Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Czeczeni. Milcz膮cy nar贸d

Ludzie w Czeczeni s膮 milcz膮cy. Boj膮 si臋 w spos贸b otwarty skrytykowa膰 w艂adz臋. Niekt贸rzy m贸wi膮, 偶e dobrze jest, kiedy rz膮dzi Kadyrow, przynajmniej jest wzgl臋dny spok贸j.
Czeczeni. Milcz膮cy nar贸d
ilustr.: Julia Tyszka

S膮 najliczniejsz膮 grup膮 narodow膮 ubiegaj膮c膮 si臋 o ochron臋 mi臋dzynarodow膮 w Polsce. Od lat聽widniej膮 jednak w statystykach wsp贸lnie z Rosjanami, bo w艂a艣nie takie obywatelstwo maj膮. Czeczeni. Licznie nap艂ywali do Polski od ko艅ca drugiej wojny czecze艅skiej, trwaj膮cej prawie聽dekad臋 od 1999 roku. W艣r贸d nich by艂a Khava Soldaeva, w贸wczas 鈥 w roku 2005 鈥 dziesi臋cioletnia dziewczynka, kt贸ra wraz z mam膮 i tr贸jk膮 m艂odszych braci wyruszy艂a w podr贸偶 do obcego kraju, bez znajomo艣ci j臋zyka, za to z pieni臋dzmi, kt贸re dostali od rodziny. Jej ojciec zgin膮艂 na wojnie i to sta艂o si臋 impulsem, by szuka膰 lepszego 偶ycia z dala od ojczyzny. Celem by艂 Berlin i do艂膮czenie do kuzynostwa. Tak jak w przypadku wielu os贸b wnioskuj膮cych o ochron臋 mi臋dzynarodow膮, Polska mia艂a by膰 tylko krajem tranzytowym.

Rodzina Khavy 鈥瀞kazana na Polsk臋鈥 zosta艂a po tym, jak oszuka艂聽j膮 przemytnik, kt贸ry mia艂 pom贸c im w przeprawie do Niemiec z granicy w Brze艣ciu. Wzi膮艂 zaliczk臋, ale na granicy si臋 nie pojawi艂. I tak Khava i jej rodzina mieszkaj膮 w Polsce ju偶 prawie pi臋tna艣cie聽lat. Jako jedni z nielicznych zdo艂ali uzyska膰 status uchod藕c贸w i z biegiem lat u艂o偶y膰 sobie 偶ycie. Jak m贸wi Khava, dzi艣 kostiumolog i studentka stosunk贸w mi臋dzynarodowych: 鈥濲estem szcz臋艣liwym cz艂owiekiem, bo mnie uda艂o si臋 z tego wyj艣膰 i teraz wszystko idzie do przodu鈥.

Nie wszyscy mieli tyle szcz臋艣cia

W latach 2008鈥2018 wnioski o udzielenie ochrony mi臋dzynarodowej w Polsce z艂o偶y艂o 62,6聽tys. obywateli Rosji narodowo艣ci czecze艅skiej. W tym okresie uzyska艂o j膮 ponad 4,5 tys.聽os贸b, a 2,4 tys.聽dosta艂o zgod臋 na pobyt tolerowany. Oznacza to, 偶e zaledwie 11 procent聽aplikuj膮cych otrzyma艂o聽pozwolenie na dalszy pobyt w Polsce. Z kolei por贸wnuj膮c liczb臋 przyjmowanych na granicach wniosk贸w o ochron臋 mi臋dzynarodow膮 w roku 2017 i 2018, obserwujemy spadek 鈥 o tysi膮c.

Jak podaje kwietniowy raport Helsi艅skiej Fundacji Praw Cz艂owieka 鈥濪ost臋p do procedury azylowej na zewn臋trznych granicach Polski鈥, od 2015 roku mamy do czynienia z nielegaln膮 praktyk膮 Stra偶y Granicznej 鈥瀙olegaj膮c膮 na odmowie przyjmowania wniosk贸w od os贸b wyra偶aj膮cych ch臋膰 ubiegania si臋 o ochron臋 mi臋dzynarodow膮鈥. W szeregu聽takich spraw Naczelny S膮d Administracyjny ostatecznie uchyla艂 decyzje Stra偶y Granicznej. Ta z kolei widzi inne przyczyny odmowy wjazd贸w do Polski. Jak wskazuje rzeczniczka prasowa Komendanta G艂贸wnego Stra偶y Granicznej, porucznik聽Agnieszka Golias, je偶eli cudzoziemiec nie spe艂nia warunk贸w okre艣lonych w prawie, a charakter i cel jego wjazdu jest inny ni偶 poszukiwanie ochrony w Polsce, to otrzymuje on decyzj臋 o odmowie wjazdu na terytorium RP.

Morderstwa, terror i pozas膮dowe egzekucje

Mimo 偶e wojna oficjalnie si臋 zako艅czy艂a, sytuacja w rosyjskiej Republice Czeczenii daleka jest od pokojowej. Raport Marty Szczepanik z HFPC (鈥濺epublika strachu.聽Prawa cz艂owieka we wsp贸艂czesnej Czeczenii鈥) dowodzi, 偶e ostatnie dwa lata naznaczone s膮 licznymi morderstwami, terrorem, pozas膮dowymi egzekucjami i prze艣ladowaniami mniejszo艣ci LGBT. Trudno jednak o rzetelne statystyki pokazuj膮ce skal臋 problemu, bo聽dziennikarze i pracownicy organizacji pozarz膮dowych, kt贸rzy mogliby je dostarczy膰, tak偶e s膮聽prze艣ladowani za swoj膮 dzia艂alno艣膰.

Trudna sytuacja polityczna Czeczen贸w wydaje si臋 jednak nie mie膰 odzwierciedlenia w 鈥瀙ozytywnych decyzjach鈥 wydawanych podczas procedury ochrony mi臋dzynarodowej w Polsce. Z ponad 4 tys. os贸b wnioskuj膮cych w ubieg艂ym roku a偶 2,7 tys. to obywatele rosyjscy. Najliczniejsz膮 ich grup臋, bo oko艂o 90 procent, stanowili za艣 sami Czeczenii. W Polsce w ostatnich pi臋ciu latach 鈥瀙ozytywn膮 decyzj臋鈥 uzyskuje jednak zaledwie od dwustu do pi臋膰dziesi臋ciu Czeczen贸w rocznie. 鈥濸ozytywna decyzja鈥 nie zawsze jest przy tym r贸wnoznaczna z uzyskaniem 鈥瀞tatusu uchod藕cy鈥 鈥 tego udziela si臋 w przypadkach, gdy zachodzi 鈥瀠zasadniona obawa鈥, 偶e聽danej osobie grozi prze艣ladowanie na przyk艂ad z powodu rasy, religii czy narodowo艣ci.

Z kolei cz臋艣ciej w Polsce przyznawana jest tak zwana ochrona uzupe艂niaj膮ca,聽mi臋dzy innymi w okoliczno艣ciach聽gro藕by orzeczenia lub wykonania kary 艣mierci czy tortur. Jak wyja艣nia Jakub Dudziak, rzecznik Urz臋du聽ds. Cudzoziemc贸w: 鈥濷chrony mo偶na udzieli膰 osobie, je偶eli to zagro偶enie聽jest zindywidualizowane i mo偶na je obiektywnie oceni膰. Tego musi dowie艣膰 post臋powanie鈥.

Wszystko zaczyna si臋 w dowolnej plac贸wce Stra偶y Granicznej. Tam cudzoziemiec sk艂ada聽wniosek o udzielenie ochrony mi臋dzynarodowej. Pierwsz膮 decyzj臋 wydaje Urz膮d ds.聽Cudzoziemc贸w; je艣li jest negatywna, w贸wczas mo偶na si臋 odwo艂a膰 do Rady ds.聽Uchod藕c贸w jako drugiej instancji. Istnieje tak偶e mo偶liwo艣膰 z艂o偶enia skargi na decyzj臋 Rady na聽艣cie偶ce s膮dowej do Wojew贸dzkiego S膮du Administracyjnego, a nast臋pnie do Naczelnego聽S膮du Administracyjnego.

呕ycie po procedurze

Nawet je艣li cudzoziemcy przejd膮 przez procedur臋 i uzyskaj膮 w聽Polsce ochron臋 mi臋dzynarodow膮, musz膮 zmierzy膰 si臋 z kolejnymi problemami. Jak sami wskazuj膮, motywacj臋 do聽nauki j臋zyka polskiego traci si臋 bardzo szybko 鈥 gdy po przy艂膮czeniu si臋 nowych os贸b grupa聽zaczyna nauk臋 od nowa. Podobnie sytuacja wygl膮da w szkole, kiedy dzieci uchod藕c贸w czuj膮聽si臋 wyobcowane, a szko艂a nie jest przygotowana na 鈥瀒nno艣膰鈥. Charakterystyczny jest tak偶e聽problem mieszkaniowy. 鈥 Obserwujemy od wielu lat, 偶e Polacy nie chc膮 wynajmowa膰聽mieszka艅 uchod藕com, bo ci nie s膮 Polakami, maj膮 dziwne papiery, a kobiety nosz膮 chusty.聽鈥瀂namy sytuacje, w kt贸rych wynajmowane s膮 im gara偶e i przybud贸wki albo w kt贸rych p艂ac膮 za rudery聽naprawd臋 du偶e pieni膮dze鈥 鈥 m贸wi Kalina Czwarn贸g z Fundacji 鈥濷calenie鈥.

Trudno te偶 o聽proces integracji, nauk臋 j臋zyka, prac臋 czy leczenie psychologiczne, kiedy聽鈥 jak m贸wi膮 osoby,聽kt贸ry pozytywnie przesz艂y przez procedur臋 鈥 nie ma gdzie po艂o偶y膰 dzieci spa膰. Recept膮 na聽to mo偶e by膰 program wdra偶any przez Fundacj臋 鈥濷calenie鈥: Witaj w Polsce, czyli聽spo艂eczna agencja najmu. 鈥濬undacja wynajmuje mieszkania na 2鈥3 lata, gwarantuje聽terminowe p艂acenie czynszu, remonty i naprawy, a nast臋pnie wynajmuje mieszkania聽uchod藕com鈥 鈥 t艂umaczy Kalina Czwarn贸g. Program jest kompleksowy i w zamian za聽rozwi膮zanie problemu mieszkaniowego uchod藕cy zobowi膮zuj膮 si臋 do aktywnego udzia艂u na przyk艂ad w kursie j臋zyka polskiego, krawieckim czy zaj臋ciach relaksacyjnych.

P贸ki nie powiesz prawdy

Wi臋kszo艣膰 Czeczen贸w nie chce otwarcie m贸wi膰 o sytuacji w swoim kraju i o tym, co s膮dz膮 na temat prezydenta Ramzana Kadyrowa. Je艣li ju偶 si臋 na to decyduj膮, prosz膮, by nie podawa膰 ich聽imienia. Jak twierdz膮, ludzie Kadyrowa s膮 wsz臋dzie. A sami wci膮偶 maj膮 nadziej臋, 偶e kiedy艣聽wr贸c膮 do kraju wolnego od korupcji, morderstw, pozas膮dowych egzekucji i zale偶no艣ci od聽Rosji. Dodaj膮, 偶e t臋skni膮 za Czeczeni膮, miejscem wspania艂ych g贸rskich krajobraz贸w, i za lud藕mi, kt贸rzy s膮 tacy otwarci i bezpo艣redni.

Ludzie w Czeczeni s膮 te偶 milcz膮cy: boj膮 si臋 w聽spos贸b otwarty skrytykowa膰 w艂adz臋. Jak dodaje jeden z Czeczen贸w, kt贸ry tak偶e prosi o聽niepodawanie imienia: 鈥 Tak tu trzeba 偶y膰. W艂adza jest prorosyjska. Niekt贸rzy m贸wi膮, 偶e聽dobrze jest, kiedy rz膮dzi Kadyrow, przynajmniej jest wzgl臋dny spok贸j. P贸ki nie powiesz聽prawdy.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij