Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Bromski o "Bilecie na ksi─Ö┼╝yc"


W swoim filmie pr├│bowa┼éem pokaza─ç gorsze strony PRL-u ÔÇô prawdziw─ů opresj─Ö, niemo┼╝no┼Ť─ç zrealizowania marze┼ä, konieczno┼Ť─ç przystosowania si─Ö do trudnej sytuacji. Chcia┼éem w g┼é─Öbszy spos├│b pokaza─ç sytuacj─Ö m┼éodego cz┼éowieka, to w jaki spos├│b jego aspiracje s─ů t┼éamszone. Prawdziwsz─ů ocen─Ö tego, czym wtedy ┼╝yli┼Ťmy. – o braku t─Ösknoty do PRLu opowiada re┼╝yser i scenarzysta Jacek Bromski.
 
Tydzie┼ä temu opublikowali┼Ťmy recenzj─Ö Biletu na ksi─Ö┼╝yc autorstwa Bartosza Wr├│blewskiego dzi┼Ť polecamy rozmow─Ö z autorem filmu. Rozmawia nie kto inny tylko Bartosz Wr├│blewski.
 
Co by┼éo punktem wyj┼Ťcia do napisania scenariusza ÔÇ×Biletu na ksi─Ö┼╝ycÔÇŁ?
Ponad 20 lat temu mia┼éem pomys┼é, ┼╝eby zrobi─ç film o tym, jak starszy brat odprowadza m┼éodszego do wojska. W trakcie podr├│┼╝y pr├│buje za┼éatwi─ç mu dziewczyn─Ö, a dzieje si─Ö to podczas l─ůdowania cz┼éowieka na ksi─Ö┼╝ycu. Inspiracj─ů by┼éy te┼╝ cz─Öste porwania samolot├│w w czasach PRL. By┼éo ich na tak du┼╝o, ┼╝e LOT wprowadzi┼é lotne brygady antyterrorystyczne. Ka┼╝dym samolotem latali dwaj milicjanci w cywilu i wprowadzono dok┼éadniejsze rewizje na lotniskach.
 
Pr├│buje pan odczarowa─ç PRL pokazany w filmach Barei czy raczej pokaza─ç PRL, kt├│ry by┼é wcze┼Ťniej?
Nie uwa┼╝am wizji Barei za fa┼észywe. To komedie, kt├│re niekiedy w spos├│b przesadny sprowadzaj─ů rzeczywisto┼Ť─ç PRL-u do absurdu czy groteski. Ale maj─ů do tego prawo. Odnosz─Ö jednak wra┼╝enie, ┼╝e m┼éodzi ludzie, kt├│rzy dzisiaj ogl─ůdaj─ů jego filmy bez znajomo┼Ťci tamtych czas├│w, odbieraj─ů to wprost. Wydaje im si─Ö, ┼╝e by┼éo bardzo fajnie. Dlatego w swoim filmie pr├│bowa┼éem pokaza─ç gorsze strony PRL-u ÔÇô prawdziw─ů opresj─Ö, niemo┼╝no┼Ť─ç zrealizowania marze┼ä, konieczno┼Ť─ç przystosowania si─Ö do trudnej sytuacji. Chcia┼éem w g┼é─Öbszy spos├│b pokaza─ç sytuacj─Ö m┼éodego cz┼éowieka, to w jaki spos├│b jego aspiracje s─ů t┼éamszone. Prawdziwsz─ů ocen─Ö tego, czym wtedy ┼╝yli┼Ťmy.
 
A co z wyborem okresu? Bareja pokazywa┼é nieco p├│┼║niejszy PRL.
To nie ma ┼╝adnego znaczenia. Mo┼╝e za Gierka wszystko by┼éo posuni─Öte nieco bardziej w stron─Ö absurdu, bo ta ekipa zdawa┼éa ju┼╝ sobie spraw─Ö z tego, ┼╝e nie mo┼╝na wyst─Öpowa─ç z pozycji ideologicznych. Oni wyst─Öpowali cynicznie z pozycji pragmatycznych. PRL sta┼é si─Ö groteskowy. W┼éadza mruga┼éa do obywatela, a obywatel do w┼éadzy. Wszyscy wiedzieli, ┼╝e nie jest najlepiej, ale mieli┼Ťmy wielkiego brata, kt├│ry zmusza┼é nas do ┼╝ycia w tym systemie.
 
Dlaczego zdecydowa┼é si─Ö pan na lekki ton opowiadania?
Przede wszystkim warto zauwa┼╝y─ç, ┼╝e opr├│cz lekkiego tonu s─ů w tym filmie r├│wnie┼╝ prawdy dramatyczne. ┼üopatologia nie jest wskazana. Trzeba szuka─ç wieloznacznych, a zarazem atrakcyjnych dla widza sposob├│w przedstawiania tego, co zamierza si─Ö opowiedzie─ç. Opowiadam o m┼éodzie┼╝y, kt├│ra nie siedzi w wi─Özieniu czy poprawczaku, ani nie jest jeszcze w wojsku. M┼éodzi ludzie chc─ů si─Ö bawi─ç, p├│ki mog─ů. Jeden z bohater├│w m├│wi, ┼╝e jest niedojrza┼éy i nie wie, co ma robi─ç z ┼╝yciem. Okoliczno┼Ťci zmuszaj─ů go do podj─Öcia r├│┼╝nych decyzji. Tak to jest w ┼╝yciu.
 
Czy mo┼╝na uzna─ç kt├│rego┼Ť z bohater├│w za pa┼äskie alter ego?
W bohaterach ka┼╝dego filmu jest troch─Ö z re┼╝ysera i scenarzysty. My┼Ťl─Ö, ┼╝e mo┼╝na odnale┼║─ç troch─Ö mnie zar├│wno w jednym, jak i drugim z braci. Mia┼éem w sobie spontaniczno┼Ť─ç, szczero┼Ť─ç i wyczucie sprawiedliwo┼Ťci m┼éodego Filipa, a zarazem musia┼éem dawa─ç sobie rad─Ö, jak drugi z braci, Antoni.
 
T─Öskni pan za PRL-em?
Nie t─Öskni─Ö ani za PRL-em, ani za niczym bezpo┼Ťrednio z PRL-em zwi─ůzanym. Wr─Öcz przeciwnie. To nie by┼éa moja podr├│┼╝ sentymentalna. Je┼╝eli mam sentyment, to do tego, ┼╝e by┼éem m┼éody. ┼╗ycie wygl─ůda┼éo wtedy inaczej ÔÇô o tyle beztrosko, ┼╝e nie by┼éo kapitalistycznego przymusu, ┼╝e trzeba mie─ç pieni─ůdze. Mo┼╝na by┼éo chodzi─ç po klubach studenckich bez grosza przy duszy i nie by┼éo to dyskryminuj─ůce towarzysko. To by┼éo dla nas dobre, ┼╝e nie byli┼Ťmy tak materialistycznie nastawieni na karier─Ö i zarabianie pieni─Ödzy. Podchodzili┼Ťmy do ┼╝ycia tak, by wzi─ů─ç z niego to, co najlepsze. Oczywi┼Ťcie w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci, kt├│re nam stwarza┼é ustr├│j.
 
┼Ücie┼╝k─Ö d┼║wi─Ökow─ů filmu tworz─ů piosenki z epoki.
Wydawa┼éo mi si─Ö, ┼╝e przeboje z tamtych lat lepiej umiejscowi─ů ten film. Poza tym te utwory sk┼éadaj─ů si─Ö na nostalgiczny odbi├│r pewnej epoki. By┼éy takie filmy, jak ÔÇ×American GraffitiÔÇŁ, opowiadaj─ůce o m┼éodo┼Ťci ludzi, kt├│rzy je robili i te┼╝ by┼éy ilustrowane piosenkami z tego okresu. Finansowo i logistycznie nie┼éatwo by┼éo pozyska─ç do nich prawa, ale w ko┼äcu si─Ö uda┼éo.
 
W ÔÇ×Bilecie na ksi─Ö┼╝ycÔÇŁ zadebiutowa┼éo wielu m┼éodych aktor├│w. Czy to nie by┼éo ryzykowne?
To film o m┼éodych ludziach, wi─Öc w┼éa┼Ťnie takich ludzi trzeba by┼éo obsadzi─ç. Dlatego zdecydowa┼éem si─Ö na student├│w szk├│┼é aktorskich, nie znanych jeszcze szerszej publiczno┼Ťci. Naje┼║dzi┼éem si─Ö w ich poszukiwaniu. Ogl─ůda┼éem spektakle szk├│┼é aktorskich ÔÇô olszty┼äskiej, krakowskiej, warszawskiej, wroc┼éawskiej i ┼é├│dzkiej. Brak do┼Ťwiadczenia czasem stanowi┼é problem, ale czasem okazywa┼é si─Ö atutem ÔÇô ze wzgl─Ödu na ich ┼Ťwie┼╝o┼Ť─ç i brak rutyny.
 
Jacek Bromski (1946) jest re┼╝yserem, scenarzyst─ů i producentem filmowym. Prezesem Stowarzyszenia Filmowc├│w Polskich.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś