Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

Chcemy szko┼éy ┼╝ycia, a nie prze┼╝ycia

Zr├│bmy z polskiej szko┼éy ┼╝ywe laboratorium, gdzie poznaje si─Ö ┼Ťwiat metod─ů eksperymentu. Niech umo┼╝liwia wsp├│┼éprac─Ö z lokalnym otoczeniem i pozwala na wyj┼Ťcie poza w┼éasne mury i przyzwyczajenia.

krytyka polityczna
Polsk─ů szko┼é─Ö nosimy w sobie. Widzimy j─ů na co dzie┼ä w autobusie, przy wyborczej urnie i w supermarkecie. Czy tego chcemy czy nie, obracamy si─Ö w rzeczywisto┼Ťci, z kt├│r─ů system edukacji jest silnie zwi─ůzany. Bo nikt ÔÇô niezale┼╝nie od swojego spo┼éecznego i klasowego usytuowania ÔÇô nie jest w stanie si─Ö zupe┼énie odci─ů─ç od szko┼éy. Nie da si─Ö ┼éatwo wydrapa─ç z pami─Öci upokorzenia czy rozczarowania, kt├│rego zaznali┼Ťmy jako uczniowie, ani te┼╝ zapomnie─ç o wydarzeniach, kt├│re sprawi┼éy, ┼╝e czuli┼Ťmy si─Ö w szkole dobrze. Relacje spo┼éeczne, wi─Özi i interakcje, w jakie wchodzili┼Ťmy, zapami─Ötujemy trwalej ni┼╝ odpowiedzi na pytania z Katechizmu polskiego dziecka. Szko┼éa jest te┼╝ z nami jako najintensywniejsza (cho─çby ze wzgl─Ödu na cz─Östotliwo┼Ť─ç odwiedzin) instytucja. Dlatego dyskusji o niej towarzyszy zwykle wiele emocji, kt├│re mog─ů przy─çmiewa─ç szerszy horyzont szans i bol─ůczek systemu edukacji.
Sami na bie┼╝─ůco komentujemy tematy, kt├│re nas poruszaj─ů: wprowadzanie do podr─Öcznik├│w nowych bohater├│w, a do listy lektur starych autor├│w, nier├│wno┼Ťci ze wzgl─Ödu na p┼ée─ç, przejawy rasizmu lub homofobii. Takich wa┼╝nych, cho─ç szczeg├│┼éowych temat├│w jest mn├│stwo. Dzi┼Ť chcemy zacz─ů─ç od ustalenia punktu wyj┼Ťcia. Dla nas jest nim spo┼éeczna funkcja szko┼éy. Zale┼╝y nam na wyodr─Öbnieniu problem├│w, kt├│re wydaj─ů si─Ö kluczowe w rozumieniu roli wsp├│┼éczesnej szko┼éy. Tych, kt├│re ÔÇô jak mamy nadziej─Ö ÔÇô mo┼╝emy uzna─ç za wsp├│lne mimo dziel─ůcych nas r├│┼╝nic ideowych.
Bo na pewno zgodzimy si─Ö co do jednego: szko┼éa ma ogromny wp┼éyw na to, jakim jeste┼Ťmy czy b─Ödziemy spo┼éecze┼ästwem. Niezale┼╝nie od tego, co my┼Ťlimy o poszczeg├│lnych ruchach w polityce o┼Ťwiatowej, wiemy, ┼╝e szko┼éa jest wa┼╝na jako miejsce budowania kapita┼éu spo┼éecznego. Decyduje on o tym, jak funkcjonujemy jako obywatele, i o tym, czy jeste┼Ťmy w stanie ufa─ç, zar├│wno siebie nawzajem, jak i instytucjom.
Szkoła publiczna
Podstaw─ů systemu edukacji powinny by─ç powszechne szko┼éy publiczne. Pa┼ästwo powinno zapobiega─ç segregacji szkolnej, stoj─ůc na stra┼╝y zasady rejonizacji (nie robi┼éo tego w przypadku wielkomiejskich gimnazj├│w, co sta┼éo si─Ö jednym z pretekst├│w do ich likwidacji; teraz mo┼╝e si─Ö okaza─ç r├│wnie nieskuteczne w przypadku podstaw├│wek). Je┼Ťli chcemy zatrzyma─ç w szkole publicznej klas─Ö ┼Ťredni─ů bez stosowania segregacji, to musimy uczyni─ç edukacyjn─ů ofert─Ö pa┼ästwa por├│wnywaln─ů z propozycjami szk├│┼é niepublicznych (j─Özyki obce, zaj─Öcia dodatkowe).
R├│┼╝nice mi─Ödzy dzie─çmi w obr─Öbie klasy i szko┼éy, bazuj─ůce na kapitale ekonomicznym, kulturowym i spo┼éecznym, pokazuj─ů, jak wiele dziur jest do za┼éatania, ale s─ů te┼╝ wskaz├│wk─ů, jak wiele program├│w integracyjnych, wkluczaj─ůcych, mo┼╝na by stworzy─ç na podstawie obserwacji codziennych, spontanicznych zachowa┼ä uczni├│w z r├│┼╝nych grup spo┼éecznych czy innych kultur. Dzi┼Ť nie mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e szko┼éa publiczna uczy empatii czy umiej─Ötno┼Ťci wsp├│┼épracy z innymi niezale┼╝nie od ich pochodzenia spo┼éecznego albo narodowego. Sytuacja klasowa-lekcyjna zorientowana jest g┼é├│wnie na przekazywanie tre┼Ťci programowych i nawet je┼Ťli pojawia si─Ö praca grupowa (jak przy metodzie projektowej), to jest jej zdecydowanie za ma┼éo.
Je┼Ťli chcemy pracowa─ç nad rozwojem kapita┼éu spo┼éecznego i sp├│jno┼Ťci─ů spo┼éeczn─ů, to nie mo┼╝emy oddziela─ç od siebie dzieci z dom├│w, kt├│re r├│┼╝ni─ů si─Ö kapita┼éem startowym. To wi─ů┼╝e si─Ö z dodatkow─ů prac─ů nad sieciowaniem i dyskusj─ů o ÔÇô cz─Östo sprzecznych ÔÇô oczekiwaniach rodzic├│w z r├│┼╝nych grup spo┼éecznych.
Szkoła życia
Jak pokaza┼éy mi─Ödzynarodowe badania PISA, polska m┼éodzie┼╝ wypada dobrze, gdy sprawdzana jest abstrakcyjna wiedza przedmiotowa, a gorzej, gdy idzie o rozwi─ůzywanie praktycznych problem├│w. Edukacja nastawiona na eksperyment i nauk─Ö praktyczn─ů, a nie wkuwanie regu┼éek, odpowie na potrzeby zar├│wno m┼éodzie┼╝y z klas ┼Ťrednich, jak i tej z rodzin o ni┼╝szym kapitale kulturowym. Badania wskazuj─ů, ┼╝e zar├│wno rodzice, dzieci, jak i sami pedagodzy s─ů ┼Ťwiadomi anachronizmu modelu przekazywania wiedzy obowi─ůzuj─ůcego w polskiej szkole. Za Paulo Freire ÔÇô brazylijskim pedagogiem, autorem Pedagogy of the Oppressed ÔÇô mo┼╝na nasz styl edukacyjny nazwa─ç bankowym: polega on na ÔÇ×przelewaniuÔÇŁ wiedzy z g┼éowy nauczyciela do g┼éowy ucznia, zamiast odkrywania prawd rz─ůdz─ůcych ┼Ťwiatem w formie zabawy i dyskusji. Trudno nie zauwa┼╝y─ç, jak bardzo wsp├│┼égra on z kultur─ů organizacyjn─ů polskich plac├│wek o┼Ťwiatowych. Abstrakcyjne tre┼Ťci, sztywny program i ustawione w rz─Ödach ┼éawki powoduj─ů, ┼╝e szko┼éa jest miejscem ÔÇ×nie do ┼╝yciaÔÇŁ. W badaniach realizowanych m.in. z Maciejem Gdul─ů i Maciejem Lewickim rozmawiali┼Ťmy z osobami wykonuj─ůcymi prac─Ö fizyczn─ů lub ni┼╝ej kwalifikowan─ů ÔÇô wspominali oni edukacj─Ö podstawow─ů i gimnazjaln─ů jako epizod poprzedzaj─ůcy nauk─Ö przysposabiaj─ůc─ů do zawodu i podj─Öcie pracy zawodowej, kt├│ry trzeba by┼éo przecierpie─ç. Z kolei badani z wielkomiejskiej klasy ┼Ťredniej opowiadali o niej jak o nudnej poczekalni, a o┼╝ywiali si─Ö, wspominaj─ůc okres studi├│w.
Potrzeba nam szko┼éy ┼╝ycia, a nie prze┼╝ycia. Nie wystarczy wprowadzi─ç do programu nowe tre┼Ťci czy zaj─ů─ç si─Ö bardziej praktycznymi obszarami. Jak pokazuj─ů badania, nie zmienia to samego modelu przekazywania wiedzy. Edukacja obywatelska m┼éodych Polak├│w uderza rozd┼║wi─Ökiem mi─Ödzy ilo┼Ťci─ů posiadanej wiedzy a brakiem umiej─Ötno┼Ťci jej zastosowania. Mo┼╝na wiedzie─ç, jak wybierany jest sekretarz generalny ONZ, a nie mie─ç poj─Öcia, jak zainicjowa─ç zbieranie podpis├│w pod petycj─ů w sprawie, kt├│ra bezpo┼Ťrednio nas dotyczy. Mo┼╝na umie─ç uszeregowa─ç partie polityczne na osi prawica ÔÇô lewica i nie wiedzie─ç, jak samemu okre┼Ťli─ç si─Ö w tym kontinuum. Edukacja ekonomiczna i seksualna utrzymane w tym duchu sprawiaj─ů, ┼╝e m┼éodzi potrafi─ů wymieni─ç rodzaje sp├│┼éek i wiedz─ů, gdzie zagnie┼╝d┼╝a si─Ö zarodek po zap┼éodnieniu, ale nie s─ů w stanie por├│wna─ç ofert kredytowych ani skutecznie stosowa─ç antykoncepcji.
Aby to wszystko by┼éo mo┼╝liwe, szko┼éa powinna si─Ö zmieni─ç w ┼╝ywe laboratorium pozwalaj─ůce poznawa─ç ┼Ťwiat metod─ů eksperymentu. Musi umo┼╝liwia─ç wsp├│┼éprac─Ö z lokalnym (i pozalokalnym) otoczeniem, dawa─ç szans─Ö na wyj┼Ťcie poza w┼éasne mury i przyzwyczajenia.
Tego typu dzia┼éania pr├│bujemy od 2009 roku realizowa─ç w ┼Üwietlicy Krytyki Politycznej w Cieszynie, kt├│ra w ramach edukacji nieformalnej organizuje zaj─Öcia nastawione na uczenie przez do┼Ťwiadczanie. Dzieci mia┼éy tam mo┼╝liwo┼Ť─ç odkrywania miasta poprzez aktywne poznawanie jego instytucji (nie tylko kultury, ale i urz─Öd├│w, do kt├│rych na co dzie┼ä nie maj─ů dost─Öpu). W efekcie stworzy┼éy uniwersaln─ů wirtualn─ů gr─Ö o instytucjach publicznych i wsp├│┼épracy. Zorganizowali┼Ťmy kilka edycji ┼Ťwi─Öta pewnej cieszy┼äskiej ulicy, wprowadzaj─ůc tym samym inn─ů narracj─Ö o tej przestrzeni ÔÇô z pespektywy dzieci i m┼éodzie┼╝y. Staramy si─Ö te┼╝ wyje┼╝d┼╝a─ç z uczestnikami zaj─Ö─ç z miasta, aby realizowa─ç autorskie dzia┼éania w odpowiedzi na zapotrzebowanie grupy ÔÇô dzieciom i m┼éodzie┼╝y z r├│┼╝nych szk├│┼é i grup spo┼éecznych w Cieszynie ucz─Öszczaj─ůcych na zaj─Öcia teatralne umo┼╝liwili┼Ťmy wyjazd w Beskidy i do Puszczy Bia┼éowieskiej. Re┼╝yser teatralny oraz kadra pedagogiczna przygotowali te wyjazdy w taki spos├│b, aby dzieci mog┼éy poznawa─ç dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze, a na sam koniec opowiedzie─ç o tym w formie widowiska. By┼éo to szczeg├│lnie do┼Ťwiadczenie nie tylko ze wzgl─Ödu na wiedz─Ö, kt├│r─ů dzieci mog┼éy naby─ç, ale tak┼╝e metody i techniki pracy teatralnej, kt├│ra umo┼╝liwi┼éy im ekspresj─Ö i da┼éy pewno┼Ť─ç siebie. Inaczej jest odpowiada─ç na pytania pod tablic─ů, a inaczej opisywa─ç w┼éasne do┼Ťwiadczenia w takiej formie.
Szkoła przyjazna
Nasza szko┼éa jest tym, co Polacy kochaj─ů nienawidzi─ç. I to ju┼╝ od czas├│w II RP ÔÇô kto nie wierzy, niech zajrzy do M┼éodego pokolenia ch┼éop├│w J├│zefa Cha┼éasi┼äskiego. Regularnie okupujemy do┼éy mi─Ödzynarodowych ranking├│w badaj─ůcych nastawienie do szko┼éy (sense of belonging). Tymczasem atmosfera w szkole jest nie mniej wa┼╝na ni┼╝ jej poziom. Sprawmy, by polska szko┼éa by┼éa bardziej przyjazna, nastawiona na wsp├│┼éprac─Ö i budowanie wsp├│lnoty!
O tym, ┼╝e jest to wa┼╝ne dla polskich rodzic├│w z r├│┼╝nych ┼Ťrodowisk spo┼éecznych, mogli┼Ťmy si─Ö przekona─ç przy okazji bada┼ä prowadzonych z Polakami mieszkaj─ůcymi w Wielkiej Brytanii. Cho─ç wszyscy oni uwa┼╝ali, ┼╝e polska szko┼éa ma wy┼╝szy poziom ni┼╝ brytyjska, zgodnie deklarowali, ┼╝e warto troch─Ö ÔÇ×odpu┼Ťci─çÔÇŁ, zyskuj─ůc klimat sprzyjaj─ůcy rozwojowi dzieci, nastawiony na wspieranie ich w odkrywaniu talent├│w i pokonywaniu trudno┼Ťci. Przekonanie Polak├│w, ┼╝e szko┼éa nie jest miejscem dla sze┼Ťciolatk├│w, kt├│re leg┼éo u podstaw spo┼éecznego odrzucenia reformy obni┼╝aj─ůcej wiek szkolny, by┼éo tylko lokalnym efektem do┼Ťwiadcze┼ä szkolnych i braku zaufania do polskiego pa┼ästwa, a nie wyrazem uniwersalnego nastawienia. Nikt z naszych ÔÇ×brytyjskichÔÇŁ rozm├│wc├│w nie krytykowa┼é wcze┼Ťniejszego pocz─ůtku kariery szkolnej obowi─ůzuj─ůcego na Wyspach.
Edukacja to jednak nie tylko plac├│wki o┼Ťwiatowe. Wa┼╝na jest r├│wnie┼╝ sprawna komunikacja mi─Ödzy szko┼é─ů, domem kultury, bibliotek─ů, organizacjami pozarz─ůdowymi, ┼Ťwietlic─ů ┼Ťrodowiskow─ů czy o┼Ťrodkiem pomocy spo┼éecznej. Mo┼╝e to sprzyja─ç budowaniu poczucia, ┼╝e szko┼éa nie jest samotn─ů wysp─ů, ale miejscem otwartym.
Widzieli┼Ťmy, jak wiele pozytywnych skutk├│w przynosi┼éa wymiana wiedzy mi─Ödzy ┼Üwietlic─ů Krytyki Politycznej w Cieszynie a szko┼éami, i to nie tylko na poziomie wsparcia edukacyjnego, ale te┼╝ rozwoju dzieci w ramach artystycznych zaj─Ö─ç pozalekcyjnych. Kiedy podopieczni ┼Üwietlicy przygotowali ÔÇô razem ze studentami ÔÇô wirtualn─ů map─Ö Cieszyna, prezentowali┼Ťmy efekty ich pracy tak┼╝e w szko┼éach. Bez tego dzieci nie mia┼éyby poczucia, jak wa┼╝na jest ich praca ÔÇô tak┼╝e dla szko┼éy (kt├│ra nie zawsze musi mierzy─ç ich zaanga┼╝owanie ocen─ů).
Szko┼éa dla rodzic├│w, a nie rodzice dla szko┼éy
Polski system o┼Ťwiatowy czyni z rodzic├│w ÔÇ×koproducent├│w us┼éug edukacyjnychÔÇŁ. D┼éugie wakacje, stosunkowo niewiele pracy przy tablicy i nacisk na prace domowe powoduj─ů, ┼╝e wielu z nich (w miar─Ö swoich ÔÇô klasowo uwarunkowanych ÔÇô mo┼╝liwo┼Ťci) musi zaniedbywa─ç inne zaj─Öcia, aby zorganizowa─ç dziecku opiek─Ö lub wesprze─ç je w nauce.
Wielu rodzic├│w w Polsce nie jest wr─Öcz w stanie sprosta─ç oczekiwaniom szko┼éy, co przynosi negatywne skutki szczeg├│lnie dla dzieci z tych rodzin, kt├│re nie maj─ů ┼Ťrodk├│w na op┼éacanie korepetycji czy zakup materia┼é├│w do wykonania pracy domowej (zw┼éaszcza tej zadawanej z dnia na dzie┼ä). Udzielaj─ůc w cieszy┼äskiej ┼Üwietlicy Krytyki Politycznej bezp┼éatnych korepetycji, widzimy, ┼╝e czasami brakuje czasu na w┼éa┼Ťciw─ů nauk─Ö, bo zaj─Öcia up┼éywaj─ů na uzupe┼énianiu brakuj─ůcych zada┼ä domowych, za kt├│re uczniowie i tak otrzymali ju┼╝ negatywne oceny. W konsekwencji dzieci trac─ů motywacj─Ö, a tak┼╝e osi─ůgaj─ů gorsze wyniki.
Podobnie jest w przypadku czasu wolnego. Dzieci z biedniejszych rodzin zwykle latem siedz─ů w mie┼Ťcie. Id─ů na basen albo skacz─ů w workach, chocia┼╝ sportem nie za┼éata si─Ö wszystkich deficyt├│w. W tym czasie ich bogatsi r├│wie┼Ťnicy je┼╝d┼╝─ů na obozy j─Özykowe, co jeszcze pog┼é─Öbia r├│┼╝nice mi─Ödzy nimi. Nawet je┼Ťli rodzice mog─ů sobie pozwoli─ç na zorganizowanie dziecku wakacji, b─Ödzie to dla nich mniej obci─ů┼╝aj─ůce, gdy zaplanowa─ç b─Ödzie trzeba np. sze┼Ť─ç, a nie dziewi─Ö─ç letnich tygodni. Odbudowa zaufania rodzic├│w do polskich szk├│┼é oraz uczynienie z nich miejsc ciekawych i przyjaznych stworzy warunki nie tylko do spo┼éecznej akceptacji dla obni┼╝enia wieku szkolnego, ale tak┼╝e wyd┼éu┼╝enia roku szkolnego i czasu pracy ÔÇ×przy tablicyÔÇŁ (dzi┼Ť ju┼╝ niekoniecznie rozumiemy to dos┼éownie, jak ÔÇ×w epoce kredyÔÇŁ). Kr├│tsze wakacje, wi─Öcej godzin lekcyjnych i rozbudowana oferta zaj─Ö─ç dodatkowych to l┼╝ejsze plecaki i zero prac domowych!
Szko┼éa nie tylko ko┼Ťcielna
Godz─ůc si─Ö ÔÇô nie bez b├│lu ÔÇô z tym, ┼╝e szko┼éa w Polsce d┼éugo jeszcze mo┼╝e nie by─ç w pe┼éni ┼Ťwiecka, oczekujemy, ┼╝e b─Ödzie w niej co najmniej tylu pedagog├│w/pedago┼╝ek oraz psycholog├│w/psycholo┼╝ek (a tak┼╝e higienist├│w/higienistek, w tym stomatologicznych), ilu katechet├│w/katechetek. I ┼╝e standardem b─Ödzie edukacja seksualna prowadzona przez specjalist├│w.
Bior─ůc pod uwag─Ö zaburzenia psychiczne, przemoc (fizyczn─ů, psychiczn─ů, seksualn─ů, cyberbullying) i dyskryminacj─Ö, kt├│rej do┼Ťwiadczaj─ů na co dzie┼ä m┼éodzi ludzi w szkole i poza ni─ů, uznajemy, ┼╝e jest to kwestia fundamentalna. Bez przebudowy systemu tak, by opiera┼é si─Ö on na ekspertach, kt├│rzy byliby w stanie wspiera─ç dzieci w zdrowym rozwoju, nie da si─Ö zmieni─ç polskiej szko┼éy.
Nie chodzi o przejmowanie zada┼ä instytucji specjalistycznych czy rodziny przez szko┼é─Ö, ale o odpowiedni─ů wsp├│┼éprac─Ö i koordynacj─Ö, kiedy dziecko lub nastolatek potrzebuje pomocy. Psycholog szkolny nie mo┼╝e by─ç jedyn─ů osob─ů, kt├│ra udziela wsparcia dziecku, ale jego wi─Öksze zaanga┼╝owanie (czy cz─Östsza obecno┼Ť─ç ÔÇô w wielu szko┼éach nie ma go w og├│le, spora grupa ÔÇ×kr─ů┼╝yÔÇŁ po kilku plac├│wkach i nie ma nawet czasu spotka─ç si─Ö z uczniami czy nauczycielami) mog┼éoby wzmocni─ç wsp├│┼éprac─Ö szko┼éy z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, a tak┼╝e pozwoli┼éoby szybciej rozwi─ůzywa─ç bie┼╝─ůce problemy w szkole. Zdarzy┼éo nam si─Ö by─ç ┼Ťwiadkami sytuacji, w kt├│rych ofiary molestowania czy demoralizacji (np. dzieci zmuszane do ogl─ůdania pornografii) nie ucz─Öszcza┼éy na terapi─Ö pomimo wskaza┼ä z Niebieskiej Karty. Pokazywa┼éo to przede wszystkim brak komunikacji mi─Ödzy szko┼é─ů, rodzicami i plac├│wk─ů specjalistyczn─ů (MOPS-em czy poradni─ů psychologiczno-pedagogiczn─ů).
Ani modlitwy, ani pie┼Ťni rewolucyjne
Nie wiemy, czy ten nieradykalny manifest edukacyjny mo┼╝e si─Ö sta─ç podstaw─ů wizji szko┼éy budowanej ponad ┼Ťwiatopogl─ůdowymi podzia┼éami. Mamy za to nadziej─Ö, ┼╝e nadaje si─Ö na punkt wyj┼Ťcia do dyskusji, kt├│ra powstanie takiej wizji powinna poprzedzi─ç. Szukajmy wsp├│lnego mianownika, zaczynaj─ůc od budowania kapita┼éu spo┼éecznego.
Obraz szko┼éy idealnej kre┼Ťlony przez nasze ┼Ťrodowisko ideowe m├│g┼éby by─ç zupe┼énie inny: ch├│ralne wykonywanie pie┼Ťni rewolucyjnych zamiast wsp├│lnej modlitwy, lekcje historii wyczytane z ksi─ů┼╝ek Sowy i Ledera, a nie lektur opiewaj─ůcych zmagania polskich patriot├│w z wrogami ojczyzny, kursy WenDo w ramach wuefu. Takie szko┼éy ju┼╝ istniej─ů. Podobnie jak ich konserwatywne lub liberalne odpowiedniki. Jednak wszystkie one, razem z plac├│wkami prowadzonymi przez zwi─ůzki wyznaniowe czy tworzonymi wed┼éug r├│┼╝nych wizji szko┼éami demokratycznymi, stanowi─ç mog─ů jedynie archipelag osobliwo┼Ťci obs┼éuguj─ůcych zapotrzebowanie poszczeg├│lnych baniek spo┼éecznych (najcz─Ö┼Ťciej poszczeg├│lnych segment├│w wy┼╝szej klasy ┼Ťredniej). Nie ulegajmy pokusie my┼Ťlenia za pomoc─ů figury pars pro toto ÔÇô ┼╝adna z takich szk├│┼é, brana z osobna, nie mo┼╝e si─Ö sta─ç wzorem pomagaj─ůcym sformatowa─ç publiczny system edukacyjny. Ten powinien bowiem by─ç wystarczaj─ůco pojemny, aby mog┼éy w nim wsp├│┼éwyst─Öpowanie r├│┼╝ne, ┼Ťcieraj─ůce si─Ö ┼Ťwiatopogl─ůdy.
Nie chodzi jednak o jaki┼Ť pluralizm mozaikowy. System o┼Ťwiatowy utkany ze szk├│┼é konsekwentnie realizuj─ůcych programy wyprowadzone ze skrajnie odmiennych system├│w warto┼Ťci by┼éby urzeczywistnionym koszmarem wie┼╝y Babel, a nie wy┼Ťnion─ů utopi─ů multikulturowo┼Ťci. Utrwala┼éby spo┼éeczn─ů defragmentacj─Ö, a nie sprzyja┼é odzyskiwaniu minimum sp├│jno┼Ťci.
Nie chodzi tak┼╝e o r├│┼╝norodno┼Ť─ç naprzemienn─ů, wedle kt├│rej zwyci─Öskie partie urz─ůdzaj─ů o┼Ťwiat─Ö zgodnie z wyznawan─ů przez siebie ideologi─ů. To testujemy od lat. Jak mawiaj─ů znani nam byli szefowie MEN, kierowanie tym resortem przypomina sterowanie tankowcem. Je┼Ťli zaraz po przej─Öciu odpowiedzialno┼Ťci za o┼Ťwiat─Ö zacznie si─Ö kr─Öci─ç sterem ostro w lewo lub w prawo, to czasem przed ko┼äcem kadencji dostrzec mo┼╝na pierwsze oznaki zmiany kursu. W ten spos├│b rozw├│j edukacyjny kszta┼étuje dryf b─Öd─ůcy wypadkow─ů (cz─Östo sprzecznych ze sob─ů) kierunk├│w wyznaczanych przez sternik├│w.
Rozwi─ůzaniem dla edukacji mo┼╝e by─ç tylko program akceptowany przez wszystkie wa┼╝niejsze si┼éy polityczne, oparty na rzetelnych konsultacjach eksperckich i publicznych, kt├│rych efekt jest spo┼éecznie znany i uznany. Pami─Ötajmy, ┼╝e konsultacje dotycz─ůce docelowego kszta┼étu systemu edukacyjnego w Finlandii trwa┼éy d┼éu┼╝ej ni┼╝ ┼╝ywot niejednej reformy w polskiej o┼Ťwiacie po 1918 roku. Rozpocznijmy tak─ů dyskusj─Ö dzi┼Ť. I niech trwa ona tyle, ile b─Ödzie potrzeba, aby osi─ůgn─ů─ç rozwi─ůzania trwa┼ée, elastyczne i obudowane powszechn─ů zgod─ů.
 
Artyku┼é powsta┼é w┬áramach projektu┬áÔÇ×Spi─ÖcieÔÇŁ . Projekt finansowany jest przez Fundusz Obywatelski.

spiecie_v1a

fundusz

Po co robimy ÔÇ×Spi─ÖcieÔÇŁ?

Przestrze┼ä, kt├│ra dzieli

Polska szkoła, czyli pokraczna wspólnota

Szko┼éa poza kadencyjno┼Ťci─ů, nauczyciele z podmiotowo┼Ťci─ů

Nauczycielu, zejd┼║ z podestu

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś