 jednak p贸藕niej zatrzymany i wsadzony do aresztu na pi臋tna艣cie dni.
W艂adze przerywaj膮 protesty
Chocia偶 te demonstracje dalekie by艂y od rzeczywistego wprowadzenia realnej zmiany w艂adzy na Bia艂orusi, rz膮d nie znalaz艂 innego sposobu na ich zahamowanie, jak silne represje i przemoc. Na fali tych protest贸w mia艂a si臋 odby膰 pokojowa demonstracja 25 marca z okazji rocznicy stworzenia Bia艂oruskiej Republiki Ludowej (w roku 1918). Jest to dzie艅 uznawany przez niezale偶ne o艣rodki za dzie艅 niepodleg艂o艣ci Bia艂orusi. Jednak偶e na par臋 dni przed demonstracj膮 wielu dzia艂aczy opozycyjnych zosta艂o wsadzonych do wi臋藕niarki lub tak zwanej 鈥濧merykanki鈥 (wi臋zienie KGB), 偶eby nie mogli zjednoczy膰 tych, kt贸rzy mieli tego dnia przyj艣膰. Podczas demonstracji, do kt贸rej de facto w艂a艣ciwie nie dosz艂o, brutalnie zosta艂o zatrzymanych oko艂o siedmiuset os贸b. Wi臋kszo艣膰 wypuszczono tego samego dnia, ale wi臋cej ni偶 sto z nich zosta艂o skazanych albo na kar臋 grzywny, albo na kilkana艣cie dni aresztu.
W ten spos贸b represjonowani s膮 nie tylko dzia艂acze spo艂eczni, ale r贸wnie偶 dziennikarze i publicy艣ci. Dzisiaj jedn膮 z dziennikarek telewizji Bie艂sat strasz膮 odebraniem dziecka z powodu du偶ej ilo艣ci kar administracyjnych 鈥 za wsp贸艂prac臋 z niezarejestrowan膮 organizacj膮, kt贸r膮 jest na Bia艂orusi nadawany z Warszawy Bie艂sat, oraz za wytwarzanie i rozpowszechnianie niedozwolonej produkcji. Niech臋膰 w艂adzy do dziennikarzy wynika z tego, 偶e wszystkie te protesty by艂y transmitowane na 偶ywo przez niezale偶ne media, co unaoczni艂o k艂amstwo propagandy pa艅stwowej. Ta po prostu nie by艂a w stanie forsowa膰 swojej wersji protest贸w, kt贸re w ich mniemaniu nale偶a艂oby oczywi艣cie ocenia膰 negatywnie, bo ludzie mieli mo偶liwo艣膰 ogl膮da膰 protesty w tym samym czasie, w kt贸rym one si臋 odbywa艂y.
Wci膮偶 jeszcze kraj 艁ukaszenki
Bez wzgl臋du na popularno艣膰 i skal臋 protest贸w wygl膮da na to, 偶e 艁ukaszenka przez pewien czas jeszcze b臋dzie prezydentem. System represyjny dzia艂a a偶 zbyt sprawnie 鈥 nawet mo偶na powiedzie膰, 偶e bezrefleksyjnie, bo 25 marca milicja zatrzyma艂a dw贸ch prorosyjskich aktywist贸w, kt贸rzy po prostu przyszli obejrze膰 akcj臋 z okazji Dnia Woli. Po dw贸ch dniach s膮d skaza艂 ich na dziesi臋膰 dni aresztu wraz z prozachodnimi aktywistami, r贸wnie偶 zatrzymanymi podczas demonstracji.
Zach贸d, kt贸ry ostatnie dwa dziesi臋ciolecia sp臋dzi艂 na przeciwstawianiu si臋 wobec bia艂oruskiego re偶imu autorytarnego, nie widzi innego wyj艣cia pr贸cz tego, by wci膮偶 rozmawia膰 i negocjowa膰 z w艂adzami. Wszystkie apele pa艅stw Unii Europejskiej po fali represji na Bia艂orusi by艂y do艣膰 pow艣ci膮gliwe, a wicepremier Belgii, kt贸ry przyjecha艂 do Mi艅ska w trakcie odbywaj膮cych si臋 protest贸w, nie tylko nie pot臋pi艂 agresywnych dzia艂a艅 w艂adzy, ale nawet stwierdzi艂, 偶e 鈥瀉reszty administracyjne za udzia艂 w demonstracjach zdarzaj膮 si臋 r贸wnie偶 i w Unii Europejskiej鈥.
Chocia偶 Aliaksandr 艁ukaszenka mo偶e liczy膰 na lojalno艣膰 urz臋dnik贸w wewn膮trz pa艅stwa, a Zach贸d jest zaj臋ty w艂asnymi sprawami i swoimi pal膮cymi problemami, to jednak te protesty pokaza艂y, 偶e prezydent Bia艂orusi straci艂 co艣 bardzo wa偶nego 鈥撀爌oparcie narodu. Nawet gdy fa艂szowa艂 wyniki wybor贸w, to zawsze m贸g艂 liczy膰 na poparcie przynajmniej po艂owy ludno艣ci bia艂oruskiej. To ju偶 si臋 zmieni艂o 鈥 nieodwracalnie.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij