Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Erbel, Samolińska, Kisling: Drodzy pasażerowie

Oczekiwa┼éabym od ZTM, ┼╝eby naszych drogich pasa┼╝er├│w i drogie pasa┼╝erki jak najmniej obci─ů┼╝a┼é. ┼╗eby przypadkiem nie przestali je┼║dzi─ç transportem publicznym. Tymczasem obecnym priorytetem polityki miasta nie jest to, ┼╝eby ludzie je┼║dzili komunikacj─ů miejsk─ů, ale to, ┼╝eby w prosty spos├│b zdoby─ç troch─Ö pieni─Ödzy.

Ilustr.: Kuba Mazurkiewicz


 
Wywiadem z organizatorami protestu przeciwko podwy┼╝kom cen bilet├│w w warszawskiej komunikacji miejskiej rozpoczynamy nowy cykl zatytu┼éowany ÔÇ×Sprawy z lewaÔÇŁ. Od wydania numeru ÔÇ×Po lewicy ojcaÔÇŁ m├│wimy wprost o naszej sympatii do lewicowej wra┼╝liwo┼Ťci i jej krytycznego sposobu my┼Ťlenia o wsp├│┼éczesnym ┼Ťwiecie. Ale lewica to nie tylko my┼Ťl spo┼éeczna i publicystyka. Od XIX-wiecznych ÔÇ×niepokornychÔÇŁ po Komitet Obrony Robotnik├│w elementem etosu lewicy by┼éo dzia┼éanie, walka w obronie konkretnych spraw. W ramach cyklu chcemy odda─ç g┼éos osobom, kt├│re ÔÇô identyfikuj─ůc si─Ö z lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ťci─ů ÔÇô walcz─ů o konkret, organizuj─ů si─Ö, pr├│buj─ů zmienia─ç rzeczywisto┼Ť─ç.
 
Z Joann─ů Erbel, Justyn─ů Samoli┼äsk─ů i Patrykiem Kislingiem z inicjatywy ÔÇ×Stop Podwy┼╝kom Cen Bilet├│w ZTMÔÇŁ rozmawiaj─ů Konstancja ┼Üwi─Öcicka i Jan Mencwel
 
Dlaczego akurat w sprawie cen bilet├│w komunikacji miejskiej zaktywizowali si─Ö ludzie z tylu r├│┼╝nych ┼Ťrodowisk lewicowych?
Joanna Erbel: Wszyscy uznali┼Ťmy, ┼╝e nie w porz─ůdku jest szukanie oszcz─Ödno┼Ťci w kieszeniach warszawianek i warszawiak├│w, gdy tylko pojawiaj─ů si─Ö problemy z bud┼╝etem. To, ┼╝e mamy taki szeroki front w Warszawie, jest rzecz─ů now─ů, ale np. w Poznaniu w ten spos├│b dzia┼éaj─ů My Poznaniacy, kt├│rzy praktykuj─ů co┼Ť, co nazywaj─ů ÔÇ×narracj─ů konkretn─ůÔÇŁ. Skupiaj─ů si─Ö na rzeczach, kt├│re dotycz─ů codziennego ┼╝ycia: jakie┼Ť drzewo, kt├│re akurat ma zosta─ç wyci─Öte, plan zagospodarowania, kt├│ry ma umo┼╝liwi─ç zlikwidowanie parku, czy w┼éa┼Ťnie ceny bilet├│w.
Justyna Samoli┼äska: Kwestia cen bilet├│w dotyka zw┼éaszcza ubo┼╝szych mieszka┼äc├│w miasta. Powiedzmy sobie szczerze, ┼╝e to raczej bogate mieszkanki i bogaci mieszka┼äcy Warszawy poruszaj─ů si─Ö autami, a ubo┼╝si┬áÔÇô komunikacj─ů publiczn─ů. Dlatego wydaje mi si─Ö, ┼╝e walka o tanie us┼éugi publiczne jest oczywistym priorytetem dla lewicy.
 
Najubo┼╝szych to nie dotyczy o tyle, ┼╝e osoby, kt├│re pozostaj─ů pod opiek─ů pomocy spo┼éecznej, je┼╝d┼╝─ů komunikacj─ů miejsk─ů za darmo.
JS: OPS-y nie opiekuj─ů si─Ö wszystkimi, kt├│rzy maj─ů niskie dochody. Progi uprawniaj─ůce do tego typu pomocy s─ů ustawiane na takim poziomie, ┼╝e bardzo wiele os├│b, kt├│re faktycznie ┼╝yj─ů w ub├│stwie, nieznacznie si─Ö ponad ten pr├│g wychyla i nie jest obejmowanych opiek─ů spo┼éeczn─ů.
Patryk Kisling: Nowe ceny s─ů barier─ů dla wielu mieszka┼äc├│w, nie tylko najubo┼╝szych. Podam przyk┼éad. Mam koleg─Ö, kt├│ry szuka pracy. Proponowali mu robot─Ö w restauracji, w kt├│rej zarabia┼éby na r─Ök─Ö osiem z┼éotych na godzin─Ö. Ale ┼╝eby dojecha─ç z Targ├│wka, musi kupi─ç dwa bilety jednorazowe po 4.40. Czyli musi pracowa─ç ponad godzin─Ö, ┼╝eby zarobi─ç na dojazd do pracy komunikacj─ů publiczn─ů! Wed┼éug nas jest to skandal.
 
Je┼Ťli kupi sobie bilet kwartalny, to wyjdzie ca┼ékiem niedrogo.
PK: Je┼Ťli jest na okresie pr├│bnym, to mo┼╝e nie chcie─ç od razu wydawa─ç tak du┼╝ych pieni─Ödzy.
JE: Je┼Ťli masz lu┼║nych dwie┼Ťcie czy trzysta z┼éotych w miesi─Öcznym bud┼╝ecie, to powiesz: no trudno, bilety zdro┼╝a┼éy. Ale je┼Ťli musisz doje┼╝d┼╝a─ç, szukasz pracy i nie wiadomo, czy b─Ödziesz j─ů mia┼é, to pojawia si─Ö k┼éopot.
JS: A je┼Ťli doje┼╝d┼╝asz z drugiej strefy? Tam bilet jednorazowy kosztuje w tej chwili siedem z┼éotych, bilet miesi─Öczny ÔÇô dwie┼Ťcie, a kwartalny ÔÇô ponad czterysta. Dla osoby, kt├│ra zarabia 1200 czy nawet 1500 z┼éotych, taki wydatek jest po prostu nie do przyj─Öcia.
JE: Pewien m─Ö┼╝czyzna, kt├│ry podpisywa┼é si─Ö pod naszym projektem, m├│wi┼é mi, ┼╝e doje┼╝d┼╝a do w─Öz┼éa przesiadkowego i potem trzy czy cztery przystanki przechodzi na piechot─Ö, bo po prostu go nie sta─ç na drug─ů stref─Ö.
 
Czy mimo wszystko nie wydaje wam si─Ö, ┼╝e dla wielu mieszka┼äc├│w Warszawy nowe ceny bilet├│w s─ů nadal przyst─Öpne?
PK: Wystarczy policzy─ç. W Pary┼╝u, w kt├│rym jest czterna┼Ťcie linii metra, za p┼éac─Ö minimaln─ů mo┼╝na kupi─ç 760 bilet├│w jednorazowych na pierwsz─ů stref─Ö. W Warszawie tylko 360. My tylko chcemy r├│wna─ç do Europy. W mie┼Ťcie, w kt├│rym jest jedna linia metra, a nie czterna┼Ťcie, i nie wsz─Ödzie da si─Ö dojecha─ç komunikacj─ů, powinna ona by─ç tania.
JS: Na ten rok w bud┼╝ecie ZTM zaplanowano pi─Öcioprocentowy wzrost wp┼éyw├│w z kar za je┼╝d┼╝enie bez biletu. To znaczy, ┼╝e miasto zdaje sobie spraw─Ö z tego, ┼╝e powstanie szeroka grupa ludzi, kt├│rzy nie b─Öd─ů w stanie za ten bilet zap┼éaci─ç.
JE: Ostatnio w Warszawie odby┼éy si─Ö debaty organizowane przez miasto, dotycz─ůce kierunk├│w rozwoju Warszawy wobec perspektywy finansowej Unii Europejskiej. W materia┼éach do dyskusji┬ájako wa┼╝ny temat pojawia┼é si─Ö dalszy rozw├│j infrastruktury transportowej. Mo┼╝na by┼éo przeczyta─ç, ┼╝e niezb─Ödna jest r├│wnie┼╝ realizacja przyj─Ötego zr├│wnowa┼╝onego planu redukcji zanieczyszcze┼ä. Wa┼╝nym elementem by┼éo te┼╝ doskonalenie narz─Ödzia w┼é─ůczenia spo┼éecznego. To nie jest dokument, kt├│ry napisa┼éa grupa radykalnych lewak├│w. On zosta┼é wyprodukowany przez miasto sto┼éeczne Warszaw─Ö. Nasze argumenty pokrywaj─ů si─Ö w stu procentach z przedstawionymi w tym mainstreamowym dokumencie. Nie s─ů ┼╝adnym gestem populistycznym, tylko ┼╝─ůdaniem, ┼╝eby miasto realizowa┼éo t─Ö polityk─Ö, kt├│r─ů ma obowi─ůzek realizowa─ç.
 
M├│wicie o tym w taki spos├│b, jak gdyby Warszawa dzieli┼éa si─Ö na biedak├│w skazanych na drog─ů komunikacj─Ö i bogaczy w limuzynach. A czy nie jest tak, ┼╝e Warszawie mieszka sporo nie┼║le zarabiaj─ůcych przedstawicieli klasy ┼Ťredniej, kt├│rych sta─ç na to, ┼╝eby p┼éaci─ç wi─Öcej za bilety, dzi─Öki czemu komunikacja miejska mog┼éaby si─Ö poprawia─ç?
JE: To jest fa┼észywy antagonizm, w kt├│rym z jednej strony mamy ÔÇ×te stare, rozpadaj─ůce si─Ö ikarusyÔÇŁ i ÔÇ×ten nowy, wspania┼éy, czy┼Ťciutki taborÔÇŁ. Ale sytuacj─Ö transportow─ů mo┼╝na wypo┼Ťrodkowa─ç. ┼╗eby nie by┼éo tak, ┼╝e autobusy przestan─ů by─ç zat┼éoczone dlatego, ┼╝e mniej os├│b b─Ödzie je┼║dzi┼éo komunikacj─ů publiczn─ů. Mo┼╝e si─Ö zdarzy─ç, ┼╝e wp┼éywy do bud┼╝etu b─Öd─ů teraz wi─Öksze, ale nieznacznie, bo cz─Ö┼Ť─ç os├│b zrezygnuje z kupowania bilet├│w. Rzesz├│w obni┼╝y┼é ceny, przez co wi─Öcej os├│b je┼║dzi komunikacj─ů publiczn─ů i wzros┼éy te┼╝ wp┼éywy do bud┼╝etu. Wszystko jest kwesti─ů tego, jak─ů logik─Ö si─Ö przyjmie.
 
Czy dobrym wyj┼Ťciem z sytuacji by┼éoby wprowadzenie stosunkowo tanich bilet├│w dla zameldowanych w Warszawie i wy┼╝szych cen dla ludzi, kt├│rzy nie p┼éac─ů tutaj podatk├│w?
PK: A dlaczego kto┼Ť, kto doje┼╝d┼╝a do pracy z Lublina czy z Kra┼Ťnika, ma p┼éaci─ç wi─Öcej ni┼╝ mieszkaniec Warszawy?
JS: Niekoniecznie z Kra┼Ťnika. Wystarczy, ┼╝e doje┼╝d┼╝a z ┼üomianek. W dodatku to s─ů osoby, kt├│re cz─Östo zarabiaj─ů mniej ni┼╝ te, kt├│re pracuj─ů w Warszawie.
JE: Pytanie, czy system b─Ödzie dzia┼éa┼é bardziej sprawnie, je┼╝eli b─Ödzie pi─Ö─ç tysi─Öcy ulg, czy je┼╝eli uznamy, ┼╝e to jest co┼Ť dost─Öpnego dla wszystkich, tak jak wci─ů┼╝ jeszcze publiczna edukacja. Poza tym, je┼Ťli jest bardzo du┼╝o grup, kt├│rym przys┼éuguj─ů ulgi zwi─ůzane z komunikacj─ů, to trzeba te┼╝ wydawa─ç bardzo du┼╝o pieni─Ödzy na kontrol─Ö, czy dana osoba na pewno nale┼╝y do tej grupy. Pozytywn─ů stron─ů tego rozwi─ůzania jest to, ┼╝e zach─Öca si─Ö ludzi, kt├│rzy od lat mieszkaj─ů w Warszawie, do zameldowania si─Ö i p┼éacenia tutaj podatk├│w. Obni┼╝ki cen bilet├│w mog┼éyby lepiej podzia┼éa─ç ni┼╝ prowadzona wcze┼Ťniej akcja ÔÇ×To do Ciebie wr├│ci. Rozliczaj PIT w WarszawieÔÇŁ.
 
Problemem Warszawy jest te┼╝ brak kultury je┼╝d┼╝enia komunikacj─ů publiczn─ů. Czy nie jest tak, ┼╝e inwestowanie w nowoczesny tabor i budowanie linii metra jest jakim┼Ť sposobem na zach─Öcanie do komunikacji publicznej tych ludzi, kt├│rzy teraz je┼╝d┼╝─ů po centrum samochodami?
JE: Pytanie, z czyjej kieszeni, z kt├│rej cz─Ö┼Ťci bud┼╝etu mamy w to inwestowa─ç. Nie nak┼éada si─Ö na nas podatku, ┼╝eby wyremontowa─ç nam drog─Ö pod domem, a nak┼éada si─Ö dodatkowe koszta za to, ┼╝eby je┼║dzi─ç transportem publicznym. Ja oczekiwa┼éabym od ZTM, ┼╝eby naszych drogich pasa┼╝er├│w i drogie pasa┼╝erki jak najmniej obci─ů┼╝a┼é. ┼╗eby przypadkiem nie przestali je┼║dzi─ç tym transportem publicznym. Tymczasem obecnym priorytetem polityki miasta nie jest to, ┼╝eby ludzie je┼║dzili komunikacj─ů miejsk─ů, ale to, ┼╝eby w prosty spos├│b zdoby─ç troch─Ö pieni─Ödzy.
JS: Zach─Öci─ç do je┼╝d┼╝enia komunikacj─ů mo┼╝na za pomoc─ů prostych zmian, kt├│re nic by nas nie kosztowa┼éy. Karol Trammer, redaktor naczelny pisma ÔÇ×Z biegiem szynÔÇŁ, zwraca┼é uwag─Ö na to, ┼╝e w Warszawie tramwaje maj─ů zielone ┼Ťwiat┼éo kr├│cej ni┼╝ samochody, ┼╝e s─ů dla nich wprowadzane absurdalne ograniczenia pr─Ödko┼Ťci. Tymczasem je┼╝d┼╝─ů one po do┼Ť─ç nowoczesnych szynach, wi─Öc mog┼éyby przemieszcza─ç si─Ö szybciej. Ale ich ruch nadzoruje si─Ö w taki spos├│b, ┼╝eby podporz─ůdkowa─ç go ruchowi samochod├│w.
PK: My nie m├│wimy, ┼╝e komunikacja publiczna w Warszawie jest teraz fatalna. Boimy si─Ö po prostu, ┼╝e zmarnuj─ů si─Ö efekty pozytywnych zmian, kt├│re nast─ůpi┼éy w ci─ůgu ostatnich lat, bo korzy┼Ťci z nich nie b─Öd─ů czerpa─ç wszyscy, tylko ci, kt├│rych na to sta─ç.
 
Jak chcecie osi─ůgn─ů─ç sw├│j cel i doprowadzi─ç do obni┼╝enia cen? Przecie┼╝ nowe stawki ju┼╝ obowi─ůzuj─ů.
PK: Pami─Ötajmy, ┼╝e to nie jest ┼╝adna petycja, tylko inicjatywa uchwa┼éodawcza. Wymy┼Ťlili┼Ťmy t─Ö uchwa┼é─Ö, mamy napisane uzasadnienie i je┼Ťli zbierzemy pi─Ötna┼Ťcie tysi─Öcy podpis├│w, to miasto b─Ödzie musia┼éo j─ů rozwa┼╝y─ç. Chcemy stworzy─ç ruch spo┼éeczny, kt├│ry wywrze nacisk na Rad─Ö Warszawy, ┼╝eby wymusi─ç na nich przeg┼éosowanie naszego projektu.
JE: To nie s─ů konsultacj─Ö spo┼éeczne, nie piszemy petycji, ┼╝eby z nami zechciano przedyskutowa─ç, czy chcemy tej podwy┼╝ki, czy nie. Na to jest ju┼╝ za p├│┼║no. Ale si─Ögamy po narz─Ödzie, kt├│re jest dost─Öpne w demokratycznym pa┼ästwie.
 
Wasz projekt uchwa┼éy zawiera do┼Ť─ç tajemnicze sformu┼éowanie: proponujecie, by zamiast podwy┼╝sza─ç ceny bilet├│w, miasto dokona┼éo ÔÇ×zrycza┼étowanego ci─Öcia koszt├│w zarz─ůdzania i obs┼éugiÔÇŁ. Co si─Ö za tym kryje?
JE: Rozumiemy, ┼╝e jest kryzys ekonomiczny, wszystkie r─Öce na pok┼éad i tak dalej. Dlatego proponujemy, ┼╝eby z innych obszar├│w dzia┼éalno┼Ťci miasta ÔÇô z wy┼é─ůczeniem edukacji, pomocy spo┼éecznej i s┼éu┼╝by zdrowia ÔÇô po prostu obci─ů─ç 0,65% bud┼╝etu. Nie chcemy narzuca─ç odg├│rnie miejsc, w kt├│rych nale┼╝y ci─ů─ç. To jest zach─Öta do dyskusji. To jest apel: porozmawiajmy o naszym bud┼╝ecie, poszukajmy oszcz─Ödno┼Ťci gdzie┼Ť indziej ÔÇô nie w kieszeniach mieszka┼äc├│w.
JS: Na 2013 rok zosta┼éo zaplanowanych 58 milion├│w na premie dla urz─Ödnik├│w. Skoro mamy kryzys, to jak─ů┼Ť cz─Ö┼Ť─ç tych premii ÔÇô nie m├│wi─Ö, ┼╝e wszystkie ÔÇô nale┼╝a┼éoby chyba cofn─ů─ç. Ale nad ka┼╝dym ci─Öciem chcieliby┼Ťmy si─Ö pochyli─ç, bo mo┼╝e te premie w wielu przypadkach s─ů uzasadnione. Wiele da si─Ö te┼╝ zrobi─ç przez racjonalizacj─Ö pewnych koszt├│w. Tych 88 milion├│w z┼éotych ÔÇô bo o takiej sumie m├│wimy ÔÇô to nie jest a┼╝ tak du┼╝o.
PK: Wierzymy w dobrych urz─Ödnik├│w, a tacy, je┼Ťli nie dostan─ů premii, uciekn─ů do sektora prywatnego. A nie chcemy urz─Ödnik├│w niekompetentnych.
JE: Chcemy mie─ç kontrol─Ö nad sposobem wydatkowania miejskich zasob├│w. Miejski zas├│b komunalny, transport publiczny to s─ů takie rzeczy, kt├│re s─ů dla nas bardzo wa┼╝ne. Po┼Ťwi─Öcamy sw├│j czas wolny, ┼╝eby wsp├│┼édecydowa─ç o tym mie┼Ťcie, poniewa┼╝ uwa┼╝amy, ┼╝e nie posiada ono pe┼énej wiedzy. Z perspektywy ratusza obecne podwy┼╝ki pewnie nie s─ů zbyt wysokie.
 
Czy kiedy┼Ť zdarzy┼éo si─Ö w jakimkolwiek mie┼Ťcie w Polsce, ┼╝e mieszka┼äcy z┼éo┼╝yli projekt uchwa┼éy, kt├│ry zosta┼é przyj─Öty przez samorz─ůd?
JE: Na razie zdarza┼éo si─Ö, ┼╝e obywatelskie uchwa┼éy bywa┼éy odrzucane. W Warszawie jest to pierwsza obywatelska inicjatywa uchwa┼éodawcza. Chcemy sprawdzi─ç, czy takie narz─Ödzie mo┼╝e dobrze zadzia┼éa─ç, czy potrafimy z niego korzysta─ç. Najpierw trzeba tak─ů uchwa┼é─Ö napisa─ç, potem zebra─ç podpisy, potem lobbowa─ç za jej przyj─Öciem. To jest swego rodzaju test dla naszej demokracji. A jak si─Ö nie uda? To b─Ödziemy pr├│bowa─ç inaczej.
 
http://stoppodwyzkom.pl
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś