fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Ekwador ÔÇô nier├│wna walka o prawa cz┼éowieka i natury

Prezydent Daniel Noboa stwierdzi┼é, ┼╝e m├│wienie o ┼éamaniu praw cz┼éowieka w Ekwadorze jest antypatriotyczne, a organizacje praw cz┼éowieka broni─ů przest─Öpc├│w. Dzia┼éacze robi─ů swoje. Bo, jak m├│wi Elsie Monge, ÔÇ×Jedyna walka, kt├│r─ů przegrywasz, to ta, kt├│r─ů porzucaszÔÇŁ.
Ekwador ÔÇô nier├│wna walka o prawa cz┼éowieka i natury
Fot. Tomasz Teodorczyk, Praca w terenie - Las Naves

ÔÇ×Najlepsz─ů metod─ů na podtrzymanie nadziei jest dzia┼éanieÔÇŁ
Motto kongresu Międzynarodowej Organizacji Praw Człowieka, Paryż 2023.

 

Ekwador to niewielki, stosunkowo biedny kraj, kt├│rym ma┼éo kto si─Ö w Europie interesuje. Nie ma tam wielkich, powszechnie znanych pi┼ékarzy, artyst├│w, pisarzy, nawet w telewizyjnej prognozie pogody dla Ameryki Po┼éudniowej bywa pomijany. A jednak ÔÇô poza wyj─ůtkowo pi─Öknymi i r├│┼╝norodnymi warunkami naturalnymi, dzia┼éo si─Ö tu i dzieje nadal wiele ciekawych rzeczy. Przyk┼éad? Jako jeden z nielicznych kraj├│w na ┼Ťwiecie Ekwador ma w konstytucji zapis o konieczno┼Ťci poszanowania praw ┼Ťrodowiska naturalnego. Spo┼éecze┼ästwo i organizacje praw cz┼éowieka s─ů znane ze swej bezkompromisowej walki o zachowanie tego ┼Ťrodowiska w nienaruszonym stanie. G┼éo┼Ťne i ci─ůgn─ůce si─Ö latami, lecz zako┼äczone ostatecznie sukcesem osi─ůgni─Ötym przy pomocy referendum, sprawy dotycz─ůce zablokowania eksploatacji p├│l naftowych w Parkach Narodowych czy te┼╝ niedopuszczanie do powstawania kopal┼ä w rejonach, w kt├│rych ┼╝yj─ů spo┼éeczno┼Ťci rdzenne, dowodz─ů, ┼╝e nawet biedne spo┼éecze┼ästwo mo┼╝e ┼Ťwiadomie ograniczy─ç wydobywanie surowc├│w, kt├│rych eksploatacja zako┼äczy┼éaby si─Ö dewastacj─ů ┼Ťrodowiska naturalnego.

CEDHU (La Comisi├│n Ecum├ęnica de Derechos Humanos) jest wiod─ůca organizacj─ů w dziedzinie ochrony praw cz┼éowieka i ┼Ťrodowiska naturalnego. Zosta┼éa za┼éo┼╝ona w Ekwadorze w 1978 roku przez pastora Washigtona Padill─Ö w reakcji na dokonan─ů przez wojsko masakr─Ö rolnik├│w w fabryce trzciny cukrowej AZTRA. Dzia┼éalno┼Ť─ç tej organizacji jest odpowiedzi─ů na aktualn─ů sytuacj─Ö w kraju. W czasach totalitarnego re┼╝imu Febresa Cordero (1984-1988) by┼éy to g┼é├│wnie protesty i interwencje w reakcji na ostre represje, w ÔÇ×spokojniejszychÔÇŁ czasach ÔÇô zwi─Ökszanie ┼Ťwiadomo┼Ťci dotycz─ůcej praw cz┼éowieka i reagowanie na aktualne ┼éamanie praw konkretnych grup, na przyk┼éad kobiet czy praca z lokalnymi spo┼éeczno┼Ťciami rdzennymi. Ostatnio du┼╝o si─Ö dzieje w kwestii obrony ┼Ťrodowiska w zwi─ůzku z kopalnianym boomem i wysiedlaniem ludno┼Ťci z teren├│w obj─Ötych inwestycjami.

Aktualnie organizacja mie┼Ťci si─Ö na dziewi─ůtym pi─Ötrze Edificio Tapia przy Avenida de los Shyris w Quito. To ┼éadna, cho─ç niezbyt du┼╝a przestrze┼ä z pi─Öknym widokiem na panoram─Ö miasta.

CEDHU zatrudnia obecnie etatowo kilkana┼Ťcie os├│b, ale wiele innych pojawia si─Ö, czasem kr├│tkoterminowo, do pomocy przy konkretnych projektach. Nieustannie te┼╝ pojawiaj─ů si─Ö wolontariusze i wolontariuszki.

Oczywi┼Ťcie, jak zwykle w organizacjach pozarz─ůdowych, du┼╝ym problemem s─ů finanse. CEDHU nie dostaje ┼╝adnego wsparcia ze strony rz─ůdu, musi szuka─ç zewn─Ötrznych sponsor├│w. Przez wiele lat szwajcarskie, kanadyjskie, niemieckie czy holenderskie firmy finansowa┼éy jej dzia┼éalno┼Ť─ç, w tej chwili t─Ö funkcj─Ö przej─Ö┼éy Unia Europejska i agendy ONZ. Najgorzej by┼éo w czasach pandemii, wtedy brakowa┼éo pieni─Ödzy praktycznie na wszystko. Mimo wszystko organizacja jako┼Ť sobie radzi, aktualnie (2023/2024) prowadzi cho─çby bardzo du┼╝y projekt, a w┼éa┼Ťciwie pi─Ö─ç podprojekt├│w w r├│┼╝nych miejscach kraju, niezale┼╝nie od dora┼║nych spraw, kt├│re mog─ů pojawi─ç si─Ö ka┼╝dego dnia.

Zambrano: Uwielbiam walczy─ç

Alejandra Zambrano jest prawniczk─ů z czternastoletnim do┼Ťwiadczeniem w prawie konstytucyjnym. Do CEDHU trafi┼éa w 2019 roku jako wolontariuszka, gdy dowiedzia┼éa si─Ö o niewolniczej pracy 1240 rolnik├│w wyzyskiwanych przez japo┼äsk─ů firm─Ö Furukawa. Jej kole┼╝anka ze studi├│w Patricia Carri├│n, aktualna generalna koordynatorka ds. projekt├│w w CEDHU, zaproponowa┼éa jej zaj─Öcie si─Ö t─ů kwesti─ů. Alejandra wygra┼éa t─Ö spraw─Ö, cho─ç nie jest ona jeszcze w pe┼éni zako┼äczona. W tej chwili ju┼╝ jako etatowy pracownik zajmuje si─Ö w CEDHU razem ze swoim koleg─ů, Javierem, koordynacj─ů spraw prawnych oraz kontaktami z zewn─Ötrznymi prawnikami zatrudnianymi przez organizacj─Ö.

ÔÇô Uwielbiam walczy─ç ÔÇô m├│wi Alejandra. ÔÇô CEDHU stwarza mi unikaln─ů okazj─Ö do rozwijania si─Ö w zawodzie przy jednoczesnym zapewnieniu poczucia wagi kwestii, kt├│rymi si─Ö zajmuj─Ö. Prowadz─Ö r├│wnocze┼Ťnie poza CEDHU wiele innych spraw, jednak wszystkie razem nie dor├│wnuj─ů poziomem komplikacji jednej, kt├│r─ů zajmuj─Ö si─Ö z ramienia CEDHU. Pracuj─ůc tutaj, mam te┼╝ wi─Ökszy dost─Öp do medi├│w, a to cz─Östo u┼éatwia dzia┼éanie. To ogromne wyzwanie zawodowe, ale te┼╝ wielka odpowiedzialno┼Ť─ç wobec ludzi, kt├│rych praw broni─Ö.

ÔÇô Jak sobie radzisz z t─ů presj─ů odpowiedzialno┼Ťci? ÔÇô pytam.

ÔÇô Dobrze robi kieliszek czerwonego wina ÔÇô ┼╝artuje Alejandra. ÔÇô Ale oczywi┼Ťcie nie jest ┼éatwo, zwykle przeciwko sobie mamy wielkie korporacje, kt├│re za du┼╝e pieni─ůdze zatrudniaj─ů najlepszych prawnik├│w, a do tego maj─ů wiele formalnych i nieformalnych kontakt├│w z wa┼╝nymi osobami w rz─ůdzie. Dlatego te┼╝ jeste┼Ťmy zmuszeni przygotowa─ç niepodwa┼╝aln─ů i wieloaspektow─ů dokumentacj─Ö pokazuj─ůc─ů s┼éuszno┼Ť─ç naszych racji. Aktualnie zajmujemy si─Ö w┼éa┼Ťciwie wy┼é─ůcznie naruszaniem praw cz┼éowieka w kopalniach oraz pr├│bami uruchamiania kopal┼ä nieuwzgl─Ödniaj─ůcych ochrony ┼Ťrodowiska oraz opinii spo┼éeczno┼Ťci lokalnych ┼╝yj─ůcych na danym terenie. Powi─ůzane s─ů z tym r├│wnie┼╝ sprawy zatrzyma┼ä protestuj─ůcych ludzi.

ÔÇô Czy uwa┼╝asz wygranie sprawy Furukawa za sw├│j najwi─Ökszy sukces?

ÔÇô Od strony zawodowej na pewno tak ÔÇô m├│wi. ÔÇô Natomiast jest co┼Ť znacznie wa┼╝niejszego: to rado┼Ť─ç i ┼Ťmiej─ůce si─Ö oczy ludzi, kt├│rych praw broni─Ö, gdy odczytywany jest wyrok na ich korzy┼Ť─ç.

ÔÇô A czy do┼Ťwiadczy┼éa┼Ť jakich┼Ť pora┼╝ek w tej pracy?

ÔÇô Chyba nie nazwa┼éabym tego pora┼╝kami ÔÇô odpowiada. ÔÇô Nie wszystko idzie tak, jakby si─Ö chcia┼éo, i cz─Östo oczywi┼Ťcie co┼Ť si─Ö nie udaje, ale wtedy siadamy z ca┼éym zespo┼éem i zastanawiamy si─Ö, jak zmieni─ç nasz─ů taktyk─Ö dzia┼éania. I zawsze znajdujemy jakie┼Ť rozwi─ůzanie. Nazwa┼éabym to raczej przeszkodami, kt├│re pojawiaj─ů si─Ö w naszej pracy. Zesp├│┼é dotar┼é si─Ö przez lata wsp├│lnej pracy, szczeg├│lnie w trudnych sprawach. Czuj─Ö, ┼╝e bardzo szybko rozwijam si─Ö, pracuj─ůc w CEDHU, czasem m├│wi─Ö, ┼╝e jad─Ö tu na rakietowym paliwie ÔÇô ┼Ťmieje si─Ö.

ÔÇô Jak godzisz prac─Ö zawodow─ů z ┼╝yciem osobistym?

ÔÇô Nie wyobra┼╝am sobie innego ┼╝ycia, moja praca jest nieod┼é─ůcznie i g┼é─Öboko z nim spleciona.

ÔÇô A jakie masz plany i marzenia na przysz┼éo┼Ť─ç? ÔÇô pytam.

ÔÇô Wygra─ç spraw─Ö Las Naves ÔÇô odpowiada bez wahania. ÔÇô To pr├│ba uruchomienia kopalni bez zgody spo┼éeczno┼Ťci lokalnej, co grozi katastrof─ů ekologiczn─ů dla pi─Öknego subtropikalnego lasu i zagra┼╝a uprawom rolnym w ca┼éej okolicy. Cz─Östo tam je┼║dzimy, przygotowujemy eksperck─ů dokumentacj─Ö geologiczna i inn─ů, pracuje z nami r├│wnie┼╝ antropolo┼╝ka, kt├│rej badania pokazuj─ů jak bardzo uruchomienie kopalni wp┼éynie niszcz─ůco na kultur─Ö tej spo┼éeczno┼Ťci.

Fot. Tomasz Teodorczyk, Praca w terenie – Buenos Aires

Le├│n: W Ekwadorze nie ma ┼Ťrodk├│w na nasze dzia┼éania

Sof├şa Carpio Le├│n zosta┼éa zatrudniona w CEDHU w grudniu 2023 roku specjalnie do pisania projekt├│w i aplikowania o fundusze. Jest z wykszta┼écenia ekonomistk─ů, wyk┼éada r├│wnie┼╝ na prywatnej uczelni w Quito. Wcze┼Ťniej jej prac─Ö wykonywa┼éy r├│┼╝ne osoby ÔÇ×z doskokuÔÇŁ, ale nie da┼éo si─Ö tego utrzyma─ç bez kogo┼Ť na pe┼énym etacie.

ÔÇô Jeste┼Ť najwa┼╝niejsz─ů osob─ů w zespole ÔÇô ┼╝artuj─Ö.

ÔÇô Oczywi┼Ťcie pisanie projekt├│w tak, ┼╝eby by┼éy na ÔÇ×zak┼éadk─ÖÔÇŁ, gwarantuj─ůc ci─ůg┼éo┼Ť─ç pracy ca┼éego zespo┼éu, to jedna sprawa, ale szukanie sponsor├│w to te┼╝ zadanie ÔÇ×twarzyÔÇŁ CEDHU, zarz─ůdu i dyrektorki zarz─ůdzaj─ůcej Elsie Monge, kt├│ra jest jedn─ů z najwa┼╝niejszych postaci ruchu praw cz┼éowieka w Ekwadorze i nie tylko.

ÔÇô Czy ┼éatwo jest u was zdobywa─ç pieni─ůdze na projekty? ÔÇô pytam.

ÔÇô Niestety nie, zasadniczo aplikujemy prawie wy┼é─ůcznie o ┼Ťrodki europejskie, ameryka┼äskie i innych mi─Ödzynarodowych organizacji, w Ekwadorze nie ma pieni─Ödzy na takie rzeczy ÔÇô odpowiada. ÔÇôSzczeg├│lnie Unia Europejska przejawia du┼╝e zainteresowanie tematyk─ů obrony praw cz┼éowieka. Ostatnio z┼éo┼╝yli┼Ťmy du┼╝y projekt na prac─Ö z kobietami, trzeba ju┼╝ teraz o tym my┼Ťle─ç, pomimo ┼╝e aktualne projekty ko┼äczymy pod koniec roku.

ÔÇô Zanim trafi┼éam do CEDHU by┼éam cz─Ö┼Ťci─ů kolektywu zajmuj─ůcego si─Ö ochron─ů ┼Ťrodowiska, pracowa┼éam tak┼╝e dla organizacji prowadz─ůcej badania warunk├│w w systemie wi─Öziennictwa w Ekwadorze. Robili┼Ťmy tak┼╝e wywiady z rodzinami skazanych w kontek┼Ťcie koszt├│w, kt├│re musz─ů w zwi─ůzku z tym ponosi─ç. My┼Ťla┼éam te┼╝ o zrobieniu doktoratu, ale atmosfera na uczelniach nie jest dobra, zbyt formalna jak dla mnie, dlatego te┼╝ szuka┼éam pracy, w kt├│rej po┼é─ůcz─Ö ekonomi─Ö z aktywno┼Ťci─ů spo┼éeczn─ů. Tak trafi┼éam do CEDHU, gdzie rzeczywi┼Ťcie panuje ┼Ťwietna atmosfera, a ludzie s─ů niezwykle pomocni i wsp├│┼épracuj─ůcy w ka┼╝dym temacie.

Gallegos: Czarne spo┼éeczno┼Ťci ca┼éy czas s─ů gorzej traktowane

Jaqueline Gallegos pracuje ze spo┼éeczno┼Ťciami afroekwadorskimi. U┼╝ywa okre┼Ťle┼ä ÔÇ×czarne spo┼éeczno┼ŤciÔÇŁ, ÔÇ×czarni ludzieÔÇŁ, kt├│re w Ekwadorze ÔÇô inaczej ni┼╝ w niekt├│rych krajach ÔÇô nie s─ů uwa┼╝ane za niew┼éa┼Ťciwe czy obra┼║liwe. Sama jest Afroekwadork─ů z linii niewolnik├│w przywiezionych z Kolumbii w XVIII wieku, od wielu lat wsp├│┼épracuje z wieloma organizacjami czarnych kobiet.

Z CEDHU zetkn─Ö┼éa si─Ö w 2019 roku przy wsp├│lnej pracy nad g┼éo┼Ťn─ů spraw─ů Furukawa. Organizacja AFRA (Afrocomunicaciones de Ecuador) zajmuj─ůca si─Ö obron─ů praw czarnych ludzi, z kt├│r─ů jest zwi─ůzana, nale┼╝a┼éa, podobnie jak CEDHU, do komitetu solidarno┼Ťci ze spo┼éeczno┼Ťci─ů wykorzystywan─ů w spos├│b niewolniczy przez firm─Ö Furukawa. Ta historia pokazuje te┼╝ spos├│b funkcjonowania CEDHU, kt├│re stara si─Ö wsp├│┼épracowa─ç z bardzo r├│┼╝nymi organizacjami.

Jaqueline jest zatrudniona w CEDHU od zesz┼éego roku, gdy poszukiwano tu kogo┼Ť do du┼╝ego projektu dotycz─ůcego czarnych spo┼éeczno┼Ťci, ale nie tylko, prowadzonego w siedmiu prowincjach i finansowanego przez Uni─Ö Europejsk─ů. Jaqueline pracuje g┼é├│wnie w Esmeraldas, prowincji przy granicy z Kolumbi─ů z przewa┼╝aj─ůc─ů wi─Ökszo┼Ťci─ů Afroekwadorczyk├│w.

ÔÇô Du┼╝o si─Ö dzieje w kwestii praw Afroekwadorczyk├│w w waszym kraju, czy to du┼╝y problem w Ekwadorze? ÔÇô pytam.

ÔÇô Ma to zwi─ůzek z pocz─ůtkami niewolnictwa w tym kraju. To stworzy┼éo historyczne podstawy rasizmu i wykluczenia czarnych spo┼éeczno┼Ťci, kt├│re nigdy nie zosta┼éy zintegrowane ze spo┼éecze┼ästwem. W efekcie s─ů ┼║le traktowane, a w sytuacjach og├│lnego kryzysu zostaj─ů nieproporcjonalnie bardziej nim dotkni─Öte ni┼╝ inne grupy spo┼éeczne.

ÔÇô Historia niewolnictwa w Ekwadorze ma dwa wyra┼║nie r├│┼╝ni─ůce si─Ö od siebie w─ůtki. Pierwsza nitka zaczyna si─Ö od historii statku, kt├│ry zaton─ů┼é w 1553 roku w okolicach Esmeraldas, wioz─ůc niewolnik├│w do Peru. Ci, kt├│rzy si─Ö uratowali, zacz─Öli tam ┼╝y─ç jako wolni ludzie razem z innymi spo┼éeczno┼Ťciami rdzennymi na zasadzie koegzystencji. P├│┼║niej powsta┼éa tam Republika Zambos albo Republika Czarnych Ludzi, Hiszpanie pr├│bowali ich wiele razy skolonizowa─ç, ale nigdy im si─Ö to nie uda┼éo.

ÔÇô Druga nitka to historia czarnych ludzi w prowincjach Imbabura i Carchi, niewolnik├│w przywiezionych oko┼éo 1700 roku z Kolumbii na plantacje trzciny cukrowej przez jezuit├│w. To by┼é szlak transatlantyckiego niewolnictwa, w tym przypadku z Kongo.

ÔÇô Oficjalnie niewolnictwo zosta┼éo zniesione w Ekwadorze w 1851 roku, ale by┼é to akt czysto formalny. Paradoksalnie sytuacja spo┼éeczno-ekonomiczna Afroekwadorczyk├│w pogorszy┼éa si─Ö po zniesieniu niewolnictwa, bo gdy przestali by─ç cz─Ö┼Ťci─ů hacjendy, nie mieli gdzie mieszka─ç i co je┼Ť─ç, wi─Öc zostawali w hacjendzie, ale na zasadzie zwanej Huasipungo. Mieli niewielki kawa┼éek ziemi przydzielony im przez w┼éa┼Ťciciela ziemskiego, ale bez prawa w┼éasno┼Ťci, mogli tam tylko mieszka─ç i uprawia─ç ziemi─Ö w zamian za prac─Ö na hacjendzie.

ÔÇô Wielu czarnych m─Ö┼╝czyzn i kobiet bra┼éo udzia┼é w walkach o wyzwolenie kraju, na przyk┼éad genera┼é Juan Otamendi, kt├│ry ma sw├│j pomnik w Quito, ale ma┼éo kto wie o jego pochodzeniu. Inne wa┼╝ne osoby to Manuela S├íenz oraz Jonataz S├íenz, jej niewolnica, kt├│re walczy┼éy razem z Bolivarem.

ÔÇô Ale o tym wszystkim nikt nie wie, w og├│le ma┼éo si─Ö uczy w szko┼éach czy na uczelniach o ÔÇ×czarnejÔÇŁ historii Ekwadoru, ma┼éo si─Ö te┼╝ m├│wi o warunkach ┼╝ycia tej spo┼éeczno┼Ťci.

ÔÇô Ile jest w tej chwili czarnej ludno┼Ťci w Ekwadorze? ÔÇô pytam.

ÔÇô Wed┼éug spisu z 2010 roku 1,4 miliona os├│b, co przek┼éada┼éo si─Ö na 7,2% ludno┼Ťci, ale spis z 2022 roku wykaza┼é, ┼╝e stanowili ju┼╝ tylko 4,5% ludno┼Ťci.

ÔÇô Kreatywna statystyka?

ÔÇô My┼Ťlimy, ┼╝e sta┼éo si─Ö tak z dw├│ch powod├│w. Spis w 2022 roku zosta┼é przeprowadzony, gdy sytuacja w Esmeraldas by┼éa bardzo trudna, pojawia┼éo si─Ö wtedy du┼╝o konflikt├│w i zachodzi┼éa sytuacja wysokiego ryzyka (zorganizowana przest─Öpczo┼Ť─ç, wzrost przemocy, narkotyki ÔÇô blisko┼Ť─ç granicy z Kolumbi─ů), st─ůd ludzie na przyk┼éad nie otwierali ankieterom drzwi. St─ůd spis wykaza┼é nierealistyczne dane, a spos├│b jego przeprowadzenia podlega┼é ogromnej krytyce.

ÔÇô Drugim powodem mog┼éa by─ç premedytacja rz─ůdu, staranie, ┼╝eby uczyni─ç czarn─ů spo┼éeczno┼Ť─ç mniej widzialn─ů. Dlaczego? Bo polityka rz─ůdu wobec grup mniejszo┼Ťciowych zale┼╝y od liczby ÔÇô im ni┼╝sza, tym mniej uwagi, pieni─Ödzy i tak dalej. R├│wnie┼╝ istnienie spo┼éeczno┼Ťci Afroekwadorskiej zosta┼éo wpisane do konstytucji dopiero w 1998 roku. Czyli wszystko to by┼éy dzia┼éania rasistowskie, nieuznawanie istnienia tej grupy.

ÔÇô Afroekwadorczycy s─ů na samym dole spo┼éecznej hierarchii, jak to si─Ö przejawia w praktyce?

ÔÇô Na przyk┼éad w zatrudnieniu. Bezrobocie w kraju to 9,9% ale w Esmeraldas to 15%. Poza tym widoczny jest gorszy dost─Öp do ochrony zdrowia czy wykszta┼écenia, mniej szk├│┼é znajduje si─Ö w obszarach zamieszka┼éych przez czarnych. Niby rz─ůd podejmuje jakie┼Ť dzia┼éania antydyskryminacyjne, ale to bardziej teoria ni┼╝ praktyka. To samo wykazuj─ů statystyki dotycz─ůce ludzi ┼╝yj─ůcych w warunkach ekstremalnego ub├│stwa: w kraju to 10%, ale w Esmeraldas, gdzie dominuj─ůc─ů grup─ů s─ů spo┼éeczno┼Ťci afroekwadorskie, ju┼╝ 25%.

ÔÇô Co konkretnie robisz w ramach projektu w Esmeraldas?

ÔÇô Przede wszystkim chodzi o sta┼é─ů obecno┼Ť─ç i identyfikowanie aktualnych potrzeb spo┼éeczno┼Ťci. Opr├│cz tego organizuj─Ö i prowadz─Ö kursy oraz zaj─Öcia zwi─Ökszaj─ůce kompetencje w r├│┼╝nych obszarach ┼╝ycia, na przyk┼éad szko┼é─Ö dla rodzic├│w, profilaktyk─Ö przemocy, profilaktyk─Ö ci─ů┼╝ u nieletnich dziewczyn, zwi─Ökszanie ┼Ťwiadomo┼Ťci praw cz┼éowieka, organizowanie spo┼éeczno┼Ťci do r├│┼╝nych produktywnych projekt├│w. Rozwijamy r├│wnie┼╝ opiek─Ö prawn─ů, a tak┼╝e opiek─Ö medyczn─ů, kt├│ra w wielu miejscach jest bardzo s┼éaba ÔÇô koordynujemy to z ministerstwem zdrowia, a tak┼╝e z prywatnymi firmami. To szczeg├│lnie dotyczy ofiar sprawy Furukawa, kt├│re mia┼éy, na podstawie wyroku s─ůdu, dosta─ç tak─ů opiek─Ö.

ÔÇô Plany i marzenia na przysz┼éo┼Ť─ç?

ÔÇô Jestem cz─Ö┼Ťci─ů grupy obserwuj─ůcej przestrzeganie praw cz┼éowieka w odniesieniu do Afroekwadorczyk├│w. To grupa za┼éo┼╝ona przez czarnych, ale dzia┼éaj─ůca poza CEDHU, na poziomie narodowym. Ten projekt dopiero si─Ö zaczyna, mam nadziej─Ö, ┼╝e b─Ödzie si─Ö dynamicznie rozwija┼é oraz ┼╝e zaistnieje wsp├│┼épraca z innymi organizacjami w obronie praw cz┼éowieka w czarnych spo┼éeczno┼Ťciach. W najbli┼╝szym czasie zostanie te┼╝ zorganizowany marsz 10 tysi─Öcy ludzi w prote┼Ťcie wobec rasizmu. Chodzi o u┼Ťwiadomienie, ┼╝e czarni ┼╝yj─ů w warunkach r├│┼╝nych od innych grup spo┼éecznych.

Fot. Tomasz Teodorczyk, Praca w terenie Las Naves

Carri├│n: Nie da si─Ö by─ç idealistk─ů w dawnym stylu

Patricia Carri├│n, g┼é├│wna koordynatorka do spraw projekt├│w, to wulkan energii. Wsp├│┼épracownicy m├│wi─ů o niej, ┼╝e jest rakietowym paliwem w CEDHU.

ÔÇô Sk─ůd bierzesz tyle energii? ÔÇô pytam.

ÔÇô Jestem matk─ů ÔÇô ┼Ťmieje si─Ö. ÔÇô A to wymusza pewien spos├│b dzia┼éania.

Do┼é─ůczy┼éa do zespo┼éu w 2017 roku, ale od dwudziestego roku ┼╝ycia zawsze pracowa┼éa w obszarze praw cz┼éowieka, praw natury i rozwoju lokalnych spo┼éeczno┼Ťci. Z wykszta┼écenia jest prawniczk─ů, ale jak m├│wi, bardzo du┼╝o da┼éa jej praca w organizacjach pozarz─ůdowych i spo┼éeczno┼Ťciach aktywistycznych, kt├│ra dla wielu ludzi by┼éa rodzajem szko┼éy w dziedzinie praw cz┼éowieka. Praca w kolejnych organizacjach dzia┼éaj─ůcych na rzecz lokalnego rozwoju oraz spotkania z rdzennymi liderami i liderkami upewni┼éy j─ů, ┼╝e to droga, kt├│r─ů chce pod─ů┼╝a─ç i w kt├│rej mo┼╝e wykorzysta─ç swoje umiej─Ötno┼Ťci.

O CEDHU s┼éysza┼éa od zawsze, by┼éa dla niej rodzajem wzoru, uwa┼╝a┼éa, ┼╝e to najwa┼╝niejsza organizacja broni─ůca praw cz┼éowieka. Gdy zaproponowano jej tam prac─Ö, odebra┼éa to jako rodzaj nobilitacji i wzbudzi┼éo to w niej poczucie zwi─Ökszonych mo┼╝liwo┼Ťci dzia┼éania.

ÔÇô I rzeczywi┼Ťcie te nadzieje si─Ö spe┼éni┼éy?

ÔÇô Tak ÔÇô odpowiada. ÔÇô Cho─ç czasem nie by┼éo ┼éatwo. Gdy do┼é─ůczy┼éam do zespo┼éu w 2017 roku, struktura organizacyjna CEDHU by┼éa nieco inna ni┼╝ teraz, nic zreszt─ů dziwnego, powstawa┼éa w innych czasach i w oparciu o dwie bardzo silne liderki, Elsie Monge i Laur─Ö Glynn. CEDHU by┼éo obudowane innymi organizacjami, tworz─ůc razem z nimi pewnego rodzaju zgromadzenie. Decyzje o kierunkach dzia┼éa┼ä zapada┼éy na wsp├│lnych spotkaniach. W tym sensie w moim przekonaniu te decyzje nie by┼éy w pe┼éni autonomiczne, lecz musia┼éy by─ç wynikiem konsensu. Z tych i innych wzgl─Öd├│w szybko zdali┼Ťmy sobie spraw─Ö, ┼╝e taka struktura w dzisiejszym ┼Ťwiecie nie do ko┼äca si─Ö sprawdza i CEDHU potrzebuje liftingu. Dotyczy┼éo to r├│wnie┼╝ bardzo wa┼╝nej kwestii funkcjonowania ekonomicznego organizacji, co sta┼éo si─Ö najbardziej widoczne nied┼éugo p├│┼║niej, w czasach pandemii, gdy stan─Öli┼Ťmy w obliczu du┼╝ych trudno┼Ťci finansowych. W tym czasie CEDHU musia┼éo sprzeda─ç jeden ze swoich lokali, ┼╝eby pokry─ç koszty, mi─Ödzy innymi ubezpieczenie spo┼éeczne pracownik├│w. Stan─Öli┼Ťmy wszyscy przed bardzo wa┼╝nymi, ale i niezwykle trudnymi decyzjami: jak zachowa─ç dotychczasow─ů lini─Ö dzia┼éania w obronie praw cz┼éowieka i fundamentalne warto┼Ťci z tym zwi─ůzane, ale jednocze┼Ťnie przeprowadzi─ç organizacj─Ö, przekszta┼éci─ç jej struktur─Ö w nowoczesn─ů wersj─Ö bardzo dynamicznej organizacji pozarz─ůdowej? W tym czasie widmo konieczno┼Ťci zamkni─Öcia czy zawieszenia dzia┼éalno┼Ťci by┼éo bardzo realne, wi─Öc przede wszystkim skupia┼éam si─Ö na szukaniu funduszy.

ÔÇô No i co, uda┼éo si─Ö? ÔÇô pytam zar├│wno o fundusze, jak i o przekszta┼écenie struktury.

ÔÇô Je┼Ťli chodzi o finansowanie dzia┼éalno┼Ťci, to raczej tak ÔÇô odpowiada. ÔÇô W tej chwili sytuacja jest w miar─Ö stabilna, zatrudnili┼Ťmy ostatnio Sofi─Ö, kt├│ra zajmuje si─Ö tylko tym tematem.

ÔÇô A sprawa struktury?

ÔÇô To nie┼éatwy i d┼éugoterminowy proces ÔÇô odpowiada Paty. ÔÇô W dzisiejszych czasach nie jest w pe┼éni mo┼╝liwe bycie idealist─ů czy idealistk─ů w dawnym stylu. Ale chodzi o to, ┼╝eby utrzyma─ç podstawow─ů lini─Ö dzia┼éania i warto┼Ťci, z kt├│rymi wszyscy si─Ö zgadzamy, zapewniaj─ůc jednocze┼Ťnie bezpiecze┼ästwo organizacji i sta┼éo┼Ť─ç kontynuacji jej dzia┼éa┼ä. Ca┼éy czas nad tym pracujemy.

ÔÇô Rozumiem, ┼╝e gdy sytuacja finansowa si─Ö poprawi┼éa, mog┼éa┼Ť przesta─ç si─Ö tym zajmowa─ç i przej┼Ť─ç bardziej do roli koordynatorki projekt├│w?

ÔÇô Dok┼éadnie, mamy dobry, m┼éody i bardzo zr├│┼╝nicowany zesp├│┼é, a praca idzie nam coraz lepiej.

ÔÇô Czy poniewa┼╝ masz tyle energii i umiej─Ötno┼Ťci liderskich, to czy nigdy nie przysz┼éo ci do g┼éowy, ┼╝eby za┼éo┼╝y─ç w┼éasn─ů organizacj─Ö?

ÔÇô Mam j─ů ÔÇô ┼Ťmieje si─Ö. ÔÇô Prowadz─Ö te┼╝ szko┼é─Ö dla dzieci. A je┼Ťli chodzi o dzia┼éania w obszarze praw cz┼éowieka, to nie, zawsze wa┼╝niejsze by┼éo to, gdzie mog─Ö lepiej dzia┼éa─ç w imi─Ö wsp├│lnego dobra dla ludzi, a CEDHU jest do tego ┼Ťwietnym miejscem. Ale my┼Ťl─Ö te┼╝, ┼╝e w jakim┼Ť momencie odejd─Ö z CEDHU, nie uwa┼╝am, ┼╝eby by┼éo dobrym pomys┼éem robi─ç ca┼éy czas to samo w jednym miejscu, wi─Öc pewnie przyjdzie czas, gdy trzeba b─Ödzie poszuka─ç czego┼Ť innego.

ÔÇô Masz jaki┼Ť pomys┼é, kiedy mo┼╝e si─Ö to sta─ç i jakie mog─ů by─ç wskaz├│wki, ┼╝e ten czas w┼éa┼Ťnie nadszed┼é?

ÔÇô Trudno powiedzie─ç ÔÇô zamy┼Ťla si─Ö. ÔÇô Na pewno musi to by─ç zwi─ůzane z poczuciem, ┼╝e zesp├│┼é, z kt├│rego odchodz─Ö, b─Ödzie w stanie dalej efektywnie kontynuowa─ç rozpocz─Öt─ů prac─Ö. A co jeszcze? Nie wiem, na pewno to poczuj─Ö, gdy taki czas nadejdzie.

***

Kiedy pytam r├│┼╝ne osoby z zespo┼éu o plany na przysz┼éo┼Ť─ç, odpowiadaj─ů, ┼╝e zawsze b─Ödzie co┼Ť do roboty, jest jej ci─ůgle a┼╝ za du┼╝o. Obecnie prowadz─ů projekty w r├│┼╝nych cz─Ö┼Ťciach kraju, a w planach jest kilka nowych dzia┼éa┼ä. Ostatnio prezydent Daniel Noboa udzieli┼é wywiadu wyra┼║nie atakuj─ůcego organizacje praw cz┼éowieka, stwierdzi┼é, ┼╝e m├│wienie o ┼éamaniu praw cz┼éowieka w Ekwadorze jest antypatriotyczne, ┼╝e organizacje praw cz┼éowieka przeszkadzaj─ů w dzia┼éaniach policji i broni─ů przest─Öpc├│w. W takiej sytuacji CEDHU dodatkowo, pomimo przem─Öczenia, organizuje kampani─Ö wyja┼Ťniaj─ůc─ů, czym s─ů prawa cz┼éowieka.

Bo, jak m├│wi ich dyrektorka zarz─ůdzaj─ůca Elsie Monge: ÔÇ×Je┼Ťli sprawa jest s┼éuszna, energia zawsze si─Ö znajdzieÔÇŁ.

***

Na zdj─Öciu stoj─ů od lewej: Patricia Carri├│n, Juan Fernando Ortega, Elsie Monge, Vanessa Bosquez, Sof├şa Carpio Le├│n, Cecilia Mu├▒oz, Javier Rodriguez, Josu├ę Astudillo, Rosanna Torres. Siedz─ů od lewej: Alejandra Zambrano, Jaqueline Gallegos, Ro─çio Ar├íuz. Na zdj─Öciu brak trzech os├│b z zespo┼éu: I├▒igo Arrazola, Ximena Arias, Alejandro Morales.

***

Ka┼╝da z os├│b pracuj─ůcych w CEDHU zas┼éuguje na przedstawienie, niestety nie ma na to miejsca. W artykule pomin─ů┼éem te┼╝ szefow─ů CEDHU, Elsie Monge, ikon─Ö walki o prawa cz┼éowieka nie tylko w Ekwadorze, ale te┼╝ w ca┼éej Ameryce ┼üaci┼äskiej, bo opr├│cz niej nikt by si─Ö w tym tek┼Ťcie nie zmie┼Ťci┼é. Bardzo du┼╝y wywiad z ni─ů, do kt├│rego uda┼éo mi si─Ö j─ů nam├│wi─ç, uka┼╝e si─Ö wkr├│tce jako ksi─ů┼╝ka po polsku i po hiszpa┼äsku pod tytu┼éem: ÔÇ×Jedyna walka, kt├│r─ů przegrywasz, to ta, kt├│r─ů porzucaszÔÇŁ.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś