fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

By艂oby lepiej, gdyby艣 si臋 nie narodzi艂

Ratzinger odrzuca dokonania wsp贸艂czesnej teologii, koncentruj膮c si臋 na zbudowaniu pomostu pomi臋dzy wiar膮 a nauk膮 teologiczn膮. Skutkuje to jednak stworzeniem atmosfery braku pluralizmu: papie偶 twierdzi, 偶e nie zgadza si臋 z r贸偶nymi teologami, jednocze艣nie nie przedstawiaj膮c argument贸w.


Skoro ju偶 mamy m贸wi膰 o wierze (鈥), to powiedzmy, 偶e wydaje si臋 nam rzecz膮 absolutnie niemo偶liw膮 wiara w zmartwychwstanie ukrzy偶owanego鈥. Dopowiadaj膮c, za Alainem Badiou, od siebie 鈥 spraw膮 absolutnie niemo偶liw膮 jest zajmowanie si臋 dzieci艅stwem Jezusa bez oparcia w dokonaniach wsp贸艂czesnej teologii. A to w艂a艣nie zrobi艂 Joseph Ratzinger w swojej najnowszej ksi膮偶ce Jezus z Nazaretu. Dzieci艅stwo.
 
Pr贸ba prze艂o偶enia opowie艣ci papie偶a na j臋zyk, kt贸ry zosta艂 zaproponowany przez francuskiego filozofa, wydaje mi si臋 ciekawy: odrzucam wi臋c ca艂膮 ba艣niowo艣膰 historii Jezusa z Nazaretu, a skupiam si臋 na uniwersalnym przekazie Ewangelii. Szerokim 艂ukiem omijam rozwa偶ania Ratzingera o niepokalanym pocz臋ciu, gwie藕dzie, m臋drcach ze wschodu, proroczych snach J贸zefa, obecno艣ci zwierz膮t w grocie (co ciekawe 鈥 ostatni w膮tek wywo艂a艂 fal臋 oburzenia w艣r贸d mieszka艅c贸w Europy; zarzucali papie偶owi odarcie Bo偶ego Narodzenia z wa偶nego mitu). Ratzinger pr贸buje udowodni膰, 偶e narodzenie Jezusa sta艂o si臋 wype艂nieniem Starego Testamentu 鈥 czyni to g艂贸wnie omawiaj膮c Ewangeli臋 Mateusza. Wpada przy tym w pu艂apk臋 konserwatywnego odczytania opowie艣ci: przedstawia koncepcj臋 Jezusa wypracowan膮 w ramach pierwotnego chrze艣cija艅stwa. 艢wiadcz膮 o tym cytaty: 鈥W ka偶dym razie by艂 [艁ukasz] jeszcze bli偶ej 藕r贸de艂 i wydarze艅, ni偶 my 鈥 mimo ca艂ej historycznej erudycji 鈥 mo偶emy sobie do tego ro艣ci膰 pretensje鈥 oraz w innym miejscu, pisz膮c o przedstawicielach wsp贸艂czesnej egzegezy, kt贸rzy uwa偶aj膮 narodzenie Jezusa w Betlejem za teologiczne opracowanie historii na kanwie obietnic: 鈥Je偶eli trzymamy si臋 藕r贸de艂 i nie powo艂ujemy si臋 na w艂asne pomys艂y, jasne pozostaje, i偶 Jezus narodzi艂 si臋 w Betlejem, a dorasta艂 w Nazarecie鈥.
Jaki jest sens owego zacietrzewienia Ratzingera? Dlaczego odrzuca dorobek wsp贸艂czesnej egzegezy? Na to pytanie raczej nikt nie zna odpowiedzi. Tomasz Polak w g艂o艣nym tek艣cie Sp贸r o Jezusa. Sp贸r o realno艣膰 zada艂 podobne pytanie Benedyktowi: 鈥co ka偶e komu艣 pomija膰 rzeczy, kt贸re dla sporu przeze艅 prowadzonego s膮 tak istotne. Skoro rysuje alternatyw臋 z pomini臋ciem takich element贸w, a nie mo偶e (a przynajmniej powinien, bior膮c pod uwag臋 stopie艅 swojego fachowego przygotowania) o nich nie wiedzie膰, dokonuje albo 艣wiadomego fa艂szerstwa, albo trudno zrozumia艂ego zafa艂szowania swojego w艂asnego obrazu wiedzy koniecznej, by podejmowa膰 temat, kt贸ry podejmuje. Jedno i drugie powinno budzi膰 istotne pytania鈥. Nawet je偶eli g艂贸wnym zadaniem ksi膮偶ki Ratzingera mia艂a by膰 ewangelizacja zlaicyzowanej Europy 鈥 przypomnienie o jej korzeniach itd. 鈥 to nie mo偶na zapomina膰, 偶e jej odbiorcy nie zastanawiaj膮 si臋 na co dzie艅 nad tym, czy przy narodzeniu Jezusa pojawili si臋 m臋drcy ze Wschodu. Ten element opowie艣ci jest drugoplanowy. Niewa偶ny.
 
W podobnym do Polaka tonie wypowiada si臋 prof. Tadeusz Barto艣 w wywiadzie przeprowadzonym przez Cezarego Michalskiego: 鈥W teologii wsp贸艂czesnej, kt贸r膮 on zwalcza, konieczna jest na przyk艂ad zgoda na pewn膮 metaforyzacj臋, np. na metaforyzacj臋 prawdy o zmartwychwstaniu Chrystusa. Nie powinno nas obra偶a膰, 偶e m贸wimy o symbolu. To powstawa艂o w innym momencie, teraz my 偶yjemy jednak w nieco innym czasie, kiedy nie u偶ywamy ju偶 tego typu j臋zyka. I teologia musi podj膮膰 nad tym refleksj臋, musi si臋 zastanowi膰 nad statusem tego, czym jest religijno艣膰, czy w og贸le co艣 przetrwa艂o religijnego, a je艣li tak, to w jaki spos贸b i w jakich formach w tym odczarowanym, wsp贸艂czesnym 艣wiecie. Nie jeste艣my przecie偶 呕ydami z pierwszego wieku, wi臋c musi si臋 dokona膰 jakiego艣 przek艂adu. Przynajmniej przy za艂o偶eniu hermeneutyczno艣ci, bo to zawsze jest przecie偶 na艂o偶enie si臋 interpretacji, my nie odkrywamy 偶adnego pierwotnego znaczenia, bo my tu jeste艣my jako my艣l膮cy, m贸wi膮cy, inaczej upodmiotowieni. W zwi膮zku z czym nie ma 偶adnej niezmiennej ponadczasowej doktryny. Dzieje si臋 historia, historia zbawienia, w bardzo odmiennych epokach. Dost臋p do wiecznej i niezmiennej doktryny jest fantazj膮, my艣leniem 偶yczeniowym, uzurpacj膮, bo ta jest jedynie mo偶liwa, zgodnie z katolick膮 doktryn膮, jedynie w Bogu. A ludzie tworz膮 sobie obrazy, odzwierciedlenia, przybli偶enia鈥.
Tak, jak napisa艂em wcze艣niej 鈥 Ratzinger odrzuca dokonania wsp贸艂czesnej teologii, koncentruj膮c si臋 na zbudowaniu pomostu pomi臋dzy wiar膮 a nauk膮 teologiczn膮. Skutkuje to jednak stworzeniem atmosfery braku pluralizmu: papie偶 twierdzi, 偶e nie zgadza si臋 z r贸偶nymi teologami, jednocze艣nie nie przedstawiaj膮c argument贸w. Czyni to z pozycji mi艂o艣ciwego kr贸la: mo偶ecie sobie my艣le膰, co chcecie, ale przecie偶 to ja jestem papie偶em. Prowadzi to do instytucjonalnego zamkni臋cia wybitnych jednostek w gettach progresywnego my艣lenia: je偶eli nie ma oficjalnego przyzwolenia, nawet wyra偶onego w tak subtelny spos贸b, na podwa偶anie religijno艣ci i wiary, to teologom nie pozostaje nic innego, jak pisanie do szuflady, gnicie na uniwersytetach, intelektualn膮 艣mier膰. Czy o to w艂a艣nie chodzi papie偶owi? Czy chce budowa膰 nieskazitelny przekaz ko艣cio艂a 鈥 bez k艂opotliwych pyta艅, bunt贸w i merytorycznej dyskusji?
 
Papie偶 doszed艂 do 艣ciany. Mam nadziej臋, 偶e kolejny nast臋pca Piotra t臋 艣cian臋 zburzy. 鈥Postawmy bowiem spraw臋 jasno: je艣li o nas chodzi, to mamy do czynienia po prostu z bajk膮 (fable)鈥.
 
Przeczytaj inne teksty Autora.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij