Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

IBBY – tajemniczy skr贸t

Jella Lepman zmar艂a w 1970 roku, ale oba dzie艂a jej 偶ycia - Mi臋dzynarodowa Biblioteka Dzieci臋ca i IBBY dzia艂aj膮 nadal. G艂贸wnymi celami, jakie stawia przed sob膮 stowarzyszenie, s膮 promocja ksi膮偶ki dzieci臋cej jako medium s艂u偶膮cego mi臋dzynarodowemu zrozumieniu oraz dzia艂ania na rzecz powszechnego dost臋pu dzieci do ksi膮偶ek na najwy偶szym poziomie literackim i artystycznym.

ilustr.: Ania Libera

ilustr.: Ania Libera


70 lat temu sko艅czy艂a si臋 wojna w Europie. Jella Lepman, niemiecka dziennikarka i pisarka pochodzenia 偶ydowskiego, mog艂a (po 10 latach sp臋dzonych na emigracji) wreszcie powr贸ci膰 do ojczyzny. Urodzona w 1891 roku, by艂a jedn膮 z pierwszych kobiet pracuj膮cych na stanowisku redaktora w gazecie. Nied艂ugo po doj艣ciu Hitlera do w艂adzy wyjecha艂a z rodzin膮 z Niemiec. Wojn臋 sp臋dzi艂a w Wielkiej Brytanii, pracuj膮c w BBC i ABSIE (American Broadcasting Station in Europe). Wraca艂a jako konsultantka ameryka艅skiego programu kulturalno-o艣wiatowego dla kobiet i dzieci. Troszczy艂a si臋 szczeg贸lnie o te ostatnie 鈥 pokolenie rosn膮ce w czasie wojny i nazizmu oraz to, kt贸re urodzi si臋 ju偶 po jej zako艅czeniu. Uwa偶a艂a, 偶e tylko dzi臋ki ksi膮偶kom dzieci b臋d膮 w stanie nauczy膰 si臋 otwarto艣ci, tolerancji i pacyfizmu.
W 1946 roku zorganizowa艂a pierwsz膮 mi臋dzynarodow膮 wystaw臋 ksi膮偶ek w Monachium 鈥 aby dzieciom i rodzicom pokaza膰, co czyta si臋 w innych krajach. Ta wystawa cieszy艂a si臋 ogromnym zainteresowaniem nie tylko w Niemczech. Wkr贸tce potem, w 1949 roku, powo艂ano w Monachium Mi臋dzynarodow膮 Bibliotek臋 Dzieci臋c膮 (Die Internationale Jugendbibliothek), kt贸ra do dzi艣 jest najwi臋kszym na 艣wiecie o艣rodkiem bada艅 i upowszechniania literatury dla dzieci i m艂odzie偶y, a Jella Lepman zosta艂a jej pierwszym dyrektorem. Obecn膮 siedzib膮 biblioteki jest pi臋kny zamek Blutenburg na przedmie艣ciach Monachium. W 1952 Jella Lepman zwo艂a艂a do Monachium pisarzy, dziennikarzy, nauczycieli i filozof贸w z r贸偶nych kraj贸w na mi臋dzynarodow膮 konferencj臋 pod has艂em 鈥濱nternational Understanding through Children’s Books鈥. Powo艂ano wtedy komitet za艂o偶ycielski mi臋dzynarodowej organizacji pod nazw膮 International Board on Books for Young People. Ostatecznie IBBY zosta艂a zarejestrowana rok p贸藕niej jako organizacja non profit z siedzib膮 w Zurychu, a w艣r贸d cz艂onk贸w-za艂o偶ycieli byli m.in. znani pisarze Astrid Lindgren i Erich Kastner. Obecnie organizacja ma 70 sekcji krajowych na ca艂ym 艣wiecie 鈥撀爓 tym polsk膮, dzia艂aj膮c膮 od 1973 roku i kryj膮c膮 si臋 pod tajemniczo brzmi膮cym skr贸tem PS IBBY (a jej pe艂na nazwa to obecnie Polska Sekcja IBBY 鈥 Stowarzyszenie Przyjaci贸艂 Ksi膮偶ki dla M艂odych).
Jella Lepman zmar艂a w 1970 roku, ale oba dzie艂a jej 偶ycia 鈥撀燤i臋dzynarodowa Biblioteka Dzieci臋ca i IBBY 鈥 dzia艂aj膮 nadal. G艂贸wnymi celami, jakie stawia przed sob膮 stowarzyszenie, s膮 promocja ksi膮偶ki dzieci臋cej jako medium s艂u偶膮cego mi臋dzynarodowemu zrozumieniu oraz dzia艂ania na rzecz powszechnego dost臋pu dzieci do ksi膮偶ek na najwy偶szym poziomie literackim i artystycznym. Od 1956 roku co dwa lata przyznawana jest nagroda Hansa Christiana Andersena. Z rado艣ci膮 odkry艂am, 偶e jej pierwsz膮 laureatk膮 by艂a Eleanor Farjeon, autorka 鈥濵a艂ego pokoju z ksi膮偶kami鈥, ukochanej ksi膮偶ki mojego dzieci艅stwa. W p贸藕niejszych latach otrzymali j膮 tak偶e inni popularni w Polsce tw贸rcy 鈥 Astrid Lindgren, Tove Jansson, Gianni Rodari czy Annie M.G. Schmidt. Od 1966 roku przyznawana jest tak偶e w kategorii ilustracji i tu mo偶emy poszczyci膰 si臋 jedynym polskim laureatem. W 1982 roku zosta艂 nim Zbigniew Rychlicki, znany przede wszystkim jako tw贸rca ilustracji do ksi膮偶ek o Misiu Uszatku. Do czasu ustanowienia w 2002 roku przez rz膮d szwedzki Astrid Lindgren Memorial Award (ALMA) by艂a to jedyna mi臋dzynarodowa nagroda w dziedzinie literatury dzieci臋cej. Opr贸cz nagrody IBBY prowadzi te偶 publikowan膮 co dwa lata List臋 Honorow膮, na kt贸r膮 wpisywane s膮 najlepsze ksi膮偶ki z ca艂ego 艣wiata. 2 kwietnia, w dniu urodzin Hansa Christiana Andersena, obchodzony jest Mi臋dzynarodowy Dzie艅 Ksi膮偶ki Dzieci臋cej. Niestety od 10 lat pozostaje w cieniu innej przypadaj膮cej tego dnia rocznicy 鈥撀犈沵ierci 艣w. Jana Paw艂a II.
Anna Maria Czernow, nowowybrana prezeska PS IBBY, twierdzi: 鈥濸olska Sekcja IBBY jest cz臋艣ci膮 mi臋dzynarodowej organizacji z wielkimi tradycjami, kt贸ra dzia艂a wed艂ug okre艣lonych przes艂anek ideowych. Przy艣wiecaj膮 one tak偶e narodowym sekcjom, a wi臋c i nam. Wynika z nich, 偶e PS IBBY powinna zajmowa膰 si臋 ksi膮偶k膮 dzieci臋c膮 wszechstronnie (wspieraj膮c jej promocj臋, dzia艂ania naukowe jej dotycz膮ce, rynek wydawniczy, biblioteki oraz niedoros艂ych czytelnik贸w). Od lat staramy si臋 spe艂nia膰 te postulaty poprzez konkursy na najlepsz膮 ksi膮偶k臋 dzieci臋c膮 (w tym nasz 鈥瀘kr臋t flagowy鈥 鈥撀爇onkurs 鈥濳si膮偶ka Roku鈥), patronowanie inicjatywom podmiot贸w w r贸偶ny spos贸b upowszechniaj膮cych czytanie w艣r贸d dzieci, a tak偶e tych, kt贸re promuj膮 znakomit膮 polsk膮 literatur臋 dla m艂odych, wreszcie dzia艂alno艣膰 indywidualn膮 naszych cz艂onk贸w, w艣r贸d kt贸rych s膮 badacze, bibliotekarze, tw贸rcy, nauczyciele, wydawcy i w og贸le ludzie zwi膮zani z ksi膮偶k膮 dla dzieci i m艂odzie偶y. Nie nale偶y zapomina膰 o istotnej cz臋艣ci dzia艂alno艣ci PS IBBY, jak膮 jest promowanie rodzimej ksi膮偶ki dzieci臋cej za granic膮. Mamy mo偶liwo艣膰 zg艂aszania kandydat贸w do mi臋dzynarodowych konkurs贸w, nie tylko tych organizowanych przez IBBY (jak Medal imienia Hansa Christiana Andersena). Dla wielu wa偶nych instytucji zwi膮zanych z literatur膮 dzieci臋c膮 stanowimy cenne 藕r贸d艂o informacji na temat polskiego rynku wydawniczego i ksi膮偶ek, kt贸re w danym roku okaza艂y si臋 godne uwagi. Wszystkie te elementy naszej dzia艂alno艣ci zamierzamy kontynuowa膰 i w miar臋 mo偶liwo艣ci rozwija膰鈥.
IBBY to jednak nie tylko pi臋kna tradycja i realizowane dotychczas projekty 鈥 to tak偶e wiele plan贸w na przysz艂o艣膰, kt贸re Anna Maria Czernow definiuje w nast臋puj膮cy spos贸b: 鈥濿yzwania, kt贸re stawia przed nami najbli偶sza przysz艂o艣膰 s膮 moim zdaniem dwa. Po pierwsze, pozyskiwanie i aktywizacja nowych cz艂onk贸w. Marzy mi si臋, 偶eby zacz臋艂y powstawa膰 regionalne ko艂a PS IBBY, kt贸ra na razie jest zwi膮zana g艂贸wnie z Warszaw膮. Chcia艂abym, 偶eby nasi cz艂onkowie mieli poczucie realnego wp艂ywu na dzia艂alno艣膰 naszej organizacji. Drugim zadaniem jest jednoczenie 艣rodowiska zwi膮zanego z ksi膮偶k膮 dla m艂odych. PS IBBY powinna spr贸bowa膰 sta膰 si臋 moderatorem spotka艅 i dyskusji, w wyniku kt贸rych powstanie sp贸jny obraz oczekiwa艅 i strategii ca艂ego 艣rodowiska wobec sprawy dla nas najwa偶niejszej: jak podwy偶szy膰 status literatury i ksi膮偶ki dla m艂odych odbiorc贸w w naszym kraju? Jest to sprawa bardzo wa偶na, w zwi膮zku z kt贸r膮 na razie jako 艣rodowisko nie m贸wimy jednym g艂osem. Oczywi艣cie, jak ka偶da organizacja non profit, zmagamy si臋 z problemami finansowymi, nie mo偶emy zatem podejmowa膰 si臋 przedsi臋wzi臋膰 wymagaj膮cych du偶ych nak艂ad贸w pieni臋偶nych. Co mo偶emy i na pewno b臋dziemy pr贸bowa膰 鈥 to dzia艂a膰 na wz贸r ruch贸w miejskich, czyli anga偶owa膰 nasz entuzjazm, pomys艂owo艣膰 i prac臋鈥.
 
Polska Sekcja IBBY jest organizacj膮, do kt贸rej mo偶e wst膮pi膰 ka偶dy, dla kogo wa偶ne s膮 problemy ksi膮偶ek dla dzieci i m艂odzie偶y w Polsce, niezale偶nie od p艂ci, wieku i zawodu. Zapraszamy!
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie - w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej Polityka prywatno艣ci zamknij