magazyn lewicy katolickiej

Hannah Arendt

ÔÇ×Hannah ArendtÔÇŁ nie jest ca┼ékowicie nieudana, ale niewykorzystany potencja┼é rozczarowuje. von Trotta chc─ůc zrobi─ç film o wszystkim, sprawi┼éa, ┼╝e jest on w zasadzie troch─Ö o niczym.

 

Biograficzny film o jednej z najwybitniejszych i najs┼éynniejszych filozofek XX wieku, autorce mi─Ödzy innymi ksi─ů┼╝ki „Eichmann w Jerozolimie: rzecz o banalno┼Ťci z┼éa”, mia┼é mo┼╝liwo┼Ť─ç by─ç ciekawym portretem genialnej kobiety. Niestety z kilku powod├│w nadzieje zosta┼éy pogrzebane.

 

Zgodnie z obowi─ůzuj─ůc─ů od jakiego┼Ť czasu w kinie tendencj─ů, film Margarethe von Trotty zamiast obrazowa─ç ca┼ée ┼╝ycie wybranej postaci, skupia si─Ö na jakim┼Ť jego wa┼╝nym wycinku. Jak ┼éatwo mo┼╝na si─Ö domy┼Ťli─ç, w tym przypadku jest to proces Eichmanna , pisanie przez Arendt ksi─ů┼╝ki oraz reakcja ┼Ťwiata na publikacj─Ö . Problem polega na tym, ┼╝e jest to robione niekonsekwentnie i nie do ko┼äca wiadomo o czym jest film. Po pierwsze, mamy tu te┼╝ troch─Ö retrospekcji pokazuj─ůcych relacj─Ö Arendt z Martinem Heideggerem. Wiadomo, ┼╝e ich wieloletni, specyficzny zwi─ůzek by┼é nie tylko interesuj─ůcy, ale i niejednoznaczny ÔÇô w ko┼äcu Arendt wyemigrowa┼éa z Niemiec, za┼Ť Heidegger popar┼é NSDAP. Tw├│rcy wyra┼║nie nie wiedz─ů, co z tym fantem zrobi─ç. Nie chc─ůc po┼Ťwi─Öci─ç temu tematowi ca┼éego filmu, a jednocze┼Ťnie nie decyduj─ůc si─Ö na jego pomini─Öcie, dokonali najgorszego mo┼╝liwego wyboru. Efektem jest to, ┼╝e sprawa zosta┼éa ledwie naszkicowana i nie do ko┼äca pasuje do reszty obrazu.

 

Po drugie za┼Ť, posta─ç Arendt przedstawiona jest tu mocno schematycznie. Jej ┼╝ycie podzielono na kilka etap├│w ÔÇô wahanie czy jecha─ç do Jerozolimy na proces Eichmanna, sama rozprawa, tworzenie ksi─ů┼╝ki, zmaganie si─Ö z, ┼éagodnie rzecz ujmuj─ůc, nieprzychylnymi reakcjami i zarzutami, ┼╝e Arendt nie tylko wybiela nazistowskiego zbrodniarza, ale te┼╝ i przerzuca troch─Ö winy na cz─Ö┼Ť─ç ┼╗yd├│w, kt├│rzy zgin─Öli w Holokau┼Ťcie. Niby wi─Öc wszystko jest na swoim miejscu, ale jednak wydaje si─Ö by─ç zbyt oczywiste, banalne, a przez to zupe┼énie nie anga┼╝uj─ůce.

 

„Hannah Arendt” jest te┼╝ chyba, mimo swej tematyki, zbyt filozoficzna. Przy ca┼éej standardowo┼Ťci historii, dialogi s─ů naszpikowane skomplikowan─ů problematyk─ů i logik─ů. Nie mam nie przeciwko filmom „gadanym”, ale jednak jaki┼Ť umiar trzeba zachowa─ç. Jakby tego by┼éo ma┼éo wi─Ökszo┼Ť─ç wypowiedzi wydaje si─Ö mocno napuszona ÔÇô troch─Ö na zasadzie, ┼╝e oto rozmawiaj─ů ze sob─ů arystokraci, prawdziwi inteligenci, kt├│rzy z pogard─ů b─Öd─ů traktowa─ç ka┼╝dego, kto ich nie zrozumie. Problem polega na tym, ┼╝e tym „ka┼╝dym” mo┼╝e by─ç du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç widz├│w, co mo┼╝e mocno zniech─Öci─ç do tej produkcji.

 

Na szcz─Ö┼Ťcie film Margarethe von Trotty ma te┼╝ dwie du┼╝e zalety. Pierwsz─ů jest Barbara Sukowa w tytu┼éowej roli. Gra naprawd─Ö fantastycznie, doskonale portretuj─ůc swoj─ů bohaterk─Ö ÔÇô jej nastroje, nadzieje, obawy i w─ůtpliwo┼Ťci. W zasadzie tylko ona sprawia, ┼╝e opowiadana historia jest cho─ç troch─Ö ciekawa.

 

Drugim, dla mnie znacznie wa┼╝niejszym, atutem s─ů fragmenty procesu Adolfa Eichmanna. Do tej pory nigdy nie mia┼éem okazji zobaczy─ç, jak to wygl─ůda┼éo i nie mia┼éem poj─Öcia, jak wielkie wra┼╝enie potrafi zrobi─ç. Ogl─ůdanie kompletnie beznami─Ötnego Eichmanna jest pora┼╝aj─ůce. Jego spokojne t┼éumaczenie, ┼╝e wykonywa┼é tylko rozkazy, logiczne odpowiadanie na pytania i udowadnianie, ┼╝e akt oskar┼╝enia nadaje si─Ö do kosza jest jednocze┼Ťnie fascynuj─ůce i przera┼╝aj─ůce. A┼╝ szkoda, ┼╝e tw├│rcy nie zdecydowali si─Ö po┼éo┼╝y─ç wi─Ökszego akcentu na ten fragment filmu.

 

„Hannah Arendt” nie jest ca┼ékowicie nieudan─ů produkcj─ů, ale przez niewykorzystany potencja┼é, kt├│ry w niej tkwi┼é rozczarowuje. Margarethe von Trotta chc─ůc zrobi─ç film o wszystkim, sprawi┼éa, ┼╝e jest on w zasadzie troch─Ö o niczym. I chocia┼╝ podejrzewam, ┼╝e mo┼╝e si─Ö bardzo spodoba─ç filozofom, to jednak wi─Ökszo┼Ť─ç publiczno┼Ťci zwyczajnie si─Ö wynudzi. Tym bardziej, ┼╝e posta─ç tytu┼éowej bohaterki te┼╝ jest niespecjalnie fascynuj─ůca. Mo┼╝e wi─Öc dobrym pomys┼éem by┼éoby dodanie do tytu┼éu filmu dopisku „rzecz o banalno┼Ťci geniuszu”.

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś