Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

ÔÇ×I tak sobie klepiemy domowe bityÔÇŁ

Nie s─ůdz─Ö, by znalaz┼é si─Ö kto┼Ť, kto o s┼éowach piosenek Domowych Melodii pomy┼Ťla┼éby: ÔÇ×zaanga┼╝owane, ale pretensjonalneÔÇŁ. To za spraw─ů wyj─ůtkowego j─Özyka poetyckiego, kt├│rym w swoich utworach pos┼éuguje si─Ö Jucho. Gdybym poetyk─Ö wokalistki musia┼é opisa─ç kilkoma has┼éami lub por├│wna─ç do zaistnia┼éego wcze┼Ťniej literackiego zjawiska, wspomnia┼ébym mo┼╝e o Skamandrytach ÔÇô witalizmie, zwrocie ku codzienno┼Ťci, koncepcji poety-uczestnika, j─Özyku potocznym.

foto: fanpage zespołu Domowe Melodie

foto: fanpage zespołu Domowe Melodie


 

Raz w┬ámiesi─ůcu w┬ádziale ÔÇ×WtomigrajÔÇŁ publikujemy felietony muzyczne Andrzeja D─Öbowskiego. Autor jest gitarzyst─ů, piosenkarzem i┬átw├│rc─ů tekst├│w piosenek. W┬á2012 roku zosta┼é Laureatem┬áGrand Prix im. Jonasza Kofty Og├│lnopolskiego Przegl─ůdu Piosenki Autorskiej. Aktualnie pracuje nad albumem ÔÇ×Skruchy i┬áerotyki dla EwyÔÇŁ opartym na tekstach Jacka Kaczmarskiego.┬áTematem felieton├│w jest szeroko rozumiana piosenka. W styczniu Andrzej┬árecenzowa┼é p┼éyt─Ö Czes┼éawa Mozila ÔÇ×Ksi─Ögi Emigrant├│wÔÇŁ, w lutym pisa┼é o┬átym, co warto doceni─ç w┬árapie. Dzi┼Ť opisuje fenomen zespo┼éu Domowe Melodie.┬á

W pierwszych s┼éowach pragn─Ö wyt┼éumaczy─ç, dlaczego zdecydowa┼éem si─Ö napisa─ç o zespole, kt├│ry ÔÇ×debiutuj─ůcymÔÇŁ mo┼╝na by┼éo nazwa─ç trzy lata temu i kt├│ry ostatni sw├│j album wyda┼é przed dobrymi kilkoma miesi─ůcami. Inspiracj─ů do opisania zjawiska Domowych Melodii ÔÇô bo o nich mowa ÔÇô by┼éy wra┼╝enia wyniesione z koncertu tej grupy w warszawskim Palladium. Wyst─Öp utwierdzi┼é mnie w przekonaniu, ┼╝e projekt Domowe Melodie jest nie tylko zjawiskiem bezprecedensowym dla polskiej sceny muzycznej, ale te┼╝ niepr─Ödko przestanie by─ç na niej unikatem.
Domowe Melodie to trio, na kt├│re sk┼éadaj─ů si─Ö Justyna (Jucho) Chowaniak, wokalistka akompaniuj─ůca sobie na pianinie i autorka wszystkich utwor├│w, a tak┼╝e graj─ůcy na gitarach i perkusji Kuba Dykiert oraz kontrabasista Staszek Czy┼╝ewski. W rzeczywisto┼Ťci koncertowej ka┼╝dy z cz┼éonk├│w zespo┼éu ÔÇ×obs┼éugujeÔÇŁ po kilka instrument├│w ÔÇô w kolejnych piosenkach da si─Ö us┼éysze─ç d┼║wi─Öki dzwonk├│w chromatycznych, cymba┼é├│w, akordeonu, syntezatora, marakas├│w czy ukulele, wi─Öc uczciwie mo┼╝na okre┼Ťli─ç melodyjnych domownik├│w mianem multiinstrumentalist├│w.
We wszystkich pr├│bach klasyfikacji muzyki Domowych Melodii pojawia si─Ö robi─ůcy obecnie zawrotn─ů karier─Ö przymiotnik ÔÇ×alternatywnyÔÇŁ. Mimo ┼╝e zazwyczaj jestem nastawiony sceptycznie tak do niego, jak i do samego poj─Öcia „muzyki alternatywnej”, s─ůdz─Ö, ┼╝e Domowe Melodie, jak ma┼éo kto zas┼éuguj─ů na podobne miano. I nie wynika to wy┼é─ůcznie ze s┼éownej i muzycznej tre┼Ťci piosenek, jakie prezentuj─ů tw├│rcy „Gra┼╝ki”, „Zbyszka” i „Jac├│sia”. Nie s─ů zwi─ůzani z ┼╝adn─ů wytw├│rni─ů, sami zajmuj─ů si─Ö managementem, produkcj─ů, dystrybucj─ů i promocj─ů swojej tw├│rczo┼Ťci (cho─ç mo┼╝na przypuszcza─ç, ┼╝e Jucho i sp├│┼éka nie przystaliby nawet na tego rodzaju terminologi─Ö). Stanowi─ů wi─Öc sp├│jn─ů alternatyw─Ö dla tego wszystkiego, co bywa zbiorczo nazywane przemys┼éem muzycznym lub fonograficznym. W ko┼äcu Domowym Melodiom do PRZEMYS┼üU jest tak daleko, jak to tylko mo┼╝liwe – Domowe Melodie s─ůÔÇŽ DOMOWE.
Domowe, czyli…
Co to oznacza w praktyce? W czym przejawia si─Ö postulat ÔÇ×domowo┼ŤciÔÇŁ, do kt├│rego bohater├│w tego felietonu zobowi─ůzuje nazwa ich projektu? Ja dostrzegam w nim konsekwentn─ů (co wcale nie oznacza, ┼╝e nie spontaniczn─ů) postaw─Ö, przenikaj─ůc─ů szereg aspekt├│w artystycznej dzia┼éalno┼Ťci Domowych Melodii. Piosenki sk┼éadaj─ůce si─Ö na pierwsz─ů p┼éyt─Ö zespo┼éu powsta┼éy bez wyj─ůtku w pieleszach Jucho, a nadto zosta┼éy nagrane nie w sterylnym, wyg┼éuszonym studiu nagraniowym, lecz w mieszkaniu (a teledyski na pomo┼Ťcie nad jeziorem czy w podw├│rku kamienicy). Te okoliczno┼Ťci rejestracji sk┼éaniaj─ů do przyprawienia nietuzinkowej grupie etykietki ÔÇ×Lo-fiÔÇŁ (ang. low fidelity) ÔÇô nagrywaj─ůcych d┼║wi─Ök niskiej jako┼Ťci, w spos├│b amatorski ÔÇô w odr├│┼╝nieniu od nieznaj─ůcego technicznych zniekszta┼éce┼ä brud├│w i zak┼é├│ce┼ä nagrywania ÔÇ×Hi-fiÔÇŁ. Ale czy na pewno termin oznaczaj─ůcy niski stopie┼ä wierno┼Ťci rzeczywisto┼Ťci w┬ánagraniu odnosi si─Ö do trzech nagranych przez trio kr─ů┼╝k├│w? Aran┼╝acja utworu, miksowanie nagrania, albo nawet wywo┼éywanie fotografii maj─ů za zadanie mi─Ödzy innymi wydobycie na wierzch tego, co w zarejestrowanym dziele rzeczywi┼Ťcie wa┼╝ne, zgodnie z zamys┼éem tw├│rcy. By─ç mo┼╝e Domowe Melodie posz┼éy o krok dalej. Niewykluczone, ┼╝e sama obr├│bka, „wywo┼éywanieÔÇŁ zosta┼éo uznane przez muzyk├│w za co┼Ť zb─Ödnego; w ko┼äcu zapis odda┼é energi─Ö wykonania, wyra┼║ne s┼éowa i akompaniament, s┼éycha─ç okalaj─ůce ca┼éo┼Ť─ç ┼Ťciany pokoju ÔÇô nasz─ů rzeczywisto┼Ť─ç. Niepo┼╝─ůdana syntetyczna cisza ust─Öpuje skrzypieniu sto┼éka, urywkom rozm├│w, odg┼éosom potr─ůcanych przedmiot├│w.
Domowe melodie opisane zosta┼éy przez muzyk├│w nie mniej swojskimi harmoniami ÔÇô prostymi, przyjaznymi i rozpoznawalnymi dla ucha. Zesp├│┼é gra po kilkana┼Ťcie koncert├│w w ci─ůgu miesi─ůca ÔÇô na swoim koncie ma zar├│wno wyst─Öpy na wielkich scenach (festiwal Opener 2013 i 2014), jak i w mniejszych lokalach. Wyst─Öpowa┼é w ca┼éej Polsce, ale jego trasa koncertowa obejmowa┼éa tak┼╝e recitale w Hiszpanii czy na Islandii – s─ůdz─ůc z entuzjastycznych reakcji zagranicznej widowni atmosfera blisko┼Ťci i specyficzny rodzaj ciep┼éa p┼éyn─ůcego ze sceny udziela si─Ö tak┼╝e s┼éuchaczom nie znaj─ůcym ani s┼éowa w j─Özyku polskim. Domowi wychodz─ů na scen─Ö w jednocz─Ö┼Ťciowych pi┼╝amach ÔÇ×pajacachÔÇŁ (chcia┼éoby si─Ö powiedzie─ç: symbolicznym przeciwie┼ästwie gwiazdorskich ciemnych okular├│w), graj─ů nie roztaczaj─ůc wok├│┼é siebie aury wznios┼éej tajemnicy, nie kreuj─ůc si─Ö na niedost─Öpnych profesjona┼é├│w, ale (jak si─Ö wydaje) dobrze si─Ö ze sob─ů bawi─ůc.
Razem z p┼éaczem, spalonym garnkiem, gor─ůczk─ů i dziuraw─ů skarpetk─ů
Kolejnym fenomenem piosenek tria Chowaniak, Czy┼╝ewski, Dykiert s─ů teksty ÔÇô nie wierz─Ö, by ktokolwiek odwa┼╝y┼é si─Ö nazwa─ç je wype┼éniaczem przestrzeni akustycznej. Ma┼éo tego: nie s─ůdz─Ö, by znalaz┼é si─Ö kto┼Ť, kto o s┼éowach piosenek Domowych Melodii pomy┼Ťla┼éby: ÔÇ×zaanga┼╝owane, ale pretensjonalneÔÇŁ. To za spraw─ů wyj─ůtkowego j─Özyka poetyckiego, kt├│rym w swoich utworach pos┼éuguje si─Ö Jucho. Gdybym poetyk─Ö wokalistki musia┼é opisa─ç kilkoma has┼éami lub por├│wna─ç do zaistnia┼éego wcze┼Ťniej literackiego zjawiska, wspomnia┼ébym mo┼╝e o Skamandrytach ÔÇô witalizmie, zwrocie ku codzienno┼Ťci, koncepcji poety-uczestnika, j─Özyku potocznym. Ale ka┼╝de tego rodzaju zestawienie w ostatecznym rozrachunku okaza┼éoby si─Ö zwodnicze. Teksty Jucho opowiadaj─ů ┼Ťwiat, w kt├│rym nie potrzebne s─ů ┼éadne koszule, bajera i kariera. Pisane s─ů nie o Bradach Pitach, Marylin Monroe ani Audrey Hepburn[1], ale o Gra┼╝ynach i Zbyszkach:
„Gra┼╝yna zrobi┼éa dziecko,
A teraz chce je wywali─ç
Ze swojego ciała
Odda─ç komu┼Ť za nic
 
„Tu nie by┼éo takiej co nie zna┼éa Zbyszka
ci─ůgn─ů┼é w krzaki i ca┼éowa┼é je z opryszczk─ů
pod paznokciem trzyma┼é serce i sw├│j ┼Ťwiat
kt├│re zjada┼é jak mu w├│dki by┼éo brak”
 
Za pomoc─ů s┼é├│w i odpowiedniego wykonania ich sylwetki nakre┼Ťlone zosta┼éy w taki spos├│b, ┼╝e odbiorca instynktownie sympatyzuje z dziewczyn─ů stoj─ůc─ů przed dylematem dokonania aborcji albo ÔÇ×brudnym wiejskim typemÔÇŁ o podejrzanej reputacji (czy┼╝by idenytyfikacja? projekcja? empatia?).
O mi┼éo┼Ťci utwory Jucho traktuj─ů skutecznie wyrwawszy si─Ö spod hegemonii romeojulijnej kliszy. Piosenki Justyny Chowaniak nie m├│wi─ů o imprezach czy szybkich samochodach, ale o niemocy rozczesania sko┼étunionych w┼éos├│w, g┼éo┼Ťnej s─ůsiadce i spalonym mi─Ösie, a r├│wnocze┼Ťnie potrafi─ů roztoczy─ç wizj─Ö beztroskiego mieszkania z pi─Öknym Borsukiem w lesie czy podr├│┼╝y na korabiu z orzechowej ┼éupiny.
Zgodna niezgodno┼Ť─ç
Autorka opisuj─ůc sw├│j projekt na facebookowym profilu zespo┼éu stwierdza, ┼╝e utwory sk┼éadaj─ůce si─Ö na p┼éyt─Ö tria zosta┼éy ÔÇ×nabazgrane i skomponowane [ÔÇŽ] razem z p┼éaczem, spalonym garnkiem, gor─ůczk─ů i dziuraw─ů skarpet─ůÔÇŁ. Ja doda┼ébym do tego obrazu tak┼╝e towarzysz─ůce im: magiczny py┼é, cukier, tajne rzeczy pod poduszk─ů i sukni─Ö z je┼╝yn. Ca┼ée Domowe Melodie s─ů jednocze┼Ťnie zwyk┼ée i niezwyk┼ée, codzienne i magiczne, dojrza┼ée do niedojrza┼éo┼Ťci i dowcipnie prawdziwe.
Concors discordia vel discors Concordia. Amen.
 
[1] Wyb├│r gwiazd nieprzypadkowy. Patrz: Domowe Melodie, ÔÇ×BrzydalaÔÇŁ oraz ÔÇ×Tak DaliÔÇŁ

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie - w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej Polityka prywatno┼Ťci zamknij ├Ś