Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Dyskretny mrok patobur┼╝uazji

ÔÇ×Patointeligencj─ÖÔÇŁ czyta─ç mo┼╝na tak┼╝e jako manifest nihilizmu, pe┼éen nostalgii za burzliw─ů, ale nie wstydliw─ů szkoln─ů m┼éodo┼Ťci─ů. Z tej perspektywy szukanie w rapie Maty wo┼éania o pomoc i oskar┼╝e┼ä wobec pokolenia rodzic├│w by┼éoby g┼é├│wnie racjonalizacj─ů po┼éo┼╝enia bogatej m┼éodzie┼╝y.
Dyskretny mrok patobur┼╝uazji
ilustr.: Karolina Burdon

 

ÔÇ×Mam w dupie fakt, ┼╝e mo┼╝e kogo┼Ť dra┼╝ni─Ö / Wcale nie ┼╝artuj─Ö, ja m├│wi─Ö powa┼╝nieÔÇŁ ÔÇô rapowa┼é w 1996 roku dwudziestoletni w├│wczas Ryszard ÔÇ×PejaÔÇŁ Andrzejewski. Ponad dwie dekady p├│┼║niej dziewi─Ötnastoletni Micha┼é ÔÇ×MataÔÇŁ Matczak wci─ů┼╝ wierzy, ┼╝e hip-hop ÔÇ×stawia na prawd─ÖÔÇŁ. Jego rapowi idole, na kt├│rych si─Ö wzoruje, to ÔÇ×wielkomiejscy narratorzyÔÇŁ b─Öd─ůcy ÔÇ×zwierciad┼éami, kt├│re przechadzaj─ů si─Ö po ulicachÔÇŁ.

Czy rap Maty pe┼éni t─Ö funkcj─Ö? Wiele komentarzy do jego najnowszego kawa┼éka ÔÇ×PatointeligencjaÔÇŁ ┼Ťwiadczy, ┼╝e tak. Micha┼é P┼éoci┼äski stwierdzi┼é, ┼╝e ÔÇ×za niekt├│re utwory raperom powinno si─Ö przyznawa─ç doktoraty z socjologiiÔÇŁ. Ma┼égorzata Halber postawi┼éa Mat─Ö obok Olgi Tokarczuk: ÔÇ×W tym tygodniu, w kt├│rym Olga Tokarczuk odebra┼éa Nobla, Mata nagra┼é najlepszy polski tekst kultury jaki s┼éysza┼éam od dawna. / to o nas. to o naszych rodzicach czasem te┼╝, tylko intensywno┼Ť─ç i u┼╝ywki, zmienne patologii by┼éy inne. / Trzeba umie─ç nie tylko to napisa─ç, ale te┼╝ wyrecytowa─çÔÇŁ. Wyrazy uznania dla zdolno┼Ťci opisywania ┼Ťwiata sz┼éy w stron─Ö Maty z r├│┼╝nych stron ÔÇö zar├│wno od Cezarego Gmyza, jak i od Bartosza W─Öglarczyka.

Co takiego niezwyk┼éego jest w tym utworze? Na poz├│r nic. W rapie nietrudno ani o kawa┼éki wulgarniejsze, ani rapowane przez m┼éodszych od Maty artyst├│w. Klasyczna jest te┼╝ konwencja utworu opisuj─ůcego codzienno┼Ť─ç ┼Ťrodowiska, z kt├│rego wywodzi si─Ö raper, i jego d─ů┼╝enie do zmiany statusu spo┼éecznego. Pewn─ů innowacj─ů Maty jest u┼╝ycie tego sztafa┼╝u do opowiedzenia o zamo┼╝nej ÔÇô a nie, jak to cz─Ö┼Ťciej bywa w rapie, wywodz─ůcej si─Ö ze spo┼éecznych nizin ÔÇô m┼éodzie┼╝y, tudzie┼╝ o buncie przeciwko bur┼╝uazyjnemu stylowi ┼╝ycia rodzic├│w. Jednak r├│wnie┼╝ ta tematyka ma w polskiej kulturze d┼éug─ů tradycj─Ö: od ÔÇ×Bez dogmatuÔÇŁ Henryka Sienkiewicza, po g┼éo┼Ťn─ů par─Ö lat temu ÔÇ×Sal─Ö samob├│jc├│wÔÇŁ Jana Komasy, a┼╝ po niekt├│re rapowe kawa┼éki jana-rapowanie czy Otsochodzi.

Nasza klasa

Oryginalno┼Ť─ç nie jest jednak oczywi┼Ťcie cech─ů obowi─ůzkow─ů dobrego utworu. W ÔÇ×PatointeligencjiÔÇŁ bez w─ůtpienia znajduje si─Ö co┼Ť, co pobudza do dyskusji. Monika Och─Ödowska w ÔÇ×Tygodniku PowszechnymÔÇŁ tak diagnozuje wzmo┼╝one zainteresowanie utworem: ÔÇ×Czuj─Ö zak┼éopotanie obserwuj─ůc, jak media spo┼éeczno┼Ťciowe pochylaj─ů si─Ö z naiwn─ů trosk─ů nawet nie nad stylem ┼╝ycia swoich (symbolizowanych przez Mat─Ö i jego koleg├│w) dzieci, ale przede wszystkim nad sob─ů (┬źAch, gdzie pope┼énili┼Ťmy b┼é─ůd┬╗), podczas gdy setki r├│wie┼Ťnik├│w Matczaka od lat rymuj─ů o domowej przemocy, patologii podw├│rek, ucieczce w narkotyki. Najwyra┼║niej dot─ůd nie by┼éy to dzieci ┬źnasze┬╗ÔÇŁ.

To w┼éa┼Ťnie klasowy aspekt ÔÇ×PatointeligencjiÔÇŁ wydaje si─Ö budzi─ç naj┼╝ywszy odbi├│r. Mata opisuje w najlepszym wypadku niemoralne, w najgorszym za┼Ť ÔÇô przest─Öpcze zachowania m┼éodzie┼╝y z tak zwanych dobrych dom├│w. Zachowania, kt├│rych nie da si─Ö ┼éatwo wyt┼éumaczy─ç ci─Ö┼╝k─ů sytuacj─ů materialn─ů czy uzale┼╝nieniami rodzic├│w (a przynajmniej nie ma o tym mowy w tek┼Ťcie utworu). Obna┼╝aj─ůc problemy (wy┼╝szej) klasy ┼Ťredniej w Polsce, tekst wywo┼éuje kolejny sp├│r wok├│┼é jej kondycji, a to przecie┼╝ jeden z ulubionych temat├│w medialnych dyskusji.

Dominowa─ç zdaj─ů si─Ö g┼éosy wsp├│┼éczucia wobec Maty i jego r├│wie┼Ťnik├│w. Anna Dziewit-Meller s┼éyszy w raperze rozpacz i poucza rodzic├│w nastolatk├│w: ÔÇ×Dzi┼Ť ┼Ťwiat ┼╝yje w┬ápoczuciu, jakby wszystko da┼éo si─Ö kupi─ç, tak┼╝e blisko┼Ť─ç i┬ámi┼éo┼Ť─ç w┼éasnych dzieci. Lub ÔÇô┬ájak uj─Ö┼éa to moja przyjaci├│┼éka ÔÇô┬ázast─ůpi─ç kas─ů relacje. Bo ten kawa┼éek Maty jest chyba przede wszystkim o┬árodzicach, nie o┬ádzieciach, i┬ádlatego robi takie wra┼╝enieÔÇŁ. ÔÇ×Gazeta WyborczaÔÇŁ tak┼╝e z trosk─ů pochyla si─Ö nad losem bohater├│w utworu, cytuj─ůc na przyk┼éad Dorot─Ö Jab┼éo┼äsk─ů, psycholo┼╝k─Ö: ÔÇ×Presja, pod kt├│r─ů znajduje si─Ö dzi┼Ť m┼éodzie┼╝, jest nie do zniesienia. M┼éodych ludzi chwali si─Ö dzisiaj za osi─ůgni─Öcia, a nie za to, jacy s─ů ci m┼éodzi ludzie. Oni naprawd─Ö ─çpaj─ů, ┼╝eby m├│c si─Ö uczy─ç, naprawd─Ö tam jest alkohol i ┼Ťrodki przeciwl─Ökowe, na uspokojenie, pomagaj─ůce si─Ö uczy─ç. Szko┼éa wymaga. Rodzice naciskaj─ů, uwa┼╝aj─ů, ┼╝e szko┼éa musi by─ç ┬źdobra┬╗, stawiaj─ů bardzo du┼╝e wymaganiaÔÇŁ.

Wskazane powy┼╝ej reakcje na ÔÇ×Patointeligencj─ÖÔÇŁ ÔÇô zar├│wno te przedstawiaj─ůce Mat─Ö jako g┼éos pokolenia, jak i te usprawiedliwiaj─ůce opisywane przez niego zachowania i wyra┼╝aj─ůce wy┼é─ůcznie wsp├│┼éczucie ÔÇô tworz─ů wok├│┼é tego utworu fa┼észyw─ů narracj─Ö. W samej dyskusji na temat wy┼Ťcigu szczur├│w w presti┼╝owych liceach lub szkodliwo┼Ťci helikopterowego rodzicielstwa (czyli ci─ůg┼éego kr─ů┼╝enia wok├│┼é w┼éasnych dzieci) nie ma nic z┼éego, zapewne wci─ů┼╝ jest ona potrzebna. O tych kwestiach utw├│r Maty m├│wi jednak tylko w pewnym stopniu, wiele dostrzeganych w nim problem├│w to raczej projekcje zszokowanych s┼éuchaczy.

Emocjonalna reakcja na ÔÇ×Patointeligencj─ÖÔÇŁ utrudnia rozmowy o problematycznym charakterze wielu jej wers├│w oraz pozosta┼éej tw├│rczo┼Ťci Maty, kt├│ry szybko zyska┼é rang─Ö wieszcza. Niestety, Micha┼é Matczak pod wieloma wzgl─Ödami ÔÇ×nie zachwycaÔÇŁ i jego relatywnie m┼éody wiek nie powinien powstrzymywa─ç krytyki. Jest ona konieczna nie tylko po to, by w por─Ö odbr─ůzowi─ç m┼éodego rapera, lecz przede wszystkim po to, by odwa┼╝niej zmierzy─ç si─Ö z wyzwaniem opisu ┼Ťrodowiska, o kt├│rym opowiada utw├│r.

Ziomy i kole┼╝anki

Analiz─Ö warto zacz─ů─ç od pytania o to, o kim tak naprawd─Ö rapuje Mata. Czy na pewno jest ÔÇ×g┼éosem pokoleniaÔÇŁ, czy tylko jego szczeg├│lnego wycinka? Kogo dostrzec mo┼╝na w jego opowie┼Ťciach, a kto jest w nich nieobecny? Przede wszystkim w narracji rapera bohaterami s─ů wy┼é─ůcznie m┼éodzi m─Ö┼╝czy┼║ni. Kobiety (poza matk─ů) pojawiaj─ů si─Ö tylko w kontek┼Ťcie akt├│w seksualnych. Przeoczenie? A mo┼╝eÔÇŽ zwyk┼éa mizoginia? ÔÇ×Wiele os├│b zarzuca mi mizogini─Ö i co┼Ť w tym pewnie jestÔÇŁ ÔÇô m├│wi┼é Mata w wywiadzie z Krzy┼Ťkiem Nowakiem z newonce. Z kolei na pytanie Marcina Flinta z CGM o to, czy raperzy powinni bardziej szanowa─ç kobiety (a powinni, o czym pisa┼éem wcze┼Ťniej w ÔÇ×KontakcieÔÇŁ), odpowiedzia┼é: ÔÇ×Uwa┼╝am, ┼╝e ja bym m├│g┼é bardziej szanowa─ç kobiety. (┼Ťmiech) Ale czasami kobiety dostaj─ů tyle szacunku, na ile zas┼éuguj─ůÔÇŁ.

Jeszcze gorsze ┼Ťwiadectwo o stosunku Micha┼éa Matczaka do kobiet daj─ů jego wcze┼Ťniejsze teksty. Pierwszym nagranym przez nastolatka utworem by┼éo ÔÇ×KLUBOWEÔÇŁ. Co ciekawe, w jego nagrywaniu uczestniczy┼é ojciec rapera ÔÇô zaanga┼╝owany w proces tw├│rczy do tego stopnia, ┼╝e doradza┼é odpowiedni spos├│b akcentowania s┼éowa ÔÇ×kurwaÔÇŁ. Nie bawi─ůc si─Ö w eufemizmy, to zwyczajnie obrzydliwy kawa┼éek ÔÇô pe┼éen pogardy do kobiet oraz ledwie ukrywanego rasizmu (kt├│rego jednak raper si─Ö wypiera). Tutaj przytocz─Ö tylko jeden z ┼éagodniejszych fragment├│w: ÔÇ×Ole, Ka┼Ťki, Ba┼Ťki dosta┼éy tam na wsi ostrze┼╝enie od matki / Przed takimi, co po kolacji kupuj─ů kondomy, nie kwiatki / A i tak z pomoc─ů tej apki nawi─ůzuj─ů kontakty / Z panem, co ma lok czarny, lub akcent jak anglikÔÇŁ. Podobne lub ostrzejsze wersy ┼éatwo mo┼╝na odnale┼║─ç na przestrzeni ca┼éego EP (minialbumu) Maty, jak r├│wnie┼╝ w zapowiadaj─ůcych debiutancki album kawa┼ékach.

Bogate dzieciaki patrz─ů na getto

Nie tylko z kobietami raper ma ÔÇ×dosy─ç specyficzn─ůÔÇŁ, jak sam j─ů nazwa┼é, relacj─Ö. Niepok├│j budzi─ç mo┼╝e tak┼╝e spos├│b, w jaki m├│wi o osobach z klas zdominowanych. W ostatniej zwrotce ÔÇ×PatointeligencjiÔÇŁ opowiada o zjawisku, kt├│re Smarki Smark dekad─Ö temu ochrzci┼é mianem ÔÇ×kompleksu blok├│wÔÇŁ: ÔÇ×A nigdy nie chcia┼éem by─ç bia┼éy i zawsze tu chcia┼éem by─ç gangsta / I zawsze tu chcia┼éem by─ç z blok├│w i zawsze tu chcia┼éem by─ç z gettaÔÇŁ. Pomimo tej t─Ösknoty do suburbi├│w Mata wydaje si─Ö mie─ç niezbyt wysokie mniemanie o mieszka┼äcach i mieszkankach biedniejszych cz─Ö┼Ťci miasta ÔÇô takie przynajmniej wra┼╝enie mo┼╝na odnie┼Ť─ç po ods┼éuchaniu pe┼énego klasistowskich klisz kawa┼éka ÔÇ×L&MÔÇŁ, kt├│rego g┼é├│wnymi bohaterami ÔÇ×wielkomiejski narratorÔÇŁ uczyni┼é najbardziej klasyczne symbole klasowej pogardy, czyli ÔÇ×Seb─ÖÔÇŁ i ÔÇ×Karyn─ÖÔÇŁ. Po co mu mieszkanie w blokach, skoro zamieszkuj─ů je takie odra┼╝aj─ůce postacie?

Te same zachowania i cechy, kt├│re przydaj─ů ÔÇ×inteligencjiÔÇŁ przedrostek ÔÇ×pato-ÔÇŁ, s─ů stereotypowo postrzegane jako normalne i naturalne dla klas zdominowanych. Mata, niedawny maturzysta, do opisania swojej i koleg├│w przynale┼╝no┼Ťci klasowej u┼╝ywa anachronicznego, ale za to nacechowanego pozytywnie okre┼Ťlenia ÔÇ×inteligencjaÔÇŁ, jednak w┼éa┼Ťciwszym tytu┼éem utworu by┼éaby ÔÇ×Patobur┼╝uazjaÔÇŁ.┬áCzy to mniej, czy bardziej ┼Ťwiadomie, m┼éody raper z wy┼╝szych sfer konsekwentnie podkre┼Ťla dystynkcje dziel─ůce ┼Ťwiat, w kt├│rym si─Ö wychowa┼é, od ┼Ťwiata biedniejszych dzielnic, wielkiej p┼éyty czy ameryka┼äskich gett. Rapuj─ůc o marzeniach, by to w┼éa┼Ťnie te miejsca by┼éy ┼Ťrodowiskiem jego pochodzenia, wskazuje, ┼╝e postrzega je jako pozbawione znienawidzonego ÔÇ×ciep┼éa i pi─ÖknaÔÇŁ.

ÔÇ×Ciep┼éo i pi─ÖknoÔÇŁ odbiera─ç mo┼╝na nie tylko jako symbol dobrobytu materialnego, lecz tak┼╝e pozytywnych uczu─ç. Z ostatnich wers├│w ÔÇ×PatointeligencjiÔÇŁ przebija sugestia, i┼╝ ludziom ┼╝yj─ůcym w blokach, gettach czy te┼╝ po prostu niebia┼éym brak nie tylko pieni─Ödzy, ale tak┼╝e zdolno┼Ťci do rodzicielskiej mi┼éo┼Ťci, po┼Ťwi─Öcenia ÔÇô oddania za dziecko ÔÇ×nerek, w─ůtroby i sercaÔÇŁ. W tym odczytaniu raper opozycj─Ö mi─Ödzy ÔÇ×dobrymiÔÇŁ i ÔÇ×z┼éymiÔÇŁ domami buduje nie tylko na nier├│wno┼Ťciach ekonomicznych, ale te┼╝ na r├│┼╝nicach psychologicznych. To niezwykle gro┼║na narracja, kt├│r─ů niemal wszyscy komentatorzy pomijaj─ů, lub te┼╝, co gorsza, akceptuj─ů jako prawdziw─ů.

Niebezpiecznego, ukrytego przekazu tych wers├│w nie ┼éagodzi nawet fakt, ┼╝e w rozmowie z Marcinem Flintem Mata okre┼Ťla sw├│j kompleks blok├│w mianem ÔÇ×┼╝a┼éosnegoÔÇŁ, stwierdzaj─ůc jednocze┼Ťnie, ┼╝e ÔÇ×ju┼╝ z tego wyr├│s┼éÔÇŁ. To jednak k┼éadzie si─Ö cieniem na szczero┼Ťci jego utworu. Co wi─Öcej, zdaniem rapera przyczyn─ů t─Ösknoty za mocno egzotyzowan─ů bied─ů by┼éo nie ┼╝ycie w ci─ůg┼éej presji wynikaj─ůcej z dobrego pochodzenia, nie charakterystyczny dla klasy wy┼╝szej wy┼Ťcig szczur├│w, leczÔÇŽ ch─Ö─ç rapowania. Krytycy Maty i innych raper├│w pochodz─ůcych z bogatych dom├│w, jak na przyk┼éad Magdalena Okraska, wskazuj─ů czasem, ┼╝e nie maj─ů oni nic do powiedzenia o sprawach istotnych dla samego hip-hopu. Micha┼é Matczak twierdzi, ┼╝e my┼Ťlenie takie by┼éo w nim niegdy┼Ť silnie zinternalizowane; st─ůd ch─Ö─ç zdobycia ÔÇ×street credituÔÇŁ, ulicznych do┼Ťwiadcze┼ä, o kt├│rych m├│g┼éby nawija─ç. Ta wypowied┼║ otwiera now─ů ┼Ťcie┼╝k─Ö interpretacji ÔÇ×PatointeligencjiÔÇŁ ÔÇô nie jako okrzyku rozpaczy, lecz pr├│by rzucenia wyzwania tym, kt├│rzy twierdz─ů, ┼╝e bogate dzieciaki nie maj─ů o czym rapowa─ç.

Wywiad w CGM rzuca tak┼╝e inne ┼Ťwiat┼éo na relacj─Ö rapera z rodzicami. O ile sam kawa┼éek przedstawia j─ů jako trudn─ů, o tyle w spokojnej rozmowie Mata m├│wi o ojcu i matce innym j─Özykiem: ÔÇ×[Tata ÔÇô dop. m├│j] To jest taka posta─ç dla mnie, kt├│ra wspiera┼éa t─Ö moj─ů pasj─Ö i moje zainteresowania hip-hopem. Wi─Öc te┼╝ to nie by┼éo tak, ┼╝e ja by┼éem jakim┼Ť wykl─Ötym dzieciakiem, gdzie rodzice si─Ö od niego odwr├│cili i go wyrzucili z domu, bo on zarapowa┼é o papierosach i nie chcia┼é zdawa─ç matury czy i┼Ť─ç na studiaÔÇŁ. Wprawdzie tw├│rca nie musi m├│wi─ç wy┼é─ůcznie we w┼éasnym imieniu, ale kolejny raz pojawia si─Ö pytanie, na ile zasadne jest traktowanie Maty jako g┼éosu ca┼éego pokolenia, a kawa┼éka ÔÇô jako jego manifestu. Zreszt─ů czy sam Micha┼é Matczak rzeczywi┼Ťcie stara si─Ö by─ç takim g┼éosem, czy te┼╝ po prostu ma ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e krzyk i emocje w rapie ┼Ťwietnie si─Ö sprzedaj─ů?

Patus, ale nasz

Przyczyn─ů medialnego szumu wok├│┼é ÔÇ×PatointeligencjiÔÇŁ zdaje si─Ö przede wszystkim fakt, ┼╝e kawa┼éek ten nie przedstawia typowej dla rapu ÔÇô jednak s┼éabiej obecnej w dyskursie publicznym ÔÇô perspektywy osoby z klasy zdominowanej, tylko rzeczywisto┼Ť─ç ch┼éopaka z dobrego domu, absolwenta renomowanego liceum. Micha┼é Matczak swoim znakiem rozpoznawczym w rapie uczyni┼é pochodzenie ze ┼Ťwiata klas dominuj─ůcych. Ich cz┼éonkom i cz┼éonkiniom oraz tym, kt├│rzy otwarcie do tego ┼Ťwiata aspiruj─ů, ┼éatwiej jest uto┼╝sami─ç si─Ö z wersami Maty. Poniewa┼╝ w mediach g┼é├│wnego nurtu nadreprezentowani s─ů ludzie, kt├│rych z powodu pochodzenia los takiej m┼éodzie┼╝y dotyka wr─Öcz osobi┼Ťcie, utw├│r szybko sta┼é si─Ö dla autora trampolin─ů do rozpoznawalno┼Ťci.

Jednocze┼Ťnie rap Maty jest w tej grupie postrzegany w bardzo konkretny spos├│b, to jest przy za┼éo┼╝eniu pewnej wsp├│lnoty ┼Ťwiatopogl─ůdowej. Powszechne wydaje si─Ö przekonanie, ┼╝e dziewi─Ötnastolatek na pewno postrzega opisywane zjawiska jako problematyczne, nie gloryfikuje ich, nie przemawia przez niego nostalgia za ÔÇ×trudn─ů m┼éodo┼Ťci─ůÔÇŁ. W refrenie ÔÇ×PatointeligencjiÔÇŁ czytaj─ůcy ÔÇ×Gazet─Ö Wyborcz─ůÔÇŁ i ÔÇ×Tygodnik PowszechnyÔÇŁ rodzice nastolatk├│w s┼éysz─ů zapewne rozpacz i wo┼éanie o pomoc.

Gdy jednak pos┼éucha─ç utworu bez filtra rodzicielskich instynkt├│w i poczucia klasowej wsp├│lnoty, za to ze ┼Ťwiadomo┼Ťci─ů hip-hopowej estetyki, brzmi on raczej jak jeden z wielu ulicznych hymn├│w do skandowania na koncertach. R├│┼╝ne znaczenie w zale┼╝no┼Ťci od zajmowanej pozycji spo┼éecznej mog─ů przyjmowa─ç poszczeg├│lne wersy z ÔÇ×PatointeligencjiÔÇŁ ÔÇô o ÔÇ×waleniu wiaderekÔÇŁ, kradzie┼╝ach ÔÇ×flaszek z KerfaÔÇŁ, podbieraniu rodzicom Xanaxu czy ÔÇ×pokerkuÔÇŁ za pieni─ůdze rodzic├│w. Podczas gdy Tomasz Terlikowski pisze, ┼╝e to ÔÇ×wielki akt oskar┼╝enia nas doros┼éychÔÇŁ, m┼éodzi doro┼Ťli na Instagramie taguj─ů tytu┼éem kawa┼éka zdj─Öcia z imprez albo selfie z papierosem w ustach.

Bo ÔÇ×Patointeligencj─ÖÔÇŁ czyta─ç (s┼éucha─ç, ogl─ůda─ç) mo┼╝na tak┼╝e jako manifest nihilizmu, pe┼éen nostalgii za burzliw─ů, ale nie wstydliw─ů szkoln─ů m┼éodo┼Ťci─ů. Taka interpretacja odkrywa te┼╝ g┼é─Öbiej drzemi─ůcy w utworze mrok. Z tej perspektywy szukanie w rapie Maty wo┼éania o pomoc i oskar┼╝e┼ä wobec pokolenia rodzic├│w by┼éoby g┼é├│wnie racjonalizacj─ů po┼éo┼╝enia bogatej m┼éodzie┼╝y: tak, m┼éodzi ─çpaj─ů, kradn─ů, pij─ů na um├│r, ale po pierwsze, to nie ich wina, a po drugie, chc─ů z tego wyj┼Ť─ç. A co, je┼Ťli cz─Ö┼Ť─ç nie chce? Co, je┼Ťli w pewnych sytuacjach rodzice, kt├│rzy daj─ů tyle ÔÇ×pi─Ökna i ciep┼éaÔÇŁ, ile w ich mocy, nie s─ů w stanie nic zrobi─ç, by ÔÇ×uratowa─çÔÇŁ swoje dzieci ÔÇô bo te zwyczajnie nie chc─ů by─ç ratowane?

Porzucenie perspektywy przedstawiaj─ůcej Mat─Ö jako rozpaczliwy g┼éos pokolenia przestawia dyskurs na temat ÔÇ×PatointeligencjiÔÇŁ i, szerzej, dekadencji bogatej m┼éodzie┼╝y na nowe tory. Pozwala dostrzec, ┼╝e problemami Maty i jego r├│wie┼Ťnik├│w nie s─ů wy┼é─ůcznie te, o kt├│rych m├│wi─ů otwarcie, jak narkomania czy alkoholizm, lecz tak┼╝e seksizm czy pogarda dla os├│b o ni┼╝szym statusie ekonomicznym. Wskazuje inne mo┼╝liwe przyczyny przemocowych zachowa┼ä licealist├│w ni┼╝ tylko te le┼╝─ůce po stronie rodzic├│w ÔÇô na przyk┼éad powielanie toksycznych wzorc├│w m─Ösko┼Ťci czy kultur─Ö gwa┼étu. To tylko niekt├│re z kierunk├│w rozwa┼╝a┼ä nad fenomenem ÔÇ×PatointeligencjiÔÇŁ i Maty. Nie wszystkie doprowadzi─ç musz─ů do satysfakcjonuj─ůcych wniosk├│w, z pewno┼Ťci─ů jednak stanowi─ů powa┼╝niejsze podej┼Ťcie do tematu ni┼╝ rytualne za┼éamywanie r─ůk nad biednymi, cho─ç przecie┼╝ bogatymi m┼éodymi m─Ö┼╝czyznami.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś