Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Kuro艅: Edukacja i zmiana 艣wiata

Edukacja finansowana ze 艣rodk贸w publicznych powinna by膰 edukacj膮 najwy偶szej jako艣ci. Tego si臋 nie da zrobi膰 w niedoinwestowanych szko艂ach.

Ilustr.: Kuba Mazurkiewicz

O roli szkolnictwa we wsp贸艂czesnym 艣wiecie, wyr贸wnywaniu szans edukacyjnych i do艣wiadczeniach Uniwersytetu Powszechnego w Teremiskach z Danut膮 Kuro艅 rozmawia Jaros艂aw Zi贸艂kowski

 

Jakiej edukacji potrzebuje dzisiaj 艣wiat?

To zale偶y kto o to pyta i jak膮 si艂膮 dysponuje, aby zadecydowa膰 jaka odpowied藕 padnie na to pytanie. Bardzo mi si臋 nie podoba twierdzenie, 偶e szko艂a i studia maj膮 przygotowywa膰 do rynku pracy, szczeg贸lnie 偶e rynek pracy jest dzi艣 rynkiem rz膮dzonym przez biznes. Dobro ucznia, jego prawo do zdobywania wiedzy i do wszechstronnego rozwoju jego osobowo艣ci jest warto艣ci膮 autoteliczn膮. Je艣li 艣wiat ma si臋 zmienia膰 na lepszy, to system edukacyjny musi to szanowa膰. Aby tak si臋 sta艂o instytucje spo艂eczne musz膮 decydowa膰 o polityce edukacyjnej w wi臋kszym stopniu ni偶 instytucje biznesowe.
 

Jak zmiana tego paradygmatu mo偶e zmieni膰 rol臋 systemu szkolnictwa?

Edukacja jest jak pogoda, po prostu jest, tyle 偶e albo dobra, albo z艂a i albo zmienia 艣wiat na lepszy albo na gorszy. Instytucje edukacyjne (szko艂y, media itp.) s膮 zawsze odzwierciedleniem epoki, a teraz 偶yjemy na ich prze艂omie. Epoka przemys艂owa, ta w kt贸rej ja si臋 kszta艂ci艂am, ju偶 si臋 sko艅czy艂a, a wraz z ni膮 sko艅czy艂 si臋 system edukacyjny typu: mundurek, beret, tarcza, dzwonek, lekcja, dzwonek, przerwa, nauczyciel, podr臋cznik, klas贸wka, wywiad贸wka, cenzurka. Sko艅czy艂 si臋 r贸wnie偶 system polityczny w kt贸rym dorasta艂am, a wraz z tym zanegowana zosta艂a rola inteligenta, kt贸ry imperatyw do pe艂nienia wybranego przez siebie zawodu nauczyciela, dziennikarza, architekta, filmowca, satyryka itp. wywodzi艂 z poczucia wsp贸艂odpowiedzialno艣ci za rzeczywisto艣膰. M贸wi臋 o tym dlatego aby przypomnie膰, 偶e edukacja zawsze dzieli艂a si臋 na formaln膮 i nieformaln膮, zwi膮zana by艂a ze szko艂膮 lub z grup膮 samokszta艂ceniow膮 czy 艣rodowiskow膮, by艂a zale偶n膮 od systemu b膮d藕 niezale偶n膮.

Ilustr.: Kuba Mazurkiewicz


Czy edukacja formalna mo偶e s艂u偶y膰 zmianie 艣wiata na lepsze?
Jacek m贸wi艂, 偶e tworzenie nowego 艂adu wymaga uspo艂ecznienia procesu stawiania pyta艅 i poszukiwania na nie odpowiedzi, a to wymaga szerokiego ruchu edukacyjnego. Uwa偶a艂, 偶e rewolucj臋 technologiczn膮, przy pomocy kt贸rej pracodawcy chc膮 zredukowa膰 potrzeby globalnego rynku pracy do 20 procent populacji musi ucywilizowa膰 kultura, a wi臋c konieczna jest rewolucja edukacyjna, czyli zmiana struktury spo艂ecznej poprzez umo偶liwienie ka偶demu mieszka艅cowi globu dost臋pu do kultury, do udzia艂u w tworzeniu.
 

W takim razie w jaki spos贸b mo偶na wyr贸wnywa膰 szanse edukacyjne, a zatem i dost臋p do kultury dzieci i m艂odzie偶y pochodz膮cych z nieuprzywilejowanych 艣rodowisk?

Edukacja finansowana ze 艣rodk贸w publicznych powinna by膰 edukacj膮 najwy偶szej jako艣ci nastawion膮 na dobro dziecka czyli opart膮 na wiedzy o prawid艂owo艣ciach jego rozwoju w艂a艣ciwych dla jego wieku oraz najwa偶niejszych jego potrzebach psychicznych i powinna uwzgl臋dnia膰 je w praktyce edukacyjnej. Tego si臋 nie da zrobi膰 w niedoinwestowanych szko艂ach ani poprzez system konkurs贸w dotacyjnych finansuj膮cych projekty. To jest zadanie z perspektyw膮 d艂u偶sz膮 ni偶 rok rozliczeniowy. Wyr贸wnanie szans edukacyjnych dziecka to tr贸jk膮t: dziecko, rodzice, nauczyciel. Przede wszystkim musi si臋 zmieni膰 paradygmat kszta艂cenia nauczycieli. Na wydzia艂ach pedagogiki polskich uniwersytet贸w wci膮偶 jeszcze s膮 naukowcy, kt贸rzy maj膮 kompetencje aby si臋 z tym zadaniem zmierzy膰.
 

Pani podj臋艂a si臋 tego wyzwania korzystaj膮c z narz臋dzi edukacji nieformalnej, lokuj膮c si臋 poza systemem.

Zmierzyli艣my si臋 z tym zadaniem w Uniwersytecie Powszechnym im. Jana J贸zefa Lipskiego w Teremiskach. Naszymi studentami by艂a pe艂noletnia m艂odzie偶 pochodz膮ca przede wszystkim z rodzin by艂ych pracownik贸w Pa艅stwowych Gospodarstw Rolnych, cho膰 nie tylko. Program budowali艣my na zderzeniu wiedzy o potrzebach edukacji w XXI wieku z tradycj膮 o艣wiaty niezale偶nej, na pedagogice Jacka Kuronia oraz moich do艣wiadczeniach wyniesionych z Liceum Si贸str Niepokalanek w Szymanowie. Programy autorskie budowa艂a m艂odzie偶 akademicka, przede wszystkim absolwenci Bednarskiej wraz ze studentami Teremisek, a uzupe艂niali go wyk艂adowcy czyli uczeni, pisarze, arty艣ci, politycy kt贸rzy do nas przyje偶d偶ali. Wi臋kszo艣膰 naszych absolwent贸w kontynuowa艂a nauk臋 na najlepszych polskich uczelniach osi膮gaj膮c wyniki dobre i bardzo dobre i osi膮gn臋艂a samodzielno艣膰. Nie wypracowali艣my w Teremiskach recepty na to jak mo偶na wyr贸wna膰 szanse edukacyjne dzieci i m艂odzie偶y w ca艂ej Polce ale udowodnili艣my, 偶e jest to mo偶liwe.
 

Dlaczego jednak oficjalna edukacja szkolna nie spe艂nia roli wyr贸wnywania szans?

Nie umiem odpowiedzie膰 na to pytanie. Instytucje spo艂eczne, takie jak Uniwersytet w Teremiskach to instytucje autonomiczne, tworz膮ce w艂asne zasady, w艂asne regu艂y gry. Jeste艣my wolni, nieuwik艂ani w procedury i niekompatybilne z naszymi zadaniami standardy, to daje nam ogromne mo偶liwo艣ci tworzenia. Edukacja szkolna, finansowana ze 艣rodk贸w publicznych jest integraln膮 cz臋艣ci膮 systemu, je艣li nie spe艂nia swojej roli, to widocznie nie mo偶e i musimy zada膰 sobie pytanie dlaczego. Edukacja publiczna jest wielkim dobrem wsp贸lnym. Zadaniem instytucji spo艂ecznych takich jak nasz Uniwersytet w Teremiskach jest wspieranie edukacji publicznej jako najwa偶niejszego segmentu edukacyjnego.
 

Mijaj膮 lata, og艂asza si臋 kolejne rewolucje cyfrowe, dost臋p do wiedzy staje si臋 coraz 艂atwiejszy, a my wci膮偶 m贸wimy o edukacji. Dlaczego?

艢wiat, to jak jest urz膮dzony, jakie panuj膮 w nim stosunki spo艂eczne, systemy polityczne i gospodarcze, cywilizacje, kultury to wszystko zale偶y od cz艂owieka, od ludzi. Tak by艂o kiedy艣 i tak jest teraz z tym, 偶e dawniej udzia艂 w decydowaniu, w rz膮dzeniu by艂 przywilejem jednostek b膮d藕 elit, a teraz prawo g艂osu (cokolwiek to znaczy) jest coraz bardziej powszechnie uznawanym prawem cz艂owieka, ka偶dego cz艂owieka na ca艂ym 艣wiecie. Dlatego powszechna edukacja wysokiej jako艣ci ma tak wielkie znaczenie.
 

Danuta Kuro艅 鈥 w okresie PRL zaanga偶owana w opozycj臋 demokratyczn膮. Nale偶a艂a do czo艂owych dzia艂aczek solidarno艣ciowego podziemia: organizatorka struktur podziemnej „Solidarno艣ci” na Lubelszczy藕nie, redaktorka czasopism zwi膮zkowych drugiego obiegu. Po 1989 roku pracowa艂a jako dziennikarka. Obecnie zajmuje si臋 edukacj膮, prowadz膮c Uniwersytet Powszechny im. Jana J贸zefa Lipskiego w Teremiskach.

 

Danuta Kuro艅 by艂a panelistk膮 na聽Kongresie Europa Spo艂eczna, kt贸re to wydarzenie聽鈥濳ontakt鈥 obj膮艂 patronatem medialnym.

 

UWAGA!聽W czasie wakacji internetowa ods艂ona 鈥濳ontaktu鈥 b臋dzie ukazywa膰 si臋 raz na dwa tygodnie 鈥 co drugi poniedzia艂ek. Serdecznie zapraszamy do lektury!

 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij