Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Franciszek a sprawa polska

Ko艣ci贸艂 w Polsce nie wypracowa艂 dot膮d przekonuj膮cej strategii dzia艂a艅 na rzecz ubogich. Same charytatywne dzia艂ania organizacji takich jak Caritas nie mog膮 by膰 wystarczaj膮ce w spo艂ecze艅stwie, kt贸rego co najmniej pi膮ta cz臋艣膰 do艣wiadcza strukturalnej biedy.

ilustr.: Natalia i Albert 艁ukasiak


Polscy biskupi wci膮偶 w centrum swych dzia艂a艅 stawiaj膮 promocj臋 nauczania Jana Paw艂a II, tymczasem nowy pontyfikat niesie z sob膮 wyzwania, na kt贸re nie znale藕li jeszcze dobrych odpowiedzi.
 
Jeste艣my w przededniu kanonizacji Jana Paw艂a II. To z pewno艣ci膮 zdaniem biskup贸w najwa偶niejsze wydarzenie w 偶yciu Ko艣cio艂a w Polsce w tym roku. Od lat strategia dzia艂a艅 polskiego Episkopatu koncentrowa艂a si臋 wok贸艂 偶ycia i osoby 鈥瀙olskiego papie偶a鈥. Ojciec 艢wi臋ty, jak si臋 zdaje, sta艂 si臋 centraln膮 figur膮 biskupiego nauczania. Stworzono nawet odpowiednie programy: Jan Pawe艂 II by艂 np. (z odg贸rnego zalecenia) motywem przewodnim kaza艅 na ucz臋szczanych g艂贸wnie przez dzieci roratach czy specjalnych edukacyjnych dzia艂a艅 realizowanych zar贸wno w ramach szkolnej katechezy, jak i poza ni膮.
 
Jednak kanonizacja wcale nie musi by膰 kulminacyjnym punktem tej szczeg贸lnej XXI-wiecznej ewangelizacji 谩 la polonaise. Tu i 贸wdzie w 艣rodowiskach biskupich i oko艂obiskupich przeb膮kuje si臋, 偶e w najbli偶szych latach trzeba stara膰 si臋 o to, by Jan Pawe艂 II zyska艂 w Ko艣ciele powszechnym tytu艂 doktora, kt贸ry przys艂uguje najwi臋kszym teologom i duchowym gigantom katolicyzmu. Zatem tak jak 艣w. Augustyn jest nazywany 鈥瀌oktorem 艂aski鈥, a 艣w. Teresa z Lisieux 鈥瀌oktorem mi艂o艣ci鈥, Jan Pawe艂 II powinien dosta膰 przydomek 鈥瀌oktora mi艂osierdzia鈥 (jako g艂贸wny propagator kultu Bo偶ego Mi艂osierdzia i postaci 艣w. Faustyny Kowalskiej). Na tym by膰 mo偶e b臋dzie polega艂a ewangelizacyjna strategia polskiego Ko艣cio艂a na najbli偶sze lata.
 
Mo偶na si臋 zastanawia膰, czy takie podej艣cie jest s艂uszne. Powoli wyrasta przecie偶 pokolenie, dla kt贸rego Jan Pawe艂 II jest postaci膮 historyczn膮. M艂odzi ucz臋szczaj膮cy na katechez臋 w szko艂ach (a jest to grupa, jak wiadomo, powoli, lecz systematycznie topniej膮ca) my艣l膮c o papie偶u, coraz cz臋艣ciej przywo艂ywa膰 b臋d膮 obecnego nast臋pc臋 艣w. Piotra. A posta膰 i dzia艂ania Ojca 艢wi臋tego Franciszka wydaj膮 si臋 dla wielu polskich hierarch贸w nie艂atwym wyzwaniem. Niby w Episkopacie powtarza si臋 jak mantr臋 twierdzenie, 偶e przeciwstawianie polskich biskup贸w papie偶owi jest niedorzeczne. A jednak to, 偶e styl obecnego pontyfikatu ma raczej nie wiele wsp贸lnego z 鈥瀐ierarsz膮 艣redni膮鈥 w Polsce, jest jasne nawet dla wiernych, kt贸rzy najbardziej broni膮 rodzimych arcypasterzy.
 
Priorytety papie偶a Franciszka s膮 trzy: ewangelizacja, rodzina oraz Ko艣ci贸艂 ubogich. Gdy idzie o pierwszy z nich, nie wydaje si臋, 偶e dobr膮 drog膮 ewangelizacji w Polsce by艂oby wy艂膮czne skupianie si臋 na osobie Jana Paw艂a II. Z pewno艣ci膮 propagowanie dzie艂a 鈥瀙olskiego papie偶a鈥 jest jednym z wa偶niejszych zada艅 naszego Ko艣cio艂a. Znajomo艣膰 nauczania Jana Paw艂a II pozostaje u nas wci膮偶 zbyt s艂aba. Jednak trzeba zdawa膰 sobie spraw臋, 偶e wraz z up艂ywem lat liczne w膮tki tego nauczania b臋d膮 si臋 dezaktualizowa膰. I odpowiedzi na wyzwania nowego czasu nie znajdzie si臋 w nieustannie odkurzanych tekstach papie偶a Wojty艂y.
 
Tre艣ci膮 ewangelizacji zawsze i wsz臋dzie pozostaje bowiem Chrystusowa Ewangelia. Ona musi by膰 punktem wyj艣cia. W tym sensie dzie艂o Jana Paw艂a II mo偶e pe艂ni膰 tylko funkcj臋 pomocnicz膮. Na d艂u偶sz膮 met臋 b艂臋dem jest zatem umieszczanie postaci 鈥瀙olskiego papie偶a鈥 w centrum dzia艂alno艣ci ewangelizacyjnej. S膮dz臋, 偶e dobrze o tym ju偶 wiedz膮 ci (mam tu na my艣li przede wszystkim biskupa pomocniczego w Krakowie 鈥 Grzegorza Rysia), kt贸rzy organizuj膮 kongresy nowej ewangelizacji i animuj膮 szko艂y ewangelizator贸w. To zjawisko na polskim gruncie raczej nowe, ale, jak si臋 zdaje, dobrze wsp贸艂graj膮ce z zamys艂em papie偶a Franciszka.
 
Drugim priorytetem obecnego pontyfikatu jest rodzina. Trzeba powiedzie膰 sobie szczerze: w Polsce mamy ju偶 do czynienia z podobnym kryzysem rodziny, jaki dotkn膮艂 鈥瀙ostchrze艣cija艅skie鈥 (jak czasem m贸wi si臋 u nas) kraje Zachodu. Jedna trzecia ma艂偶e艅stw si臋 rozpada, a wiele z nich to ma艂偶e艅stwa konkordatowe. Mamy jednak nie tylko problem z dost臋pem do sakrament贸w dla rozwiedzionych katolik贸w. Niepok贸j budz膮 tak偶e inne zjawiska: widoczna w r贸偶nych sferach 偶ycia seksualizacja, akceptacja 鈥瀢olnych zwi膮zk贸w鈥 oraz tzw. 鈥炁紋cia na pr贸b臋鈥, trudno艣ci wierz膮cych os贸b o orientacjach nieheteroseksualnych, zapa艣膰 demograficzna. Jak dot膮d Ko艣ci贸艂 w Polsce (inna rzecz, 偶e nie jest on w tym wyj膮tkiem) nie wypracowa艂 dobrego sposobu radzenia sobie z tymi problemami. Wiadomo tylko, 偶e sztywne powtarzanie 鈥 z pomoc膮 kilku utartych frazes贸w 鈥 nakaz贸w i zakaz贸w dotycz膮cych 偶ycia rodzinnego nie ma ju偶 wielkiej si艂y oddzia艂ywania. Tego jednak zdaje si臋 nie dostrzega膰 wi臋kszo艣膰 polskiego Episkopatu. Czy mo偶na liczy膰, 偶e polscy biskupi wyjd膮 ze swej wie偶y z ko艣ci s艂oniowej i spr贸buj膮 si臋 zmierzy膰 (nie tylko w grzmi膮cych kazaniach i nudnych pasterskich listach) z t膮 trudn膮 sytuacj膮? Pewn膮 nadziej臋 daje tu zwo艂any na jesie艅 tego roku przez Franciszka synod na temat rodziny. Polski Ko艣ci贸艂 nie b臋dzie m贸g艂 ignorowa膰 analizy i zalece艅 wypracowanych przez Ko艣ci贸艂 powszechny.
 
I wreszcie trzeci priorytet obecnego pontyfikatu: troska o ubogich. S艂usznie podkre艣la si臋, 偶e polscy biskupi 鈥 przynajmniej je艣li idzie o styl 鈥 s膮 z t膮 trosk膮 nieco na bakier. W tym kontek艣cie bardzo razi wystawno艣膰 biskupich (i ksi臋偶owskich) rezydencji, samochod贸w czy z艂otych pektora艂贸w na piersiach. Mo偶na oczywi艣cie powtarza膰, 偶e drogi samoch贸d 鈥瀕epiej s艂u偶y ewangelizacji鈥, a krytycy bogactwa duchowie艅stwa kieruj膮 si臋 z艂膮 wol膮 i zazdro艣ci膮. Tyle, 偶e to bardzo tanie usprawiedliwienie. Ko艣ci贸艂 w Polsce nie wypracowa艂 dot膮d przekonuj膮cej strategii dzia艂a艅 na rzecz ubogich. Same charytatywne dzia艂ania organizacji takich jak Caritas nie mog膮 by膰 wystarczaj膮ce w spo艂ecze艅stwie, kt贸rego co najmniej pi膮ta cz臋艣膰 do艣wiadcza strukturalnej biedy. Nie mo偶na te偶 m贸wi膰, 偶e walka z bied膮 jest tylko zadaniem pa艅stwa. To r贸wnie偶 powinno艣膰 Ko艣cio艂a 鈥 nakaz wspomagania biednych przez chrze艣cijan znajduje si臋 przecie偶 w Nowym Testamencie.
 
Czy Ko艣ci贸艂 w Polsce b臋dzie odpowiada艂 na priorytety obecnego pontyfikatu? Na razie wydaje si臋, 偶e dzia艂ania Episkopatu b臋d膮 koncentrowa艂y si臋 g艂贸wnie na organizacji dw贸ch wielkich wydarze艅 w 2016 r.: 艢wiatowych Dni M艂odzie偶y w Krakowie z udzia艂em papie偶a oraz 1050-lecia Chrztu Polski. Wedle wielu naszych biskup贸w b臋d膮 to chyba przede wszystkim nast臋pne dobre okazje do wzmocnienia kultu Jana Paw艂a II. A przecie偶 owe wydarzenia powinny nie艣膰 ze sob膮 wi臋cej. Pewn膮 nadziej臋 daje to, 偶e g艂贸wnym organizatorem obchod贸w rocznicowych jest ze strony Episkopatu metropolita wroc艂awski J贸zef Kupny, kt贸ry jako biskup pomocniczy w Katowicach da艂 si臋 zna膰 jako zaanga偶owany i przekonuj膮cy dla wiernych duszpasterz 艣rodowisk robotniczych. Zna z praktyki ludzie potrzeby i dramaty, kt贸re inni hierarchowie znaj膮 przede wszystkim z uczonych teorii.
 
W najbli偶szych latach na emerytur臋 przejdzie te偶 wielu polskich biskup贸w. Za zmian膮 pokoleniow膮 mo偶e i艣膰 zmiana stylu duszpasterstwa. Pytanie tylko, czy nowy przewodnicz膮cy Konferencji Episkopatu Polski 鈥 nast臋pca abpa Michalika 鈥 b臋dzie dla nowych duszpasterzy a tak偶e dla wiernych Ko艣cio艂a w Polsce liderem podobnym cho膰by w skromnej cz臋艣ci do papie偶a Franciszka.
 
Je艣li nie chc膮 Pa艅stwo przegapi膰 kolejnych wyda艅 naszego tygodnika, zach臋camy do zapisania si臋 do naszego聽newslettera.
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie - w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej Polityka prywatno艣ci zamknij