Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

By┼éoby lepiej, gdyby┼Ť si─Ö nie narodzi┼é

Ratzinger odrzuca dokonania wsp├│┼éczesnej teologii, koncentruj─ůc si─Ö na zbudowaniu pomostu pomi─Ödzy wiar─ů a nauk─ů teologiczn─ů. Skutkuje to jednak stworzeniem atmosfery braku pluralizmu: papie┼╝ twierdzi, ┼╝e nie zgadza si─Ö z r├│┼╝nymi teologami, jednocze┼Ťnie nie przedstawiaj─ůc argument├│w.


ÔÇ×Skoro ju┼╝ mamy m├│wi─ç o wierze (ÔÇŽ), to powiedzmy, ┼╝e wydaje si─Ö nam rzecz─ů absolutnie niemo┼╝liw─ů wiara w zmartwychwstanie ukrzy┼╝owanegoÔÇŁ. Dopowiadaj─ůc, za Alainem Badiou, od siebie ÔÇô spraw─ů absolutnie niemo┼╝liw─ů jest zajmowanie si─Ö dzieci┼ästwem Jezusa bez oparcia w dokonaniach wsp├│┼éczesnej teologii. A to w┼éa┼Ťnie zrobi┼é Joseph Ratzinger w swojej najnowszej ksi─ů┼╝ce Jezus z Nazaretu. Dzieci┼ästwo.
 
Pr├│ba prze┼éo┼╝enia opowie┼Ťci papie┼╝a na j─Özyk, kt├│ry zosta┼é zaproponowany przez francuskiego filozofa, wydaje mi si─Ö ciekawy: odrzucam wi─Öc ca┼é─ů ba┼Ťniowo┼Ť─ç historii Jezusa z Nazaretu, a skupiam si─Ö na uniwersalnym przekazie Ewangelii. Szerokim ┼éukiem omijam rozwa┼╝ania Ratzingera o niepokalanym pocz─Öciu, gwie┼║dzie, m─Ödrcach ze wschodu, proroczych snach J├│zefa, obecno┼Ťci zwierz─ůt w grocie (co ciekawe ÔÇô ostatni w─ůtek wywo┼éa┼é fal─Ö oburzenia w┼Ťr├│d mieszka┼äc├│w Europy; zarzucali papie┼╝owi odarcie Bo┼╝ego Narodzenia z wa┼╝nego mitu). Ratzinger pr├│buje udowodni─ç, ┼╝e narodzenie Jezusa sta┼éo si─Ö wype┼énieniem Starego Testamentu ÔÇô czyni to g┼é├│wnie omawiaj─ůc Ewangeli─Ö Mateusza. Wpada przy tym w pu┼éapk─Ö konserwatywnego odczytania opowie┼Ťci: przedstawia koncepcj─Ö Jezusa wypracowan─ů w ramach pierwotnego chrze┼Ťcija┼ästwa. ┼Üwiadcz─ů o tym cytaty: ÔÇ×W ka┼╝dym razie by┼é [┼üukasz] jeszcze bli┼╝ej ┼║r├│de┼é i wydarze┼ä, ni┼╝ my ÔÇô mimo ca┼éej historycznej erudycji ÔÇô mo┼╝emy sobie do tego ro┼Ťci─ç pretensjeÔÇŁ oraz w innym miejscu, pisz─ůc o przedstawicielach wsp├│┼éczesnej egzegezy, kt├│rzy uwa┼╝aj─ů narodzenie Jezusa w Betlejem za teologiczne opracowanie historii na kanwie obietnic: ÔÇ×Je┼╝eli trzymamy si─Ö ┼║r├│de┼é i nie powo┼éujemy si─Ö na w┼éasne pomys┼éy, jasne pozostaje, i┼╝ Jezus narodzi┼é si─Ö w Betlejem, a dorasta┼é w NazarecieÔÇŁ.
Jaki jest sens owego zacietrzewienia Ratzingera? Dlaczego odrzuca dorobek wsp├│┼éczesnej egzegezy? Na to pytanie raczej nikt nie zna odpowiedzi. Tomasz Polak w g┼éo┼Ťnym tek┼Ťcie Sp├│r o Jezusa. Sp├│r o realno┼Ť─ç zada┼é podobne pytanie Benedyktowi: ÔÇ×co ka┼╝e komu┼Ť pomija─ç rzeczy, kt├│re dla sporu przeze┼ä prowadzonego s─ů tak istotne. Skoro rysuje alternatyw─Ö z pomini─Öciem takich element├│w, a nie mo┼╝e (a przynajmniej powinien, bior─ůc pod uwag─Ö stopie┼ä swojego fachowego przygotowania) o nich nie wiedzie─ç, dokonuje albo ┼Ťwiadomego fa┼észerstwa, albo trudno zrozumia┼éego zafa┼észowania swojego w┼éasnego obrazu wiedzy koniecznej, by podejmowa─ç temat, kt├│ry podejmuje. Jedno i drugie powinno budzi─ç istotne pytaniaÔÇŁ. Nawet je┼╝eli g┼é├│wnym zadaniem ksi─ů┼╝ki Ratzingera mia┼éa by─ç ewangelizacja zlaicyzowanej Europy ÔÇô przypomnienie o jej korzeniach itd. ÔÇô to nie mo┼╝na zapomina─ç, ┼╝e jej odbiorcy nie zastanawiaj─ů si─Ö na co dzie┼ä nad tym, czy przy narodzeniu Jezusa pojawili si─Ö m─Ödrcy ze Wschodu. Ten element opowie┼Ťci jest drugoplanowy. Niewa┼╝ny.
 
W podobnym do Polaka tonie wypowiada si─Ö prof. Tadeusz Barto┼Ť w wywiadzie przeprowadzonym przez Cezarego Michalskiego: ÔÇ×W teologii wsp├│┼éczesnej, kt├│r─ů on zwalcza, konieczna jest na przyk┼éad zgoda na pewn─ů metaforyzacj─Ö, np. na metaforyzacj─Ö prawdy o zmartwychwstaniu Chrystusa. Nie powinno nas obra┼╝a─ç, ┼╝e m├│wimy o symbolu. To powstawa┼éo w innym momencie, teraz my ┼╝yjemy jednak w nieco innym czasie, kiedy nie u┼╝ywamy ju┼╝ tego typu j─Özyka. I teologia musi podj─ů─ç nad tym refleksj─Ö, musi si─Ö zastanowi─ç nad statusem tego, czym jest religijno┼Ť─ç, czy w og├│le co┼Ť przetrwa┼éo religijnego, a je┼Ťli tak, to w jaki spos├│b i w jakich formach w tym odczarowanym, wsp├│┼éczesnym ┼Ťwiecie. Nie jeste┼Ťmy przecie┼╝ ┼╗ydami z pierwszego wieku, wi─Öc musi si─Ö dokona─ç jakiego┼Ť przek┼éadu. Przynajmniej przy za┼éo┼╝eniu hermeneutyczno┼Ťci, bo to zawsze jest przecie┼╝ na┼éo┼╝enie si─Ö interpretacji, my nie odkrywamy ┼╝adnego pierwotnego znaczenia, bo my tu jeste┼Ťmy jako my┼Ťl─ůcy, m├│wi─ůcy, inaczej upodmiotowieni. W zwi─ůzku z czym nie ma ┼╝adnej niezmiennej ponadczasowej doktryny. Dzieje si─Ö historia, historia zbawienia, w bardzo odmiennych epokach. Dost─Öp do wiecznej i niezmiennej doktryny jest fantazj─ů, my┼Ťleniem ┼╝yczeniowym, uzurpacj─ů, bo ta jest jedynie mo┼╝liwa, zgodnie z katolick─ů doktryn─ů, jedynie w Bogu. A ludzie tworz─ů sobie obrazy, odzwierciedlenia, przybli┼╝eniaÔÇŁ.
Tak, jak napisa┼éem wcze┼Ťniej ÔÇô Ratzinger odrzuca dokonania wsp├│┼éczesnej teologii, koncentruj─ůc si─Ö na zbudowaniu pomostu pomi─Ödzy wiar─ů a nauk─ů teologiczn─ů. Skutkuje to jednak stworzeniem atmosfery braku pluralizmu: papie┼╝ twierdzi, ┼╝e nie zgadza si─Ö z r├│┼╝nymi teologami, jednocze┼Ťnie nie przedstawiaj─ůc argument├│w. Czyni to z pozycji mi┼éo┼Ťciwego kr├│la: mo┼╝ecie sobie my┼Ťle─ç, co chcecie, ale przecie┼╝ to ja jestem papie┼╝em. Prowadzi to do instytucjonalnego zamkni─Öcia wybitnych jednostek w gettach progresywnego my┼Ťlenia: je┼╝eli nie ma oficjalnego przyzwolenia, nawet wyra┼╝onego w tak subtelny spos├│b, na podwa┼╝anie religijno┼Ťci i wiary, to teologom nie pozostaje nic innego, jak pisanie do szuflady, gnicie na uniwersytetach, intelektualn─ů ┼Ťmier─ç. Czy o to w┼éa┼Ťnie chodzi papie┼╝owi? Czy chce budowa─ç nieskazitelny przekaz ko┼Ťcio┼éa ÔÇô bez k┼éopotliwych pyta┼ä, bunt├│w i merytorycznej dyskusji?
 
Papie┼╝ doszed┼é do ┼Ťciany. Mam nadziej─Ö, ┼╝e kolejny nast─Öpca Piotra t─Ö ┼Ťcian─Ö zburzy. ÔÇ×Postawmy bowiem spraw─Ö jasno: je┼Ťli o nas chodzi, to mamy do czynienia po prostu z bajk─ů (fable)ÔÇŁ.
 
Przeczytaj inne teksty Autora.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś