Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Co warto zobaczy─ç i przeczyta─ç przez najbli┼╝sze dwa tygodnie

Kerez patrzy na Warszaw─Ö, na jej wybitne budynki, z dystansu. ÔÇ×Gdy opowiada┼éem o politycznych w─ůtkach za┼éo┼╝enia MDM-u, przerywa┼é, m├│wi─ůc, ┼╝e gdy ja patrz─Ö na budynki, to widz─Ö histori─Ö, podczas gdy on, patrz─ůc na budynki ÔÇô widzi budynkiÔÇŁ. Warszawa Kereza jest wizualn─ů przygod─ů ukrytych przez histori─Ö, reklamy wielkoformatowe, roszczenia i brak remont├│w realizacji wybitnych architekt├│w.

materiały prasowe

materiały prasowe


Ukryty modernizm. Warszawa wed┼éug Christiana Kereza, Jan Strumi┼é┼éo, wyd. Karakter i Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
Christian Kerez i Jan Strumi┼é┼éo potwierdzaj─ů znaczenie warszawskiej architektury modernistycznej. Pokazuj─ů, ┼╝e mamy powody do dumy. A architekci┬áÔÇô przyk┼éady dobrych realizacji i pomys┼é├│w do wykorzystania w przysz┼éo┼Ťci.
Ksi─ů┼╝ka to przede wszystkim album ze ┼Ťwietnymi zdj─Öciami Nicolasa GrospierreÔÇÖa ÔÇô szwajcarskiego fotografa architektury, na sta┼ée mieszkaj─ůcego w Polsce. Grospierre od lat fotografuje warszawski modernizm. Jest uznawany za jednego z najwybitniejszych fotograf├│w swojego pokolenia. Redaktorzy zestawiaj─ů jego zdj─Öcia z archiwalnymi fotografiami takich tuz├│w jak Zbyszko Siemaszko. Cz─Ö┼Ť─ç albumow─ů poprzedza esej Jana Strumi┼é┼éo i jego rozmowa z Kerezem.
Szwajcarski architekt w 2007 roku wygra┼é konkurs na projekt nowego budynku Muzeum Sztuki Nowoczesnej, ale w 2012 Urz─ůd Miasta Sto┼éecznego Warszawy rozwi─ůza┼é z nim umow─Ö, a projekt zasili┼é grono tych niezrealizowanych.┬áKsi─ů┼╝ka jest niejako po┼╝egnaniem Kereza z Warszaw─ů, prezentem pocieszenia, pr├│b─ů sp┼éacenia d┼éugu wdzi─Öczno┼Ťci.
Kerez patrzy na Warszaw─Ö, na jej wybitne budynki, z dystansu. Dostrzega to, czego my na co dzie┼ä nie widzimy. M├│wi, ┼╝e mieszka┼äcy Warszawy nie widz─ů budynk├│w, tylko historyczne uwik┼éania. ÔÇ×Gdy opowiada┼éem o politycznych w─ůtkach za┼éo┼╝enia MDM-u, przerywa┼é, m├│wi─ůc, ┼╝e gdy ja patrz─Ö na budynki, to widz─Ö histori─Ö, podczas gdy on, patrz─ůc na budynki ÔÇô widzi budynkiÔÇŁ. Dlatego Warszawa Kereza jest wizualn─ů przygod─ů ukrytych przez histori─Ö, reklamy wielkoformatowe, roszczenia i brak remont├│w realizacji wybitnych architekt├│w. To wycieczka od Pa┼éacu Kultury i Nauki, przez nieistniej─ůce Stadion X-lecia, pawilon Chemii i Supersam, Dom Partii, a┼╝ po skwer Tekli B─ůdarzewskiej i Muzeum Plakatu w Wilanowie. Kerez i Strumi┼é┼éo przypisuj─ů budynki konkretnym architektom, dzi─Öki czemu przestaj─ů one by─ç anonimowymi klockami w przestrzeni publicznej.
W dosy─ç hermetycznej rozmowie autor├│w ksi─ů┼╝ki mo┼╝na odnale┼║─ç kilka interesuj─ůcych w─ůtk├│w. Kerez w pewnym momencie m├│wi, ┼╝e ÔÇ×obecnie rynek nieruchomo┼Ťci w Warszawie rozwija si─Ö niezwykle dynamicznie i zaczynamy rozumie─ç, ┼╝e jako┼Ť─ç przestrzeni miejskiej nie wynika ju┼╝ z poszukiwania pi─Ökna, z potrzeb spo┼éecznych czy politycznych, a jedynie z uwarunkowa┼ä rynkowychÔÇŁ. Brak plan├│w miejscowych, chaos w przestrzeni publicznej, samowola budowlana, a przede wszystkim ÔÇô po┼Ťwi─Öcanie park├│w, skwer├│w i plac├│w zabaw deweloperom, morduj─ů nasze miasto. Nie liczy si─Ö wi─Öc interes publiczny, ale prywatny. Szwajcarski architekt podkre┼Ťla r├│wnie┼╝, ┼╝e ÔÇ×w architekturze liczy si─Ö umiej─Ötno┼Ť─ç doceniania potencja┼éu przesz┼éo┼ŤciÔÇŁ. Obra┼╝anie si─Ö na poprzedni system i jego materialne pozosta┼éo┼Ťci jest niedorzeczne. Za┼éo┼╝enia urbanistyczne i projekty architektoniczne os├│b pracuj─ůcych w PRL-u s─ů cz─Östo wybitnymi realizacjami. Funkcjonalne rozwi─ůzania zastosowane wzd┼éu┼╝ linii ┼Ťrednicowej, wraz z jej centralnym punktem, czyli Dworcem Centralnym, s┼éu┼╝─ů nam do dzisiaj. Rozmach MDM-u i monumentalno┼Ť─ç Placu Konstytucji ÔÇô nadal ol┼Ťniewaj─ů (oczywi┼Ťcie nie zapominam o gwa┼écie, jakim jest parking na samym jego ┼Ťrodku, ani o p┼éachtach reklamowych). Mieszkanie na Osiedlu Sady ┼╗oliborskie jest marzeniem prawie ka┼╝dego warszawiaka.
Tematy ksi─ů┼╝ki nie s─ů nowo┼Ťci─ů. Praca wykonana przez ostatnie lata przez Centrum Architektury, krakowski Instytut Architektury, Powojenny Modernizm, Instytut Stefana Starzy┼äskiego czy festiwal Warszawa w Budowie owocuje zmian─ů ┼Ťwiadomo┼Ťci cz─Ö┼Ťci spo┼éecze┼ästwa. Architekci i teoretycy zajmuj─ů si─Ö spu┼Ťcizn─ů modernizmu, przypominaj─ů nazwiska tw├│rc├│w, domagaj─ů si─Ö ┼Ťwiadomej modernizacji budynk├│w. Autorzy zwracaj─ů uwag─Ö na pionierstwo tego nurtu. Zebrany w ksi─ů┼╝ce materia┼é Kerez pokazywa┼é swoim studentom ju┼╝ w 2008 roku. Siedem lat w historii tego miasta to szmat czasu.
Jan Strumi┼é┼éo w swoim eseju ubolewa nad zast─ůpieniem architekta-artysty przez architekta-pragmatyka. Ksi─ů┼╝ka Karaktera i Muzeum Sztuki Nowoczesnej na pewno narusza ten status.
materiały prasowe

materiały prasowe


A-Z. S┼éownik ilustrowany j─Özyka niemieckiego i polskiego, Andrzej Tobis, wyd. Fundacja B─Öc Zmiana i Instytut Adama Mickiewicza
My┼Ťlenie kategori─ů ÔÇ×grantuÔÇŁ, czyli pomocy finansowej dla projekt├│w artystycznych, badawczych, naukowych, akademickich, jest rewersem takich dzie┼é jak A-Z Andrzeja Tobisa. Wyobra┼║cie sobie osiem lat fotografowania, a raczej re-fotografowania hase┼é ze s┼éownika polsko-niemieckiego. Nikt w Polsce nie odwa┼╝y┼éby si─Ö tego dotowa─ç.
Tobis od 2006 roku je┼║dzi po Polsce z egzemplarzem Bildw├Ârterbuch Deutsch und Polnisch i fotografuje kolejne has┼éa. Do tej pory zrobi┼é blisko pi─Ö─çset zdj─Ö─ç. S─ů, jak zauwa┼╝a Sebastian Cichocki, inteligentne, szalenie zabawne, b┼éyskotliwie wytropione. Ekwipunek narciarski to dziesi─ůtki po┼éamanych nart porzuconych w lesie. Gniazdo wtyczkowe jest prowizorycznie zamontowane na drzewie. S┼éownikowy hotel to dwupi─Ötrowy ma┼éy budynek, zdominowany przez ogromny komin huty.┬áKurnik z kur─ů widzimy na tle dw├│ch zepsutych pralek. W okienku burtowym (fragmencie najs┼éynniejszego pomnika smole┼äskiego w kszta┼écie samolotu) siedzi Anna Walentynowicz. Okulary ÔÇô posklejane ta┼Ťm─ů klej─ůc─ů. Rogalik ÔÇô wysuszony i zwisaj─ůcy spod sufitu. Lis ÔÇô tylko wypchany.
Zdj─Öcia Tobisa mo┼╝na bada─ç na r├│┼╝ne sposoby. Na pewno jest to konceptualny projekt wykorzystuj─ůcy takie dziedziny jak historia, lingwistyka, socjologia czy teorie wizualno┼Ťci. Autor bada, w jaki spos├│b na przestrzeni pi─Ö─çdziesi─Öciu lat od ukazania si─Ö pierwszego wydania s┼éownika zmieni┼é si─Ö j─Özyk. Czyhaj─ů na niego liczne pu┼éapki. W ksi─ů┼╝eczce jest wiele ┼║le przet┼éumaczonych s┼é├│w, takich jak ┼Ťlizgawka spadzista (czytaj: zje┼╝d┼╝alnia znana z polskich podw├│rek). Znikn─Ö┼éa te┼╝ ca┼éa propagandowa otoczka zwi─ůzana z komunizmem. Tobis zapisuje te┼╝ pewien etap w historii Polski ÔÇô wychodzenie z postkomunizmu. Z jednej strony na jego zdj─Öciach wida─ç pozosta┼éo┼Ťci po ┼Ťwiecie lat 70. i 80. ÔÇô zardzewia┼ée, zniszczone, zapomniane; z drugiej ÔÇô tymczasowo┼Ť─ç rozwi─ůza┼ä z ostatnich 25 lat. Sentyment ┼é─ůczy si─Ö z radykaln─ů krytyk─ů zmian ustrojowych. Tobis nie m├│wi tego wprost, ale na jego zdj─Öciach nie ma Polski odmienionej przez sypi─ůce si─Ö z nieba unijne pieni─ůdze. Nie ma autostrad, nowych szk├│┼é i ludzi zarabiaj─ůcych po osiem tysi─Öcy z┼éotych. Wida─ç raczej kraj po hekatombie, jakiej┼Ť nienazwanej tragedii.
ÔÇ×Moje zdj─Öcia s─ů takim niezamierzonym wyj┼Ťciem naprzeciw niemieckiemu stereotypowi na temat PolskiÔÇŁ. Kraj klasy B fotografowany przez Tobisa to policzek dla piewc├│w zielonej wyspy czy udanej transformacji. Z innej strony autor nie odczuwa pokusy wej┼Ťcia w buty sztuki zaanga┼╝owanej spo┼éecznie/politycznie. To projekt wielowymiarowy.
Cichocki zauwa┼╝a w ksi─ů┼╝ce, ┼╝e zdj─Öcia Andrzeja Tobisa s─ů ufundowane na potr├│jnym nieszcz─Ö┼Ťciu: braku mo┼╝liwo┼Ťci obj─Öcia i skatalogowania wszystkich rzeczy ┼Ťwiata, niemo┼╝no┼Ťci porozumienia si─Ö i precyzyjnego nazwania tego, co widzimy, oraz na tym, ┼╝e j─Özyk si─Ö starzeje. Dobrze jednak, ┼╝e ten obraz nieszcz─Ö┼Ť─ç wywo┼éuje wielokrotnie u┼Ťmiech i daje nauk─Ö. Lub nauczk─Ö.
materiały prasowe

materiały prasowe


Kanibalizm? O zaw┼éaszczeniach w sztuce, kuratorka: Maria Brewi┼äska, Zach─Öta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
Zaw┼éaszczenie, zapo┼╝yczenie, przetwarzanie, remiksowanie i samplowanie kultury, a dok┼éadniej: wykorzystywanie istniej─ůcych ju┼╝ obiekt├│w, zdj─Ö─ç artystycznych czy prasowych, dzie┼é sztuki stworzonych przez innych artyst├│w, film├│w, literatury, muzyki oraz wszystkiego, co powstaje w szeroko poj─Ötej sferze kultury i poza ni─ů ÔÇô to temat wystawy o kanibalizmie w sztuce.
Zapo┼╝yczenia s─ů znane w sztuce od kilkudziesi─Öciu lat. Maria Brewi┼äska w tek┼Ťcie kuratorskim wskazuje, ┼╝e ÔÇ×w sztukach wizualnych funkcjonuje termin appropration art ÔÇô sztuka zaw┼éaszczania. Ma ona swoje pocz─ůtki w awangardzie pocz─ůtku XX wieku, kiedy to podobne praktyki stosowali kubi┼Ťci, surreali┼Ťci i dadai┼Ťci. Pablo Picasso i Georges Braque tworzyli kola┼╝e, do kt├│rych w┼é─ůczali przedmioty znalezione, kwestionuj─ůc mimetyczno┼Ť─ç tradycyjnego malarstwa. Najmocniej strategia ta obecna by┼éa w ready-mades Marcela Duchampa ÔÇô gotowych przedmiotach z najbli┼╝szego otoczenia. Prace Duchampa kwestionowa┼éy status autora i dzie┼éa sztuki, kwestie w┼éasno┼Ťci, oryginalno┼Ťci i plagiatu, jak r├│wnie┼╝ odbioru dzie┼é sztuki. Strategia zaw┼éaszczania na du┼╝─ů skal─Ö powr├│ci┼éa w sztuce artyst├│w pop artu. Z up┼éywem lat ich prace, podobnie jak dzie┼éa Duchampa, same sta┼éy si─Ö przedmiotem zaw┼éaszczania. Wskazuje to na nieko┼äcz─ůcy si─Ö ┼éa┼äcuch zaw┼éaszcze┼ä, kt├│ry wyznacza strategie wsp├│┼écze┼Ťnie dzia┼éaj─ůcych artyst├│w oraz okre┼Ťla jeden z najwa┼╝niejszych nurt├│w sztuki wsp├│┼éczesnejÔÇŁ.
Podobne ┼éa┼äcuchy zaw┼éaszcze┼ä mo┼╝na ogl─ůda─ç w salach Zach─Öty. Cindy Sherman w pracy Unititled Film Still wciela si─Ö w stereotypowe role kobiece. Fotografie nawi─ůzuj─ů stylistyk─ů do znanych fotos├│w filmowych. Wzoruj─ůc si─Ö na nich, a mo┼╝e je w┼éa┼Ťnie zaw┼éaszczaj─ůc, Aneta Grzeszykowska w cyklu Unititled Film Still #19 stworzy┼éa remake cyklu Sherman. W swoich fotografiach powtarza niemal jeden do jednego uj─Öcia swojej poprzedniczki. Grzeszykowska razem z Janem Smag─ů fotografuj─ů swoje nagie cia┼éa w Instytucie Awangardy, czyli dawnej pracowni Henryka Sta┼╝ewskiego i Edwarda Krasi┼äskiego. Ten ostatni natomiast w Instalacji zapo┼╝ycza wizerunki dzie┼é z dawnej kolekcji TZSP. Te cztery prace mo┼╝na zobaczy─ç jednym ci─ůgiem w tej samej sali.
W innej widzimy klasyczne ju┼╝ nawi─ůzania do sztuki Warhola. Mamy tu wi─Öc 16 portret├│w Barby (Seria ┼╗ydowska Jackie) Deborah Kass, wzorowane na serii z Jackie Kennedy i znane polskiemu widzowi prace Karola Radziszewskiego.
Monumentalny ┼╝yrandol chi┼äskiego artysty Ai Weiweia nawi─ůzuje do niezrealizowanego projektu najwi─Ökszego budynku ┼Ťwiata, w kt├│rym swoje biura mia┼éa mie─ç partia komunistyczna. W┼éadimir Tatlin i jego Pomnik III Mi─Ödzynarod├│wki mia┼é mierzy─ç czterysta metr├│w wysoko┼Ťci. Chi┼äczyk si─Ögn─ů┼é po t─Ö utopi─Ö i zbudowa┼é nieu┼╝yteczny, siedmiometrowy ┼╝yrandol. Praca jest najbardziej spektakularn─ů instalacj─ů wystawy.
Wystawa jest subiektywnym wyborem kuratorki. Maria Brewi┼äska ma ┼Ťwiadomo┼Ť─ç z┼éo┼╝ono┼Ťci tematu i nie ma aspiracji do wyczerpuj─ůcego opisu. Brakuje jednak interdyscyplinarno┼Ťci. Trudno nie zauwa┼╝y─ç, ┼╝e przez ponad trzy lata w Komunie// Warszawa trwa┼é projekt Re// mix. Po┼Ťwi─Öcony dok┼éadnie temu, co mo┼╝emy ogl─ůda─ç w Zach─Öcie.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie - w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej Polityka prywatno┼Ťci zamknij ├Ś