fbpx Wesprzyj nas!

magazyn lewicy katolickiej

"Bola艂o jeszcze bardziej"

Moment wydania ksi膮偶ki, zbiegaj膮cy si臋 propagand膮 sukcesu wok贸艂 Euro, mo偶e by膰 odczytywany jako zaj臋cie stanowiska w dyskusji o rosn膮cych nier贸wno艣ciach w Polsce.


Po sukcesie nominowanych w 2012 roku do Nagrody Nike 鈥濬arb wodnych鈥, 鈥濩zarne鈥 wyda艂o dwie ksi膮偶ki przypominaj膮ce dawniejsze teksty Lidii Osta艂owskiej, 鈥濩ygan to cygan鈥 (wznowienie) oraz 鈥濨ola艂o jeszcze bardziej鈥. Ta druga to po raz pierwszy publikowane w formie ksi膮偶kowej reporta偶e autorki, kt贸re w latach 1991-2005 ukazywa艂y si臋 na 艂amach 鈥濭azety Wyborczej鈥. Cho膰 ich tematyka jest r贸偶norodna, 艂膮czy je motyw polskiego wykluczenia, Osta艂owska bowiem z du偶膮 premedytacj膮 zajmuje si臋 zjawiskami nie pasuj膮cych do obrazu sukcesu transformacji.
 
Bohaterowie tekst贸w w Bola艂o jeszcze bardziej zdaj膮 si臋 tkwi膰 w zakl臋tym kr臋gu. Dla niekt贸rych dawna 艣wietno艣膰 jest jeszcze na wyci膮gni臋cie r臋ki, tymczasem przychodzi im si臋 mierzy膰 z kompletnie niezrozumia艂膮 wsp贸艂czesno艣ci膮. Tak dzieje si臋 w popegerowskiej wsi w reporta偶u Zdarzy艂o si臋 w Atlantydzie. Mieszka艅cy 艂udz膮 si臋, 偶e dawny zak艂ad pracy wznowi dzia艂alno艣膰, tymczasem 偶yj膮 z kuroni贸wki, albo niech臋tnie najmuj膮 si臋 do pracy u ch艂opa. Obrazki pija艅stwa przypominaj膮 s艂ynny dokument Ewy Borz臋ckiej, Arizona, a poczucie beznadziei udziela si臋 tak偶e najm艂odszemu pokoleniu. Po co mi geografia? Nie wyjad臋 z Dubieniek 鈥 t艂umaczy brak pracy domowej ucze艅. Z podobnym problemem mierz膮 si臋 dwudziestokilkuletni mieszka艅cy 艂贸dzkiego blokowiska w Na Ba艂utach jeszcze Polska. Wakacje sp臋dzaj膮, pal膮c nielegalne ogniska na boisku pobliskiej szko艂y, co nieodmiennie prowadzi do konflikt贸w z policj膮. S膮 pogodzeni z tym, 偶e nie rusz膮 si臋 poza swoje osiedle, nie maj膮 na to pieni臋dzy. Nie rozumiej膮 tylko, dlaczego pomiataj膮 nimi str贸偶e porz膮dku 鈥 dlaczego tak robi膮? Przecie偶 ka偶dy ma honor.
Osta艂owska potrafi te偶 niezwykle delikatnie opowiada膰 o cierpieniach psychicznych swoich bohater贸w. W napisanym w 2001 roku reporta偶u Teraz go zarymuje opowiada histori臋 Paktofoniki nied艂ugo po samob贸jstwie Piotra 艁uszcza 鈥 Magika. Rozmawia z dwoma pozosta艂ymi cz艂onkami zespo艂u, kt贸rzy nie mog膮 poradzi膰 sobie ze 艣mierci膮 kolegi. M贸wi膮: muzyka nie daje immunitet贸w. To bilet wst臋pu w chaos i rozgoryczenie. Emocjami o nawet wi臋kszym nat臋偶eniu autorka zajmuje si臋 w tek艣cie Czasem odwiedzaj膮 mnie demony. Opisuje w nim kobiety, kt贸re dokona艂y aborcji 鈥 niekt贸re do艣wiadczaj膮 ci膮g艂ych wyrzut贸w sumienia, maj膮 poczucie straty i osamotnienia. Inne radz膮 sobie z w艂asnymi odczuciami i apeluj膮, by wzi膮膰 si臋 w gar艣膰. Osta艂owska szuka odpowiedzi na pytanie, kt贸ra reakcja zdarza si臋 cz臋艣ciej i ko艅czy tekst optymistycznie 鈥 rado艣膰 i sens 偶ycia przywr贸ci膰 mo偶na.
 
W Bola艂o jeszcze bardziej znajdziemy wreszcie dwa reporta偶e po艣wi臋cone przypadkom skrajnie patologicznym, Worek Z tat膮. To bardzo naturalistyczne portrety dw贸ch rodzin, w kt贸rych dosz艂o do dzieciob贸jstwa i kazirodztwa. Cho膰 nie spos贸b nie podziwia膰 autorki za zdolno艣膰 dotarcia do bohater贸w i rozmawiania z nim, lektura tych reporta偶y zmusza czytelnika do kwestionowania w艂asnych motywacji 鈥 czy przypadkiem nie szuka w nich taniego horroru dla klasy 艣redniej. By膰 mo偶e to kwestia kontekstu publikacji 鈥 po medialnej histerii wok贸艂 sprawy Madzi zmieni艂 si臋 chyba spos贸b odbioru podobnych historii.
Moment wydania ksi膮偶ki, zbiegaj膮cy si臋 propagand膮 sukcesu wok贸艂 Euro, mo偶e by膰 odczytywany jako zaj臋cie stanowiska w dyskusji o rosn膮cych nier贸wno艣ciach w Polsce. Osta艂owska i 鈥濩zarne鈥 zdaj膮 si臋 wskazywa膰, 偶e w modernizacyjnym zapale nie wolno zapomina膰 o tych, kt贸rym si臋 nie uda艂o. Cho膰 teksty ze zbioru maj膮 swoje lata, los ich bohater贸w m贸g艂 si臋 wcale nie odmieni膰.
 
Lidia Osta艂owska. Bola艂o jeszcze bardziej. Wyd. Czarne. 2012. 192 str.
 
Przeczytaj inne teksty Autora.
 

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Od ponad 15 lat tworzymy jedyny w Polsce magazyn lewicy katolickiej i budujemy 艣rodowisko zaanga偶owane w walk臋 z podzia艂ami religijnymi, politycznymi i ideologicznymi. Robimy to tylko dzi臋ki Waszemu wsparciu!
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij