fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Dom jest tam, gdzie psy s┼éodko ┼Ťpi─ů

Jak ju┼╝ m├│wi┼éam, nie uwa┼╝a┼éam si─Ö za uchod┼║czyni─Ö przez d┼éugi, bardzo d┼éugi czas. To s┼éowo brzmi jak diagnoza raka, a kto by tego chcia┼é? Nieakceptowanie tej nazwy pozwala┼éo mi my┼Ťle─ç, ┼╝e bycie tutaj jest moj─ů w┼éasn─ů decyzj─ů, ┼╝e mam kontrol─Ö nad sytuacj─ů.
Dom jest tam, gdzie psy s┼éodko ┼Ťpi─ů

Tekst oryginalnie napisany w j─Özyku angielskim.

Tłumaczenie: Hubert Walczyński.

Nigdy nie uwa┼╝a┼éam si─Ö za uchod┼║czyni─Ö czy imigrantk─Ö. W 2014 roku niespodziewanie z┼éo┼╝y┼éam podanie o stypendium w Polsce, niespodziewanie je dosta┼éam i jeszcze bardziej niespodziewanie przeprowadzi┼éam si─Ö tutaj. Zagmatwane? Zr├│bmy krok wstecz.

Nazywam si─Ö Gordana, 30 lat temu dwoje pi─Öknych ludzi zakocha┼éo si─Ö w sobie i tak si─Ö urodzi┼éam, w tamtych czasach moje rodzinne miasto nazywa┼éo si─Ö ┼╗danow *. Jestem pewna, ┼╝e do niedawna nawet nie wiedzia┼ée┼Ť o jego istnieniu. ┼╗y┼éam do┼Ť─ç ambitnym ┼╝yciem, pe┼énym pasji do pisania w┼éasnej historii i… ch─Öci─ů ucieczki z tego zanieczyszczonego, przygn─Öbiaj─ůcego miasta. Kiedy by┼éam na uniwersytecie, opracowa┼éam plan mojej przysz┼éo┼Ťci, zaznaczy┼éam kamienie milowe i po┼Ťwi─Öca┼éam ka┼╝d─ů minut─Ö, aby wszystko si─Ö uda┼éo. Pomin─Ö┼éam pi─Ökne rzeczy, kt├│re robisz w wieku 18ÔÇô19 lat, ale by┼éam coraz bli┼╝ej. Prowadzi┼éam organizacj─Ö pozarz─ůdow─ů, by┼éam koordynatork─ů obchod├│w Dnia Europy, uczestniczy┼éam w debatach dotycz─ůcych stosunk├│w mi─Ödzynarodowych, pisa┼éam bardzo nudne artyku┼éy o polityce zagranicznej niekt├│rych kraj├│w. Moim celem by┼é sta┼╝ w Radzie Najwy┼╝szej, nie mia┼éam w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e b─Öd─Ö ┼Ťwietna, znajd─Ö prac─Ö i koniec. Chcia┼éam po┼Ťwi─Öci─ç ┼╝ycie s┼éu┼╝bie mojemu krajowi. Do┼Ť─ç nietypowe spojrzenie na histori─Ö Kopciuszka, ale pomimo mojej mi┼éo┼Ťci do pi─Öknych but├│w, bardziej podoba┼éa mi si─Ö idea zmieniania ┼Ťwiata.

To by┼é ostatni rok moich studi├│w licencjackich, normalnie egzaminy i pisanie pracy dyplomowej by┼éyby najwi─Ökszym wyzwaniem, ale to by┼é rok 2013. Pami─Ötam, jak ogl─ůda┼éam telewizj─Ö, kiedy zaj─Öli nasz Krym, pami─Ötam jak nierealne by┼éo u┼Ťwiadomienie sobie, ┼╝e to dopiero pocz─ůtek, pami─Ötam jak ostatni raz widzia┼éam Donieck. Pami─Ötam, jak po raz pierwszy us┼éysza┼éam dr┼╝enie okien, gdy wr├│g prowadzi┼é dzia┼éania wojenne 20 kilometr├│w od mojego domu. To by┼éo to lato, kiedy stali┼Ťmy si─Ö znani jako miasto, kt├│re nie upad┼éo, miasto, kt├│re powiedzia┼éo NIE, miasto Marii, m├│j Mariupol.

Niestety, spok├│j nigdy do nas nie wr├│ci┼é. M├│j pierwszy dzie┼ä studi├│w magisterskich zacz─ů┼é si─Ö od wycieczki do schronu w piwnicy. Pr├│bowa┼éam ┼╝y─ç tym normalnymÔÇĹ -nienormalnym ┼╝yciem. Aplikowa┼éam na sta┼╝, pojecha┼éam na rozmow─Ö do Kijowa. W mi─Ödzyczasie razem z przyjaci├│┼ék─ů prowadzi┼éy┼Ťmy projekt spo┼éeczny, a przyjaci├│┼éka podczas picia kolejnej fili┼╝anki kawy zasugerowa┼éa mi, ┼╝ebym aplikowa┼éa na stypendium w Polsce. To by┼éo trzy dni przed ostatnim naborem, nigdy nie by┼éam w Polsce i to wszystko wydawa┼éo si─Ö ┼╝artem, ale zrobi┼éam to. Nast─Öpne kilka tygodni zmieni┼éo moje ┼╝ycie. Dosta┼éam miejsce na sta┼╝u w Kijowie, opr├│cz tego ciekaw─ů ofert─Ö pracy w Mariupolu i stypendium na Uniwersytecie Warszawskim ÔÇô czyli wszystko to, o czym marzy┼éam. I Polsk─Ö. Wyjazd z mojego regionu w tamtym czasie by┼é przekle┼ästwem, wynaj─Öcie mieszkania w Kijowie graniczy┼éo z cudem, a ja mia┼éam ograniczone ┼Ťrodki finansowe; pobyt w Mariupolu nie by┼é przyjemno┼Ťci─ů ÔÇô wojna szepta┼éa ka┼╝dego dnia. Podj─Ö┼éam wi─Öc nieoczekiwan─ů decyzj─Ö, kt├│rej nienawidzi┼éam przez lata.

***

ÔÇ×Dlaczego dworzec autobusowy wygl─ůda tak samo ÔÇô ┼Ťmierdzi okropnie beliaszami *, wygl─ůda jak Zwi─ůzek Radziecki, czy nadal jestem w Ukrainie? Ok, ale mo┼╝e ┼éatwo b─Ödzie si─Ö przyzwyczai─ç do tego kraju, skoro jest tak podobnyÔÇŁ.

W ci─ůgu godziny odezwa┼éa si─Ö do mnie przyjaci├│┼éka, kt├│ra od jakiego┼Ť czasu by┼éa zakochana w Polsce i wybra┼éa SG H. Ca┼éy czas m├│wi┼éa o s┼éowach, kt├│re oznaczaj─ů przeciwne rzeczy, ale brzmi─ů tak podobnie w naszych j─Özykach, ja za┼Ť do tego czasu nie wiedzia┼éam nic o polskim, poniewa┼╝ decyzja o wyje┼║dzie by┼éa po┼Ťpieszna i nieoczekiwana. Ledwo pami─Ötam ten dzie┼ä. By┼é to pocz─ůtek d┼éugiego weekendu, wi─Öc zaoferowano mi pok├│j go┼Ťcinny w akademiku, co oczywi┼Ťcie nie by┼éo najwygodniejszym rozwi─ůzaniem i oznacza┼éo kilka dni w izolacji.

Nast─Öpnego dnia moja przyjaci├│┼éka odebra┼éa mnie, aby┼Ťmy sprawdzi┼éy moj─ů drog─Ö do BUWuwÔÇĹu, w kt├│rym mia┼éam zaj─Öcia z j─Özyka polskiego. Min─Ö┼éy┼Ťmy Stadion Narodowy i serce przesta┼éo mi bi─ç ÔÇô policja, liczne radiowozy, helikoptery, jakie┼Ť strza┼éy… Zgadli┼Ťcie co to by┼é za dzie┼ä? 11 listopada. Poza Ukrain─ů wiedzia┼éam, jak ┼Ťwi─Ötuj─ů dzie┼ä niepodleg┼éo┼Ťci w Ameryce. By┼éam arogancka lub g┼éupia ÔÇô nie sprawdzi┼éam, czy w Polsce jest inaczej ni┼╝ w Ukrainie. Dla mnie ┼Ťwi─Öto niepodleg┼éo┼Ťci zawsze kojarzy┼éo si─Ö z rado┼Ťci─ů ÔÇô licznymi koncertami, lud┼║mi spaceruj─ůcymi po miastach z rodzinami, piknikami i fajerwerkami. Wzi─Ö┼éam g┼é─Öboki oddech: ÔÇ×to tymczasowe, wkr├│tce dojd─ů do pokojowego porozumienia i wr├│c─Ö do domu, to przygoda, nic wi─ÖcejÔÇŁ.

Te lata by┼éy trudne, stara┼éam si─Ö zrozumie─ç j─Özyk, m├│wi─ç, znale┼║─ç przyjaci├│┼é, czu─ç si─Ö komfortowo. ÔÇ×To tymczasoweÔÇŁ. Tak bardzo nienawidzi┼éam Warszawy! Wygl─ůda┼éa tak szaro, tak nudno i tak bardzo t─Öskni┼éam za moim morzem. Teraz, po latach, mog─Ö powiedzie─ç, ┼╝e nie kochamy lub nienawidzimy miejsc, ale kochamy lub nienawidzimy siebie w tych miejscach.

By┼éam naprawd─Ö nieszcz─Ö┼Ťliwa, czu┼éam si─Ö ┼║le. Wci─ů┼╝ zastanawiam si─Ö, jak to si─Ö sta┼éo, ┼╝e zosta┼éam jeszcze przez rok. W skr├│cie ÔÇô po prostu nie mog┼éam wymy┼Ťli─ç, od czego zacz─ů─ç, kiedy wr├│c─Ö. Ukraina zmieni┼éa si─Ö tak bardzo po Euromajdanie, ale nie by┼éam pewna, czy nad─ů┼╝─Ö za tymi zmianami wystarczaj─ůco szybko. Poza tym, jak m├│wi─ů, fajnie jest mie─ç jakie┼Ť europejskie do┼Ťwiadczenie zawodowe. M├│j angielski pozwoli┼é mi rozpocz─ů─ç prac─Ö jako doradca klienta we Wroc┼éawiu. Praca nie wymaga┼éa j─Özyka polskiego, mog┼éam pozosta─ç w mojej ÔÇ×s┼éowia┼äskiej spo┼éeczno┼ŤciÔÇŁ, wi─Öc czu┼éam si─Ö jeszcze bardziej oderwana od kraju, w kt├│rym mieszka┼éam.

Szybko zrozumia┼éam, ┼╝e rezygnacja z ambicji na rzecz posiadania pracy, kt├│rej nienawidz─Ö ÔÇô jest nie dla mnie. Znowu wi─Öc z┼éo┼╝y┼éam podanie i dosta┼éam stypendium ÔÇô Uniwersytet Warszawski, Studium Europy Wschodniej. Po raz pierwszy zrozumia┼éam, ┼╝e ┼Ťwietny angielski nie wystarczy, aby rz─ůdzi─ç ┼Ťwiatem, i gdzie┼Ť w g┼é─Öbi czu┼éam, ┼╝e to poczucie nie jest przej┼Ťciowe. Na studiach po polsku rozumia┼éam temat, ale nie zna┼éam s┼é├│w, kt├│re pozwoli┼éby mi si─Ö swobodnie wypowiedzie─ç. Pozostawa┼éam w izolacji ÔÇô nie mo┼╝na pokaza─ç swojej to┼╝samo┼Ťci poprzez ┼╝arty, ironi─Ö ÔÇô wszystko to, co by┼éo dla mnie tak istotne. Czu┼éam si─Ö nieszcz─Ö┼Ťliwa ka┼╝dego dnia. Mia┼éam przyjaci├│┼é z Ukrainy, Bia┼éorusi, Gruzji itd, ale potrzebowa┼éam o wiele wi─Öcej. Ka┼╝dy lubi ten znany z film├│w moment magicznej przemiany ÔÇô z bestii w pi─Ökno┼Ť─ç, z przegrywa w fajn─ů osob─Ö. Dla mnie przyszed┼é on dok┼éadnie wtedy.

Prac─Ö w recepcji dosta┼éam p├│┼║niej, kiedy ju┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç moich przyjaci├│┼é by┼éa Polakami. Pocz─ůtki nie by┼éy ┼éatwe, ka┼╝dy chcia┼é poinformowa─ç mnie o sprz─ůtaczce z Ukrainy, kt├│r─ů zatrudnia. ÔÇ×Och, jeste┼Ť z Ukrainy, tak samo jak moja sprz─ůtaczka, jest niesamowitaÔÇŁ. Jak na ironi─Ö, wtedy po raz pierwszy powiedzia┼éam: ÔÇ×kocham ci─Ö, PolskoÔÇŁ. Zwrot akcji wynika┼é oczywi┼Ťcie z problem├│w z legalizacj─ů pobytu. P┼éaka┼éam tak mocno, poniewa┼╝ zda┼éam sobie spraw─Ö, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç moich przyjaci├│┼é to Polacy, ┼╝e bardziej lubi─Ö polsk─ů biurokracj─Ö ni┼╝ ukrai┼äski chaos, ┼╝e ekscytuj─Ö si─Ö 24 grudnia, a nie 7 stycznia, ┼╝e wiem, jak by─ç doros┼é─ů tutaj, w Polsce, ale nie mam nawet poj─Öcia, od czego zacz─ů─ç szukanie pracy w Ukrainie. To by┼éo takie niesprawiedliwe ÔÇô m├│c w ko┼äcu przyzna─ç, ┼╝e nie musz─Ö ju┼╝ ucieka─ç, ┼╝e chc─Ö by─ç w tym bezpiecznym miejscu, ┼╝e w┼éo┼╝y┼éam tyle wysi┼éku, aby nie tyle dopasowa─ç si─Ö, ale sta─ç si─Ö cz─Ö┼Ťci─ů tego miejsca ÔÇô ale ┼╝e ostatecznie wszystko to mo┼╝na zlekcewa┼╝y─ç, ┼╝e mo┼╝na mnie odes┼éa─ç jako przedmiot, kt├│ry si─Ö nie podoba, zwr├│ci─ç mnie sprzedawcy. ┼╗e jeste┼Ť tu tylko go┼Ťciem, kt├│ry mo┼╝e zosta─ç na jaki┼Ť czas.

Jak ju┼╝ m├│wi┼éam, nie uwa┼╝a┼éam si─Ö za uchod┼║czyni─Ö przez d┼éugi, bardzo d┼éugi czas. To s┼éowo brzmi jak diagnoza raka, a kto by tego chcia┼é? Nieakceptowanie tej nazwy pozwala┼éo mi my┼Ťle─ç, ┼╝e bycie tutaj jest moj─ů w┼éasn─ů decyzj─ů, ┼╝e mam kontrol─Ö nad sytuacj─ů, ┼╝e nie potrzebuj─Ö specjalnego traktowania, poniewa┼╝ nie jestem zepsutym przedmiotem.

Potem wydarzy┼é si─Ö rok 2022. Naprawd─Ö kiedy┼Ť sprzeda┼éabym dusz─Ö, aby m├│c powiedzie─ç ludziom, ┼╝e Mariupol to miasto, kt├│re znajduje si─Ö… ale teraz wszyscy je znaj─ů, wszyscy wiedz─ů, jak kiedy┼Ť wygl─ůda┼éo.

Od 13 maja 2022 roku moja mama, moje dwa pi─Ökne psy, kolekcja radzieckiego szk┼éa i zastawy sto┼éowej s─ů tutaj, w Warszawie. Teraz zdaj─Ö sobie spraw─Ö, ┼╝e decyzja o tym, aby budowa─ç nasze ┼╝ycie tutaj, nigdy nie by┼éa nasza. Mia┼éam przyjecha─ç do Polski wcze┼Ťniej, ┼╝eby mie─ç ┼Ťrodki na ewakuacj─Ö mamy z piek┼éa.

Wtulam j─ů w koc w┼éasnych do┼Ťwiadcze┼ä, nie chc─Ö, by czu┼éa si─Ö jak uchod┼║ca. Kiedy jeste┼Ť zmuszony do ucieczki od ┼╝ycia, kt├│re kocha┼ée┼Ť, mo┼╝na to por├│wna─ç do utraty kontroli po do┼Ťwiadczeniu gwa┼étu. Nie czujesz si─Ö w┼éa┼Ťcicielem swojej wolno┼Ťci, swojego ┼╝ycia, nie mo┼╝esz odzyska─ç poczucia bezpiecze┼ästwa. Tak w┼éa┼Ťnie si─Ö czu┼éam. Czu┼éam to dwa razy ÔÇô w 2014 i 2022 roku ÔÇô Rosjanie przej─Öli wtedy kontrol─Ö nad moim ┼╝yciem. Ale nie pozwol─Ö mojej mamie poczu─ç tego b├│lu. Pokazuj─Ö jej m├│j dom ÔÇô parki, kt├│re tak bardzo kocham; kiedy wyprowadzamy nasze psy na spacer, opowiadam jej historie o dzielnicy, w kt├│rej mieszkamy (Pradze); w ka┼╝de wakacje kupuj─Ö tradycyjne jedzenie i opowiadam o nim; ch─Ötnie dziel─Ö si─Ö ka┼╝d─ů g┼éupi─ů histori─ů o Warszawie, o Polsce, dos┼éownie o wszystkim. Ona zmaga si─Ö z j─Özykiem tak samo jak ja. Ale nie naciskam, chc─Ö, ┼╝eby zakocha┼éa si─Ö w Polsce tak jak ja, chc─Ö, ┼╝eby by┼éa ch─Ötna do nauki nie dlatego, ┼╝e musi, ale ┼╝eby czu┼éa, ┼╝e naprawd─Ö tego chce.

Cz─Östo jej powtarzam, ┼╝e teraz jeste┼Ťmy w domu. Ona te┼╝ zaczyna w to wierzy─ç, bo dom jest tam, gdzie psy s┼éodko ┼Ťpi─ů.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy ┼Ťrodowisko zaanga┼╝owane w walk─Ö z podzia┼éami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi─Öki Waszemu wsparciu!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś