fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

G├│rska, senatorka Partii Razem: ÔÇ×Gdy s┼éysza┼éam, ┼╝e wys┼éano mnie na po┼╝arcie, my┼Ťla┼éam: ┬źPotrzymajcie mi piwo┬╗ÔÇŁ

W trakcie transformacji klepali┼Ťmy bied─Ö. Je┼╝d┼╝─ůc do liceum, musia┼éam i┼Ť─ç 3,5 kilometra do poci─ůgu. Mam syna z niepe┼énosprawno┼Ťci─ů. Ba┼éam si─Ö i┼Ť─ç do lekarza, bo tyra┼éam na ┼Ťmieci├│wce. Ostatni raz zag┼éosowa┼éam na PiS w 2007 roku. Wiem z do┼Ťwiadczenia, co musimy naprawi─ç w Polsce.
G├│rska, senatorka Partii Razem: ÔÇ×Gdy s┼éysza┼éam, ┼╝e wys┼éano mnie na po┼╝arcie, my┼Ťla┼éam: ┬źPotrzymajcie mi piwo┬╗ÔÇŁ
fot.: Dawid Majewski

Z Ann─ů G├│rsk─ů, senatork─ů-elektk─ů, rozmawia Ignacy Dudkiewicz

Sk─ůd pani pochodzi?

Urodzi┼éam si─Ö w Elbl─ůgu. W trakcie stanu wojennego m├│j ojciec, dzia┼éacz ÔÇ×Solidarno┼ŤciÔÇŁ, zosta┼é wyrzucony z pracy w fabryce s┼éodyczy ÔÇ×Wolno┼Ť─çÔÇŁ ÔÇô produkowali jedne z najlepszych kr├│wek w Polsce. Dosta┼é wilczy bilet i nie m├│g┼é znale┼║─ç roboty w mie┼Ťcie. Nie by┼é internowany, bo nie mia┼é nogi. Ale musieli┼Ťmy si─Ö wynie┼Ť─ç z Elbl─ůga.

Mia┼éa pani wtedy rok z kawa┼ékiem.

Przez trzy lata mieszkali┼Ťmy w PGR-ze pod rosyjsk─ů granic─ů nieopodal Braniewa. Kiedy mia┼éam cztery lata, urodzi┼é si─Ö m├│j brat i wr├│cili┼Ťmy do Elbl─ůga. Rodzice pr├│bowali sobie uk┼éada─ç ┼╝ycie na nowo, cho─ç wci─ů┼╝ nikt ich nie chcia┼é zatrudni─ç. Byli ajentami kiosku Ruchu, pr├│bowali r├│┼╝nych rozwi─ůza┼ä. Jako┼Ť si─Ö ┼╝y┼éo.

Potem przyszed┼é rok 1989ÔÇŽ

I wielkie frustracje moich rodzic├│w i wielu ludzi takich jak oni.

Mama pracowa┼éa wtedy w centrali, w kt├│rej rolnicy zaopatrywali si─Ö w nasiona, nawozy czy sprz─Öt rolniczy. W 1990 roku zamykano wszystkie takie sklepy. Rodzice podj─Öli ogromny wysi┼éek, by uratowa─ç to miejsce ÔÇô a dzi─Öki temu tak┼╝e miejsca pracy wielu os├│b ÔÇô bior─ůc central─Ö w dzier┼╝aw─Ö. Prowadzili j─ů do czasu, gdy ZUS, od kt├│rego dzier┼╝awili budynek, postanowi┼é go sprzeda─ç. Zostali na lodzie. R├│wnie┼╝ dlatego, ┼╝e nie byli w stanie wytrzyma─ç konkurencji z szturmuj─ůcymi polski rynek sieciami handlowymi, marketami budowlano-ogrodniczymi, a producenci nasion zacz─Öli dociera─ç do rolnik├│w bez po┼Ťrednik├│w.

Potem zak┼éadali kolejne ma┼ée, rodzinne biznesy, kt├│re po kolei upada┼éy. Kiedy otworzyli osiedlowy sklep spo┼╝ywczy, to wesz┼éy wielkie sieci spo┼╝ywcze. Kiedy za┼éo┼╝yli sklep rybny, to ludzie przestali je┼Ť─ç ryby, bo ich nie by┼éo na nie sta─ç.

Nie pami─Ötam tego czasu, ├│wczesn─ů bied─Ö i bezrobocie znam z opowie┼Ťci.

A ja bardzo dobrze pami─Ötam chocia┼╝by Program Powszechnej Prywatyzacji i kolejki ludzi, kt├│rzy czekali na to, by odebra─ç swoje ÔÇ×powszechne ┼Ťwiadectwo udzia┼éoweÔÇŁ. Wielu z nich pobiera┼éo te ÔÇ×udzia┼éyÔÇŁ w jednym okienku i od razu sz┼éo sprzeda─ç je w drugim za marne wtedy 10 tysi─Öcy starych z┼éotych (to by┼éo przed denominacj─ů, dzisiaj pewnie by┼éoby to jakie┼Ť 100 z┼éotych), bo nie mieli za co kupi─ç jedzenia. A udzia┼éy skupywa┼éy fundusze inwestycyjne.

Pani rodziceÔÇŽ

Zrobili to samo, bo nie mieli pieni─Ödzy na ┼╝ycie dla siebie i swoich dzieci.

W 1995 roku, gdy mia┼éam pi─Ötna┼Ťcie lat, mama dosta┼éa udaru i straci┼éa sprawno┼Ť─ç ÔÇô r├│wnie┼╝ w wyniku tych wszystkich biznesowych pora┼╝ek i niemo┼╝no┼Ťci znalezienia pracy. Razem z tat─ů postanowili, ┼╝e przeprowadzimy si─Ö na wie┼Ť, bo tak ┼éatwiej im b─Ödzie hodowa─ç w┼éasn─ů ┼Ťwink─Ö i mie─ç sw├│j ogr├│dek ÔÇô i jako┼Ť cz┼éowiek prze┼╝yje.

Dok─ůd pa┼ästwo trafili?

Do malutkiej wioski w gminie Papowo Biskupie w wojew├│dztwie kujawsko-pomorskim.

To by┼é czas, gdy nauczy┼éam si─Ö ┼╝ycia, pozna┼éam rzeczywisto┼Ť─ç, o kt├│rej m├│wi┼éam w kampanii i kt├│r─ů b─Öd─Ö chcia┼éa zmienia─ç w parlamencie. Mieszkali┼Ťmy w ┼Ťrodku niczego. Ko┼éo nas by┼éy dwa domy, ale ju┼╝ kolejny by┼é p├│┼é kilometra dalej. Jeden sklep we wsi, jeden autobus do miejscowo┼Ťci z urz─Ödem gminy. ┼╗eby dojecha─ç do szko┼éy ┼Ťredniej w Grudzi─ůdzu na 8:15, wstawa┼éam o 4:30 i sz┼éam 3,5 kilometra na poci─ůg. Potem t─ů sam─ů drog─ů wraca┼éam. Kiedy m├│wi─Ö o wykluczeniu transportowym i przekonuj─Ö, ┼╝e w ka┼╝dym powiecie musi by─ç poci─ůg, a w ka┼╝dej gminie skomunikowany z nim autobus, to wiem, o czym m├│wi─Ö. Nie mam poj─Öcia, jak to przetrwa┼éam. Jasne, mia┼éam 16 czy 19 lat, wi─Öcej si┼éy i energiiÔÇŽ

Ale nie powinni┼Ťmy fundowa─ç takiego ┼╝ycia nastolatkom.

To nieludzkie. A przecie┼╝ to si─Ö nadal dzieje! Zdawa┼éam matur─Ö w 1999 roku, a do dzisiaj w mniejszych miejscowo┼Ťciach m┼éodzie┼╝ tak funkcjonuje. Brakuje miejsc w internatach albo rodzic├│w nie sta─ç na ich op┼éacenie. Najta┼äszym sposobem na chodzenie do szko┼éy jest bilet miesi─Öczny, ale do autobusu czy poci─ůgu trzeba czasem przej┼Ť─ç kilka kilometr├│w, wi─Öc te dzieciaki wstaj─ů o nieludzkiej porze. W wielu liceach w Gda┼äsku lekcje zaczynaj─ů si─Ö nie o 8:15, jak u mnie, ale o 7:30. To koszmar! Nie chc─Ö, ┼╝eby moje ÔÇô i jakiekolwiek ÔÇô dzieci musia┼éy tak funkcjonowa─ç. A mieszkamy za miastem i kiedy moja dwunastoletnia c├│rka zaczyna my┼Ťle─ç o liceum, to r├│wnolegle z jako┼Ťci─ů nauczania sprawdzam, o kt├│rej godzinie w danej szkole zaczynaj─ů si─Ö lekcje.

Po szkole ┼Ťredniej posz┼éa pani na studia?

I studiowa┼éam bardzo d┼éugo, bo jednocze┼Ťnie musia┼éam pracowa─ç. To tak┼╝e jest rzeczywisto┼Ť─ç bardzo wielu m┼éodych ludzi. Zamiast studenckiego ┼╝ycia pami─Ötam g┼é├│wnie, ┼╝e by┼éam wtedy potwornie zm─Öczona.

Gdy s┼éysz─Ö, ┼╝e libera┼éowie chc─ů przywr├│ci─ç handel w niedziel─Ö, ┼╝eby studenci mieli kiedy pracowa─ç, to odpowiadam: to nie jest rozwi─ůzanie! Studenci maj─ů studiowa─ç, a nie pracowa─ç. Moich rodzic├│w nie by┼éo sta─ç na wynaj─Öcie mi mieszkania, a miejsc w akademiku nie by┼éo. ┼╗eby si─Ö utrzyma─ç, musia┼éam pracowa─ç po nocach i w weekendy, si┼é─ů rzeczy kosztem nauki. Przez to studiowa┼éam ┼é─ůcznie jedena┼Ťcie lat. W ko┼äcu i tak wyl─ůdowa┼éam na studiach zaocznych, a wi─Öc p┼éatnych.

Sytuacja wygl─ůda┼éaby inaczej, gdyby studenci mogli skupi─ç si─Ö na studiowaniu, zamiast przejmowa─ç si─Ö dachem nad g┼éow─ů. Dop├│ki pa┼ästwo nie we┼║mie za to odpowiedzialno┼Ťci, wszystkie opowie┼Ťci o r├│wno┼Ťci szans mo┼╝emy w┼éo┼╝y─ç mi─Ödzy bajki.

Je┼╝eli kto┼Ť z ma┼éego miasteczka wyje┼╝d┼╝a na studia, musi mie─ç zagwarantowane miejsce w akademiku. Nie mo┼╝e by─ç skazany na wynajmowanie horrendalnie drogiego mieszkania w Gda┼äsku, w kt├│rym mo┼╝e mieszka─ç od pa┼║dziernika do czerwca, bo w wakacje musi by─ç dost─Öpne na wynajem kr├│tkoterminowy dla turyst├│w.

Skończyła pani stosunki międzynarodowe.

Tak. Jestem dumna z mojego wykszta┼écenia, bo wiem, ile mnie kosztowa┼éo jego osi─ůgni─Öcie. W Partii Razem do dzi┼Ť zajmuj─Ö si─Ö naszymi relacjami z wieloma organizacjami z zagranicy.

A gdzie pani pracowa┼éa po studiach?

Pyta pan o czas po studiach, a ja zacz─Ö┼éam pracowa─ç ju┼╝ w liceum, w ostatniej klasie. Najpierw jako dziennikarka, potem w urz─Ödzie i w agencjach reklamowych. Potem urodzi┼éam drugie dziecko, syna z niepe┼énosprawno┼Ťci─ů. Jedynym sposobem na to, ┼╝eby mie─ç op┼éacone sk┼éadki, a jednocze┼Ťnie czas, ┼╝eby intensywnie go rehabilitowa─ç, by┼éo za┼éo┼╝enie w┼éasnej firmy.

ÔÇ×Sta┼éam si─Ö feministk─ů, gdy urodzi┼éam syna z niepe┼énosprawno┼Ťci─ůÔÇŁ

S┼éucham opowie┼Ťci o pani domu rodzinnym i zastanawiam si─Ö, jak si─Ö w takim domu g┼éosuje?

Na prawic─Ö. Najpierw na AWS, potem na PiS.

M├│j dom by┼é nacechowany przede wszystkim frustracj─ů z powodu niesprawiedliwo┼Ťci okresu transformacji. By┼é te┼╝ katolicki, ale moi rodzice byli katolikami raczej kulturowymi: wierz─ůcy, papie┼╝ Polak, Ko┼Ťci├│┼é jest wa┼╝ny, ale na msz─Ö to ja chodzi┼éam, a pacierza uczy┼éa mnie babcia, a nie mama.

Pani te┼╝ g┼éosowa┼éa na prawic─Ö?

Tak. Dop├│ki mieszka┼éam z rodzicami, podziela┼éam ich pogl─ůdy. Ale narasta┼é we mnie bunt, czu┼éam si─Ö pokrzywdzona cho─çby tym, ┼╝e zamiast spotyka─ç si─Ö po lekcjach z kole┼╝ankami, musz─Ö wraca─ç na moj─ů pust─ů wiosk─Ö.

Potem, gdy opu┼Ťci┼éam dom rodzinny, widzia┼éam, ┼╝e w miastach niby wszystko si─Ö poprawia, ulice pi─Ökniej─ů, wchodzimy do Unii, elewacje s─ů remontowaneÔÇŽ A ja nadal tyram na ┼Ťmieci├│wce w ÔÇ×Gazecie WyborczejÔÇŁ, gdzie dostawa┼éam na r─Ök─Ö 500 z┼éotych miesi─Öcznie, i nikogo nie obchodzi┼éo, czy mam ubezpieczenie zdrowotne. Wyczu┼éam u siebie guza w piersi, ale ba┼éam si─Ö p├│j┼Ť─ç do lekarza, bo nie wiedzia┼éam, czy otrzymam leczenie za darmo, czy b─Öd─Ö musia┼éa za to p┼éaci─ç. A przecie┼╝ nie mia┼éam z czego. Okaza┼é si─Ö niegro┼║ny, ale wyleczy┼éam go p├│┼║no, kiedy by┼éam ju┼╝ na etacie.

Rozwi─ůzania i wyt┼éumaczenia wielu moich bol─ůczek wynikaj─ůcych z ciemnej cz─Ö┼Ťci dziedzictwa transformacji znajdowa┼éam w opowie┼Ťci prawicy.

Kiedy to si─Ö zmieni┼éo?

Ostatni raz zag┼éosowa┼éam na PiS w 2007 roku.

Widzia┼éam, co robi┼é rz─ůd PiS-u w latach 2005-07 ÔÇô a robi┼é rzeczy straszne ÔÇô ale nie mog┼éam popiera─ç ÔÇ×lewicyÔÇŁ Leszka Millera, a w┼éadzy libera┼é├│w si─Ö ba┼éam.

Cztery lata p├│┼║niejÔÇŽ

Odda┼éam niewa┼╝ny g┼éos. Zobaczy┼éam, na czym PiS buduje swoj─ů kolejn─ů kampani─Ö. W mi─Ödzyczasie dosz┼éo do katastrofy smole┼äskiej, kt├│r─ů wszyscy prze┼╝yli┼Ťmy jako wielk─ů tragedi─Ö. Bardzo wsp├│┼éczu┼éam bliskim ofiar, r├│wnie┼╝ Jaros┼éawowi Kaczy┼äskiemu, bo to straszne straci─ç najbli┼╝sz─ů osob─Ö w taki spos├│b. Kiedy jednak zobaczy┼éam, ┼╝e to si─Ö nie ko┼äczy, ┼╝e katastrofa zaczyna by─ç cynicznie wykorzystywana do walki politycznej, to nie mog┼éam tego popiera─ç.

Czu┼éam, ┼╝e ┼╝yj─Ö w kraju, w kt├│rym nie mam na kogo g┼éosowa─ç. A┼╝ przysz┼éa Partia Razem. W 2015 roku pierwszy raz g┼éosowa┼éam z wiar─ů i nadziej─ů.

I ÔÇ×zmarnowa┼éaÔÇŁ pani g┼éos, ÔÇ×pomagaj─ůc PiS-owiÔÇŁ!

Ani przez moment nie mia┼éam poczucia zmarnowanego g┼éosu. Dzi─Öki Razem czu┼éam, ┼╝e mam swoj─ů polityczn─ů reprezentacj─Ö, mimo ┼╝e partia nie znalaz┼éa si─Ö w parlamencie. Wiedzia┼éam, ┼╝e jest w tym kraju grupa ludzi, kt├│ra my┼Ťli tak samo, jak ja, jest tak samo rozczarowana rzeczywisto┼Ťci─ů, kt├│ra te┼╝ dosta┼éa od niej w ty┼éek.

No dobrze, ale od g┼éosowania na parti─Ö do jej wsp├│┼étworzenia jest kawa┼éekÔÇŽ

Ju┼╝ wcze┼Ťniej by┼éam zaanga┼╝owana aktywistycznie w organizacjach feministycznych. Kiedy urodzi┼éam dzieci, zw┼éaszcza gdy jedno z nich okaza┼éo si─Ö mie─ç niepe┼énosprawno┼Ť─ç, zobaczy┼éam wyra┼║nie, jak wygl─ůda rzeczywisto┼Ť─ç matek, kt├│re nie maj─ů sta┼éej pracy. To sprawi┼éo, ┼╝e sta┼éam si─Ö wojuj─ůc─ů o prawa kobiet feministk─ů. W r├│┼╝nych dzia┼éaniach w Tr├│jmie┼Ťcie spotyka┼éam tak┼╝e osoby z Razem, ale ca┼éy czas ba┼éam si─Ö wej┼Ť─ç w polityk─Ö partyjn─ů.

Kiedy nast─ůpi┼é prze┼éom?

W pa┼║dzierniku 2016 roku, podczas Czarnych Protest├│w. Przemawia┼éam na placu Solidarno┼Ťci. Podesz┼éa do mnie Basia Brzezicka, dzia┼éaczka Razem, z kt├│r─ů zna┼éy┼Ťmy si─Ö ju┼╝ wcze┼Ťniej, i powiedzia┼éa: ÔÇ×Ju┼╝ czas. Musisz si─Ö zapisa─ç do partiiÔÇŁ. Odpowiedzia┼éam: ÔÇ×Masz racj─Ö. Nic wi─Öcej nie zrobimy na ulicach, musimy zacz─ů─ç robi─ç polityk─Ö i by─ç w parlamencieÔÇŁ.

Kt├│re to pani wybory, w kt├│rych pani startuje?

W 1998 roku startowa┼éam w wyborach samorz─ůdowych do Rady Gminy Papowo Biskupie. P├│┼║niej, jako cz┼éonkini Razem, startowa┼éam w wyborach samorz─ůdowych i do Parlamentu Europejskiego. W 2019 nie startowa┼éam do Sejmu z powod├│w zdrowotnych. Ale teraz postanowi┼éam zrobi─ç wszystko, ┼╝eby do parlamentu wej┼Ť─ç.

ÔÇ×Prowadzi┼éam lewicow─ů kampani─Ö. Niczego nie ukrywa┼éamÔÇŁ

Wystartowa┼éa pani do Senatu z uchodz─ůcego za trudny dla opozycji okr─Ögu numer 63, a wi─Öc na Kaszubach. Czy startuj─ůc z kampani─ů, wierzy┼éa pani w zwyci─Östwo? Czy po prostu chcia┼éa zrobi─ç, ile si─Ö da, ale bez szczeg├│lnego przekonania?

Mia┼éam obawy. Ale ilekro─ç s┼éysza┼éam ÔÇô a s┼éysza┼éam wiele razy ÔÇô ┼╝e to trudny okr─Ög, ┼╝e si─Ö nie uda albo nawet, ┼╝e ÔÇ×wys┼éano mnie na po┼╝arcieÔÇŁ, to my┼Ťla┼éam sobie: ÔÇ×Tak? To potrzymajcie mi piwoÔÇŁ.

Niekiedy warto gdzie┼Ť podj─ů─ç walk─Ö dla samej walki, by zaistnie─ç w ┼Ťwiadomo┼Ťci, ale w tym okr─Ögu od pocz─ůtku byli┼Ťmy nastawieni na walk─Ö o zwyci─Östwo. Zobowi─ůza┼éam si─Ö, ┼╝e je┼Ťli pakt senacki mnie wystawi, to b─Öd─Ö gryz┼éa traw─Ö, ┼╝eby zdoby─ç mandat. Kiedy podejmuj─Ö si─Ö wa┼╝nego, odpowiedzialnego zadania, to doprowadzam spraw─Ö do ko┼äca.

Pani g┼é├│wny konkurent, wojewoda Dariusz Drelich z PiS, chyba my┼Ťla┼é, ┼╝e ma wygran─ů w kieszeni.

Zdecydowanie tak. Jeszcze 11 pa┼║dziernika jego kolega, szef CPK, Marcin Hora┼éa pisa┼é na twitterze, ┼╝e poprzednio PiS przegra┼éo w tym okr─Ögu wybory do Senatu, bo kandydowanie wyrzuconego z partii Waldemara Bonkowskiego rozbi┼éo prawicowe g┼éosy, a pakt senacki wystawi┼é przedstawiciela konserwatywnego skrzyd┼éa Platformy. Hora┼éa ocenia┼é, ┼╝e gdy ÔÇ×pakt wystawia p. G├│rsk─ů z Lewicy, anonimow─ů w okr─ÖguÔÇŁ, to ÔÇ×prawdopodobie┼ästwo wygranej kandydata PiS wojewody Dariusza Drelicha wynosi ponad 95%ÔÇŁ.

Drelich prawie nie prowadzi┼é kampanii. Obudzi┼é si─Ö dopiero na par─Ö tygodni przed wyborami i zacz─ů┼é je┼║dzi─ç po okr─Ögu, rozdawa─ç miejscowym samorz─ůdowcom karykaturalne czeki i przecina─ç wst─Ögi.

Jakie emocje towarzyszy┼éy pani przy ┼Ťledzeniu wynik├│w?

Ogromne. Najpierw d┼éugo przegrywa┼éam. W trakcie sp┼éywania cz─ůstkowych wynik├│w dosz┼éo do mijanki mi─Ödzy mn─ů a g┼é├│wnym konkurentem, ale moja przewaga nie by┼éa wielka. Czasem to by┼éo kilkaset g┼éos├│w, czasem troch─Ö wi─Öcej. Gdy kto┼Ť dzwoni┼é do mnie z entuzjazmem, m├│wi─ůc, ┼╝e mam 1300 g┼éos├│w przewagi, uspokaja┼éam ÔÇô m├│wi┼éam, ┼╝e to nie jest du┼╝o. Spodziewa┼éam si─Ö, ┼╝e wynik mo┼╝e rozstrzygn─ů─ç si─Ö o par─Ö tysi─Öcy. Prawie 10 tysi─Öcy ÔÇô a tyle ostatecznie wynios┼éa moja przewaga ÔÇô to wynik, kt├│ry nie pozostawi┼é w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e wygrana nie by┼éa przypadkiem.

Rodzice ucieszyli si─Ö z pani wygranej? Czy te┼╝ wasze drogi polityczne si─Ö rozesz┼éy?

Tata nie ┼╝yje od siedmiu lat. Mama pojecha┼éa z nami na wybory, ┼╝eby zag┼éosowa─ç na mnie, ale nie wiem, na kogo zag┼éosowa┼éa do Sejmu. Od kilku lat mamy tak─ů zasad─Ö, ┼╝e nie rozmawiamy o polityce, wi─Öc nawet nie pyta┼éam. M├│j brat z partnerk─ů pojechali z Torunia do Chojnic, ┼╝eby na mnie zag┼éosowa─ç. W smsie napisa┼é: ÔÇ×Siostra, mamy r├│┼╝ne pogl─ůdy, ale wiem, ┼╝e Ty dowieziesz sprawy, jak nikt inny!ÔÇŁ.

Co metafora ÔÇ×gryzienia trawyÔÇŁ oznacza┼éa w praktyce?

Kampani─Ö robili┼Ťmy wieloma kana┼éami. W internecie, social mediach, w internetowych mediach lokalnych takich jak ÔÇ×Express KaszubskiÔÇŁ czy ibytow.pl. Nie mieli┼Ťmy pieni─Ödzy na du┼╝o wielkoformatowego outdooru. Ze wzgl─Ödu na koszty musieli┼Ťmy dokona─ç analizy, gdzie dok┼éadnie warto powiesi─ç te billboardy, ┼╝eby zobaczy┼éo je jak najwi─Öcej ludzi. Mia┼éam 350 baner├│w, powieszonych g┼é├│wnie na prywatnych posesjach ludzi, kt├│rzy sami si─Ö do nas zg┼éaszali. To jeden z fenomen├│w tej kampanii ÔÇô mam ich ju┼╝ kilka za sob─ů, a nigdy nie spotka┼éam si─Ö z tak olbrzymim odzewem os├│b, kt├│re chcia┼éy pom├│c: u┼╝yczy─ç p┼éotu, roznosi─ç ulotki, podawa─ç informacje w social mediach, namawia─ç innych.

Ale najwa┼╝niejsze by┼éo to, ┼╝e od pierwszego dnia zbi├│rki podpis├│w by┼éam osobi┼Ťcie na ulicy. Codziennie uczestniczy┼éam w namawianiu, przekonywaniu, rozmowach. Spotyka┼éam si─Ö te┼╝ z samorz─ůdowcami, z kt├│rymi rozmawia┼éam o tym, jakie kwestie s─ů najwa┼╝niejsze w ich gminach czy powiatach. Jestem stamt─ůd, znam ten region, ale o wielu szczeg├│┼éowych sprawach nie wiedzia┼éam. Wykonali┼Ťmy jako zesp├│┼é wielk─ů prac─Ö, by informowa─ç ludzi o tym, czym jest pakt senacki, jak dzia┼éa i dlaczego warto poprze─ç w┼éa┼Ťnie mnie, je┼Ťli nie chce si─Ö g┼éosowa─ç na PiS. To jasne, ┼╝e wiele g┼éos├│w zdoby┼éam dzi─Öki temu, ┼╝e by┼éam jedyn─ů kandydatk─ů ca┼éej demokratycznej opozycji. Ale do┼éo┼╝yli┼Ťmy do tego olbrzymi wysi┼éek, ┼╝eby dotrze─ç do ludzi z t─ů informacj─ů. W ba┼äce polityczno-medialnej wydaje nam si─Ö, ┼╝e wszyscy wiedz─ů, czym jest pakt senacki, a to nieprawda. Wiele os├│b ogl─ůda g┼é├│wnie telewizj─Ö publiczn─ů, kt├│ra nie informowa┼éa przecie┼╝ uczciwie o kandydatach opozycji do Senatu.

To metody. A z jakimi tre┼Ťciami sz┼éa pani do wybor├│w? Czy w okr─Ögu uchodz─ůcym za konserwatywny chowa┼éa pani swoj─ů lewicowo┼Ť─ç? Odpowiednio j─ů formatowa┼éa?

Rozwa┼╝ali┼Ťmy, jak roz┼éo┼╝y─ç akcenty. Ale ostatecznie po prostu sz┼éam do tych wybor├│w z w┼éasnymi pogl─ůdami na wszystkie sprawy, o kt├│re mnie pytano. M├│wi┼éam o us┼éugach publicznych, transporcie zbiorowym, ochronie zdrowia, mieszkalnictwie, ochronie ┼Ťrodowiska, las├│w, jezior. M├│wi┼éam tak┼╝e o prawach kobiet: podczas du┼╝ej konwencji Lewicy w Gda┼äsku, na kt├│rej by┼éam jedn─ů z sze┼Ťciu m├│wczy┼ä, m├│wi┼éy┼Ťmy i o antykoncepcji, i o aborcji, o r├│wnych p┼éacach, i o rencie wdowiejÔÇŽ Ca┼éy nasz przekaz by┼é feministyczny. Na jednym ze spotka┼ä pewien my┼Ťliwy zapyta┼é mnie, czy popr─Ö mo┼╝liwo┼Ť─ç udzia┼éu dzieci w polowaniach, bo chcia┼éby zabra─ç na nie jedenastoletniego syna. Nie kluczy┼éam: powiedzia┼éam jasno, ┼╝e nie, nie popr─Ö. Poza wszystkim, ukrycie przeze mnie moich pogl─ůd├│w by┼éoby niemo┼╝liwe: wystarczy┼éoby wej┼Ť─ç na mojego Facebooka, ┼╝eby przekona─ç si─Ö, czym si─Ö zajmowa┼éam przez ostatnie lata albo na jakie demonstracje chodzi┼éam. Wyborc├│w i wyborczynie trzeba traktowa─ç powa┼╝nie.

Prowadzi┼éam lewicow─ů kampani─Ö nakierowan─ů na problemy os├│b z mniejszych o┼Ťrodk├│w miejskich i powiat├│w, podkre┼Ťlaj─ůc, ┼╝e b─Öd─Ö dba┼éa o Polsk─Ö usytuowan─ů nieco dalej od metropolii. Je┼Ťli tego nie zrobimy, nie wygramy kolejnych wybor├│w. A ja wiem, czym jest wykluczenie transportowe, upadek rodzinnych biznes├│w, bieda, ┼é─ůczenie studi├│w z prac─ů, problemy ze znalezieniem mieszkania, urodzenie i opieka nad dzieckiem z niepe┼énosprawno┼Ťci─ů, wieloletnia praca na ┼Ťmieci├│wce za ┼╝enuj─ůce stawki. Wszystkiego tego do┼Ťwiadczy┼éam. Wiem te┼╝, jak to jest popiera─ç prawic─Ö, i rozumiem motywacj─Ö ludzi, kt├│rzy g┼éosuj─ů lub g┼éosowali na PiS. My┼Ťl─Ö, ┼╝e r├│wnie┼╝ z tych powod├│w uda┼éo mi si─Ö dosta─ç do Senatu.

ÔÇ×Zrobimy wielk─ů feministyczn─ů rewolucj─ÖÔÇŁ

Co pani chce w nim zrobi─ç?

Mn├│stwo rzeczy. W tym wielk─ů feministyczn─ů rewolucj─Ö.

W koalicji z W┼éadys┼éawem Kosiniakiem-Kamyszem, Szymonem Ho┼éowni─ů, Romanem Giertychem i Jackiem Tomczakiem w Sejmie oraz Kazimierzem Micha┼éem Ujazdowskim, Micha┼éem Kami┼äskim czy Janem Filipem Libickim w Senacie?

Razem cho─çby z Magdalen─ů Biejat b─Ödziemy naprawd─Ö wyrazistym g┼éosem nie tylko kobiet, ale w og├│le grup, kt├│re reprezentujemy. I cho─ç kobiet w Senacie jest niewieleÔÇŽ

ÔÇŽdok┼éadnie 19. W┼Ťr├│d kandydat├│w i kandydatek paktu senackiego by┼éa ich zdecydowana mniejszo┼Ť─çÔÇŽ

ÔÇŽto wierz─Ö, ┼╝e nie b─Ödzie mo┼╝na nas i podnoszonych przez nas spraw ignorowa─ç, r├│wnie┼╝ ze wzgl─Ödu na to, jak wa┼╝nym tematem w kampanii by┼éy prawa kobiet.

Nie boi si─Ö pani o sta┼éo┼Ť─ç i sp├│jno┼Ť─ç koalicji od Ryszarda Petru po Dorot─Ö Olko w Sejmie czy od Libickiego po G├│rsk─ů w Senacie ÔÇô zar├│wno w sprawach ekonomicznych, jak i dotycz─ůcych praw os├│b LGBT+ czy przerywania ci─ů┼╝y?

Jeste┼Ťmy w tej szcz─Ö┼Ťliwej sytuacji, wygodniejszej od tej, w kt├│rej by┼é PiS, ┼╝e zar├│wno w Sejmie, jak i w Senacie, mamy wyra┼║ny zapas g┼éos├│w. W wielu sprawach jeste┼Ťmy w stanie si─Ö dogada─ç, a tam, gdzie b─Ödzie to niemo┼╝liwe, b─Ödziemy w stanie przeg┼éosowywa─ç r├│┼╝ne sprawy, nawet je┼Ťli zdarzy si─Ö, ┼╝e kto┼Ť b─Ödzie musia┼é zag┼éosowa─ç w zgodzie ze swoim sercem po lewej czy sumieniem po prawej stronie.

Ale g┼é├│wne sprawy, o kt├│rych by┼éa mowa w tej kampanii, powinny zosta─ç za┼éatwione. Nale┼╝y do nich r├│wnie┼╝ liberalizacja prawa dotycz─ůcego przerywania ci─ů┼╝y.

I dogadacie si─Ö w tej sprawie z PSL-em oraz Polsk─ů 2050?

R├│wnie┼╝ u nich nie ma w tej sprawie monolitu, a wed┼éug mojej wiedzy nie b─Ödzie tak┼╝e dyscypliny partyjnej. Podczas kampanii pozna┼éam kandydatki, kt├│re lojalnie promowa┼éy program swoich ugrupowa┼ä, ale s─ů sk┼éonne poprze─ç nasze propozycje.

Musimy si─Ö policzy─ç, ale musimy te┼╝ dotrzyma─ç najwa┼╝niejszych obietnic. Przypominam, ┼╝e dost─Öpno┼Ť─ç do aborcji by┼éa punktem nie tylko naszego programu, ale tak┼╝e Koalicji Obywatelskiej. M├│wi┼é o tym Donald Tusk, m├│wi┼éy kandydatki KO. Ta sprawa by┼éa jednym z najwa┼╝niejszych element├│w kampanii mobilizuj─ůcej kobiety do g┼éosowania. R├│wnie┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç wyborc├│w i wyborczy┼ä PSL oraz Polski 2050 popiera wi─Öksz─ů dost─Öpno┼Ť─ç przerywania ci─ů┼╝y. Co wi─Öcej, sam PiS jest doskonale ┼Ťwiadom wagi tej sprawy: wie, ┼╝e jedn─ů z przyczyn jego pora┼╝ki jest t─ůpni─Öcie poparcia po wyroku Trybuna┼éu Konstytucyjnego i masowych protestach, kt├│re nie by┼éy protestami za przywr├│ceniem tak zwanego ÔÇ×kompromisu aborcyjnegoÔÇŁ, ale za liberalizacj─ů prawa.

Dotrzymanie tej obietnicy to tak┼╝e oddanie sprawiedliwo┼Ťci setkom tysi─Öcy ludzi, kt├│rzy swoim protestem doprowadzili do t─ůpni─Öcia w poparciu PiS-u, kt├│re nigdy ju┼╝ nie wr├│ci┼éo do poziomu sprzed wyroku. Wiemy oczywi┼Ťcie, ┼╝e hamulcowym w tej sprawie mo┼╝e by─ç prezydent, ale my musimy zrobi─ç swoje na poziomie ustaw i rozporz─ůdze┼ä.

A jakie inne sprawy b─Ödzie pani podnosi─ç w Senacie?

To b─Öd─ů te same kwestie, kt├│re eksponowa┼éam w kampanii: wykluczenie transportowe, ochrona ┼Ťrodowiska, dost─Öp do ochrony zdrowia w miastach powiatowychÔÇŽ W Bytowie nie ma lekarzy specjalist├│w, a do Tr├│jmiasta nie kursuje ani poci─ůg, ani autobus. Polsk─Ö trzeba naprawi─ç od tej strony. PiS to obiecywa┼é, ale tego nie zrobi┼é, bo przecie┼╝ za ich rz─ůd├│w PKS-y si─Ö zamyka┼éy, nie powstawa┼éy nowe linie kolejowe, a je┼Ťli ju┼╝, to z pieni─Ödzy samorz─ůd├│w.

To kolejne wa┼╝ne zobowi─ůzanie. Obieca┼éam samorz─ůdowcom, ┼╝e zawsze b─Öd─Ö zwraca┼éa uwag─Ö na skutki zmian prawnych dla samorz─ůd├│w. PiS w ostatnich latach ogranicza┼é ich dochody, jednocze┼Ťnie przerzucaj─ůc na nie zobowi─ůzania finansowe. Burmistrz najwi─Ökszego miasta w moim okr─Ögu wyborczym, Chojnic, m├│wi┼é mi, ┼╝e subwencja o┼Ťwiatowa pokrywa zaledwie 56% wydatk├│w, kt├│re trzeba ponie┼Ť─ç na o┼Ťwiat─Ö, a samorz─ůd musi do┼éo┼╝y─ç reszt─Ö. W efekcie rz─ůd pozbawia┼é samorz─ůdy ┼Ťrodk├│w inwestycyjnych. Politycy w┼éadzy je┼║dzili po Polsce z czekami, rzekomo ÔÇ×daj─ůcÔÇŁ co┼Ť samorz─ůdom, a tak naprawd─Ö zwracaj─ůc wybranym to, co zabrali wszystkim. To upokarzaj─ůce, ┼╝e ┼╝eby wyremontowa─ç par─Ö ulic, samorz─ůdowcy musieli si─Ö sta─ç klientami wobec rz─ůdu, kt├│ry ma ich w nosie, je┼Ťli s─ů z innej ni┼╝ PiS opcji politycznej.

ÔÇ×Przez Polsk─Ö idzie progresywna zmianaÔÇŁ

Pani odnios┼éa sukces, ale wynik Lewicy jako ca┼éo┼Ťci jest dla wielu os├│b rozczarowuj─ůcy. Dlaczego tak si─Ö sta┼éo?

Du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç wyborc├│w Lewicy ÔÇô ale dotyczy to tak┼╝e Koalicji Obywatelskiej ÔÇô zag┼éosowa┼éa taktycznie na Trzeci─ů Drog─Ö. Znam rodziny, w kt├│rych ┼Ťwiadomie dzielono role: kto zag┼éosuje na KO, kto na TD, a kto na Lewic─Ö. Kalkulacja by┼éa prosta: przez wiele tygodni nie by┼éo jasne, czy TD przekroczy pr├│g wyborczy. A gdyby si─Ö o ten pr├│g rozbi┼éa, to nie mia┼éby szans na realizacj─Ö ca┼éy pomys┼é demokratycznej opozycji na odsuni─Öcie od w┼éadzy PiS-u i niedopuszczenie do niej Konfederacji.

Dodatkowo przy du┼╝ej frekwencji i bardzo wysokiej polaryzacji zawsze trac─ů mniejsze podmioty. Ten efekt dotkn─ů┼é tak┼╝e Lewic─Ö.

A jednak o ile Lewica jako ca┼éo┼Ť─ç straci┼éa niemal po┼éow─Ö mandat├│w sejmowych, o tyle Razem zdoby┼éo o jeden wi─Öcej ni┼╝ cztery lata temu oraz dwa mandaty senatorskie.

W najwi─Ökszym stopniu zadecydowa┼éa o tym nasza ┼Ťwiadoma decyzja, ┼╝eby na bior─ůcych lub potencjalnie bior─ůcych miejscach wystawi─ç przede wszystkim liderki. Tegoroczne wybory przynios┼éy ogromn─ů feministyczn─ů fal─Ö: zobaczyli┼Ťmy nie tylko wielki udzia┼é kobiet w wyborach, ale te┼╝ bardzo wiele g┼éos├│w oddanych na kobiety, kt├│re ostatecznie wyprzedza┼éy znajduj─ůcych si─Ö przed nimi m─Ö┼╝czyzn. Apele formu┼éowane przez Lewic─Ö, by kobiety posz┼éy g┼éosowa─ç, bo ich przysz┼éo┼Ť─ç zale┼╝y od tych wybor├│w, poskutkowa┼éy, a ze wzgl─Ödu na uk┼éad list wzmocni┼éy nas jako Razem.

Jako Lewica musimy dokona─ç analizy tego, kto na nas g┼éosowa┼é i dlaczego, i wyci─ůgn─ů─ç wnioski na przysz┼éo┼Ť─ç.

Ma pani robocze hipotezy dotycz─ůce tych wniosk├│w?

My┼Ťl─Ö, ┼╝e b─Öd─ů ÔÇô mimo s┼éabszego, ni┼╝ oczekiwali┼Ťmy, wyniku ÔÇô optymistyczne. Przez Polsk─Ö idzie progresywna zmiana, co pokazuje tak┼╝e m├│j wynik. Co wa┼╝ne, idzie tak┼╝e przez regiony, kt├│re zwykle okre┼Ťla si─Ö jako ÔÇ×konserwatywneÔÇŁ. Wygra┼éam na Kaszubach, ale kandydat paktu senackiego wygra┼é te┼╝ na Podlasiu.

To reprezentuj─ůcy Polsk─Ö 2050 Maciej ┼╗ywno, kt├│ry wygra┼é w okr─Ögu obejmuj─ůcym Bia┼éystok oraz powiaty bia┼éostocki i sok├│lski. Dopytam jeszcze o wynik Razem. Kandydatki, kt├│re z dalszych miejsc wyprzedzi┼éy m─Ö┼╝czyzn, to Joanna Wicha w ÔÇ×obwarzanku warszawskimÔÇŁ oraz Daria Gosek-Popio┼éek w Krakowie. Ale mamy te┼╝ przyk┼éad Doroty Olko, kt├│ra startuj─ůc z czwartego miejsca w Warszawie zaj─Ö┼éa drugie miejsce na li┼Ťcie, wyprzedzaj─ůc nie lideruj─ůcego jej Adriana Zandberga, tylko dwie kandydatki Nowej Lewicy: Ann─Ö Mari─Ö ┼╗ukowsk─ů oraz Agat─Ö Diduszko-Zyglewsk─ů.

W przypadku Doroty, podobnie zreszt─ů jak u Darii i Joanny, zadzia┼éa┼éo to, co u mnie: ci─Ö┼╝ka, intensywna, kampanijna praca. Dorota by┼éa wsz─Ödzie, by┼éa na ulicach, rozmawia┼éa z lud┼║mi, prowadzi┼éa bardzo bezpo┼Ťredni─ů kampani─Ö. W ten sam spos├│b mandat zdoby┼éa cztery lata temu Magda Biejat. Wyborcy i wyborczynie oczekuj─ů ÔÇô i to pokazuj─ů wyniki naszych kandydatek ÔÇô ┼╝e osoby chc─ůce si─Ö dosta─ç do parlamentu si─Ö z nimi spotkaj─ů.

Na moich Kaszubach ludzie byli zaskoczeni, ┼╝e kandydatka sama rozdaje na ulicy ulotki. Zw┼éaszcza kandydatka do Senatu, bo kandydat├│w na pos┼é├│w jest du┼╝o i niekiedy pracowicie zabiegaj─ů o g┼éosy z dalszego miejsca. Ale dla wielu os├│b, kt├│re spotyka┼éam, Senat jest czym┼Ť tak magicznym, niedost─Öpnym i abstrakcyjnym, ┼╝e kiedy dowiadywali si─Ö, ┼╝e kandyduj─Ö na senatork─Ö ÔÇô jako kobieta, i to nie za stara ÔÇô i jeszcze robi─Ö bezpo┼Ťredni─ů kampani─Ö, to nie mogli wyj┼Ť─ç ze zdumienia.

Ale jednocze┼Ťnie pytali: ÔÇ×Czy pani jeszcze kiedy┼Ť przyjedzie do Cz┼éuchowa? Dzisiaj pani jest, bo chce pani nasze g┼éosy, ale czy pani kiedy┼Ť tu wr├│ci?ÔÇŁ.

S─ů nauczeni latami do┼Ťwiadcze┼ä z politykami. To jak? Przyjedzie pani?

Wczoraj by┼éam w Chojnicach, w przysz┼éym tygodniu wybieram si─Ö do Bytowa, jeszcze w tym tygodniu do Kartuz. Do Cz┼éuchowa te┼╝ pojad─Ö ÔÇô i to nie raz. Ja po prostu jestem st─ůd.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś