Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Co warto zobaczy─ç i przeczyta─ç przez najbli┼╝sze dwa tygodnie

W naszym cyklu o najwa┼╝niejszych ksi─ů┼╝kach, wystawach i wydarzeniach zwi─ůzanych ze sztukami wizualnymi nieco krytykujemy ÔÇ×Co jest spo┼éeczneÔÇŁ w Centrum Sztuki Wsp├│┼éczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie i namawiamy do ogl─ůdania murali.

ilustr. materiały prasowe

ilustr. materiały prasowe


ÔÇ×Co jest spo┼éeczne? Aktywno┼Ť─ç Zamku Ujazdowskiego w przestrzeni publicznej (1988-2014)ÔÇŁ, CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie, kurator: Grzegorz Borkowski
Kiedy┼Ť byli┼Ťmy wielcy, teraz chwalimy si─Ö przesz┼éo┼Ťci─ů ÔÇô taki podtytu┼é powinna mie─ç nowa wystawa w warszawskim CSW. ÔÇ×Co jest spo┼éeczne?ÔÇŁ stawia wa┼╝ne pytanie o rol─Ö instytucji w kszta┼étowaniu przestrzeni/sfery publicznej. Liczne realizacje wyprodukowane przez Centrum Sztuki Wsp├│┼éczesnej odmieni┼éy oblicze Warszawy i sprowokowa┼éy wa┼╝ne debaty. Jednak na tym rozpoznanie kuratorskie si─Ö zatrzymuje. Umuzealnienie sztuki z przestrzeni publicznej wpisuje si─Ö w konserwatywne gesty, kt├│re skupiaj─ů si─Ö na archiwizowaniu sztuki i edukacji nieprofesjonalnej widowni. Cenne, ale chcia┼éoby si─Ö czego┼Ť wi─Öcej.
Wystawa jest idealna dla os├│b, kt├│re dopiero odkrywaj─ů sztuk─Ö wizualn─ů, szczeg├│lnie t─Ö polsk─ů. Grzegorz Borkowski, kurator i redaktor naczelny legendarnego magazynu ÔÇ×ObiegÔÇŁ, zaproponowa┼é dynamiczn─ů rozgrzewk─Ö ÔÇô bo przecie┼╝ nie maraton ÔÇô┬ápo najwa┼╝niejszych projektach spo┼éecznych i realizacjach w przestrzeni publicznej Warszawy.
Pojawiaj─ů si─Ö pytania, co oznacza sztuka spo┼éeczna, czym jest sztuka w przestrzeni publicznej i czy mo┼╝na ┼é─ůczy─ç te dwa zjawiska. Wszystkie projekty spo┼éeczne to te, kt├│re nie tylko komentuj─ů/odpowiadaj─ů/kreuj─ů wa┼╝ne dla jakiej┼Ť wsp├│lnoty tematy czy problemy, ale te┼╝ anga┼╝uj─ů w proces jego powstawania lokalne spo┼éecze┼ästwo. Sztuka w takich wydarzeniach jest narz─Ödziem do budowy lub umacniania wi─Özi. A najwa┼╝niejsza nie jest materialno┼Ť─ç tylko proces, wspierany przez instytucj─Ö i artyst├│w. Natomiast sztuka w przestrzeni publicznej to artefakty ustawiane na skwerach, ulicach, brzegach rzek itp. Powstaj─ů tam ze wzgl─Öd├│w estetycznych albo interwencyjnych. Zazwyczaj negocjuj─ů lub ustanawiaj─ů now─ů przestrze┼ä publiczn─ů.
CSW jest najbardziej znane opinii publicznej dzi─Öki palmie Joanny Rajkowskiej (w┼éa┼Ťciwa nazwa ÔÇô ÔÇ×Pozdrowienia z Alei JerozolimskichÔÇŁ). Zdj─Öcia tej pracy to centralny punkt wystawy ÔÇô widzimy tam wielkoformatow─ů fotografi─Ö zwisaj─ůc─ů z sufitu i tablet, na kt├│rym mo┼╝na przegl─ůda─ç wizerunki palmy. Rajkowska, obdarzona niezwyk┼é─ů intuicj─ů, nawi─ůzuje swoj─ů prac─ů z jednej strony do nieobecno┼Ťci ┼╗yd├│w w Warszawie, ale te┼╝ opowiada si─Ö za wielokulturowo┼Ťci─ů miasta, jakim jest lub mog┼éaby by─ç stolica Polski. Ponad 10 lat temu, kiedy Palma mimo wielkich trudno┼Ťci stan─Ö┼éa na Rondzie de GaulleÔÇÖa, by┼éa naturalnym przed┼éu┼╝eniem Jarmarku Europa. M┼éodsi czytelnicy i czytelniczki nie pami─Ötaj─ů tego ol┼Ťniewaj─ůcego tygla kultur, handlu i jedzenia. W szczytowym momencie na Stadionie Dziesi─Öciolecia m├│wiono w 40 j─Özykach! To niesamowite, ┼╝e w centrum miasta, kt├│re teraz zosta┼éo zabetonowane i zakleszczone bia┼éo-czerwonym stadionem (dominacja bia┼éego Polaka-katolika-nacjonalisty zosta┼éa utrwalona), mo┼╝na by┼éo przenie┼Ť─ç si─Ö w ┼Ťwiat innych kultur. Dope┼énieniem historii o Palmie jest fakt, ┼╝e przesta┼éo si─Ö ni─ů opiekowa─ç CSW. Od 2012 roku znajduje si─Ö w depozycie Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.
Inn─ů kanoniczn─ů prac─ů Rajkowskiej, r├│wnie┼╝ prezentowan─ů na wystawie, jest Dotleniacz. Instalacja na Placu Grzybowskim wpisywa┼éa si─Ö w podobne co Palma konteksty. P┼éytkie oczko wodne, z maszynami wytwarzaj─ůcymi ozon, artystka umie┼Ťci┼éa tu┼╝ obok ko┼Ťcio┼éa pw. Wszystkich ┼Üwi─Ötych, w latach 90. znanego z antysemickiej ksi─Ögarni. Na tym samym placu, kt├│ry kiedy┼Ť by┼é cz─Ö┼Ťci─ů getta, sta┼é Teatr ┼╗ydowski, a pami─Ö─ç o ÔÇ×poprzednich mieszka┼äcachÔÇŁ by┼éa skrz─Ötnie ukrywana czy nawet wypierana. Woda i kawa┼éek zieleni nieoczekiwanie sta┼éy si─Ö ulubionym miejscem odpoczynku warszawiak├│w z Grzybowskiego. Seniorzy zacz─Öli wychodzi─ç z dom├│w i wsp├│lnie sp─Ödza─ç czas. Dzieci biega┼éy jak szalone wok├│┼é wody. Powsta┼éa przestrze┼ä publiczna z prawdziwego zdarzenia. Plac zacz─ů┼é spe┼énia─ç swoje funkcje. Dzisiaj, po kilku latach, Grzybowski zosta┼é zrewitalizowany. Podobno inspiracj─ů by┼é Dotleniacz. Znajd┼║cie 10 r├│┼╝nic. Czas, start.

Ikoniczny dla CSW by┼é napis nad g┼é├│wnym wej┼Ťciem: ÔÇ×O wiele za du┼╝o rzeczy, ┼╝eby zmie┼Ťci─ç je w tak ma┼éym pude┼ékuÔÇŁ. To interwencja i ironiczny komentarz Lawrence Weinera, prezentowany od 1996 do 2012 roku. To jedna z moich ulubionych prac pokazywanych na wystawie. Zaliczam jeszcze do nich wy┼Ťmienite akcje Barbary Kruger ÔÇ×Twoje cia┼éo to pole walkiÔÇŁ, ÔÇ×┼ÜwiadkaÔÇŁ Christiana Boltanskiego czy instalacj─Ö Maurizio Cattelana ÔÇ×OnÔÇŁ.
Do projekt├│w spo┼éecznych wykorzystuj─ůcych najbli┼╝sze otoczenie CSW mo┼╝na zaliczy─ç ÔÇ×Letni kurort Eldorado (dla pasywnego i aktywnego lenistwa)ÔÇŁ, w kt├│rym zaproponowano zupe┼énie nowe wykorzystanie parku okalaj─ůcego Zamek. Od kilku lat w okresie letnim dzia┼éa bardzo popularny Zielony Jazd├│w ÔÇô czyli plenerowy festiwal warsztat├│w, debat, wyk┼éad├│w i imprez tanecznych, z dobr─ů kuchni─ů i hamakami.
ÔÇ×Co jest spo┼éeczneÔÇŁ to album ze zdj─Öciami ogl─ůdany setny raz u cioci na imieninach. Na zdj─Öciach odnajdujemy doskonale znane obrazy, rozczulamy si─Ö wspominaj─ůc brawurow─ů m┼éodo┼Ť─ç. Kto siedzi w przesz┼éo┼Ťci ÔÇô umiera i gnije.
ilustr. materiały prasowe

ilustr. materiały prasowe


Bitwa o mural
Obchodzimy w┼éa┼Ťnie 250-lecie powo┼éania przez kr├│la Stanis┼éawa Augusta Poniatowskiego teatru publicznego. Z tej okazji Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie przygotowa┼é liczne atrakcje ÔÇô specjalne spektakle, konferencje, ksi─ů┼╝ki i przewodniki. Postanowi┼é te┼╝ r─Ökoma Jakuba Woynarowskiego namalowa─ç mural, zas┼éaniaj─ůc nim prac─Ö Blu ÔÇô charakterystyczny, rozpoznawalny wizerunek umieszczony na jednej z kamieniec na ulicy Siennej w Warszawie. Nie uda┼éo si─Ö. Nadal mo┼╝na spokojnie ogl─ůda─ç mural. Ulica wygra┼éa.
Przedstawmy g┼é├│wnych aktor├│w rozgrywaj─ůcego si─Ö kilkana┼Ťcie dni temu spektaklu. Instytut Teatralny to miejsce szczeg├│lne dla polskiego teatru, wymy┼Ťlone i za┼éo┼╝one przez Macieja Nowaka. Zajmuje si─Ö przede wszystkim dokumentacj─ů ┼╝ycia artystycznego. W jego archiwum znajdziecie recenzje, om├│wienia, repertuary, plakaty i teksty krytyczne na temat wszystkich spektakli wyprodukowanych w polskich teatrach. IT wydaje ksi─ů┼╝ki ÔÇô chocia┼╝by obsypan─ů nagrodami, wybitn─ů pozycj─Ö Grzegorza Nizio┼éka ÔÇ×Polski teatr zag┼éadyÔÇŁ czy ÔÇ×Gra w nowych dekoracjachÔÇŁ Dragana Klaica ÔÇô produkuje spektakle, organizuje szkolenia dla animator├│w kultury, organizuje konkursy grantowe i prowadzi jedn─ů z najlepszych ksi─Ögarni w Warszawie. Swoj─ů siedzib─Ö ma po s─ůsiedzku Centrum Sztuki Wsp├│┼éczesnej na Jazdowie.
Jakub Woynarowski to krakowski artysta m┼éodego pokolenia (ur. 1982), laureat Paszportu Polityki. Mieszka i pracuje w Krakowie. W 2014 roku reprezentowa┼é Polsk─Ö podczas Biennale Architektury w Wenecji. Wtedy, razem z Instytutem Architektury z Krakowa, zaj─ů┼é si─Ö Adolfem Szyszko-Bohuszem ÔÇô architektem z pocz─ůtku XX wieku, tworz─ůcym tak zwany styl narodowy. Woynarowski zrekonstruowa┼é w polskim pawilonie Baldachim znad wej┼Ťcia do krypty, w kt├│rej spoczywa cia┼éo J├│zefa Pi┼ésudskiego. Kuratorzy i artysta badali skomplikowane zwi─ůzki idei modernizmu i polityki w kontek┼Ťcie rodz─ůcego si─Ö pa┼ästwa polskiego. W┼Ťr├│d jego zainteresowa┼ä mo┼╝na znale┼║─ç przepisywanie historii sztuki, masoneri─Ö, teorie spiskowe czy eksperymentalne komiksy.
O swoim muralu m├│wi: ÔÇ×Umieszczone w centralnym punkcie oko odsy┼éa do tw├│rczo┼Ťci XVIII-wiecznego architekta ClaudeÔÇÖa-Nicolasa Ledoux, jak i do dzie┼é XX-wiecznego awangardowego malarza Ren├ę MagritteÔÇÖa. Jednak pomimo odwo┼éa┼ä do o┼Ťwieceniowej ikonografii, rozpi─Ötej mi─Ödzy racjonalizmem a mistycyzmem, wielkoformatowa kompozycja wyra┼╝a bardziej uniwersalne napi─ÖciaÔÇŁ.
Instytut Teatralny chcia┼é zas┼éoni─ç t─ů prac─ů doskonale znany warszawiakom┬ámural na ulicy Siennej. Przedstawia on ┼╝o┼énierzy, kt├│rzy jak kuk┼éy podwieszeni s─ů na sznurkach. Niekt├│rzy z nich strzelaj─ů, rzucaj─ů granaty, a na he┼émach wida─ç symbole Euro i sierpa. Maj─ů te┼╝ naszywki z podw├│jnym symbolem dolara ameryka┼äskiego. Blu, autor pracy, namalowa┼é go samodzielnie. Nie zszed┼é z podno┼Ťnika przez ponad 40 godzin!

 
Ostatecznie praca zostaje na swoim miejscu. Instytut Teatralny po licznych protestach wycofa┼é si─Ö z inicjatywy. W otwartym konkursie ofert zostanie wybrana nowa lokalizacja. Mamy jednak do czynienia z niebezpieczn─ů sytuacj─ů, w kt├│rej instytucja nierozumiej─ůca przestrzeni publicznej pr├│buje j─ů na nowo zdefiniowa─ç, narzucaj─ůc swoj─ů w┼éasn─ů wizj─Ö. Czasy, w kt├│rych kto┼Ť m├│g┼é autorytarnie zdecydowa─ç o naszej najbli┼╝szej okolicy bezpowrotnie min─Ö┼éy. Tymczasem ÔÇô id┼║my ogl─ůda─ç murale i sztuk─Ö w przestrzeni publicznej. Tak szybko nie odejd─ů.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś