Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Gdula: Biedro┼ä podpisa┼éby ustaw─Ö podnosz─ůc─ů podatki najbogatszym

Gdyby projekt nowej ordynacji podatkowej ÔÇô takiej kt├│ra podnosi podatki dla najbogatszych, na przyk┼éad poprzez wprowadzenie trzeciej stawki podatku PIT ÔÇô trafi┼é na biurko Biedronia, to jestem przekonany, ┼╝e Robert by go podpisa┼é.
Gdula: Biedro┼ä podpisa┼éby ustaw─Ö podnosz─ůc─ů podatki najbogatszym
ilustr.: Zofia Klamka

Maciej Onyszkiewicz i Szymon R─Öbowski rozmawiaj─ů z Maciejem Gdul─ů.

┬áZ jak─ů wizj─ů prezydentury idzie do wybor├│w Robert Biedro┼ä?

Wszyscy mamy w g┼éowie poprzednie prezydentury, w ostatnich trzydziestu latach prezydent by┼é najcz─Ö┼Ťciej zwi─ůzany z obozem rz─ůdz─ůcym. Kohabitacja wyst─Öpowa┼éa w III RP tylko przez kilka lat i charakteryzowa┼éa si─Ö ostrymi konfliktami mi─Ödzy g┼éow─ů pa┼ästwa a rz─ůdem. Jeste┼Ťmy wi─Öc przyzwyczajeni do sytuacji, w kt├│rej prezydent jest reprezentantem wi─Ökszo┼Ťci, nie tylko w sensie wi─Ökszo┼Ťci wyborc├│w, kt├│rzy na niego zag┼éosowali w powszechnych wyborach, ale te┼╝ wi─Ökszo┼Ťci sejmowej. To bardzo promieniuje na og├│ln─ů wizj─Ö prezydentury.

Biedro┼ä p├│ki co nie ma szans na bycie prezydentem sejmowej wi─Ökszo┼Ťci.

Robert Biedro┼ä wyra┼╝a przekonanie tych, kt├│rzy chcieliby innej prezydentury: ani takiej, kt├│ra po prostu wpisuje si─Ö w polityk─Ö rz─ůdz─ůcych, ani takiej, kt├│ra jest w ostrym konflikcie z rz─ůdz─ůcymi. Ta nadzieja ┼é─ůczy dzi┼Ť bardzo r├│┼╝nych wyborc├│w, r├│wnie┼╝ Ho┼éowni albo Kosiniaka-Kamysza ÔÇô wszystkich tych, kt├│rzy chcieliby, ┼╝eby prezydent niekoniecznie reprezentowa┼é jedn─ů z najwi─Ökszych partii.

Dodatkowo Biedro┼ä jest kandydatem lewicy, przede wszystkim je┼╝eli chodzi o postulaty ┼Ťwiatopogl─ůdowe: prawa kobiet, prawa LGBT+ i ┼Ťwiecko┼Ť─ç pa┼ästwa, ale te┼╝ szerzej ÔÇô kandydatem zmiany, kt├│ry wprowadza do debaty nowe tematy i nowy styl uprawiania polityki. Pokazuje t─Ö zmian─Ö od czas├│w swojego wyst─ůpienia na Torwarze, kiedy zak┼éada┼é Wiosn─Ö. To wyst─ůpienie samo w sobie by┼éo zupe┼énie nowym formatem, je┼╝eli chodzi o wyst─ůpienia publiczne. Od tego czasu Robert Biedro┼ä reprezentuje polityk─Ö, kt├│ra chce wyj┼Ť─ç poza ostry i troch─Ö rytualny konflikt mi─Ödzy Platform─ů i PiS-em. Jego odpowiedzi─ů jest pr├│ba odbudowy os┼éabionej wsp├│lnoty, ale te┼╝ poszukiwanie zasob├│w, kt├│re pozwol─ů nam zmierzy─ç si─Ö z wyzwaniami XXI wieku. Chodzi przede wszystkim o kryzys ekologiczny, ale r├│wnie┼╝ budow─Ö bardziej solidarnej wsp├│lnoty w Unii Europejskiej czy postawienie na nowy etap w rozwoju Polski polegaj─ůcy na inwestycjach w cz┼éowieka. Wiosna sz┼éa z jasnym przekazem ÔÇô koniec z inwestycjami w infrastruktur─Ö, czas na inwestycje w cz┼éowieka, czyli w edukacj─Ö, ochron─Ö zdrowia i czyste ┼Ťrodowisko.

Biedronia faktycznie charakteryzuje silny nacisk na kwestie ┼Ťwiecko┼Ťci pa┼ästwa, walka o prawa kobiet czy os├│b nieheteronormatywnych. Ale wizja prezydentury, o kt├│rej pan opowiada, ┼é─ůczy trzech kandydat├│w: Szymona Ho┼éowni─Ö, W┼éadys┼éawa Kosiniaka-Kamysza i Roberta Biedronia. Dlaczego Biedro┼ä, kt├│ry, wydawa┼éoby si─Ö, startowa┼é z najwy┼╝szego pu┼éapu w┼Ťr├│d tej tr├│jki ÔÇô jego pocz─ůtkowy kapita┼é stanowi┼éo 12 procent poparcia dla Lewicy w wyborach parlamentarnych ÔÇô w tej chwili, oczywi┼Ťcie na razie na bazie sonda┼╝y, zajmuje w┼Ťr├│d tych trzech kandydat├│w ostatnie miejsce?

I Ho┼éownia, i Kosiniak-Kamysz maj─ů ten sam problem, kt├│ry ma Biedro┼ä, chocia┼╝ by─ç mo┼╝e w innej skali. Ostatecznie przekonamy si─Ö o tym, kiedy poznamy wyniki wybor├│w. Wszyscy ci kandydaci stracili po pojawieniu si─Ö w wy┼Ťcigu wyborczym Rafa┼éa Trzaskowskiego. Powr├│t do polaryzacji, do duopolu, zepchn─ů┼é ich do defensywy i w konsekwencji zmniejszy┼é poparcie. Nie bez znaczenia jest to, ┼╝e na korzy┼Ť─ç polaryzacji dzia┼éa infrastruktura polityki: z jednej strony istnienie struktur partyjnych i ich mobilizacja, a z drugiej strony to, ┼╝e sfera publiczna jest podzielona mi─Ödzy du┼╝e media, kt├│re sprzyjaj─ů albo Dudzie, albo Trzaskowskiemu i ci─Ö┼╝ko temu przeciwdzia┼éa─ç. Poza tym wybory prezydenckie maj─ů plebiscytarny charakter, chodzi w nich o to, czy aktualny prezydent powinien odej┼Ť─ç, czy zosta─ç. Odbywaj─ů si─Ö w powtarzaj─ůcym si─Ö schemacie: jest obro┼äca pa┼éacu, g┼é├│wny pretendent i czarny ko┼ä. Je┼╝eli kto┼Ť nie wejdzie w kt├│r─ů┼Ť z tych trzech r├│l, to zostaje zepchni─Öty do defensywy, obecnie wszyscy trzej wspomniani kandydaci trac─ů w stosunku do dw├│ch g┼é├│wnych figur.

Nie jeste┼Ťmy bardzo przywi─ůzani do tezy, ┼╝e kompleksowy program wyborczy kandydata w bezpo┼Ťredni spos├│b wp┼éywa pozytywnie na wynik wybor├│w, ale kiedy por├│wnuje si─Ö strony ÔÇ×Biedro┼ä 2020ÔÇŁ i ÔÇ×Ho┼éownia 2020ÔÇŁ, r├│┼╝nica jest znacz─ůca. Stron─Ö Roberta Biedronia mo┼╝na przeczyta─ç w trzy minuty, na zapoznanie si─Ö z postulatami Ho┼éowni trzeba po┼Ťwi─Öci─ç raczej kilka godzin. Czy nie jest wi─Öc tak, ┼╝e poza t─ů bardzo og├│ln─ů wizj─ů prezydentury zorientowanej na XXI wiek i os┼éabienie konfliktu politycznego brakuje szerszego pomys┼éu na to, jakim prezydentem powinien by─ç Robert Biedro┼ä? I ┼╝e odbija si─Ö to w sonda┼╝ach?

Biedro┼ä reprezentuje formacj─Ö polityczn─ů, jest wsp├│lnym kandydatem SLD, Wiosny i Razem i to dorobek tych partii wyznacza jego kierunek my┼Ťlenia. Nie jest kandydatem niezale┼╝nym, kt├│ry musi si─Ö zdefiniowa─ç. Wi─Öc je┼Ťli kto┼Ť pragnie si─Ö dowiedzie─ç, co Biedro┼ä chce zrobi─ç jako prezydent, to mo┼╝e wej┼Ť─ç na stron─Ö Lewicy i wtedy b─Ödzie mia┼é pe┼ény przegl─ůd postulat├│w. Jednocze┼Ťnie reprezentacja Lewicy w sejmie wci─ů┼╝ zg┼éasza projekty ustaw, b─Ödzie zg┼éoszona ustawa reprywatyzacyjna, ustawa o r├│wno┼Ťci ma┼é┼╝e┼äskiej. Jest wi─Öc tak, ┼╝e Robert Biedro┼ä nie musi prezentowa─ç dok┼éadnego programu, bo jest kandydatem lewicowym, a lewica ma zdefiniowany program, kt├│ry stara si─Ö wdra┼╝a─ç. St─ůd wynika pewna ÔÇô by─ç mo┼╝e ÔÇô skr├│towo┼Ť─ç, je┼╝eli chodzi o komunikowanie jego programu.

Czy jednak program prezydencki nie powinien by─ç czym┼Ť innym ni┼╝ zbi├│r ustaw, kt├│rych wprowadzenie popiera partia wystawiaj─ůca danego kandydata? Szukamy przyczyn tego, ┼╝e z trzech os├│b, o kt├│rych m├│wimy, to Robert Biedro┼ä nawet na chwil─Ö nie wszed┼é ani w rol─Ö pretendenta, ani nawet czarnego konia.

Na pocz─ůtku kampanii by┼éo przekonanie, ┼╝e to Kidawa-B┼éo┼äska b─Ödzie pretendentk─ů, p├│┼║niej liderem by┼é Kosiniak-Kamysz, a jeszcze p├│┼║niej Ho┼éownia, wi─Öc nigdy nie jest do ko┼äca jasne przed wy┼Ťcigiem, kto zajmie t─Ö pozycj─Ö. Wszyscy, kt├│rzy startuj─ů, maj─ů nadziej─Ö, ┼╝e wejd─ů do drugiej tury. Wszystkie partie pracuj─ů na swoich lider├│w, bo wybory prezydenckie bywaj─ů transformacyjne, je┼╝eli chodzi o konsekwencje dla partii politycznych. Na przyk┼éad niewystawienie w wyborach prezydenckich w 2000 roku kandydata przez Uni─Ö Wolno┼Ťci sko┼äczy┼éo si─Ö tym, ┼╝e ta partia si─Ö rozpad┼éa, a na jej gruzach wyros┼éa Platforma Obywatelska wok├│┼é Andrzeja Olechowskiego, Donalda Tuska i Macieja P┼éa┼╝y┼äskiego.

Z drugiej strony pojawia si─Ö pytanie, czy jest si─Ö w wy┼Ťcigu tylko po to, ┼╝eby wej┼Ť─ç do drugiej tury, czy te┼╝ po to, ┼╝eby uczestniczy─ç w kampanii jako w rozmowie o Polsce. W moim przekonaniu to tak┼╝e wa┼╝na cz─Ö┼Ť─ç obowi─ůzk├│w polityka ÔÇô warto┼Ťci, za kt├│rymi si─Ö staje, powinny wybrzmiewa─ç w sferze publicznej. Dzi┼Ť w kontek┼Ťcie ataku na osoby LGBT+ wida─ç to bardzo dobrze. Robert Biedro┼ä jest w zasadzie jedynym politykiem, opr├│cz Andrzeja Dudy oczywi┼Ťcie, kt├│ry m├│wi┼é, ┼╝e to wa┼╝na sprawa: ┼╝e to nie jest zast─Öpczy sp├│r, ┼╝e definiuje on to, w jakim kraju ┼╝yjemy, okre┼Ťla, co w Polsce oznacza godno┼Ť─ç, szacunek i solidarno┼Ť─ç. Gdyby nie by┼éo Biedronia, to w tej sprawie w┼éa┼Ťciwie nikt nie stan─ů┼éby naprzeciwko Dudy. I niezale┼╝nie od wyniku, kt├│ry osi─ůgnie Robert ÔÇô a licz─Ö na to, ┼╝e b─Ödzie to bardzo przyzwoity wynik ÔÇô Biedro┼ä odegra┼é olbrzymi─ů rol─Ö w tych wyborach. Dzi─Öki jego zaanga┼╝owaniu w kampanii nie dosz┼éo do oddawania pola prawicy, okaza┼éo si─Ö, ┼╝e s─ů w Polsce powa┼╝ni politycy, kt├│rzy staj─ů w obronie spo┼éeczno┼Ťci LGBT+.

To jest olbrzymia warto┼Ť─ç, co┼Ť, z czym ja nie mia┼éem do czynienia bodaj od lat dziewi─Ö─çdziesi─ůtych, bo polskie pole polityczne dzieli┼éo si─Ö do niedawna na prawic─Ö i nieprawic─Ö. SLD za czas├│w swojej ┼Ťwietno┼Ťci nie by┼éo prawic─ů, ale nie by┼éo te┼╝ lewic─ů. Prawica zawsze mia┼éa swoj─ů agend─Ö, przesuwa┼éa granic─Ö tego, co politycznie mo┼╝liwe, rozszerza┼éa panowanie i symboliczne, i realne, natomiast nieprawica m├│wi┼éa, co prawica robi ┼║le, ale nie mia┼éa w┼éasnych cel├│w. Mia┼éa og├│ln─ů wizj─Ö, ┼╝e trzeba by─ç przyzwoitym, nowoczesnym i zmienia─ç si─Ö w stron─Ö Unii Europejskiej. Dzi┼Ť Lewica i Robert Biedro┼ä nie dopuszczaj─ů do tego, ┼╝eby temat praw kobiet czy spo┼éeczno┼Ťci LGBT+ uznawa─ç za niewygodny i zast─Öpczy. Jest kto┼Ť, kto odwa┼╝nie broni tych postulat├│w ÔÇô to dla mnie bardzo du┼╝a warto┼Ť─ç.

To, ┼╝e w tych wyborach kandydat lewicy jest kandydatem lewicy, a nie tak jak pi─Ö─ç lat temu kandydatk─ů prawicy, na pewno jest warto┼Ťci─ů. Aczkolwiek brzmi to troch─Ö smutno ÔÇô pana wypowied┼║ sparafrazowaliby┼Ťmy tak: ÔÇ×Sukcesem lewicy w tych wyborach jest to, ┼╝e jest lewic─ůÔÇŁ. Mamy wra┼╝enie, ┼╝e po wyborach parlamentarnych pojawi┼éa si─Ö korzystna dla Lewicy dynamika, ma┼éo kt├│rzy komentatorzy dawali jej szanse na przebicie progu 10 procent poparcia, tymczasem uda┼éo si─Ö zdoby─ç ponad 12 procent g┼éos├│w. I chyba by┼éa szansa ÔÇô albo chocia┼╝ nadzieja ÔÇô ┼╝e wybory prezydenckie pozwol─ů powalczy─ç o drug─ů tur─Ö, a przynajmniej o poszerzenie elektoratu. Je┼Ťli lewicowy kandydat sko┼äczy z poparciem bliskim Magdalenie Og├│rek, czy ta ca┼éa dynamika nie zostanie utracona?

Ostatecznie b─Ödziemy wiedzie─ç, jakie s─ů wyniki, za kilka dni, jeszcze sporo si─Ö mo┼╝e wydarzy─ç. S─ů r├│┼╝ne sonda┼╝e, takie, kt├│re daj─ů 3 procent Biedroniowi, ale te┼╝ takie, kt├│re mu daj─ů 6 procent.

Poruszamy si─Ö w przedziale czterokrotnie b─ůd┼║ dwukrotnie gorszego wyniku ni┼╝ wynik LewicyÔÇŽ

Na pewno wszyscy na Lewicy bardzo si─Ö staramy, ┼╝eby Biedro┼ä mia┼é jak najlepszy wynik; mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e wychodzimy ze sk├│ry. Zobaczymy, co uda si─Ö uzyska─ç. W moim przekonaniu nie by┼éo lepszego kandydata ni┼╝ Biedro┼ä, kt├│ry m├│g┼éby powalczy─ç o pozycj─Ö pretendenta. Je┼╝eli by┼é kto┼Ť, kto m├│g┼é w og├│le doskoczy─ç do drugiej tury, to w┼éa┼Ťnie on. Jest takie przekonanie, tak┼╝e na lewicy, ┼╝e by─ç mo┼╝e wyb├│r jakiego┼Ť pozapartyjnego kandydata by┼éby lepszy, tylko o tym si─Ö dobrze m├│wi w kategoriach abstrakcyjnych ÔÇô kiedy trzeba wybra─ç tak─ů osob─Ö, to ju┼╝ jest trudniej, bo ma┼éo jest ludzi znanych, wytrwa┼éych, do┼Ťwiadczonych w kampanii, kt├│rzy jeszcze w dodatku chcieliby wystartowa─ç. Partie polityczne musz─ů bra─ç pod uwag─Ö ryzyko zwi─ůzane ze startem. Trzeba mie─ç naprawd─Ö du┼╝e do┼Ťwiadczenie, ┼╝eby znie┼Ť─ç tak trudny proces, jak kampania wyborcza. W moim przekonaniu ci─Ö┼╝ko by┼éo znale┼║─ç kogo┼Ť r├│wnie do┼Ťwiadczonego jak Biedro┼ä.

Dodatkowo Robert reprezentuje w wiarygodny spos├│b lewicowe tematy, takie jak kwestie praw mniejszo┼Ťci seksualnych, praw kobiet, ekologii. Je┼Ťli dzi┼Ť m├│wi: ÔÇ×Nie podwy┼╝sz─Ö wieku emerytalnego, nie podpisz─Ö takiej ustawyÔÇŁ, znajduje to potwierdzenie w tym, jak g┼éosowa┼é, kiedy Platforma Obywatelska podwy┼╝sza┼éa wiek emerytalny. Biedro┼ä ma za sob─ů histori─Ö zaanga┼╝owanego spo┼éecznika, kt├│ry zosta┼é politykiem i kt├│ry wytrwale d─ů┼╝y┼é do zmiany w Polsce. Gdybym drugi raz mia┼é wsp├│┼éuczestniczy─ç w procesie podejmowania decyzji, proponowa┼ébym to samo.

Pana ksi─ů┼╝ka ÔÇ×Nowy autorytaryzmÔÇŁ zapowiada┼éa polityczn─ů karier─Ö Roberta Biedronia. By┼éy w niej ramy teoretyczne dla jego dzia┼éa┼ä. Wiosna mia┼éa by─ç struktur─ů lidersk─ů i chyba wr─Öcz zapowiedzi─ů projektu ÔÇ×Biedro┼ä 2020ÔÇŁ. Dlaczego to si─Ö nie uda┼éo? Dlaczego Biedro┼ä nie sta┼é si─Ö pretendentem do pa┼éacu prezydenckiego?

To s─ů tak naprawd─Ö dwa pytania. Czy to, ┼╝e Biedro┼ä na razie nie zosta┼é pretendentem, podwa┼╝a ide─Ö, zgodnie z kt├│r─ů polityk─Ö buduje si─Ö na liderach? W moim przekonaniu to, ┼╝e Trzaskowski wszed┼é do gry i od┼Ťwie┼╝y┼é atmosfer─Ö wok├│┼é Platformy, to, ┼╝e wok├│┼é niego si─Ö gromadz─ů ludzie, pokazuje, ┼╝e jednak lider jest istotny.

Bardzo podobny byłby przykład Szymona Hołowni.

W┼éa┼Ťnie. Czyli nie podwa┼╝amy wagi lidera we wsp├│┼éczesnej polityce. Pytanie, dlaczego to samo nie dzia┼éa w przypadku lewicy. Mo┼╝e jest tak, ┼╝e to liderstwo dzia┼éa w sytuacji, w kt├│rej albo partie s─ů jednorodne, albo dopiero budowane. Platforma jest do┼Ť─ç jednorodnym ┼Ťrodowiskiem politycznym i gdy wystawia kogo┼Ť w wyborach, kandydat czy kandydatka zaczyna reprezentowa─ç ca┼éo┼Ť─ç wyborc├│w tej partii. Ho┼éownia reprezentuje now─ů formacj─Ö, kt├│ra jest budowana wok├│┼é niego. Pod tym wzgl─Ödem Robert w eurowyborach by┼é troch─Ö jak Ho┼éownia teraz. Dzisiaj reprezentuje trzy r├│┼╝ne partie i pojawia si─Ö pytanie, czy trzy r├│┼╝ne organizacje nie musz─ů mie─ç innego modelu przyw├│dztwa. By─ç mo┼╝e dla tego typu formacji lepszy by┼éby model partycypacyjny, czyli taki, kt├│ry anga┼╝uje ludzi, na przyk┼éad wykorzystuj─ůc ich zaanga┼╝owanie w tworzenie programu. Tak dzia┼éa na przyk┼éad fi┼äska czy austriacka socjaldemokracja. By─ç mo┼╝e to jest droga dla lewicy, pobudzenie aktywno┼Ťci spo┼éecznej, wci─ůganie r├│┼╝nych ┼Ťrodowisk do dzia┼éania. Dzi┼Ť trudno sobie wyobrazi─ç, ┼╝eby trzy partie zjednoczy┼éa jaka┼Ť jedna osoba. Niezale┼╝nie od tego, czy by┼éby to Zandberg, Biedro┼ä, czy Czarzasty.

Chcieliby┼Ťmy dopyta─ç o program. M├│wi┼é pan dotychczas g┼é├│wnie o postulatach zwi─ůzanych z prawami kobiet czy mniejszo┼Ťci LGBT+. Wypowiadaj─ůc si─Ö o wizji prezydentury, w┼éa┼Ťciwie nie dotyka┼é pan kwestii gospodarczych. Tym bardziej nurtuje nas pytanie o to, czy Biedro┼ä nie jest gospodarczym libera┼éem, a tu rzuca si─Ö w oczy kwestia podatk├│w. Kiedy wczytamy si─Ö w wyt┼éumaczenia odpowiedzi kandydat├│w w ÔÇ×Latarniku wyborczymÔÇŁ, to Biedro┼ä z Ho┼éowni─ů b─Öd─ů blisko siebie, ale jest do┼Ť─ç znamienne, ┼╝e na pytanie: ÔÇ×Czy jest pan za podwy┼╝szeniem podatku dla najbogatszych?ÔÇŁ tylko Szymon Ho┼éownia odpowiada: ÔÇ×TakÔÇŁ, a Robert Biedro┼ä: ÔÇ×Nie wiemÔÇŁ. Z drugiej strony, przegl─ůdaj─ůc program Biedronia ÔÇ×Zdrowa Polska, nowa nadziejaÔÇŁ, znajdujemy informacj─Ö o tym, ┼╝e od pocz─ůtku przysz┼éego roku mamy wydawa─ç 2,5 procent PKB wi─Öcej na ochron─Ö zdrowia. 2,5 procent PKB z 2019 roku to 56 miliard├│w z┼éotych. Kolejna informacja to 100 miliard├│w z┼éotych na inwestycje. W sumie 150 miliard├│w, czyli ponad jedna trzecia bud┼╝etu z 2019 roku. Musimy zada─ç sakramentalne pytanie: sk─ůd wzi─ů─ç na to pieni─ůdze?

Robert Biedro┼ä jest kandydatem lewicy i jej program inwestycji, ale te┼╝ program podatkowy, jest dla niego zobowi─ůzuj─ůcy.

Problem w tym, ┼╝e lewica w wyborach 2019 roku te┼╝ jasno nie deklarowa┼éa nic w kwestii podatk├│w. I mamy wra┼╝enie, ┼╝e sta┼éo si─Ö tak za spraw─ů Wiosny, bo i SLD, i partia Razem w swoich programach mia┼éy postulaty trzeciej stawki podatkowej PIT, natomiast Wiosna takiego postulatu nie mia┼éa.

Gdyby projekt nowej ordynacji podatkowej ÔÇô takiej, kt├│ra podnosi podatki dla najbogatszych, na przyk┼éad poprzez wprowadzenie trzeciej stawki podatku PIT ÔÇô trafi┼é na biurko Roberta Biedronia, to jestem przekonany, ┼╝e Robert by go podpisa┼é. Ponadto my┼Ťl─ůc o wydatkach bud┼╝etowych i o tym, co powinno by─ç priorytetem w finansach pa┼ästwa, bardzo du┼╝y nacisk po┼éo┼╝yli┼Ťmy na oszcz─Ödno┼Ťci, zmian─Ö obszar├│w, w kt├│rych si─Ö dokonuje inwestycji. Na przyk┼éad chcemy odej┼Ť─ç od inwestycji w Centralny Port Komunikacyjny.

To troch─Ö ucieczka od problemu ÔÇô w bud┼╝ecie na rok 2019 nie ma znacz─ůcych wydatk├│w na CPK. Jakie wydatki nale┼╝y ograniczy─ç w por├│wnaniu z tamtym rokiem, ┼╝eby znale┼║─ç miejsce dla waszych propozycji? Rozumiemy te┼╝, ┼╝e da si─Ö znale┼║─ç oszcz─Ödno┼Ťci czy dodatkowe wp┼éywy bud┼╝etowe: mo┼╝na (przynajmniej teoretycznie) opodatkowa─ç dochody Ko┼Ťcio┼éa, odebra─ç 2 miliardy z┼éotych dotacji dla TVP. Tylko to jest prawdopodobnie 30 miliard├│w, a nie 150, kt├│re trzeba znale┼║─ç. A dalej w programie czytamy: emerytura minimalna, leki za pi─Ö─ç z┼éotych, publiczny deweloper mieszkaniowy, wi─Öc wasz program kosztuje oko┼éo 200 mld z┼éotych ÔÇô po┼éow─Ö bud┼╝etu na rok 2019.

W tych wyliczeniach, kt├│re my prezentujemy, to jest raczej 40 miliard├│w nowych wydatk├│w. Na przyk┼éad minimalna emerytura dla ka┼╝dego w wysoko┼Ťci 1600 z┼éotych kosztuje 13 miliard├│w. Projekt lek├│w na recept─Ö dost─Öpnych za pi─Ö─ç z┼éotych to 3 miliardy. I te┼╝ cz─Ö┼Ťciowo to, co mo┼╝na zapisa─ç jako koszt, przynosi zyski, bo na przyk┼éad podniesienie p┼éacy minimalnej w bud┼╝et├│wce do 3,5 tysi─ůca z┼éotych kosztuje 8 miliard├│w, ale przynosi 2 miliardy dodatkowych wp┼éyw├│w z podatk├│w. To r├│wnie┼╝ trzeba w tych rachunkach uwzgl─Ödnia─ç.

Wracaj─ůc do pierwotnego pytania: powstaje takie wra┼╝enie, ┼╝e Robert jest bardzo liberalny. Ale jednocze┼Ťnie jest przeciwko podniesieniu wieku emerytalnego, za likwidacj─ů um├│w ┼Ťmieciowych i za rozwojem programu mieszkaniowego. Naszym celem jest stworzenie publicznego dewelopera, kt├│ry b─Ödzie budowa┼é mieszkania na wynajem, a to by┼éaby kompletna nowo┼Ť─ç, bo dotychczas horyzont marze┼ä polskich polityk├│w stanowi┼éo dop┼éacanie podmiotom prywatnym (bankom czy deweloperom), tak aby troch─Ö ┼éatwiej by┼éo obywatelom kupi─ç mieszkania, kt├│re mia┼éy przechodzi─ç na ich w┼éasno┼Ť─ç. Jestem przekonany, ┼╝e Robert Biedro┼ä jest bardzo, bardzo socjalnym kandydatem.

To, co pan m├│wi, jest symptomatyczne. Wcze┼Ťniej rozmawiali┼Ťmy o wizji prezydentury w kontek┼Ťcie tworzenia agendy wa┼╝nych problem├│w, a kiedy pojawia si─Ö temat podatkowy, Biedro┼ä wydaje si─Ö bardzo reaktywny: je┼Ťli zostanie przeg┼éosowana ustawa, to wtedy j─ů podpisze.

Bez przesady, w programie Lewicy jasno deklarujemy ch─Ö─ç zwi─Ökszenia progresji podatkowej, zmniejszania nier├│wno┼Ťci przez progresj─Ö. Wielu polityk├│w jednoznacznie wypowiada┼éo si─Ö na ten temat, ┼é─ůcznie ze mn─ů. Tutaj nie ma wi─Ökszych niedopowiedze┼ä.

Trzecia stawka podatkowa PIT to szansa na wi─Öksze wp┼éywy bud┼╝etowe, ale jest te┼╝ druga strona medalu. W┼éa┼Ťciwie wszystkie analizy ekonomiczne pokazuj─ů, ┼╝e mamy w Polsce degresywny system podatkowy, czyli taki, w kt├│rym biedniejsi oddaj─ů wi─Öksz─ů cz─Ö┼Ť─ç dochod├│w ni┼╝ bogatsi. Jest bardzo wiele problem├│w zwi─ůzanych w┼éa┼Ťnie z ub├│stwem r├│┼╝nych grup spo┼éecznych, kt├│re pr├│bujemy rozwi─ůzywa─ç kolejnymi programami spo┼éecznymi, takimi jak program 500+ czy dodatkowe emerytury. Przynajmniej cz─Ö┼Ť─ç z nich znikn─Ö┼éaby albo nie by┼éaby a┼╝ tak pal─ůca, gdyby┼Ťmy zreformowali system podatkowy. Przez chwil─Ö mia┼éa taki pomys┼é Platforma za ministra Szczurka, jednak si─Ö na to nie zdecydowa┼éa. PiS pr├│bowa┼é ruszy─ç ten temat, ale te┼╝ si─Ö wycofa┼é. Co wi─Öcej, kwestia podatk├│w dotyka r├│wnie┼╝ sfery warto┼Ťci. Czy mo┼╝na nazwa─ç sprawiedliwym pa┼ästwo, w kt├│rym biedniejszy oddaje fiskusowi wi─Öksz─ů cz─Ö┼Ť─ç dochod├│w ni┼╝ bogatszy? System stoi na g┼éowie, a lewica ÔÇô mamy wra┼╝enie ÔÇô przez Roberta Biedronia nie wyci─ůga tego na sztandar.

Walka z degresywnym systemem podatkowym nie jest kontrowersyjna dla lewicy. Pojawia si─Ö jednak pytanie, czy wprowadzenie trzeciej stawki rzeczywi┼Ťcie zmniejszy nier├│wno┼Ťci, bo w Polsce bardzo du┼╝o ludzi jest na dzia┼éalno┼Ťci gospodarczej i wtedy obowi─ůzuje ich liniowy 19-procentowy podatek PIT. I to prawdziwy dylemat, co z tym zrobi─ç. St─ůd te┼╝ wynika pewien rodzaj wahania, czy na przyk┼éad wprowadzenie trzeciej stawki realnie prze┼éo┼╝y si─Ö na wzrost wp┼éyw├│w do bud┼╝etu i obni┼╝enie nier├│wno┼Ťci, czy sprawi, ┼╝e kolejni ludzie uciekn─ů na dzia┼éalno┼Ť─ç gospodarcz─ů, aby p┼éaci─ç liniowy PIT.

Rozumiemy te argumenty, to jest faktycznie problem i zanim si─Ö powie: ÔÇ×Dobra, wprowadzamy trzeci pr├│gÔÇŁ, trzeba odpowiedzie─ç na pytanie, co zrobi─ç z tym, ┼╝e ludzie b─Öd─ů si─Ö przenosi─ç na indywidualn─ů dzia┼éalno┼Ť─ç gospodarcz─ů. Mo┼╝e w takim razie reform─Ö trzeba zacz─ů─ç od innej strony. Ale tego te┼╝ nie ma w programie.

Jest tak, ┼╝e podczas kampanii mo┼╝na m├│wi─ç o ograniczonej liczbie spraw. Je┼╝eli w agendzie kandydata s─ů i kwestie ┼Ťwiatopogl─ůdowe, i likwidacja ┼Ťmieci├│wek, i budowa mieszka┼ä, to istnieje pewna wydolno┼Ť─ç systemu komunikacyjnego ÔÇô jest pewien ci─Ö┼╝ar, kt├│ry mo┼╝na unie┼Ť─ç w kampanii. Je┼╝eli chce si─Ö m├│wi─ç o wszystkim, w efekcie nie m├│wi si─Ö na dobr─ů spraw─Ö o niczym. Na lewicy jeste┼Ťmy przekonani co do tego, ┼╝e nale┼╝y szuka─ç rozwi─ůza┼ä systemowych, kt├│re i zwi─Öksz─ů wp┼éywy do bud┼╝etu, i ogranicz─ů nier├│wno┼Ťci.

Ostatni temat wymieniony przez pana jako jeden z najwa┼╝niejszych dla wizji prezydentury Roberta Biedronia. Jakiej Unii Europejskiej i jakiego miejsca Polski we wsp├│lnocie chcia┼éby kandydat Lewicy? Czy Unia potrzebuje w tej chwili gruntownej reformy?

W Polsce bardzo d┼éugo panowa┼éa zgoda co do g┼é├│wnych kierunk├│w polityki zagranicznej. Celem by┼éo wej┼Ťcie do NATO i Unii Europejskiej, dzia┼éanie na rzecz solidarno┼Ťci europejskiej. Dzisiaj rz─ůd prowadzi polityk─Ö budowania silnych relacji ze Stanami Zjednoczonymi, je┼╝eli za┼Ť chodzi o Uni─Ö, stara si─Ö j─ů wykorzystywa─ç przy jak najni┼╝szych kosztach w┼éasnych. Chce na przyk┼éad zablokowa─ç transformacj─Ö energetyczn─ů, a jednocze┼Ťnie wykorzysta─ç jak najwi─Öcej ┼Ťrodk├│w unijnych w ramach polityki sp├│jno┼Ťci, rozwoju regionalnego, dop┼éat do rolnictwa, ale bez zobowi─ůza┼ä, kt├│re maj─ů sprawi─ç, ┼╝e na przyk┼éad cele klimatyczne zostan─ů osi─ůgni─Öte. Jest te┼╝ kwestia stosunk├│w z Rosj─ů i Chinami, z du┼╝─ů liczb─ů niebezpiecznych znak├│w zapytania. Z jednej strony prowadzimy z Rosj─ů konflikt o polityk─Ö historyczn─ů, z drugiej strony kupujemy od niej w─Ögiel, kt├│ry jest po prostu ta┼äszy ni┼╝ nasz krajowy. Wydaje si─Ö, ┼╝e polski rz─ůd szuka sposob├│w na to, by ogra─ç Uni─Ö Europejsk─ů, a nie wzmocni─ç wsp├│lnot─Ö.

I co na to Biedro┼ä?

Robert jest zdecydowanie przeciwny budowaniu relacji ze Stanami Zjednoczonymi czy Chinami poza wsp├│lnot─ů europejsk─ů lub w kontrze do niej. Wobec sytuacji mi─Ödzynarodowej, kt├│r─ů w skr├│cie mo┼╝na okre┼Ťli─ç jako wy┼éanianie si─Ö ┼Ťwiata wielobiegunowego z silnymi Chinami, Rosj─ů, Stanami Zjednoczonymi i prawdopodobnie siln─ů Uni─ů Europejsk─ů, Robert Biedro┼ä i Lewica stawiaj─ů na wzmacnianie mechanizm├│w integracyjnych w Unii. Celem jest zar├│wno kreowanie wsp├│lnej polityki zagranicznej wobec otoczenia, na przyk┼éad Bliskiego Wschodu czy Rosji, jak i wzmacnianie wewn─Ötrznych mechanizm├│w solidarno┼Ťciowych, tak┼╝e w sensie ekonomicznym.

Kolejnym d┼éugofalowym celem, przy zachowaniu silnych zwi─ůzk├│w transatlantyckich, jest budowa europejskiej armii. Biedro┼ä jest przekonany, ┼╝e nie mo┼╝na wy┼é─ůcznie bazowa─ç na sile militarnej Stan├│w Zjednoczonych, ale te┼╝ trzeba rozwija─ç w┼éasne programy bezpiecze┼ästwa, zar├│wno zbrojeniowe, jak i zwi─ůzane na przyk┼éad z bezpiecze┼ästwem biologicznym. Tymczasem za rz─ůd├│w PiS-u ograniczono wsp├│┼éprac─Ö cywilno-wojskow─ů w ramach Unii Europejskiej. Jest wi─Öc du┼╝o rzeczy, kt├│re trzeba zmieni─ç w por├│wnaniu z obecn─ů polityk─ů.

Zn├│w mamy wra┼╝enie, ┼╝e pod wi─Ökszo┼Ťci─ů tego, co pan powiedzia┼é, w pe┼éni podpisa┼éby si─Ö Rafa┼é Trzaskowski, Szymon Ho┼éownia, a nawet W┼éadys┼éaw Kosiniak-Kamysz. Po stronie lewicowych komentator├│w, aktywist├│w i polityk├│w pojawia si─Ö du┼╝o krytyki wobec zachowawczej polityki Unii Europejskiej wzgl─Ödem kryzys├│w, kt├│re j─ů dotkn─Ö┼éy. Chodzi nam o kryzys uchod┼║czy czy kryzys gospodarczy 2008 roku i jego nast─Öpstwa. Czy kampania prezydencka nie jest dobrym momentem, ┼╝eby zaproponowa─ç inn─ů, bardziej solidarn─ů wizj─Ö zintegrowanej Unii? Powiedzie─ç wprost: ÔÇ×My chcemy by─ç w Unii, to jest polska racja stanu, ale jako Lewica chcemy by─ç w innej Unii ni┼╝ przed rokiem 2015ÔÇŁ?

Pytanie, czy to ┼║le, ┼╝e g┼é├│wni kandydaci opozycji zgodziliby si─Ö co do najwa┼╝niejszych pryncypi├│w zwi─ůzanych z nasz─ů obecno┼Ťci─ů w Unii. Moim zdaniem szeroka zgoda co do tego, ┼╝e trzeba wr├│ci─ç do my┼Ťlenia bardziej w kategoriach europocentrycznych i prounijnych, jest korzystnym zjawiskiem. Pozostaje pytanie o konkretne rozwi─ůzania. Na Lewicy zgadzamy si─Ö, ┼╝e nale┼╝y my┼Ťle─ç o wzmocnieniu Parlamentu Europejskiego. Kierunkiem, w kt├│rym powinna zmierza─ç Unia, by┼éoby odchodzenie od struktury mi─Ödzyrz─ůdowego klubu w stron─Ö instytucji europejskich, kt├│re maj─ů mocn─ů demokratyczn─ů legitymizacj─Ö i pochodz─ů z bezpo┼Ťredniego, a nie po┼Ťredniego wyboru. Jednak┼╝e w sytuacji, w kt├│rej my tak bardzo oddalamy si─Ö od Unii czy szerzej: warto┼Ťci europejskich, na przyk┼éad tworz─ůc ÔÇ×strefy wolne od LGBTÔÇŁ, a urz─Öduj─ůcy prezydent deklaruje, ┼╝e LGBT jest zagro┼╝eniem podobnym do ideologii komunistycznej, podstawowym przekazem musi by─ç to, ┼╝e Unia Europejska i europejskie warto┼Ťci s─ů dla nas bardzo wa┼╝ne. PiS pr├│buje zbudowa─ç zupe┼énie osobn─ů kultur─Ö polityczn─ů, definiuje swoje rz─ůdy wr─Öcz w kontrze do unijnych zasad, na przyk┼éad m├│wi─ůc: ÔÇ×U nas jest wolno┼Ť─ç, tam jest zniewolenie, u nas jest porz─ůdek, tam jest bezho┼éowieÔÇŁ. Dla nas o┼Ť sporu stanowi wi─Öc opowiadanie si─Ö po stronie europejskich zasad i warto┼Ťci oraz m├│wienie o tym, ┼╝e Unia Europejska jest instytucj─ů, kt├│ra powinna by─ç dla nas g┼é├│wnym punktem odniesienia, i ┼╝e powinni┼Ťmy wzmacnia─ç integracj─Ö europejsk─ů, bo od tego zale┼╝y nasza przysz┼éo┼Ť─ç w ┼Ťwiecie.

W Polsce jednak brakuje powa┼╝nej dyskusji o Unii. Ta prosta dychotomia mi─Ödzy popieraniem wsp├│lnoty a byciem eurosceptykiem jest bardzo uboga. Czy to nie spycha nas zn├│w na peryferie europejskiej debaty intelektualnej? W Unii s─ů realne problemy, toczy si─Ö na ich temat realna dyskusja, a my ci─ůgle pozostajemy na poziomie sporu de facto z 2004 roku. Tymczasem to, jak Unia Europejska potraktuje W┼éoch├│w czy Hiszpan├│w w trakcie kolejnego kryzysu, mo┼╝e zadecydowa─ç o tym, czy te kraje b─Öd─ů w Unii za pi─Ö─ç czy dziesi─Ö─ç lat.

Problem w tym, ┼╝e w Polsce linia podzia┼éu faktycznie przebiega pomi─Ödzy zwolennikami Unii a tymi, kt├│rzy s─ů eurosceptyczni, to narzuca ramy debaty. Rz─ůd i prezydent oficjalnie twierdz─ů, ┼╝e s─ů zwolennikami naszej obecno┼Ťci we wsp├│lnocie; jednocze┼Ťnie swoimi wypowiedziami, jak ta o wyimaginowanej wsp├│lnocie, dodaj─ů paliwa eurosceptykom. W efekcie dzieje si─Ö tak, ┼╝e gdy pojawiaj─ů si─Ö g┼éosy m├│wi─ůce o konieczno┼Ťci reformy Unii, to cz─Östo s─ů one mylone ze stanowiskiem po prostu eurosceptycznym. Ale ja si─Ö oczywi┼Ťcie zgadzam z tym, ┼╝e dyskusja o przysz┼éo┼Ťci Unii jest wa┼╝na. Chodzi mi mi─Ödzy innymi o kwestie relacji pomi─Ödzy bogatsz─ů p├│┼énoc─ů a biedniejszym po┼éudniem, o demokratyczn─ů legitymizacj─Ö instytucji unijnych czy polityk─Ö Unii Europejskiej wobec Rosji czy Stan├│w Zjednoczonych. To wszystko s─ů wa┼╝ne tematy i mam nadziej─Ö, ┼╝e je┼╝eli uda nam si─Ö zmieni─ç w Polsce uk┼éad polityczny i wr├│cimy do bardziej proeuropejskiej orientacji, to wtedy pojawi si─Ö przestrze┼ä na wi─Öksze zniuansowanie opinii wobec Unii. B─Ödzie wtedy miejsce na jednoznaczne popieranie obecno┼Ťci Polski we wsp├│lnocie europejskiej przy jednoczesnym proponowaniu reform wsp├│lnoty.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś