Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Interfejs wiary

Definicja ÔÇ×wsp├│lnoty religijnej onlineÔÇŁ jest znacznie szersza ani┼╝eli tej offline. Czy mo┼╝na bowiem odm├│wi─ç tego poczucia wsp├│lnotowo┼Ťci osobie niewierz─ůcej, kt├│ra demonstruje ogromn─ů wiedz─Ö i zrozumienie nauczania Ko┼Ťcio┼éa?

 

ilustr.: Hanka Mazurkiewicz

Nieca┼éy tydzie┼ä temu w Watykanie mia┼éo miejsce niezwykle istotne, cho─ç przemilczane spotkanie. Papieska Rada ds. ┼Ürodk├│w Spo┼éecznego Przekazu dyskutowa┼éa o roli i funkcji medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych w misji Ko┼Ťcio┼éa katolickiego, oraz w ┼╝yciu wiernych. Spotkanie to by┼éo konieczno┼Ťci─ů ju┼╝ od dawna. Ko┼Ťci├│┼é jako instytucja sam z dobrodziejstw internetu korzysta, o aktywno┼Ťci wiernych, tworz─ůcych tysi─ůce katolickich stron, for├│w czy grup dyskusyjnych nie wspominaj─ůc.

 
Gdy w 2004 roku w ameryka┼äskim badaniu tzw. ÔÇÜonline faithfulÔÇÖ, a wi─Öc u┼╝ytkownik├│w religijnych stron internetowych, Hoover, Clark i Rainie pytali o powody i motywacje korzystania z takich stron, okaza┼éo si─Ö, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç u┼╝ytkownik├│w szuka w nich szansy na uzupe┼énienie czy pog┼é─Öbienie wiary i wiedzy na temat w┼éasnej religii. Okaza┼éo si─Ö te┼╝, ┼╝e religijna aktywno┼Ť─ç w sieci nie zast─Öpuje takiej aktywno┼Ťci offline, a raczej j─ů wspiera. Krajobraz religijny Stan├│w Zjednoczonych i Polski znacznie si─Ö jednak r├│┼╝ni─ů. Jak wi─Öc wygl─ůda kwestia wykorzystania religijnych stron internetowych nad Wis┼é─ů? Kto i dla jakich cel├│w odwiedza religijne witryny? Bior─ůc pod uwag─Ö zmieniaj─ůcy si─Ö charakter tradycyjnej wsp├│lnoty katolickiej, warto szuka─ç odpowiedzi na te pytania.
 

Sylwetka religijnego internauty

Jak pokazuj─ů badania PBI/Gemius z 2011 roku najwi─Öksz─ů grup─ů u┼╝ytkownik├│w katolickich portali w Polsce s─ů ludzie m┼éodzi, kt├│rzy nie uko┼äczyli jeszcze 35-roku ┼╝ycia. Wydaje si─Ö to intuicyjne, bo to przecie┼╝ oni najszybciej i najch─Ötniej korzystaj─ů z nowych technologii we wszystkich sferach. R├│wnie intuicyjne wydawa┼éoby si─Ö przypuszczenie, ┼╝e w ÔÇ×religijnym internecieÔÇŁ najaktywniejsi b─Öd─ů ÔÇ×m┼éodzi, wykszta┼éceni, z du┼╝ych o┼Ťrodk├│wÔÇŁ. Nic bardziej mylnego. Religijne strony najcz─Ö┼Ťciej odwiedzaj─ů mieszka┼äcy wsi. Trudno jednoznacznie powiedzie─ç, dlaczego. By─ç mo┼╝e wp┼éywa na to otoczenie: spo┼éeczno┼Ťci wiejskie tradycyjnie s─ů bardziej religijne ni┼╝ miejskie, a dost─Öp do internetu przenosi t─Ö religijno┼Ť─ç w now─ů przestrze┼ä.

W┼Ťr├│d najbardziej popularnych stron znajdziemy zar├│wno oficjalne strony ko┼Ťcielne, np. opoka.org.pl, kt├│re pe┼éni─ů przede wszystkim funkcj─Ö informacyjn─ů, jak i portale w rodzaju wiara.pl czy katolik.pl z bardzo rozbudowanymi funkcjami komunikacyjnymi, takimi jak blogi, czaty, forum, komentarze, etc. Dyskusje prowadzone za pomoc─ů tych medi├│w s─ů niezast─ůpionym ┼║r├│d┼éem informacji o tej formie aktywno┼Ťci religijnej.

Z prowadzonych przeze mnie bada┼ä wyci─ůgn─ů─ç mo┼╝na kilka wniosk├│w: przede wszystkim u┼╝ytkownicy w r├│wnej mierze interesuj─ů si─Ö wymian─ů wiadomo┼Ťci, wiedzy i opinii, jak i otrzymywaniem lub dawaniem porad i wsparcia. Wystarczy spojrze─ç na w─ůtki po┼Ťwi─Öcone rodzinie na forum wiara.pl by zobaczy─ç apele o pomoc, rad─Ö, czy modlitw─Ö, kt├│re prowokuj─ů ┼╝ywio┼éow─ů reakcj─Ö innych u┼╝ytkownik├│w.
Kolejnym zajmuj─ůcym wnioskiem jest to, ┼╝e autorytet religijny na forum internetowym buduje si─Ö poprzez rozmow─Ö – a nie przez sam fakt bycia np. absolwentem teologii czy osob─ů duchown─ů. Uznanie i szacunek zdobywaj─ů te osoby, kt├│re potrafi─ů nie tylko m─ůdrze poradzi─ç czy celnie co┼Ť podsumowa─ç, ale takie, kt├│re wykazuj─ů si─Ö szczeg├│ln─ů wiedz─ů na dany temat i potrafi─ů odnie┼Ť─ç ┼║r├│d┼éa do konkretnej sytuacji. Innymi s┼éowy, nie wystarczy zarzuci─ç dyskutuj─ůcych cytatami z Pisma ┼Üwi─Ötego czy papieskiej Encykliki – trzeba umie─ç jeszcze te cytaty zinterpretowa─ç.
 

Online i Offline

Jak aktywno┼Ť─ç online ma si─Ö do religijnej aktywno┼Ťci m┼éodych katolik├│w poza internetem? Czym si─Ö r├│┼╝ni, a w czym jest do niej podobna? W badaniach religijno┼Ťci zdecydowana wi─Ökszo┼Ť─ç Polak├│w tradycyjnie uznaje Ko┼Ťci├│┼é za synonim ÔÇ×wsp├│lnoty wiernychÔÇŁ. Z drugiej strony, powoli, lecz systematycznie maleje odsetek os├│b, kt├│re ucz─Öszczaj─ů na msz─Ö ┼Ťwi─Öt─ů – wed┼éug ISKK wynosi on obecnie 40% (wg CBOS- 48%, dane oparte o deklaracje w┼éasne). Z bada┼ä CBOS dowiedzie─ç si─Ö mo┼╝na r├│wnie┼╝, ┼╝e chocia┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç os├│b czuje si─Ö zwi─ůzana z parafi─ů, 72% deklaruje, ┼╝e nie wykona┼éa dla niej ┼╝adnej nieodp┼éatnej pracy, np. pomagaj─ůc przy organizacji religijnych uroczysto┼Ťci czy remoncie ko┼Ťcio┼éa. Pieni─ůdze na tac─Ö wydaj─ů si─Ö dla wi─Ökszo┼Ťci wystarczaj─ůcym uczestnictwem w ┼╝yciu wsp├│lnoty.

Obserwuj─ůc jednoczesny rozw├│j religijnych portali i ich rosn─ůc─ů popularno┼Ť─ç (w roku 2011 korzysta┼éo z nich ┼é─ůcznie oko┼éo 3 milion├│w os├│b!), warto si─Ö zastanowi─ç nad tym, jak─ů rol─Ö mog─ů pe┼éni─ç w obliczu przemian tradycyjnej wsp├│lnoty religijnej. By─ç mo┼╝e dla m┼éodych ludzi parafia staje si─Ö miejscem sporadycznego uczestnictwa we mszy, w kt├│rym pojawiaj─ů si─Ö te┼╝ przy wa┼╝nych okazjach, takich jak bierzmowanie czy ┼Ťlub. Postrzegaj─ů j─ů wi─Öc raczej jako jednostk─Ö administracyjn─ů, ani┼╝eli miejsce, w kt├│rym mo┼╝na spotka─ç podobnych sobie ludzi, porozmawia─ç, otrzyma─ç porad─Ö, wsparcie i pomoc.

Na forum internetowym ┼éatwiej zada─ç pytanie czy podzieli─ç si─Ö w─ůtpliwo┼Ťciami bez nara┼╝ania si─Ö na wy┼Ťmianie lub ostracyzm – zawsze znajdzie si─Ö kto┼Ť ┼╝yczliwy i ch─Ötny do pomocy. Co wi─Öcej, w przestrzeni wirrtualnej m┼éodzi ludzie rozmawiaj─ů jak r├│wni, a osoby duchowne w┼é─ůczaj─ůc si─Ö do dyskusji maj─ů ten sam status, co inni u┼╝ytkownicy, ┼éatwiej wi─Öc o dialog, nawet konstruktywny konflikt, dzi─Öki kt├│remu obie strony maj─ů szans─Ö dowiedzenia si─Ö czego┼Ť o sobie.
Na forach katolickich obecni s─ů r├│wnie┼╝ niewierz─ůcy lub wyznawcy innych religii (co ciekawe, na forum wiara.pl dwie najliczniejsze grupy u┼╝ytkownik├│w, zgodnie z autodeklaracjami z mini-ankiety, to katolicy i atei┼Ťci). Dlatego te┼╝ definicja ÔÇ×wsp├│lnoty religijnej onlineÔÇŁ jest znacznie szersza ani┼╝eli tej offline. Czy mo┼╝na bowiem odm├│wi─ç tego poczucia wsp├│lnotowo┼Ťci osobie niewierz─ůcej, kt├│ra demonstruje ogromn─ů wiedz─Ö i zrozumienie nauczania Ko┼Ťcio┼éa i wypowiada si─Ö o nim krytycznie, lecz przedstawiaj─ůc celne argumenty, oraz s┼éu┼╝─ůc innym porad─ů i pomoc─ů? U┼╝ytkownicy for├│w maj─ů problem z precyzyjnym okre┼Ťleniem ÔÇ×nasÔÇŁ, ale wynika to raczej z braku dobrych definicji, ani┼╝eli ch─Öci podzielenia si─Ö wed┼éug wyznawanej religii.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e spotkanie plenarne Rady po┼Ťwi─Öcone mediom spo┼éeczno┼Ťciowym to wa┼╝ny krok na drodze porozumienia – je┼Ťli m├│wimy o kryzysie religii i religijno┼Ťci, by─ç mo┼╝e internet jest tym miejscem, w kt├│rym mo┼╝na rozwija─ç nowy wymiar wsp├│lnoty. Po┼é─ůczenie praktyk religijnych offline z aktywno┼Ťci─ů online przesta┼éo by─ç ju┼╝ postrzegane jako pomys┼é egzotyczny czy nierealistyczny- jest to szansa na nawi─ůzanie g┼é─Öbszego dialogu w przysz┼éo┼Ťci.

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś