fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Czy K艂ajpeda to nowy Krym?

Rosyjskie dzia艂ania wywiadowcze to najpowa偶niejsze zagro偶enie dla bezpiecze艅stwa Litwy. Kreml koncesjami i przywilejami kupuje pomoc miejscowych biznesmen贸w, kt贸rzy w zamian forsuj膮 antyeuropejsk膮 polityk臋.

Kr膮偶膮ca niedawno w litewskim internecie petycja o przy艂膮czenie K艂ajpedy do Rosji to b艂ahy wybryk, kt贸ry nie powinien mie膰 politycznego znaczenia. Mimo to, zareagowa艂y na ni膮 najwy偶sze w艂adze Litwy, co 艣wiadczy o wadze problemu rosyjskich dzia艂a艅 wywiadowczych w tym kraju.
 
Niedawne wydarzenia na Ukrainie 鈥 protesty na Majdanie, usuni臋cie z urz臋du by艂ego prezydenta Wiktora Janukowycza, okupacja Krymu przez rosyjskie wojska i referendum na p贸艂wyspie 鈥 wywo艂a艂y w litewskich mediach, a tak偶e w艣r贸d polityk贸w wiele dyskusji na temat bezpiecze艅stwa kraj贸w ba艂tyckich. Ro艣nie zdenerwowanie opinii publicznej, kt贸ra zdaje sobie spraw臋, 偶e kryzys ukrai艅ski niesie wa偶ne nast臋pstwa dla przysz艂o艣ci Litwy 鈥 jej wojskowo艣ci, stosunk贸w z Rosj膮 i wielu innych spraw rangi pa艅stwowej. Wobec napi臋膰 tej skali, nawet najbardziej b艂aha historia mo偶e zosta膰 rozdmuchana do monstrualnych rozmiar贸w i wywo艂a膰 niema艂e zamieszanie w kraju.
 
W艂a艣nie co艣 takiego sta艂o si臋 w zesz艂ym tygodniu, kiedy na pierwszych stronach gazet pojawi艂a si臋 informacja o petycji w sprawie przy艂膮czenia K艂ajpedy do Federacji Rosyjskiej. Litewski wywiad zareagowa艂 o艣wiadczeniem nawo艂uj膮cym do spokoju i nie ulegania prowokacjom. Burmistrz K艂ajpedy zaapelowa艂 do premiera i prezydent Litwy, aby zaj臋li si臋 spraw膮. Cz艂onkowie opozycyjnej partii konserwatywnej za偶膮dali od Prokuratora Generalnego wszcz臋cia 艣ledztwa przeciwko tym, kt贸rzy odwa偶yli si臋 kwestionowa膰 integralno艣膰 terytorialn膮 Litwy. Rz膮dz膮ca krajem partia socjaldemokratyczna publicznie pot臋pi艂a 鈥瀞kandaliczne prowokacje鈥.
 
Wkr贸tce potem petycja zosta艂a zamkni臋ta zgromadziwszy niewiele ponad dwie艣cie podpis贸w. Jako, 偶e pojawi艂a si臋 na niszowej stronie internetowej by艂a skazana na kl臋sk臋. W 偶adnym razie nie nale偶a艂o jej te偶 traktowa膰 jako powa偶nego manifestu politycznego. Dlaczego wi臋c litewska opinia publiczna i politycy w og贸le na ni膮 zareagowali?
 
Trudno spodziewa膰 si臋 powt贸rki krymskiego scenariusza w K艂ajpedzie. Krym owiany jest w rosyjskiej kulturze nostalgiczn膮 aur膮, kt贸r膮 zawdzi臋cza swoim malarskim pejza偶om, czy sztukom Czechowa, kt贸ry opisywa艂 偶ycie jego mieszka艅c贸w. Krym to tak偶e miejsce, gdzie mieszka wiele os贸b pos艂uguj膮cych si臋 j臋zykiem rosyjskim, w przypadku kt贸rych wynik referendum 鈥 cho膰 z pewno艣ci膮 nielegalnego i brutalnie naruszaj膮cego ukrai艅sk膮 suwerenno艣膰 鈥 oddaje faktyczn膮 wol臋 w艂膮czenia do Federacji Rosyjskiej. Putin dysponuje przynajmniej takim, staro艣wieckim nacjonalistycznym argumentem, by broni膰 aneksji Krymu.
 
Tej nacjonalistycznej narracji nie da si臋 powt贸rzy膰 wobec K艂ajpedy. Nigdy nie by艂a ona cz臋艣ci膮 Rosji. W czasach Imperium Rosyjskiego le偶a艂a w Prusach, a p贸藕niej w Niemczech. W ramach ZSRR by艂a za艣 cz臋艣ci膮 Litewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Rosyjskoj臋zyczna mniejszo艣膰 K艂ajpedy nie przekracza 20%, podczas gdy litewska wi臋kszo艣ci to 74% mieszka艅c贸w miasta. Co wi臋cej, Rosjanie czuj膮 si臋 dobrze zintegrowani z litewsk膮 spo艂eczno艣ci膮 miasta. Wi臋kszo艣膰 z nich m贸wi po litewsku, anga偶uje si臋 w codzienne sprawy lokalnej spo艂eczno艣ci i kibicuje litewskiej reprezentacji w koszyk贸wce. Nawet gdy ta gra przeciw Rosji.
 
Czy mo偶liwe jest, by K艂ajpeda sta艂a si臋 kolejn膮 ofiar膮 Putina? Najprawdopodobniej nie. Nie znaczy to jednak, 偶e Litwini nie powinni dzia艂a膰 w obliczu inicjatyw podobnych do wspomnianej petycji. S膮 one cz臋艣ci膮 dobrze przemy艣lanej, dysponuj膮cej du偶ymi 艣rodkami wojny propagandowej prowadzonej przez Rosj臋 na Litwie. O tych dzia艂aniach nie m贸wi si臋 na zbyt du偶o, cho膰 stwarzaj膮 zagro偶enie nie tylko dla kraju, ale dla ca艂ego regionu.
 
17 marca wywiad litewski wyda艂 raport, w kt贸rym podkre艣lono po raz kolejny, 偶e g艂贸wnym zagro偶eniem kraju jest dzia艂alno艣膰 na jego terenie wywiadu rosyjskiego. Stwierdzono, 偶e wywiad ten pr贸buje wp艂ywa膰 na wiele wewn臋trznych spraw Litwy 鈥 od przebiegu wybor贸w, poprzez kondycj臋 gospodarki i dzia艂ania na rzecz niezale偶no艣膰 energetycznej, a偶 po funkcjonowanie wojska i medi贸w. Wskazano te偶 konkretne osoby bezpo艣rednio szkodz膮ce interesom Republiki Litewskiej. Znalaz艂 si臋 po艣r贸d nich mi臋dzy innym Algridas Paleckis, lider prorosyjskiego Socjalistycznego Frontu Ludowego. Zas艂yn膮艂 on odrzuceniem tezy o odpowiedzialno艣ci radzieckich oddzia艂贸w za 艣mier膰 14 os贸b, kt贸re zgin臋艂y 13 stycznia 1991 roku, kiedy Armia Czerwona wkroczy艂a na ulic臋 Wilna, by obali膰 niepodleg艂e w艂adze. Paleckis wielokrotnie powtarza艂 te pogl膮dy w rosyjskiej telewizji. Jego partia t艂umaczy te偶 ka偶dy skrawek propagandy Putina 鈥 ostatnie o艣wiadczenie na stronie internetowej Frontu m贸wi, 偶e walki na Majdanie zosta艂y zorganizowane przez neofaszyst贸w. Nic dziwnego, 偶e wspomniany polityk posiada du偶y dom na przedmie艣ciach Wilna, cho膰 od d艂u偶szego czasu nie wykonywa艂 normalnej pracy.
 
Cz艂owiek, kt贸ry promowa艂 petycj臋 po艣wi臋con膮 K艂ajpedzie to Vaidas Lekstutis, lider organizacji pozarz膮dowej nazwanej 鈥 o ironio 鈥 鈥濨膮d藕my zjednoczeni鈥. Organizacja ta, poza wielokrotnym nazywaniem ukrai艅skich demonstrant贸w 鈥瀎aszystami鈥, otwarcie gloryfikuje prezydenta Putina i stale stara si臋 zdyskredytowa膰 lidera Litewskiego Ruchu na rzecz Przebudowy (S膮j奴dis), Vytautasa Landsberisa. Lekstutis twierdzi przyk艂adowo, 偶e Landsbergis ma w szwajcarskich bankach 2 miliardy lit贸w. Podobne bzdury stanowi膮 sedno prorosyjskiej propagandy jego organizacji. Podobnie jak Paleskis, tak偶e i Lekstutis posiada du偶y dom w K艂ajpedzie, cho膰 鈥 jak twierdzi 鈥 utrzymuje si臋 tylko z datk贸w swoich zwolennik贸w.
 
To jednak tylko marginalne postacie, u偶ywane by wzbudza膰 kontrowersje w litewskim 偶yciu publicznym. Wp艂ywy rosyjskie si臋gaj膮 o wiele g艂臋biej i mog膮 zaszkodzi膰 najbardziej podstawowym interesom pa艅stwa. We藕my cho膰by najnowszy obywatelski projekt referendum. Jego g艂贸wnym celem jest wprowadzenie konstytucyjnego zakazu sprzeda偶y litewskiej ziemi obcokrajowcom. Opr贸cz tego projekt m贸wi te偶 o innych zmianach, jak na przyk艂ad wprowadzeniu obowi膮zku rozpisania referendum za ka偶dym razem, gdy ma by膰 podj臋ta decyzja o wydobyciu pa艅stwowych zasob贸w naturalnych. Projekty te uwa偶a si臋 za prorosyjskie, gdy偶 stawiaj膮 Litw臋 w sytuacji bezpo艣redniej konfrontacji z UE.
 
Jednym z g艂贸wnych pomys艂odawc贸w referendum jest Litewski Zwi膮zek Rolnik贸w i Zielonych, kierowany przez biznesmena Ramunasa Karabauskisa. Karabauskis to wielki w艂a艣ciciel ziemski, kt贸ry najprawdopodobniej obawa si臋 konkurencji ze strony inwestor贸w zagranicznych. Jest on jednak tak偶e najwi臋kszym na Litwie importerem rosyjskich nawoz贸w sztucznych. Prowadzone w Rosji interesy mog艂y sk艂oni膰 go do popierania antyunijnego referendum, gdy偶 鈥 jak wiadomo 鈥 Kreml lubi oferowa膰 litewskim biznesmenom koncesje i przywileje w zamian za forsowanie w kraju polityki przyjaznej Moskwie. Nieprzypadkowo wszystkie projekty strategiczne s艂u偶膮ce uzyskaniu przez Litw臋 niezale偶no艣ci energetycznej 鈥 elektrownia j膮drowa, poszukiwania gazu 艂upkowego, czy budowa terminalu dla skroplonego gazu w K艂ajpedzie 鈥 napotykaj膮 na gwa艂towny sprzeciw, wsparty przez dzia艂aj膮cych na rosyjskim rynku litewskich biznesmen贸w.
 
W 艣wietle rosyjskich wysi艂k贸w na rzecz powstrzymania projekt贸w energetycznych na Litwie, petycja w sprawie K艂ajpedy mo偶e si臋 zdawa膰 nieistotn膮 drobnostk膮. Kryzys ukrai艅ski uwra偶liwi艂 jednak spo艂ecze艅stwo na wrogie ruchy Rosji i jej poplecznik贸w. W ostatecznym rozrachunku zamieszanie wok贸艂 petycji wysz艂o nam na dobre. Dzi臋ki niemu Litwini staj膮 si臋 coraz bardziej 艣wiadomi rosyjskich wp艂yw贸w w swoim kraju 鈥 dotychczas podobne informacje zbyt 艂atwo by艂y marginalizowane. Im bardziej b臋dziemy czujni i przezorni, tym wi臋cej b臋dziemy dostrzega膰 i tym wi臋cej informacji poznamy.
 
Je艣li nie chc膮 Pa艅stwo przegapi膰 kolejnych wyda艅 naszego tygodnika, zach臋camy do zapisania si臋 do naszego newslettera.
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij