magazyn lewicy katolickiej

Jak d┼éugo mog─Ö prze┼╝y─ç, b─Öd─ůc zupe┼énie zredukowana do wojny? – dziennik wojenny z Kijowa

To jest co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ faszyzm, co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ kolonializm, co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ ludob├│jstwo. To jest cyberwojna. To nie jest o zdobywaniu terytorium, to jest wojna z sam─ů mo┼╝liwo┼Ťci─ů rozumienia rzeczywisto┼Ťci.
Jak d┼éugo mog─Ö prze┼╝y─ç, b─Öd─ůc zupe┼énie zredukowana do wojny? - dziennik wojenny z Kijowa
ilustr.: Stanisław Gajewski

Publikujemy dziennik wojenny Asi Bazdyrievej, ukrai┼äskiej artystki, historyczki sztuki, cz┼éonkini duetu artystycznego Geocinema, kt├│ra od ataku Rosji na Ukrain─Ö pisze z Kijowa o codziennym do┼Ťwiadczeniu wojny. Oryginalny dziennik mo┼╝na ┼Ťledzi─ç na instagramie. Tekst przet┼éumaczy┼é Filip Kania, b─Ödziemy go aktualizowa─ç w kolejnych tygodniach.

***

19.02

Kij├│w ostatnio jest taki cichy. Ilu ludzi tak naprawd─Ö wyjecha┼éo? Setki czy tysi─ůce? Media odwr├│ci┼éy ju┼╝ od nas uwag─Ö (cho─ç wci─ů┼╝ widz─Ö zagranicznych dziennikarzy b┼é─ůkaj─ůcych si─Ö bez celu po ulicach). Bombardowania na wschodzie wydaj─ů si─Ö pozostawa─ç niezauwa┼╝one. Jednak mnie ÔÇô nas ÔÇô ogarnia przedziwny niepok├│j, kiedy czytamy kuriozalne narracje rosyjskich wiadomo┼Ťci, kierowane do r├│┼╝nych grup, maj─ůce na celu prze┼éamanie tego, co widzimy i co mo┼╝emy zrozumie─ç. Wci─ů┼╝ czekamy. Najbardziej znacz─ůcy jest teraz czas sp─Ödzany z przyjaci├│┼émi. ┼ü─ůczymy domy, siedzimy w salonach i ┼╝artujemy, staramy si─Ö by─ç g┼éo┼Ťniejsi od zimnej pustki, kt├│ra wyziera z ka┼╝dego k─ůta.

***

20.02

Ukraina: Nie chcemy tej wojny, co to za nonsens, jeste┼Ť z nami albo spadaj.
*wiesza flagi wsz─Ödzie*

USA: Nie chcemy tej wojny, ┼╝eby nie by┼éo.
*wysy┼éa elitarne odzia┼éy do Polski, ┼╝eby zapobiec wej┼Ťciu Ukrainy do UE je┼╝eli/kiedy uderzy pierwsza rakieta*

Niemcy: Biznes to biznes, nadal mamy uraz po drugiej wojnie, nazwijmy to ÔÇ×kryzysemÔÇŁ i wr├│cimy do wymy┼Ťlnych protest├│w klimatycznych.
*czeka na Spargelzeit*

Rosja: *gaslajtuje wszystkich, ┼é─ůcznie z sam─ů sob─ů*

Gruzja: *planuje kolejne techno w Kijowie jako wyraz wsparcia*

ja: *rozwa┼╝am microdosing*

***

21.02

Chodz─Ö na spacery nad rzek─ů, jak tamtego poranka w Szanghaju, i wtedy co┼Ť si─Ö wydarza ÔÇô ostatnio znalaz┼éam koci─Öta.

***

22.02

Notatka z ksi─ů┼╝ki, po rosyjsku.

***

24.02

5:00

Obudzi┼é mnie odg┼éos eksplozji. Nie wiem, co robi─ç. Strasznie si─Ö trz─Ös─Ö; trudno mi to pisa─ç.

10:13

Je┼╝eli wci─ů┼╝ jaki┼Ť lewak albo ktokolwiek uwa┼╝a, ┼╝e rosyjskie zagro┼╝enie dla demokracji jest neoliberalnym wymys┼éem; albo ktokolwiek kto wci─ů┼╝ w bia┼éym fartuchu wydaje opinie o ameryka┼äskim imperializmie, nacjonalizmie, itd. ÔÇô

Prosz─Ö, przesta┼äcie mnie obserwowa─ç i nigdy ju┼╝ nie odzywajcie si─Ö do mnie.

***

Wiadomo┼Ť─ç:

ÔÇô Dbaj o siebie, fasolko <3

ÔÇô I ty te┼╝

Wa┼╝na wiadomo┼Ť─ç do wszystkich w granicach Ukrainy. Z mojego schronu do waszego <3 <3

***

Zdj─Öcia ze schronu.

Na koniec tego bardzo d┼éugiego i rozdzieraj─ůcego dnia pisz─Ö w schronie (w piwnicy), wspierana przez koniak, czyj─ů┼Ť urocz─ů walizk─Ö ÔÇ×na wszelki wypadekÔÇŁ i, przede wszystkim, koty:

#ukraina <3 <3 na ksi─Ö┼╝yc i z powrotem

***

25.02

5:15

W tej chwili Ukraina walczy SAMA przeciwko ogromnemu, imperialistycznemu i faszystowskiemu drapie┼╝nemu pa┼ästwu, to znaczy Rosji. Dziesi─ůtki Ukrai┼äc├│w zosta┼éo zabitych w ci─ůgu ostatnich 24 godzin; przysz┼éo┼Ť─ç jest nieznana (a ja wci─ů┼╝ jestem w schronie). Rz─ůdy Unii Europejskiej, Wielkiej Brytanii, Stan├│w Zjednoczonych nie robi─ů wystarczaj─ůco i prawdopodobnie nie zajm─ů stanowiska, tak samo jak nie zaj─Ö┼éy stanowiska w sprawie Krymu i Wschodniej Ukrainy, pomimo tego ┼╝e Ukraina walczy┼éa o warto┼Ťci demokratyczne, dok┼éadnie te, kt├│re znajduj─ů si─Ö w samym rdzeniu projektu ludzko┼Ťci. Nie m├│wi─Ö nic nowego. Powtarzam tylko: kiedy Rosja z pe┼én─ů si┼é─ů uderza, by zniszczy─ç Ukrain─Ö jako niepodleg┼ée pa┼ästwo, ┼Ťwiat przygl─ůda si─Ö niezdecydowany.

8:56

Jestem wyczerpana i bardzo si─Ö boj─Ö.

***

<nast─Öpny post, zdj─Öcie ┼Ťpiwora>

30 godzin bez snu. Tak wygl─ůda moje ┼é├│┼╝ko, przyzwyczajam si─Ö do odg┼éos├│w eksplozji.

13:45

Screen z wiadomo┼Ťci:

ÔÇô Nigdy nie wybacz─Ö wyspy ┼╝mij. Tak jak i niczego innego.

***

26.02.2022, dzień 3

Dzi─Ökuj─Ö wszystkim spoza Ukrainy, kt├│rzy wyszli na protesty, s─ů g┼éo┼Ťno na wszystkich platformach, kt├│rzy po┼Ťwi─Öcili czas, ┼╝eby zrozumie─ç, ┼╝e to co teraz robi Rosja, to ─çwiczenia z imperializmu i zbrodnia wojenna przeciw ludzko┼Ťci. Szczeg├│lnie dzi─Ökuj─Ö tym, kt├│rzy w ko┼äcu wzi─Öli na siebie odpowiedzialno┼Ť─ç i powiedzieli swoim rz─ůdom, ┼╝e nie potrzebuj─ů rosyjskiego gazu za cen─Ö naszego ┼╝ycia, Gruzinom, kt├│rzy wzi─Öli odpowiedzialno┼Ť─ç i powiedzieli swojemu rz─ůdowi, ┼╝e nie potrzebuj─ů takiego rz─ůdu, kt├│ry nie wspiera Ukrainy (tak jak my wspierali┼Ťmy was, kiedy Rosja zacz─Ö┼éa wojn─Ö w Gruzji w 2008 roku). Wszystkim, kt├│rzy naciskaj─ů na swoje rz─ůdy, ┼╝eby ZAREAGOWA┼üY, odcinaj─ůc Rosj─Ö od SWIFT, chroni─ůc nasze niebo, wysy┼éaj─ůc nam wojsko i pomoc humanitarn─ů.

Dzi─Ökuj─Ö osobom publicznym i influencerom, kt├│rzy aktywnie i wielokrotnie wyra┼╝aj─ů swoje poparcie dla Ukrainy ÔÇô dla ludzi i niepodleg┼éego pa┼ästwa. Wasze g┼éosy s─ů wa┼╝ne. Prosz─Ö, pokrywajcie ┼╝├│┼étym i niebieskim wasze wirtualne i publiczne przestrzenie. Specjalne podzi─Ökowania dla papie┼╝a Franciszka (pierwszy raz w historii osobi┼Ťcie poszed┼é do rosyjskiej ambasady powiedzie─ç Rosjanom, ┼╝e pope┼éniaj─ů zbrodni─Ö); dla Davida Lyncha (<3); dla Borisa Johnsona (kt├│ry powiedzia┼é Cđ╗đ░đ▓đ░ đúđ║ĐÇđ░ĐŚđŻĐľ na ┼╝ywo); dla anonimowych haker├│w atakuj─ůcych Kremlowskie strony; dla PornHuba transmituj─ůcego ┼╝├│┼éty i niebieski rosyjskim u┼╝ytkownikom zamiast kutas├│w i wagin.

Nawet Marina Abramovich po┼Ťwi─Öci┼éa czas, ┼╝eby nagra─ç wiadomo┼Ť─ç wsparcia, ty te┼╝ powinn*┼Ť co┼Ť zrobi─ç. <3

Wa┼╝ne, ┼╝eby pami─Öta─ç:

┼╗├│┼éty-i-niebieski to nie s─ů symbole nacjonalizmu! Od 2013-14 zosta┼éy przej─Öte jako symbole protestu przeciwko nadu┼╝ywaniu w┼éadzy i w walce o prawa cz┼éowieka.

Od 22.02.2022 to symbol antyimperializmu i antykolonializmu, symbol sprzeciwu wobec zbrodni wojennych, wobec militarnej inwazji na niepodleg┼ée pa┼ästwo. To symbol solidarno┼Ťci z lud┼║mi Ukrainy, kt├│rzy walcz─ů dzi┼Ť przede wszystkim SAMI.

Zapewnijcie im widoczno┼Ť─ç. Dzi─Ökuj─Ö za solidarno┼Ť─ç.

***

Mam w sobie teraz ogrom gniewu: za ka┼╝de jedno odebrane ┼╝ycie ÔÇô a by┼éy ich setki w ci─ůgu kilku ostatnich dni i ponad pi─Ötna┼Ťcie tysi─Öcy od 2014 roku. Gniewu za zrujnowanie naszych dom├│w i naszej infrastruktury; naszych ┼╝y─ç i plan├│w zawodowych na nast─Öpne miesi─ůce i lata. Ta wojna zrujnuje nasz─ů ziemi─Ö i gospodark─Ö na bardzo d┼éugi czas, a odczuj─ů to przede wszystkim zwykli ludzie, tacy jak moja rodzina i wiele innych robotniczych rodzin.

***

Ciekawostka:
Wczoraj Minister Obrony w telewizji poprosi┼é ludzi o przygotowywanie koktajli Mo┼éotowa. To ironiczne ÔÇô w 2013-14 ci sami ludzie u┼╝ywali koktajli Mo┼éotowa przeciwko Ministrowi Obrony. Logika jest prosta: ka┼╝dego, kto nadu┼╝ywa w┼éadzy i wyst─Öpuje przeciwko prawom cz┼éowieka, spotka w ko┼äcu koktajl Mo┼éotowa.

To jest Majdan 2.0. Dzi─Ökuj─Ö za wasz udzia┼é.

***

27.02.2022, dzień 4

Moi przyjaciele, kt├│rzy prowadz─ů klub techno, do┼é─ůczaj─ů teraz do obrony terytorialnej i wysy┼éaj─ů mi zdj─Öcia z ka┼éasznikowami. Kiedy sko┼äczy si─Ö wojna, b─Ödzie ogromny rave, obiecuj─Ö. Ale teraz ÔÇô #standwithukraine

***

Nad dzielnic─ů rozbrzmiewaj─ů syreny, a poniewa┼╝ w naszym budynku nie ma piwnicy, z rodzin─ů weszli┼Ťmy do do┼éu do naprawy aut.

Je┼╝eli Rosja prze┼╝yje t─Ö wojn─Ö, to wszystkie jej nast─Öpne biennale weneckie i wystawy w gara┼╝ach maj─ů by─ç o tych piwnicach, okopach i do┼éach. Olaf Szolc powiedzia┼é, ┼╝e Rosja pozbawi┼éa Niemcy historycznej winy. W prostych s┼éowach to znaczy ÔÇ×koniec epoki dziadkowie-walczyliÔÇŁ.

***

  • Spa┼éam dobre 7 godzin;
  • Dostarczy┼éam materia┼éy na Mo┼éotowy i pomoc medyczn─ů obronie terytorialnej;
  • Przesadzi┼éam ro┼Ťlin─Ö do wi─Ökszej doniczki;
  • ┼Üci─ůgn─Ö┼éam ksi─ů┼╝k─Ö wys┼éan─ů przez Merve;
  • Po raz pierwszy w tych dniach: zjad┼éam czekolad─Ö, zwyczajnie rozmawia┼éam przez telefon o kotach i ksi─ů┼╝kach; mia┼éam zooma, w czasie kt├│rego us┼éysza┼éam s┼éowa ÔÇ×zakresÔÇŁ oraz ÔÇ×timelineÔÇŁ, jak z s─ůsiedniego uniwersum.

Zdzwonka by┼éa powi─ůzana z wojn─ů i musia┼éam nagle j─ů przerwa─ç, kiedy zawy┼éy syreny, i uciec do okop├│w obok domu.

***

28.02.2022, dzień 5

*mia┼éam zwidy syren i samolot├│w wojennych*

*spałam pół-ubrana*

*o 5 rano miałam atak paniki*

Bezu┼╝yteczna i zdemoralizowana ca┼éy dzie┼ä.
Ale!

Nie jestem bezradna, wybieram nie by─ç uchod┼║czyni─ů (jeszcze). Jestem z moj─ů rodzin─ů w naszym jedynym domu i chc─Ö by─ç, tu, kiedy Rosjanie run─ů.

***

1.03.2022

S─ů ludzie, kt├│rzy utkn─Öli na granicy ÔÇô r├│┼╝nych kolor├│w sk├│ry i r├│┼╝nych p┼éci. Wszyscy musz─ů czeka─ç d┼éugie godziny w te zimne zimowe noce. Rozwija si─Ö ogromna wsp├│┼épraca mi─Ödzy lud┼║mi i ambasadami, ┼╝eby rozwi─ůza─ç t─Ö sytuacj─Ö. Tak jeszcze nie by┼éo i dlatego zajmuje to czas.

W mi─Ödzyczasie pami─Ötajcie, ┼╝e miliony ludzi nie mog─ů uciec. Mo┼╝e by─ç tak, ┼╝e starsi cz┼éonkowie ich rodzin nie mog─ů by─ç przetransportowani (tak jak w moim przypadku); albo nie maj─ů ┼Ťrodk├│w do ewakuacji i koordynacji, powody s─ů najr├│┼╝niejsze i najcz─Ö┼Ťciej nie jest to sprawa wyboru. Milion├│w zwyk┼éych ludzi nie zobaczycie w mediach ÔÇô tak zwyczajnych, ┼╝e nigdy nie b─Öd─ů w wiadomo┼Ťciach. Zadbajcie, ┼╝eby i o nich pami─Öta─ç, kiedy sytuacja staje si─Ö coraz bardziej niebezpieczna.

I wspierajcie tych i te, kt├│rzy i kt├│re zosta┼éy, ┼╝eby broni─ç Ukrainy, ┼╝eby inni mogli mieszka─ç w swoich domach.

Dzi─Ökuj─Ö.

***

02.03.2022

To by┼é najgorszy tydzie┼ä mojego ┼╝ycia.*

*jak dot─ůd.

M├│j umys┼é wytwarza kilometry tekstu, ale nie jestem ju┼╝ w stanie pisa─ç.

***

03.03.2022, dzień 8

Nie b─Öd─Ö publikowa┼éa zdj─Ö─ç zabitych dzieci i ich rodzin. ÔÇ×┼üami─ůce serceÔÇŁ to nie jest s┼éowo, kt├│rego mo┼╝na tutaj u┼╝y─ç. To niewys┼éowione, niemo┼╝liwe do przedstawienia, to pod┼éo┼Ť─ç. Nie b─Öd─Ö publikowa─ç tych zdj─Ö─ç, poniewa┼╝ nie uwa┼╝am, ┼╝e dalsze traumatyzowanie ludzi pomaga, poza tym w tym momencie wiele os├│b mo┼╝e po prostu pomija─ç te obrazy, ┼╝eby unika─ç uczucia bezradno┼Ťci wobec takiego z┼éa. W porz─ůdku.

Pogl─ůd, ┼╝e Putin jest g┼é├│wnym z┼éem, jest wygodny dla wielu. Ale kto wystrzeliwuje rakiety, kt├│re niszcz─ů nasze miasta i zabijaj─ů ┼╝o┼énierzy? Kto pisze tony wiadomo┼Ťci propagandowych? Kto je publikuje? Kim s─ů ci ludzie od dekad uczestnicz─ůcy w tej ogromnej maszynie przemocy? Kto przeinacza prawd─Ö? Kto odwraca wzrok? Kim s─ů ci, kt├│rzy pope┼éniaj─ů te powolne i te szybkie zbrodnie? Zwykli ludzie. Prosz─Ö, nie odbierajcie im sprawczo┼Ťci, znajduj─ůc usprawiedliwienia dla ich wsp├│┼éudzia┼éu. Banalno┼Ť─ç z┼éa. M├│wi─ů, ┼╝e ju┼╝ za p├│┼║no, by czyta─ç Hann─Ö Arendt.

Cz─Ö┼Ť─ç mojej rodziny jest rosyjska, rosyjska literatura jest moj─ů pierwsz─ů wielk─ů pasj─ů. Znam t─Ö kultur─Ö od podszewki. ┼╗y┼éam te┼╝ w Rosji i by┼éam (i wci─ů┼╝ jestem!) przera┼╝ona kolejnymi warstwami imperialnego my┼Ťlenia g┼é─Öboko zakorzenionego we wszystkich aspektach codziennego ┼╝ycia, a jeszcze bardziej ÔÇô na poziomie wytwarzania kultury. Och, jak si─Ö irytowali, kiedy wskazywa┼éam, jak powielaj─ů logik─Ö kolonialn─ů. Przez lata m├│wiono mi, ┼╝e przesadzam. Ta wojna jest cz─Ö┼Ťci─ů tej logiki. Teraz milcz─ů i znajduj─ů wym├│wki. To zbyt proste, chowa─ç w┼éasn─ů polityczn─ů ignorancj─Ö za abstrakcyjn─ů i zinternalizowan─ů figur─ů autorytaryzmu (kiedy inni znajduj─ů si┼é─Ö by stawia─ç op├│r).

Teraz, razem z innymi, domagam si─Ö bojkotu rosyjskich tw├│rc├│w, je┼╝eli nie s─ů zdolni do rekonfiguracji swoich program├│w w de-kolonialnej perspektywie. Imperium rosyjskie dokonywa┼éo (i wci─ů┼╝ dokonuje) humanitarnej, ekologicznej i politycznej przemocy, represjonuj─ůc tych, kt├│rzy si─Ö temu sprzeciwiaj─ů. Zwracam si─Ö jako przyjaci├│┼éka: jak mo┼╝ecie m├│wi─ç o Antropocenie, kiedy wasze pa┼ästwo atakuje Czarnobyl? Nie trzeba wspomina─ç, ┼╝e rosyjska produkcja kulturowa ÔÇô ich projekt nowoczesno┼Ťci ÔÇô zbudowany jest na tym, co zosta┼éo brutalnie wydarte sk─ůdin─ůd. Rosyjska kultura powinna pod─ů┼╝y─ç drog─ů Niemiec po drugiej wojnie ┼Ťwiatowej ÔÇô powinni wykorzeni─ç swoje w┼éasne imperialistyczne g├│wno, inaczej b─Ödzie tylko wi─Öcej krwi.

Bojkotujcie rosyjsk─ů kultur─Ö i oddajcie g┼éos dekolonialnym badaczkom, pisarkom, artystkom, oddajcie g┼éos marginalizowanym populacjom.

***

Screen z tweeta Anny Engelhardt:

ÔÇ×Przeciwko PutinowiÔÇŁ w Rosji nie sprawia, ┼╝e kto┼Ť jest ÔÇ×przeciwko rosyjskiemu kolonializmowiÔÇŁ. Kolonialne postawy w┼Ťr├│d rosyjskiej opozycji mieszcz─ů si─Ö na spektrum od rzadszego, nacjonalistycznego poparcia dla inwazji do bardziej powszechnego stanowiska, ┼╝e sytuacja jest ÔÇ×skomplikowanaÔÇŁ i zaprzeczania temu, ┼╝e wojna zacz─Ö┼éa si─Ö w 2014 roku.

***

Screen z tweeta Saszy Szestakowej:

Mo┼╝na doda─ç: teraz rosyjskie muzea pa┼ästwowe zwalniaj─ů pracownik├│w, kt├│rzy wypowiadali si─Ö przeciwko wojnie, kiedy inne zbieraj─ů ÔÇ×pomoc humanitarn─ůÔÇŁ dla ÔÇ×przymusowo przesiedlonychÔÇŁ z ÔÇ×DNRÔÇŁ i ÔÇ×LNRÔÇŁ. Wszystkie te muzea mog─ů i┼Ť─ç si─Ö jeba─ç.

Screen z tweeta Anny Engelhardt:

Jako Rosjanka gwarantuj─Ö wam, ┼╝e ci, kt├│rzy teraz masowo skar┼╝─ů si─Ö w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych na bycie dyskryminowanymi obywatelami Rosji, jebali politycznie w Ukrain─Ö przed eskalacj─ů. I, jako rosyjska badaczka dekolonizacji, najprawdopodobniej mam na to screeny.

***

04.03.2022, dzień 9

Chcia┼éabym mie─ç lepsze wiadomo┼Ťci, ale wci─ů┼╝ jestem tu, jestem ┼Ťwiadkiem. Nie pr├│bowa┼éam jeszcze ucieka─ç. Poza oczywistym niebezpiecze┼ästwem i problemami logistycznymi, ucieczka oznacza┼éaby po┼╝egnanie z rodzin─ů, prawdopodobnie na zawsze.

W mi─Ödzyczasie miasto pustoszeje, ludzie staraj─ů si─Ö ucieka─ç przed wojn─ů. Wsz─Ödzie posterunki, bloki betonu, worki z piaskiem ÔÇô mo┼╝ecie je zobaczy─ç po prawej stronie zdj─Öcia. Wielu nakleja znak ÔÇ×DzieciÔÇŁ na samochodach, poniewa┼╝ wcze┼Ťniej w tym tygodniu kilka rodzin zosta┼éo zastrzelonych na drodze, razem z dzie─çmi.

***

Teraz, kiedy odbywa si─Ö ÔÇ×progresywnaÔÇŁ debata o demilitaryzacji ┼Ťwiata, odpowiadam tym, kt├│rzy wysuwaj─ů swoje w─ůtpliwo┼Ťci: Demilitaryzacja powinna odby─ç si─Ö zanim zostan─Ö zamordowana przez rosyjski faszyzm czy p├│┼║niej?

Je┼╝eli wprowadzone zosta┼éyby odpowiednie sankcje w latach 2014-16 ÔÇô ta wojna mog┼éaby nie mie─ç miejsca. Gdyby nie by┼éo interes├│wÔÇŽ gdyby nie by┼éo Nord Stream├│w w zamian za tolerowanie rosyjskiej neofaszystowskiej kampanii. M├│wili ÔÇ×nigdy wi─ÖcejÔÇŁ i gdzie teraz s─ů?

Ukraina odda┼éa bro┼ä atomow─ů w 1994, ┼╝eby zadba─ç o swoje bezpiecze┼ästwo. Dwa pa┼ästwa, kt├│re podpisa┼éy Memorandum Budapeszta┼äskie, atakuje teraz Ukrain─Ö. Pozosta┼ée przygl─ůdaj─ů si─Ö. NATO nadal nie zamkn─Ö┼éo nieba. Pozostawiacie nas samymi sobie w czasie rzeczywistym.

***

Screen z wiadomo┼Ťci:

W wypadku wybuchu:

  • le┼╝ na ziemi i przykryj g┼éow─Ö r─Ökami
  • wykorzystuj dost─Öpne kryj├│wki
  • nie ┼Ťpiesz si─Ö z opuszczaniem kryj├│wki
  • pomagaj rannym
  • nie wchod┼║ do uderzonych budynk├│w

***

Drugi screen, z urwanej wiadomo┼Ťci:

ÔÇŽprzeciwie┼ästwo nie narod├│w albo lud├│w, a ┼Ťwiata faszyzmu, kolonializmu i szowinizmu i ┼Ťwiata demokracji i r├│┼╝norodno┼Ťci. Dlatego obowi─ůzkowo trzeba zwyci─Ö┼╝y─ç. Nie wam, a nam wszystkim. I tak si─Ö dzieje, ┼╝e wy tam sami i ca┼éy ┼Ťwiat patrzy na was. To okropne, tak nie powinno by─ç. A jeszcze gorzej, jeszcze okropniej, ┼╝e wielu Rosjan tak oboj─Ötnie reaguje na wojn─Ö, martwi─ůc si─Ö tylko o siebie i o to, jak wp┼éyn─ů na nich sankcje. Czuj─Ö si─Ö jak w podr─Öczniku historii Niemiec. Rozumienie, jak dzia┼éa spo┼éecze┼ästwo faszystowskie, szybko zmienia si─Ö z teorii w rzeczywisto┼Ť─ç. Dlaczego konieczne by┼éo, ┼╝eby zdarzy┼éa si─Ö wojna abyÔÇŽ

***

Moja rutyna teraz wygl─ůda tak: jednego dnia panikuj─Ö, drugiego regeneruj─Ö si─Ö, nast─Öpnego czuj─Ö si─Ö coraz bardziej ┼╝ywa (wczoraj robi┼éam pompki, czuj─ůc si─Ö jak bohaterka filmu, kt├│ra siedzi w wi─Özieniu 20 lat bez powodu). Poniewa┼╝ dzisiaj by┼é dzie┼ä paniki, rozmawia┼éam z S., kt├│ra zasugerowa┼éa mi, abym przyjecha┼éa do niej. ┼╗eby to zrobi─ç, musia┼éabym przejecha─ç autostopem 700 kilometr├│w i przej┼Ť─ç przez setki posterunk├│w. Pada ┼Ťnieg. Nie by┼éabym bezpieczniejsza, niedaleko miejsca S. te┼╝ s─ů rosyjskie wojska, ale przynajmniej ma butelk─Ö wina, cztery butelki w├│dki i r├│wnie┼╝ dba o zdrowie psychiczne. Ale to mi┼éa fantazja.

***

05.03.2022, dzień 10

Wr├│ci┼éa zima, koty poluj─ů na myszy. Wed┼éug Bellingcat Ruskim brakuje zasob├│w, co nie oznacza ko┼äca wojny, ale mamy ÔÇ×cichyÔÇŁ czas do niedzieli.

Dzisiaj jest sobota ÔÇô ogrom czasu! ÔÇô planuj─Ö ca┼éy dzie┼ä chodzi─ç w pi┼╝amie.

***

Dziesi─Ö─ç dni, a wydaje si─Ö, ┼╝e dziesi─Ö─ç lat. Wyda┼éam z siebie przez ten czas gniewu za ca┼ée ┼╝ycie. Nie chc─Ö wi─Öcej. Stopniowo zdaj─Ö sobie spraw─Ö, ┼╝e ┼╝ycie sprzed wojny sko┼äczy┼éo si─Ö. Nawet je┼╝eli nie jestem uchod┼║czyni─ů (jeszcze) i wci─ů┼╝ mam troch─Ö nadziei, ┼╝e Ukraina pozostanie w jaki┼Ť spos├│b nienaruszona ÔÇô wszystko jest i b─Ödzie od teraz inne i musz─Ö nauczy─ç si─Ö pozwala─ç rzeczom odej┼Ť─ç. Nie zgadzam si─Ö jeszcze z tym wnioskiem, ale je┼╝eli moja niedawna agresja oznacza┼éa bezmierny b├│l, g┼é─Öboki smutek, jaki wst─ůpi┼é we mnie teraz, jest znakiem nadchodz─ůcej akceptacji.

***

06.03.2022, dzień 11

Ostatnio za ka┼╝dym razem, kiedy otwieram media spo┼éeczno┼Ťciowe, czuj─Ö si─Ö bardziej i bardziej wyizolowana. Wydaje si─Ö, jakby wszyscy odeszli. Posz┼éam na d┼éugi spacer (po raz pierwszy!) dla zdrowia psychicznego. Miasto jest fortec─ů, na ulicy zobaczy┼éam, ┼╝e nie jestem sama. Park miejski by┼é pe┼éen ludzi, kt├│rzy wyszli na niedzieln─ů przechadzk─Ö. By┼éa kawa i ciastka (fabryka cukierk├│w nieopodal naklei┼éa znak, ┼╝e funkcjonuj─ů jako schron bombowy). Wszystko zdawa┼éo si─Ö m├│wi─ç: ÔÇ×ruscy, mamy ┼╝ycie, wi─Öc sko┼äczcie j─Öcze─ç i robi─ç z siebie ofiary, zdenazyfikujcie si─Ö sami i dajcie nam spok├│jÔÇŁ.

To nie znaczy, ┼╝e jest normalnie, nie. Inne miasta s─ů prawie usuni─Öte, obl─Ö┼╝one, odci─Öte. Rosjanie stale atakuj─ů cywil├│w i krytyczn─ů infrastruktur─Ö. ┼Ümierci liczymy w tysi─ůcach. Miliony nie mog─ů wyjecha─ç. A g┼é├│wnym zagro┼╝eniem jest rosyjski faszyzm.

***

7.03.2022, dzień 12

Ostatni─ů rzecz─ů, kt├│r─ů przeczyta┼éam przed snem wczoraj, by┼é post znajomej. Napisa┼éa: ÔÇ×Jestem w szpitalu. Jest pe┼éen ludzi, cia┼é, kawa┼ék├│w ludzi i kawa┼ék├│w rodzin. Jest zrozpaczona matka rodziny ÔÇô jej m─ů┼╝ i obydwoje dzieci zosta┼éy zabite. M├│j ojciec mia┼é atak sercaÔÇŁ. Inna znajoma widzia┼éa akt zab├│jstwa ÔÇô w czasie ewakuacji z Irpienia, napisa┼éa: ÔÇ×nagle wszystko wylecia┼éo w powietrze ÔÇô ca┼éa rodzina ÔÇô wylecieli wysoko, wy┼╝ej ni┼╝ ko┼Ťci├│┼é, a potem spadli na ziemi─ÖÔÇŁ.

Czytam wi─Öcej i wi─Öcej wiadomo┼Ťci od ludzi, kt├│rych znam, od moich s─ůsiad├│w. Ich znajomy, instruktor jogi, zabity; ich znajomi wolontariusze, dostarczaj─ůcy jedzenie tym, kt├│rzy nie mog─ů uciec ÔÇô zabici; inna znajoma, Iryna, lekarka ÔÇô zabita. My┼Ťl─Ö o nich i nie mog─Ö spa─ç ÔÇô wszyscy mieli 20-30 lat ÔÇô mieli ┼╝ycia.

  1. pisze do mnie: ÔÇ×Musisz teraz zamkn─ů─ç swoje serce. Wr├│cimy do tego p├│┼║niej. Wiem, ┼╝e to brzmi okropnie. Ale teraz musimy przetrwa─çÔÇŁ.
  2. pisze w swoim dzienniku: ÔÇ×to wygl─ůda jak czystka etnicznaÔÇŁ.

To, co prowokuje mnie najmocniej w tych dniach, to przede wszystkim cisza moich wsp├│┼épracownik├│w ze ┼Ťwiata sztuki i z akademii. S┼éysz─Ö, ÔÇ×och, to taki skomplikowany tematÔÇŁ, w ich ciszy. Wygoda niezajmowania stanowiska. Wygoda my┼Ťlenia o Rosjanach jako pasywnych ofiarach re┼╝imu, kt├│re nale┼╝y wspiera─ç w r├│wnym stopniu. Ca┼ékowita ┼Ťlepota na wszystkie dowody faszyzmu, kt├│re odkrywa┼éy si─Ö w Rosji przez ostatnie dwadzie┼Ťcia lat, zwielokrotnione przez pot─Ö┼╝ne dziedzictwo imperializmu i kolonializmu.

Tylko jedna osoba z Rosji spo┼Ťr├│d tych, kt├│re spotka┼éam, kiedy tam mieszka┼éam, odezwa┼éa si─Ö. Powiedzia┼é, ┼╝e jest przera┼╝ony. ÔÇ×Kto┼Ť nam to robiÔÇŁ. Kiedy powiedzia┼éam nie, to nie jest kto┼Ť, to jest wasz kraj, wasze g┼éosy, wasi ludzie, wasze podatki, kt├│re p┼éac─ů za czo┼égi na ukrai┼äskich granicach. Powiedzia┼é ÔÇ×nie ma dowodu na obecno┼Ť─ç rosyjskiej armii na ukrai┼äskiej granicyÔÇŁ. Wi─Öc co ci─Ö przera┼╝a? ÔÇô zapyta┼éam. ÔÇ×Przera┼╝a mnie katastrofa gospodarcza, moje ┼╝ycie nie b─Ödzie takie samo jak wczorajÔÇŁ.

Je┼╝eli na tej samej skali stawiasz ludzi, kt├│rzy trac─ů teraz ┼╝ycia i b─Öd─ů musieli ┼╝y─ç z traum─ů wojenn─ů do ko┼äca swoich dni, i tych, kt├│rzy martwi─ů si─Ö, jak zap┼éac─ů za swoje latte ÔÇô skutecznie dehumanizujesz Ukrai┼äc├│w.

Moja obserwacja jest taka, ┼╝e ci w Rosji, kt├│rzy sprzeciwiali si─Ö re┼╝imowi w ostatnich latach ÔÇô nie skar┼╝─ů si─Ö teraz na dyskryminacj─Ö. Szukali dr├│g oporu wcze┼Ťniej i szukaj─ů ich teraz. M├│wi─ů, ┼╝e te sankcje powinny by─ç wprowadzone wcze┼Ťniej; pisz─ů o rosyjskich kolonialnych zbrodniach; samoorganizuj─ů si─Ö; publikuj─ů anonimowo; wskazuj─ů na masow─ů kampani─Ö dehumanizacji w telewizji i innych narz─Ödziach propagandy, przygotowuj─ůcych ┼╝yzny grunt pod obecn─ů eliminacj─Ö Ukrai┼äc├│w ÔÇô i m├│wi─ů, ┼╝e to ich wina, bo nie sprzeciwiali si─Ö wtedy re┼╝imowi.

Ci, kt├│rzy teraz si─Ö skar┼╝ycie, s┼éuchajcie, m├│wienie ÔÇ×nie ja wybiera┼éem PutinaÔÇŁ teraz, kiedy tracicie dost─Öp do IKEI, nie robi z was opozycji. Znaczy tylko, ┼╝e wasze poczucie godno┼Ťci zredukowane jest do taniego szwedzkiego krzes┼éa.

Wsp├│┼épracownicy z ca┼éego ┼Ťwiata, zdob─ůd┼║cie si─Ö na ten ma┼éy, dekolonialny wysi┼éek, kiedy dzielicie si─Ö swoj─ů platform─ů. Banalno┼Ť─ç z┼éa: cz─Ö┼Ť─ç druga b─Ödzie opas┼éym tomem.

Poczt├│wka: Rosyjski sportowiec z ÔÇ×ZÔÇŁ na piersi, pokazuj─ůcy swoje poparcie dla tej faszystowskiej rosyjskiej kampanii.

Screeny z wiadomo┼Ťci:

J: wszystko u was w porz─ůdku? jest nadal jedzenie/woda w Kijowie?

L: tak, jest ok. wielu ludziom nie jest. rodzice mojej znajomej V. byli w piwnicy bez jedzenia oko┼éo tydzie┼ä. ich dom te┼╝ sp┼éon─ů┼é wczoraj. obszar obok Kijowa, otoczony przez Czeczen├│w.
rodzina mojej innej znajomej, po┼éowa z nich zosta┼éa zabita w Buczy wczoraj, ┼é─ůcznie z dw├│jk─ů dzieci, w ich domach
Bucza to przedmie┼Ťcie Kijowa
ludzie s─ů zabijani na progu swoich dom├│w
to jest prawdziwy holokaust i ludzie po prostu patrz─ů
sta┼éam si─Ö bardzo cyniczna i przybita
dosta┼éam wiadomo┼Ť─ç od znajomej osoby o 1 w nocy, ┼╝e w ci─ůgu 24h spr├│buj─ů zablokowa─ç Kij├│w
zabijaj─ů wszystkich, pras─Ö, medyk├│w, ludzi i dzieci czekaj─ůcych na autobus do ewakuacji, itd
zosta┼éa jedna droga wyjazdowa z Kijowa
to nie wygl─ůda dobrze
to wygl─ůda jak czystka etniczna
odmawiaj─ů korytarzy humanitarnych do ewakuacji

J: widziałam

L: daj─ů zielone ┼Ťwiat┼éo, a potem zabijaj─ů ludzi, kiedy ci pr├│buj─ů uciec

J: widzia┼éam naprawd─Ö okropne zdj─Öcia zastrzelonej uciekaj─ůcej rodziny

***

08.03.2022, dzień 13

Uda┼éo mi si─Ö zdoby─ç kwiaty, jest 8 marca. Kwiaciarnie s─ů otwarte. Wol─Ö tulipany, ale za tulipany mo┼╝na p┼éaci─ç tylko got├│wk─ů. Got├│wki jest ma┼éo, bankomaty nie dzia┼éaj─ů, ale karty tak, wi─Öc posz┼éam do supermarketu, gdzie znalaz┼éam hiacynty. Produkt├│w higienicznych dla kobiet nie ma nigdzie.

Ju┼╝ od kilku dni w naszej okolicy jest cicho. Nie ma syren. Nie ma paniki. Pami─Ötam, co S. powiedzia┼éa mi kiedy┼Ť: ÔÇ×To wa┼╝ne, ┼╝eby jasno oznacza─ç daty i zauwa┼╝a─ç, co si─Ö zmienia. Rozwa┼╝a─ç, analizowa─ç, strukturyzowa─ç przep┼éywÔÇŁ. To jedyne co robi─Ö teraz.

Teraz nasze ┼╝ycia ÔÇô wszystkie ÔÇô s─ů zredukowane do wojny poprzez ÔÇ×g┼é─Öboko cybernetyczne wydarzenie kontroli i komunikacjiÔÇŁ (S.). Wczoraj usiedli┼Ťmy z tat─ů wymieni─ç si─Ö tym, co wiemy. To jest nowa rutyna, poniewa┼╝ mamy r├│┼╝ne ┼║r├│d┼éa informacji, poprzez kt├│re podobne l─Öki rozbijane s─ů w r├│┼╝ny spos├│b. Powiedzia┼éam, ┼╝e Bellingcat udost─Öpni┼é prawdopodobnie autentyczn─ů informacj─Ö FSB, zgodnie z kt├│r─ů w lecie b─Ödzie g┼é├│d. Ukraina jest najwi─Ökszym eksporterem zbo┼╝a, a przecie┼╝ nie b─Ödzie zbo┼╝a.

ÔÇô Nie wierz─Ö, ┼╝e g┼é├│d jest zn├│w mo┼╝liwy ÔÇô powiedzia┼é tata.

ÔÇô Uwierzy┼éby┼Ť kiedykolwiek, ┼╝e faszyzm b─Ödzie mo┼╝liwy jeszcze raz?

ÔÇô Nie.

ÔÇô A widzisz.

Zgodzili┼Ťmy si─Ö, ┼╝e trzeba zwi─Ökszy─ç zapasy m─ůki. Powiedzia┼éam, ┼╝e musz─Ö sprawdzi─ç w internecie, jak j─ů przechowywa─ç.

***

Czy rozwa┼╝a┼éam wyjazd? Tak. Jednak teraz interesuje mnie przede wszystkim, jak natura tych rozwa┼╝a┼ä przesz┼éa ca┼ée spektrum. Kilka dni temu by┼éam w panice, ba┼éam si─Ö izolacji i przemocy. Patrz─ůc na dowody, nie ma zbrodni, przed kt├│r─ů Rosjanie si─Ö cofn─ů. Wspomina┼éam znajomych miesi─ůcami wi─Özionych, trzymanych w piwnicach, torturowanych w Donbasie za wyra┼╝anie jasnej postawy politycznej. M├│j strach by┼é fizyczny i bardzo realny. My┼Ťla┼éam o ewakuacji, a potem o moich rodzicach, kt├│rych nie chcia┼éam zostawia─ç za sob─ů, a potem przeklina┼éam Rosjan za postawienie mnie w sytuacji, w kt├│rej musz─Ö wybiera─ç mi─Ödzy pozostaniem z rodzicami w zagro┼╝eniu, a zostaniem uchod┼║czyni─ů. P├│┼║niej da┼éam sobie jeszcze jeden dzie┼ä, ┼╝eby o tym pomy┼Ťle─ç, jeszcze jeden i jeszcze jeden.

A potem strach usta┼é. Ju┼╝ nie my┼Ťl─Ö, ┼╝e Rosja mo┼╝e wygra─ç t─Ö wojn─Ö. Ich armia jest wiosk─ů potiomkinowsk─ů, ich pa┼ästwo jest wiosk─ů potiomkinowsk─ů, sprzedaj─ů szklane paciorki w formie idei narodowej. To co jest jednak jak najbardziej prawdziwe, to konsekwencje.

Otrzyma┼éam wiadomo┼Ť─ç, ┼╝e jako freelancerka, kt├│ra straci┼éa doch├│d w konsekwencji wojny, mog─Ö otrzyma─ç jednorazowe wsparcie od rz─ůdu ÔÇô oko┼éo 200 dolar├│w. P├│┼║niej dowiedzia┼éam si─Ö, ┼╝e jednak nie przys┼éuguje mi to wsparcie ÔÇô m├│j urz─ůd skarbowy znajduje si─Ö w obszarze uwa┼╝anym za niezniszczony przez wojn─Ö.

P├│┼║niej by┼éy stypendysta programu Fullbrighta zapyta┼é, czy mam mo┼╝e mieszkanie wystawione na Airbnb, poniewa┼╝ ludzie z ca┼éego ┼Ťwiata rezerwuj─ů mieszkania w Ukrainie, ┼╝eby wspiera─ç ludzi. I powiedzia┼éam, ┼╝e nie posiadam nieruchomo┼Ťci ani nie czerpi─Ö dochodu w ten spos├│b. Zarabiam ucz─ůc, co jest teraz zupe┼énie niemo┼╝liwe. Kto teraz potrzebuje historii sztuki? (Czy ja teraz potrzebuj─Ö historii sztuki?).

Jak d┼éugo mog─Ö prze┼╝y─ç, b─Öd─ůc zupe┼énie zredukowana do wojny? Egzystencjalnie, ekonomicznie.

Bezsenno┼Ť─ç wr├│ci┼éa. Kiedy nie mog─Ö spa─ç, czytam zachodnie media. Ich analizy brzmi─ů teraz tak:

To gospodarczo korzystne dla Zachodu, ┼╝eby zamkn─ů─ç teraz niebo. Wi─Öc nie dlatego, ┼╝e Ukrai┼äcy zas┼éuguj─ů, ┼╝eby ┼╝y─ç, ale dlatego, ┼╝e wcze┼Ťniej czy p├│┼║niej ÔÇô kiedy zagro┼╝one zostan─ů kraje ba┼étyckie (NATO) ÔÇô Zach├│d i tak b─Ödzie musia┼é to zrobi─ç. Wi─Öc dlaczego op├│┼║nia─ç to i traci─ç ┼Ťrodki na uchod┼║c├│w w mi─Ödzyczasie?

***

09.03.2022, dzień 14

1. niemal codziennie sprawdza, co u mnie. Pami─Öta, jak brzmi─ů ataki rakietowe ÔÇô z czasu kiedy Rosja prowadzi┼éa swoj─ů ÔÇ×specjaln─ů operacj─ÖÔÇŁ w Syrii. Pochodzi od Tatar├│w krymskich, wi─Öc mamy sporo wsp├│lnych temat├│w.

Osiem lat temu, dok┼éadnie w tym czasie, ostatni raz by┼éam na Krymie. Teraz wracam pami─Öci─ů do tego czasu ÔÇô kiedy rozpocz─Ö┼éa si─Ö nierozpoznana wtedy jeszcze ÔÇô wojna.

To by┼éo tu┼╝ po rewolucji na Majdanie, kiedy wielu z nas by┼éo wyczerpanych po zimowych miesi─ůcach oporu. Dok┼éadnie pami─Ötam, kiedy 1 marca 2014 roku Putin zatwierdzi┼é zbrojn─ů interwencj─Ö w Ukrainie dla ÔÇ×znormalizowania sytuacji politycznejÔÇŁ. Zatem w chwili, gdy Ukrai┼äcy pozbyli si─Ö prorosyjskiego rz─ůdu, w chwili szczeg├│lnej politycznej niepewno┼Ťci ÔÇô Rosjanie najechali Ukrain─Ö. I pami─Ötam, jak m├│wi┼éam mojej rodzinie, ┼╝e b─Ödzie wojna, jak byli zirytowani, jak m├│j tata powiedzia┼é: ÔÇ×Rosjanie to nasi bracia, nie b─Öd─ů strzelaliÔÇŁ. Bardzo szybko pokazali mu, jak bardzo si─Ö myli┼é.

Kiedy Rosjanie osadzili swoich ludzi w lokalnych rz─ůdach, kilkoro moich znajomych z Majdanu zdecydowa┼éo si─Ö pojecha─ç na Krym i ja te┼╝ postanowi┼éam z nimi jecha─ç. K., kt├│rej rodzina mieszka┼éa w Symferopolu, powiedzia┼éa, ┼╝e nas przenocuje, wi─Öc stworzyli┼Ťmy sobie ma┼ée biuro prasowe. Przed Majdanem nie by┼éam nawet blisko politycznego dziennikarstwa, koncentrowa┼éam si─Ö wy┼é─ůcznie na sztuce i kulturze. K. wcze┼Ťniej te┼╝ pisa┼éa o kulturze. Przez te kilka dni sp─Ödzonych w┬á Symferopolu, nadaj─ůc na ┼╝ywo dla portalu Hromadske TV, widzia┼éam FSB, t┼éumy emeryt├│w z wypranymi m├│zgami powtarzaj─ůcych rosyjsk─ů propagand─Ö o ukrai┼äskich nacjonalistach, rosyjskich ┼╝o┼énierzy zaj─Ötych zaminowywaniem p├│l wok├│┼é Symferopola i wiele os├│b przera┼╝onych perspektyw─ů aneksji. W dniu, w kt├│rym to si─Ö sta┼éo, dziadek K. mia┼é ┼Ťmiertelny atak serca. K. zosta┼éa p├│┼║niej dziennikark─ů wojenn─ů i opublikowa┼éa kilka ksi─ů┼╝ek, po czym rzuci┼éa dziennikarstwo na dobre.

Teraz, kiedy zapytasz, ÔÇ×Czyj jest Krym?ÔÇŁ, odpowiem: Tatar├│w. To jest ich ziemia od wielu pokole┼ä. Co Ukrainie do tego? Materialne implikacje rosyjskiego imperializmu by┼éy ┼Ťmiertelne dla wielu. Stalinowska czystka etniczna z 1948 dotkn─Ö┼éa w ci─ůgu dw├│ch dni 200 000 Tatar├│w krymskich, kt├│rzy zostali zabici albo wywiezieni. Kiedy Ukraina odzyska┼éa niepodleg┼éo┼Ť─ç w 1991, zaprosi┼éa tych, kt├│rzy prze┼╝yli, ┼╝eby wr├│cili i zbudowali nowe domy. W ramach Ukrainy Krymowi nadana zosta┼éa autonomia. Teraz, po aneksji p├│┼éwyspu, Tatarzy krymscy zn├│w do┼Ťwiadczaj─ů opresji; lista porwanych i zamordowanych jest otwarta.

Ka┼╝da sekunda rozmowy z M. ko┼äczy si─Ö wykrzyknikami: nie chcemy wi─Öcej przemocy, nie chcemy wojny, widzieli┼Ťmy to wszystko. Ale oboje wiemy, ┼╝e musimy walczy─ç precyzyjnie z tego powodu.

Wczoraj wieczorem powiedzia┼éam, ┼╝e zn├│w mog─Ö ┼Ťmia─ç si─Ö i kocha─ç.

  1. odpowiedziała:

ÔÇ×Najwa┼╝niejsze czego nauczy┼éam si─Ö od Syryjek to to, ┼╝e nigdy nie zapomnia┼éyÔÇŁ.

***

Screen z Wikipedii:

Deportacja tatar├│w krymskich ÔÇô czystka etniczna i kulturowe ludob├│jstwo co najmniej 191 044 tatar├│w w dniach 18-20 maja 1944 roku. Przeprowadzone rzez rz─ůd Sowiecki, na mocy rozkazu ┼üawrientija Berii, szefa tajnej policji i bezpiecze┼ästwa wewn─Ötrznego, kt├│ry dzia┼éa┼é w imieniu J├│zefa Stalina. Na przestrzeni trzech dni NKWD u┼╝y┼éo poci─ůg├│w do przewozu byd┼éa, ┼╝eby deportowa─ç w znacznej wi─Ökszo┼Ťci kobiety, dzieci i starc├│w (wliczaj─ůc nawet komunist├│w i ┼╝o┼énierzy Armii Czerwonej). Wi─Ökszo┼Ť─ç z nich trafi┼éa do oddalonej o kilkaset kilometr├│w Republiki Uzbeckiej. By┼éa to jedna z wielu grup etnicznych obj─Ötych deportacjami i wyw├│zkami zadekretowanymi przez Stalina.

***

Screen z wiadomo┼Ťci:

ÔÇô Moi przodkowie s─ů z Krymu. ­čÖü

ÔÇô Krym jest pi─Ökny. To okropne, co robi─ů Rosjanie z Tatarami i ziemi─ů. To jest osadniczy kolonializm, o kt├│rym niemal nikt nie m├│wi.

***

10.03.2022 dzień 15

Syreny wr├│ci┼éy. Wiele dni ciszy pomog┼éo mi ukry─ç ten d┼║wi─Ök gdzie┼Ť na obrze┼╝ach umys┼éu. Teraz, kiedy zn├│w je s┼éysz─Ö, zbiera mi si─Ö na wymioty, jak pierwszego dnia, kiedy syreny obwieszcza┼éy stan wojenny. Ju┼╝ nie ukrywamy si─Ö w okopie nieopodal: jest -4 stopnie. Zamiast tego wychodzimy po prostu na zewn─ůtrz i palimy papierosy. Wiatr jest tak silny, ┼╝e zwiewa d┼║wi─Ök syren. Nie mog┼éam si─Ö uspokoi─ç w nocy, ka┼╝dy nag┼éy d┼║wi─Ök by┼é podejrzany.

Jak wielu, wszystko o czym mog┼éam my┼Ťle─ç, to obrazy. Kobieta w ci─ů┼╝y wynoszona ze szpitala po┼éo┼╝niczego w Mariupolu; masowe groby, do kt├│rych cia┼éa wrzucane s─ů w po┼Ťpiechu, poniewa┼╝ nie ma innego sposobu chowania zmar┼éych w obl─Ö┼╝onym i zniszczonym mie┼Ťcie; cia┼éa na ulicach przykryte kocami. Zdj─Öcie Julii Zdanowskiej, 21-letniej utalentowanej matematyczki, kt├│ra zosta┼éa jako wolontariuszka w Charkowie i zosta┼éa zabita w czasie ataku rakietowego.

Media i komentatorzy u┼╝ywaj─ů s┼éowa ÔÇ×atrocitiesÔÇŁ. Nie zna┼éam tego s┼éowa, musia┼éam je wyszuka─ç. Atrocity ÔÇô okrucie┼ästwo, okropno┼Ť─ç, nieludzko┼Ť─ç, ohyda, bezece┼ästwo.

Wszyscy wko┼éo s─ů w┼Ťciekli: czy to s─ů ludzie? Jak mog─ů atakowa─ç szpitale dzieci─Öce, przedszkola, ewakuuj─ůcych si─Ö, dworce, oddzia┼éy po┼éo┼╝nicze? Co oni robi─ů i po co to robi─ů? To ludob├│jstwo!

I my┼Ťl─Ö, ┼╝e ta produkcja obraz├│w stanowi─ůcych o absolutnym z┼éu jest czym┼Ť innym. Odpowied┼║ jest na powierzchni, je┼╝eli tylko zmierzysz si─Ö z monstrualnym cielskiem rosyjskiej przestrzeni informacyjnej. Rosja ostrzeliwuje najbardziej wra┼╝liwych ÔÇô osoby starsze, kobiety, dzieci ÔÇô ┼╝eby wytworzy─ç obrazy, kt├│re p├│┼║niej opatrz─ů odwrotnym opisem: ÔÇ×patrzcie co Ukrai┼äcy im zrobiliÔÇŁ. Rosja musi utrzymywa─ç sw├│j nar├│d w odpowiednio gniewnym stanie, chodzi o to, ┼╝eby ┼╝adne z nas nie mog┼éo ju┼╝ niczego zrozumie─ç.

  1. jest ekspertk─ů zajmuj─ůc─ů si─Ö faszyzmem i teoriami spiskowymi. Powiedzia┼éa: ÔÇ×Faszy┼Ťci zawsze m├│wi─ů, ┼╝e dzia┼éaj─ů na rzecz kobiet i dzieciÔÇŁ. Tymczasem robi─Ö screenshoty wszystkich 185 nazwisk rosyjskich rektor├│w, kt├│rzy podpisali list wsparcia Putina.

Koncentruj─Ö si─Ö na j─Özyku medi├│w. The Guardian pisze: ÔÇ×domniemane rosyjskie rakietyÔÇŁ albo ÔÇ×Ukraina twierdziÔÇŁ. A p├│┼║niej czytam dziesi─ůtki komentarzy, w kt├│rych ludzie ÔÇô z najr├│┼╝niejszymi paszportami ÔÇô wierz─ů, ┼╝e to nieprawda albo ┼╝e to ukrai┼äska wersja prawdy, albo w dowolne inne teorie spiskowe, sami wiecie.

To jest co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ faszyzm, co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ kolonializm, co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ ludob├│jstwo. To jest cyberwojna. To nie jest o zdobywaniu terytorium, to jest wojna z sam─ů mo┼╝liwo┼Ťci─ů rozumienia rzeczywisto┼Ťci.

Czytam d┼éugie o┼Ťwiadczenie ameryka┼äskiego profesora, kt├│ry ÔÇ×po┼é─ůczy┼é kropkiÔÇŁ i promuje otwarcie antysemicki scenariusz zamachu przeprowadzonego przez Zele┼äskiego i inny nonsens pieczo┼éowicie opakowany w akademicki j─Özyk. L. wyja┼Ťni┼éa mi, ┼╝e te same faszystowskie mechanizmy s─ů teraz mobilizowane w obr─Öbie r├│┼╝nych grup w Unii Europejskiej i USA.

Przypomnia┼éam sobie jeden z ostatnich obiad├│w z przyjaci├│┼émi, kiedy rozmawiali┼Ťmy o antyszczepionkowcach, QAnon, najr├│┼╝niejszych teoriach spiskowych wykorzystywanych teraz politycznie. Rozmawiali┼Ťmy o tym, jak g┼é─Öbokie epistemologiczne polaryzacje s─ů nie do unikni─Öcia. I oto jeste┼Ťmy, na pocz─ůtku wojny u┼╝ywaj─ůcej bzdur jak karabin├│w. Mam miejsce w pierwszym rz─Ödzie i robi─Ö notatki z konsekwencji.

ÔÇ×Cyberwojna jest szersza ni┼╝ jakikolwiek pojedynczy, sekwencyjny albo rozproszony atak na cyfrow─ů lub fizyczn─ů infrastruktur─Ö. Ataki, niszcz─ůce albo symboliczne, s─ů tylko jednym z element├│w poch┼éaniaj─ůcego teatru cyberwojny. Epistemologia cyberwojny jest jak nowotw├│r rozumowania, rozrastaj─ůcy si─Ö nieprawid┼éowo i ponad miar─Ö, zgodnie z logik─ů paranoi, w kt├│rej wytwarzaniu wszyscy bierzemy udzia┼é, r├│wnie┼╝ ty, poprzez ┼é─ůczenie kropekÔÇŁ ÔÇô Svitlana Matviyenko.

11.03.2022, dzień 16

Uda┼éo mi si─Ö zam├│wi─ç du┼╝y bukiet tulipan├│w, ┼╝eby zosta┼éy dostarczone mojej przyjaci├│┼éce, s─ů jej urodziny. Kiedy by┼éam m┼éodsza, czyta┼éam RemarqueÔÇÖa i innych pisarzy i zastanawia┼éam si─Ö, jak to by┼éo mo┼╝liwe, ┼╝e by┼éy piosenki, filmy, napoje i kwiaty w czasie wojny. Teraz rozumiem. Fragmenty porz─ůdku symbolicznego, pami─ůtki ┼╝ycia i rado┼Ťci; dla czego innego walczymy?

Ona ca┼éy czas teraz pisze, pomi─Ödzy syrenami i kiedy wyj─ů. To te┼╝ rozumiem.

ÔÇ×ten dziennik ÔÇô moja praktyka przytomno┼Ťci umys┼éu, moje porz─ůdkowanie rzeczywisto┼Ťci ÔÇô za ka┼╝dy razem dzi─Ökuj─Ö wszystkim, kt├│rzy zach─Öcali mnie, ┼╝ebym pisa┼éa. To jest moja historia i ja mam nad ni─ů w┼éadz─Ö. [Syrena ostrzegaj─ůca o ataku rakietowym cichnie]ÔÇŁ. S.

Dzisiaj jest jej dzień.

***

Screen z bloga:
6-10 Marca, 2022

Po cichej sobocie pi─ůtego marca, sz├│stego by┼éo pi─Ö─ç albo sze┼Ť─ç syren. Zauwa┼╝y┼éem, ┼╝e je┼Ťli rakiety nie uderzaj─ů, zbyt wiele syren jednego dnia sprawia, ┼╝e zaczynasz je ignorowa─ç. Tak d┼éugo jak to s─ů dwie czy trzy, twoje cia┼éo si─Ö pobudza, a m├│zg odpowiada, zastanawiaj─ůc si─Ö, gdzie powinien si─Ö uda─ç ÔÇô g├│wnianej piwnicy na dole, korytarza czy jedno p├│┼épi─Ötro w d├│┼é do windy. Zbyt wiele syren jednego dnia sprawia, ┼╝e wy┼é─ůczasz aplikacj─Ö z alarmami przeciwlotniczymi ÔÇô i cho─ç o tym nie rozmawiamy, to robi─ů to wszyscy.

***

12.03.2022, dzień 17

(S─ů urodziny Vernadskiego!)

Pewnego dnia tata powiedzia┼é, ┼╝e potrzebujemy przetrwa─ç pierwszy tydzie┼ä. Je┼╝eli Ukraina b─Ödzie zdolna stawia─ç op├│r przez taki czas ÔÇô b─Ödzie dobrze. Zrobili┼Ťmy to, w┼éa┼Ťciwie zrobili┼Ťmy wiele wi─Öcej. Ale przyszed┼é drugi tydzie┼ä i wraz z nim ci─Ö┼╝ka rozpacz. To by┼éo wtedy, kiedy wi─Ökszo┼Ť─ç z tych, kt├│rzy byli pe┼éni pocz─ůtkowego optymizmu, wyjecha┼éa. W tym czasie poszukiwa┼éam czegokolwiek pokrzepiaj─ůcego w wiadomo┼Ťciach. Gdzie┼Ť przeczyta┼éam, ┼╝e to dwa tygodnie: dwa tygodnie i Rosja nie b─Ödzie w stanie d┼éu┼╝ej utrzymywa─ç wojny. Zaczyna si─Ö trzeci tydzie┼ä. Ca┼é─ů noc nie mog┼éam spa─ç i dopiero kiedy o 6 rano umilk┼éa syrena, zemdla┼éam. Obudzi┼éam si─Ö p├│┼║niej, us┼éysza┼éam. jak ojciec prosi moj─ů mam─Ö, moj─ů siostr─Ö i mnie, ┼╝eby┼Ťmy wyjecha┼éy. Po raz pierwszy.

Ostro┼╝nie otwieram wiadomo┼Ťci, poniewa┼╝ wiem, ┼╝e mocno odczuj─Ö to, co w nich zobacz─Ö. To jest ju┼╝ jasne jak dzie┼ä, ┼╝e Zach├│d nic nie zrobi. ÔÇ×W naszym interesie jest, ┼╝eby wojna nie rozprzestrzeni┼éa si─Ö poza terytorium UkrainyÔÇŁ. (Wypowiedzi Olafa Scholza sprawiaj─ů, ┼╝e chce mi si─Ö wymiotowa─ç).

Odwaga ukrai┼äskiego oporu, chwalona w pierwszym tygodniu, staje si─Ö najwyra┼║niej niewygodna dla r├│┼╝nego kalibru olaf├│w scholz├│w. Op├│┼║nienia, op├│┼║nienia, op├│┼║nienia. A Ukraina i nie upada, i nie zwyci─Ö┼╝a.

Po dw├│ch tygodniach kto┼Ť powiedzia┼é: ÔÇ×od teraz b─Öd─Ö mniej patrze─ç w ekranÔÇŁ.

Tymczasem to ja jestem ekranem.

Niekt├│rzy z towarzyszy, kt├│rzy wyra┼╝ali solidarno┼Ť─ç w czasie Majdanu, nigdy si─Ö nie odezwali. Zobaczy┼éam p├│┼║niej post jednej z nich. By┼éa z┼éa, ┼╝e Ukraina dostaje pomoc materialn─ů, z┼éa, ┼╝e ÔÇ×bia┼éy ch┼éopakÔÇŁ na granicy dostaje tyle widoczno┼Ťci, z┼éa do stopnia, w kt├│rym osoba taka jak ja (wci─ů┼╝ ┼╝ywa!) albo ci, kt├│rych domy i ┼╝ycia zosta┼éy wyeliminowane, nie zas┼éuguje ju┼╝ wed┼éug niej na uwag─Ö.

Uderzy┼éo mnie to bardzo i wci─ů┼╝ o tym my┼Ťl─Ö, poniewa┼╝ wci─ů┼╝ mi co┼Ť nie pasuje. ÔÇ×RasaÔÇŁ mo┼╝e nie by─ç kategori─ů wpisan─ů w ten scenariusz.

Dla zachodniej Europy wschodni Europejczycy nigdy nie byli wystarczaj─ůco lud┼║mi. Stanowimy zas├│b. Kiedy przepisy covidowe ogranicza┼éy przep┼éyw ludno┼Ťci, niekt├│rzy z nas mogli otrzymywa─ç niemiecki Spargel. Lista us┼éug, do kt├│rych kwalifikujemy si─Ö, jest d┼éuga. Kiedy rosyjska machina wojenna zabija┼éa naszych ludzi, niemiecki dyplomata kilka lat temu powiedzia┼é: ÔÇ×szanujemy ukrai┼äsk─ů walk─Ö o samostanowienie, ale nasze gospodarcze zwi─ůzki z Rosj─ů s─ů priorytetoweÔÇŁ.

***

Powtarzam si─Ö:

Kategoria nie-ludzi wytwarza si─Ö w chwili materialnej transakcji.

Wci─ů┼╝ dostaj─Ö wiadomo┼Ťci od os├│b, kt├│re m├│wi─ů do mnie, jakbym ju┼╝ by┼éa martwa: ÔÇ×Przepraszam, ┼╝e was opu┼Ťcili┼Ťmy, przepraszam, tak bardzo przepraszamÔÇŁ.

Dostaj─Ö wiadomo┼Ťci, kt├│re rozpoznaj─ů pe┼én─ů skal─Ö faszystowskiej machiny. ÔÇ×Nigdy wi─ÖcejÔÇŁ by┼éo k┼éamstwem.

Obrazy masowych grob├│w ÔÇô okopy wype┼éniane g├│rami cia┼é tak jakby by┼é 1943 ÔÇô b─Öd─ů nas ju┼╝ zawsze nawiedza─ç. B┼éagamy: NATO, zamknij niebo natychmiast, sp├│jrz na te dzieci, te kobiety, tych starszych ÔÇô umieraj─ů z zimna i odwodnienia, mordowane, gwa┼écone ÔÇô na przemys┼éow─ů skal─Ö. Po┼Ťwi─Öcacie nas dla wygody Europejczyk├│w.

Widzicie, pow├│d, dla kt├│rego dostajemy z Zachodu to bezprecedensowe wsparcie dla armii i dla uchod┼║c├│w, to nie to, ┼╝e jeste┼Ťmy biali. Dostajemy to wsparcie dok┼éadnie dlatego, ┼╝e przynale┼╝ymy do kategorii nie-ludzi. Jak miliony innych by┼éam sprzedawana za gaz niemal do samego ko┼äca. Teraz, sekund─Ö zanim jest ju┼╝ za p├│┼║no, oferuje mi si─Ö pieni─ůdze i status uchod┼║cy, ale odmawia mi si─Ö ochrony, kt├│ra dawana jest ka┼╝demu, kto liczy si─Ö jako cz┼éowiek.

Poczucie winy nie r├│wna si─Ö etyce.

Prosz─Ö, nie wysy┼éajcie mi swoich przeprosin.

***

13.03.2022, dzień 18

3:31

Każda noc sprawia wrażenie rosyjskiej ruletki (dosłownie rosyjskiej). Absolutnie nienawidzę tych pieprzonych syren.

***

14.03.2022, dzień 19

Brakuje mi snu, jestem bardzo powolna. Ostatki energii zachowuj─Ö, ┼╝eby pisa─ç. Nie mog┼éam spa─ç z powodu syren, a kiedy udawa┼éo mi si─Ö na moment, budzi┼éy mnie odg┼éosy wybuch├│w. Dowiedzia┼éam si─Ö, ┼╝e by┼éy to ÔÇ×bezpieczneÔÇŁ wybuchy w kopalni ┼╝elaza niedaleko. Przed wojn─ů przeprowadzane by┼éy bez ostrze┼╝enia. Teraz lokalne media ostrzegaj─ů nas, ┼╝eby┼Ťmy nie panikowali.

Wci─ů┼╝ my┼Ťla┼éam o ich odg┼éosach: podobnie jak w biciu serca s┼éyszysz je dwa razy ÔÇô wybuch i pog┼éos.

Posiadana przez szwajcarsk─ů firm─Ö, to jedna z najwi─Ökszych kopalni na ┼Ťwiecie: siedem kilometr├│w na dwa. W nocy s┼éysz─Ö poci─ůgi rozwo┼╝─ůce surowy materia┼é do innych obiekt├│w. ┼╗elazo jest wydobywane i dostarczane gdzie indziej. P├│┼║niej, po wielokrotnych techno-politycznych manipulacjach spada z nieba w postaci bomb.

Neutralno┼Ť─ç to urojenie zabezpieczaj─ůce przep┼éyw pieni─Ödzy. Ale rozumiemy, dlaczego procesy materialnej wymiany nazywane s─ů kompleksem wojskowo-przemys┼éowym.

Dosta┼éam w┼Ťciek┼ée wiadomo┼Ťci w odpowiedzi na poprzedni wpis. ÔÇ×Zdecyduj, kto jest twoim wrogiemÔÇŁ, ÔÇ×Nawet nie jeste┼Ťcie w NATOÔÇŁ. ÔÇ×B─ůd┼║ pokorna, pokorna!ÔÇŁ. ÔÇ×Nie tak powinna┼Ť m├│wi─ç w odpowiedzi na wsparcieÔÇŁ.

Ale ja wiem dok┼éadnie, kto jest moim wrogiem, poniewa┼╝ stoi u moich drzwi. I nie ocali to tych, kt├│rzy wierz─ů w granice. Nowotw├│r wytwarzania znacze┼ä u┼╝ywa faszyzmu jako broni. Jedyne co mog─Ö odpowiedzie─ç: teraz wy te┼╝ zdecydujcie, kto jest waszym wrogiem.

Nie b─Öd─Ö pokorna, poniewa┼╝ nie jestem Ukraink─ů, jestem humanistk─ů. I poniewa┼╝ uwa┼╝am, ┼╝e wszystkie ┼╝ycia powinny by─ç cenione tak samo, a ┼╝eby tak by┼éo, musimy walczy─ç. Walczy─ç z dyskryminacj─ů, z kolonializmem, z faszyzmem ÔÇô niezale┼╝nie od naszych paszport├│w. Czy to a┼╝ tak skandaliczny koncept, aby si─Ö go trzyma─ç?

***

15.03.2022 dzień 20

┼Ürodek marca! Dachowce prze┼╝ywaj─ů okres godowy. Kiedy wychodz─Ö na zewn─ůtrz oko┼éo p├│┼énocy, s┼éucham ich dochodz─ůcych zewsz─ůd zawodze┼ä. Jaka rado┼Ť─ç s┼éysze─ç je, zajmuj─ůce si─Ö mimo wszystko swoimi sprawami. Chcia┼éabym, ┼╝eby to ten pejza┼╝ d┼║wi─Ökowy zwyci─Ö┼╝y┼é, nie ten, kt├│ry zaczyna si─Ö o drugiej w nocy z pierwsz─ů syren─ů.

M├│wimy tu ÔÇ×go┼éy kabelÔÇŁ na nieizolowany przew├│d. Kiedy dotkniesz takiego pod wysokim napi─Öciem, mocno ci─Ö kopnie. Czuj─Ö si─Ö jak go┼éy kabel w ostatnich tygodniach, transmituj─ůcy wszystko, czego jestem ┼Ťwiadkiem. Jestem odbiornikiem, przechodzi przeze mnie niewys┼éowione. Ale tak samo jak ods┼éoni─Öta jestem dla b├│lu, jestem ods┼éoni─Öta dla mi┼éo┼Ťci.

***

16.03.2022, dzień 21

Z jakiej┼Ť przyczyny jestem dzisiaj pe┼éna nadziei; s─ůdz─Ö, ┼╝e zarazi┼éam si─Ö optymizmem od znajomych rozpowszechniaj─ůcych niepotwierdzone informacje o naszym nieodleg┼éym zwyci─Östwie. Ju┼╝ wiem (by─ç mo┼╝e wszyscy tu wiemy), ┼╝e ten optymizm jest cz─Ö┼Ťci─ů psychologii wojny: po dniach ciemno┼Ťci i rozpaczy przychodzi pewno┼Ť─ç, nast─Öpnie sekwencja powtarza si─Ö i jeszcze raz. Trzymam si─Ö jednak tego uczucia, zbieram zasoby, ┼╝eby przej┼Ť─ç przez nast─Öpn─ů faz─Ö. Zacz─Ö┼éam dzia┼éa─ç strategicznie.

Kto┼Ť mi napisa┼é: ÔÇ×wyobra┼╝am sobie, ┼╝e pewnego dnia, nied┼éugo, przeczytam tu tylko 7 s┼é├│w: wojna si─Ö sko┼äczy┼éa, Ukraina jest wolna!ÔÇŁ.

To te┼╝ moje marzenie.

Ukraina jest i b─Ödzie wolna.

Ale wojna nie sko┼äczy┼éa si─Ö.

17.03.2022, dzień 22

Kilka godzin zanim *to* si─Ö zacz─Ö┼éo, spotkali┼Ťmy si─Ö z O. w Malewiczu (by┼éy jej urodziny, to bar). W kt├│rym┼Ť momencie postanowi┼éy┼Ťmy, ┼╝e ka┼╝da zrobi list─Ö artyst├│w, kt├│rych sztuka jest nam najbli┼╝sza. Kilka dni wcze┼Ťniej K. namalowa┼éa obraz, kt├│ry wydawa┼é mi si─Ö emblematyczny dla tego, przez co przechodzi┼éa Ukraina: kobieta z dzieckiem, nadzy, tak delikatni, ale stoj─ůcy pewnie, otuleni przez ciemno┼Ť─ç, pokazuj─ůcy ┼Ťrodkowe palce jej nieuchronno┼Ťci. Powiedzia┼éam, ┼╝e chcia┼éabym o tym napisa─ç, kiedy ustan─ů napi─Öcia i zasugerowa┼éam, ┼╝e ten obraz powinien wej┼Ť─ç do kolekcji muzeum, zakupem mia┼éa zaj─ů─ç si─Ö O. (co zrobi┼éa).

Dzie┼ä po dniu widzimy kawa┼éki ludzi, kawa┼éki s┼é├│w, wykrzykniki i niewys┼éowiony b├│l przesuwany w d├│┼é feed├│w. Rzeczywisto┼Ť─ç rozerwana wojn─ů nie jest metafor─ů. Jest literalna i bardzo cielesna.

Rosjanie zrzucili bomb─Ö na teatr w Mariupolu. By┼é schronem dla setek cywil├│w. Po obu stronach budynku u┼éo┼╝one by┼éy s┼éowa DZIECI w cyrylicy ÔÇô ┼╝eby Rosjanie zobaczyli je z g├│ry. Nie pomog┼éo.

  1. napisa┼éa w swoim dzienniku:

ÔÇ×Wojna w jaki┼Ť spos├│b przypomina mi por├│d: nie mo┼╝esz przerwa─ç procesu, kiedy si─Ö zacznie, zaczynasz oddycha─ç w rytm przybli┼╝aj─ůcych si─Ö i oddalaj─ůcych odg┼éos├│w rakiet i samolot├│w, nie wiesz, czy wytrwasz do ko┼äca, oddychasz, czujesz ciep┼éo innych cia┼é, widzisz niesamowicie spokojne istoty, kt├│rym zawierzasz swoje ┼╝ycie i ┼╝ycie swoich bliskich. Ale wojna, inaczej ni┼╝ por├│d, nie przyniesie nowego ┼╝ycia, tylko ┼Ťmier─ç i nic wi─Öcej, ┼╝adnego mleka, ┼╝adnej mi┼éo┼ŤciÔÇŁ.

  1. rysuje dziecko rodzone wprost do grobu.

Nasze cia┼éa s─ů obola┼ée.

  1. pisze:

ÔÇ×Moja dusza wypada ze mnie, toczy si─Ö po pod┼éodze, zatrzymuje pod ┼Ťcian─ů i le┼╝y. Ju┼╝ nie mog─ÖÔÇŁ.

***

Tego ranka dowiedzieli┼Ťmy si─Ö, ┼╝e ludzie w piwnicach teatru mog─ů by─ç ┼╝ywi. Ale s─ů pod gruzami; akcja ratunkowa jest utrudniona przez ostrza┼é.

My┼Ťlimy o Mariupolu ca┼éy czas.

***

18.03.2022, dzień 23

Wszystko jest pe┼éne mi┼éo┼Ťci.

Screen z wiadomo┼Ťci:

ÔÇô Nie jeste┼Ťmy bezpieczni, ale was nie zawiedziemy.

19.03.2022, dzień 24

Kilka dni temu rozmawia┼éy┼Ťmy przez telefon z S. Obie jeste┼Ťmy ju┼╝ bardzo zm─Öczone. Rozmawia┼éy┼Ťmy o naszych rutynach pisania ÔÇô rozwa┼╝ania i zastanawia┼éy┼Ťmy si─Ö, czy wci─ů┼╝ maj─ů sens. Powiedzia┼éa potem: ÔÇ×Wiesz, czego najbardziej si─Ö boj─Ö? Martwi─Ö si─Ö, co stanie si─Ö p├│┼║niej. Kiedy sytuacja jest tak intensywna, jest jasne, co nale┼╝y robi─ç. Ale kiedy to staje si─Ö zawieszone, rozci─ůga w czasie, zaczyna si─Ö inna walkaÔÇŁ. ÔÇ×Wiem i wiem, ┼╝e b─Öd─Ö musia┼éa broni─ç mojej pozycji i b─Ödzie to trudneÔÇŁ.

Inny wiatr zawia┼é wcze┼Ťniej, ni┼╝ s─ůdzi┼éam. Niemiecki kanclerz powiedzia┼é, ┼╝e to wa┼╝ne, ┼╝eby porozumie─ç si─Ö z Rosjanami: ÔÇ×Tylko Putin jest odpowiedzialny za t─Ö wojn─ÖÔÇŁ.

W mi─Ödzyczasie Rosjanie paraduj─ů ze swoimi wynalezionymi na nowo swastykami. Totalna wi─Ökszo┼Ť─ç dumnie wspiera rosyjsk─ů wojn─Ö. S┼éysz─Ö, ┼╝e ceny wynajmu w Tibilisi s─ů teraz nieosi─ůgalne dla miejscowych. Jeden ÔÇ×progresywnyÔÇŁ Rosjanin rado┼Ťnie pisze na Facebooku, ┼╝e przeni├│s┼é sw├│j startup z powodu ÔÇ×tych wszystkich bzdurÔÇŁ; inna chwali si─Ö, ┼╝e dostanie stypendium na europejskim uniwersytecie, poniewa┼╝ b─Öd─ů teraz lepsze kwoty dla Rosjan, je┼╝eli b─Ödziesz udawa─ç, ┼╝e jeste┼Ť z opozycji, dodaje, haha.

A p├│┼║niej inny jeszcze wiatr zn├│w powia┼é z niespodziewanej strony. S., czytaj─ůc raport Bloomberga, zauwa┼╝y┼éa zmian─Ö nastroj├│w w polityce Stan├│w Zjednoczonych. Poniewa┼╝ Rosjanie przej─Öli obie elektrownie atomowe, szanta┼╝uj─ů Zach├│d kolejnym katastroficznym scenariuszem. Teraz to Stany Zjednoczone mog─ů zaproponowa─ç, ┼╝eby Ukraina si─Ö podda┼éa.

Czy znajd─Ö si─Ö w sytuacji, w kt├│rej reszta ┼Ťwiata b─Ödzie przekonywa┼éa mnie, abym odda┼éa si─Ö drapie┼╝cy, poniewa┼╝ b─Ödzie to najbardziej optymalny dla ich komfortu scenariusz?

O: ÔÇ×Putinizm jest si┼é─ů, kt├│ra zabija cywil├│w i ┼Ťrodowisko, po to, ┼╝eby zabija─ç dalejÔÇŁ.

***

Screen z tweeta Oleksandry Matviichuk:

Do ÔÇ×zachodnich ekspert├│wÔÇŁ, kt├│rzy proponuj─ů nam, ┼╝eby┼Ťmy si─Ö poddali. Dokumentuj─Ö zbrodnie na Krymie i w Donbasie od lat. Przeprowadzi┼éam wywiady z setkami os├│b, kt├│re przetrwa┼éy. By┼éy bite, gwa┼écone, torturowane pr─ůdem, przetrzymywane w piwnicach ze szczurami. To jest alternatywa, kt├│r─ů nam oferujecie?

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś