Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Berniego Sandersa przypowie┼Ť─ç o mi┼éosiernym Samarytaninie

Prawdziwie radykalny postulat lewicy to nie wy┼╝sze podatki czy szybkie odej┼Ťcie od w─Ögla w energetyce, ale troska o drugiego cz┼éowieka, kimkolwiek by by┼é. To wywrotowa idea, kt├│ra inspiruje i budzi sprzeciw ÔÇô zar├│wno dwa tysi─ůce lat temu, jak i dzi┼Ť.
Berniego Sandersa przypowie┼Ť─ç o mi┼éosiernym Samarytaninie
Bernie Sanders

Nowojorski wiec wyborczy Berniego Sandersa, powracaj─ůcego na kampanijny szlak po ataku serca, obfitowa┼é w┬áporuszaj─ůce momenty. By─ç mo┼╝e najmocniejszym z┬ánich by┼é ten, w┬ákt├│rym senator z┬áVermont przypomnia┼é wielotysi─Öcznym t┼éumom zgromadzonym w┬áQueensbridge Park przes┼éanie przypowie┼Ťci o┬ámi┼éosiernym Samarytaninie.

Przemowa Sandersa nie zawiera┼éa biblijnych wtr─ůce┼ä ani bezpo┼Ťrednich odwo┼éa┼ä do chrze┼Ťcija┼äskiej teologii czy nauki spo┼éecznej. Mimo to wra┼╝liwe na nauczanie Jezusa ucho z┬á┼éatwo┼Ťci─ů mog┼éo wy┼éapa─ç w┬ániej wezwanie do praktykowania w┬áswoim ┼╝yciu postawy mi┼éo┼Ťci bli┼║niego. Szczeg├│lnie┬ájasno wybrzmia┼éo ono w┬áponaddwuminutowej tyradzie, kt├│ra sta┼éa si─Ö ju┼╝ viralem, rozpoczynaj─ůcej si─Ö od znamiennego┬ápytania: ÔÇ×Czy chcecie walczy─ç o┬ánieznajomego cz┼éowieka tak samo, jak chcecie walczy─ç o┬ásiebie?ÔÇŁ.

Po nim nast─ůpi┼éo wyliczenie przyk┼éad├│w takich nieznajomych oraz os├│b, dla kt├│rych mog─ů by─ç szczeg├│lnie obcy. ÔÇ×Czy chcecie walczy─ç o┬áton─ůcych w┬áuczelnianych d┼éugach student├│w, nawet je┼Ťli wy ju┼╝ swoje d┼éugi sp┼éacili┼Ťcie? Czy chcecie walczy─ç o┬ázapewnienie wszystkim dost─Öpu do opieki zdrowotnej, nawet je┼Ťli sami macie j─ů zapewnion─ů na dobrym poziomie?ÔÇŁ ÔÇö pyta┼é Sanders. Szybko otrzyma┼é odpowied┼║. W┬áostatnich dniach deklaracje o┬átre┼Ťci ÔÇ×IÔÇÖm willing to fight for someone I┬ádonÔÇÖt knowÔÇŁ┬áz┬áwielk─ů cz─Östotliwo┼Ťci─ů┬ápojawiaj─ů si─Ö w┬ámediach spo┼éeczno┼Ťciowych. Postawa walki o┬áprawa drugiego cz┼éowieka, kimkolwiek by by┼é, jakkolwiek obcy by si─Ö wydawa┼é, staje si─Ö powoli znakiem rozpoznawczym kampanii Sandersa, prowadzonej pod has┼éem ÔÇ×Nie ja, MyÔÇŁ.

Gdyby podczas przemowy w┬áNowym Jorku Bernie Sanders spyta┼é t┼éum: ÔÇ×Czy chcecie walczy─ç o┬ázdrowie napotkanego, napadni─Ötego ┼╗yda, nawet je┼Ťli sami jeste┼Ťcie podr├│┼╝uj─ůcymi dok─ůd┼Ť Samarytanami?ÔÇŁ, mog┼éoby to wywo┼éa─ç lekk─ů konsternacj─Ö. A┬ájednak wyra┼║nie wida─ç paralele mi─Ödzy relacjami postaci z┬áprzypowie┼Ťci oraz ÔÇ×przera┼╝onych imigrant├│wÔÇŁ i┬áÔÇ×rodowitych Amerykan├│wÔÇŁ przywo┼éanych w┬ájednym z┬ápyta┼ä. Relacje te, pe┼éne nieufno┼Ťci i┬áwrogo┼Ťci, przekszta┼éci─ç si─Ö musz─ů w┬árelacj─Ö mi┼éo┼Ťci. Wezwanie do przej─Öcia si─Ö sprawami drugiego cz┼éowieka tak samo mocno, jak w┼éasnymi, z┬ápewno┼Ťci─ů mo┼╝e przywo┼éywa─ç na my┼Ťl tre┼Ť─ç Przykazania Mi┼éo┼Ťci. Nie ma w┬átym nic dziwnego. Nie tylko doskonale wpisuje si─Ö ono w┬áidea┼é lewicowej postawy wobec innych ludzi, szczeg├│lnie tych b─Öd─ůcych w┬ápotrzebie, ale wr─Öcz stanowi─ç mo┼╝e jej fundament i┬áinspiracj─Ö do przyj─Öcia takiego podej┼Ťcia w┬áswoim codziennym ┼╝yciu.

Dostrze┼╝enie zwi─ůzk├│w mi─Ödzy chrze┼Ťcija┼äsk─ů ide─ů mi┼éo┼Ťci bli┼║niego a┬álewicow─ů postaw─ů troski o┬ádrugiego cz┼éowieka nie jest oczywi┼Ťcie now─ů refleksj─ů. Towarzyszy ona rozwojowi socjalizmu w┬ázasadzie od samych jego pocz─ůtk├│w. Pi─Ökny literacko┬áprzyk┼éad┬áfascynacji ateisty i┬ásocjalisty rewolucyjno┼Ťci─ů nauki Chrystusa wyra┼╝onej w┬áPrzykazaniu Mi┼éo┼Ťci odnale┼║─ç mo┼╝na cho─çby w┬ápochodz─ůcych z┬ápocz─ůtku XX wieku pismach Herberta GeorgeÔÇÖa Wellsa. W┬áartykule opublikowanym w┬á1980 roku na ┼éamach ÔÇ×Marxism TodayÔÇŁ┬áprzyk┼éad ten przywo┼éa┼é laburzystowski polityk Tony Benn. Zatytu┼éowany ÔÇ×Revolutionary ChristianityÔÇŁ┬átekst to kr├│tki, ale g─Östy przewodnik po historii chrze┼Ťcija┼äskich inspiracji lewicy, a┬átak┼╝e zarys perspektyw dalszego rozwijania zwi─ůzk├│w my┼Ťli socjalistycznej z┬ánaukami Jezusa. Zwi─ůzki te zdaniem Benna maj─ů swoje ┼║r├│d┼éo w┬ániczym innym, jak w┬áPrzykazaniu Mi┼éo┼Ťci, okre┼Ťlonym przez polityka mianem ÔÇ×rewolucyjnej doktrynyÔÇŁ.

W Polsce r├│wnie┼╝ odnale┼║─ç mo┼╝na liczne przyk┼éady ┼é─ůczenia i splatania radykalizmu chrze┼Ťcija┼äskiego i lewicowego ÔÇö od nauk ksi─Ödza Piotra ┼Üciegiennego pocz─ůwszy, przez filozofi─Ö ┼╝ycia ksi─Ödza Jana Ziei, powsta┼äczego kapelana, kt├│ry bli┼║niego widzia┼é nawet w nazistowskim ┼╝o┼énierzu, na rozwa┼╝aniach ateisty Jacka Kuronia sko┼äczywszy. Ten ostatni tak pisa┼é o znaczeniu mi┼éo┼Ťci bli┼║niego dla ÔÇ×duchowo┼Ťci lewicyÔÇŁ oraz o jej buntowniczym charakterze: ÔÇ×Mo┼╝e tym odniesionym do dzieci┼ästwa zr├│┼╝nicowaniem mi─Ödzy nakazem obrony krzywdzonych a wymogiem dobrych uczynk├│w zbli┼╝am si─Ö do istotnej r├│┼╝nicy mi─Ödzy duchowo┼Ťci─ů lewicy a duchowo┼Ťciami r├│┼╝nych odmian prawicy. Ta pierwsza nacisk k┼éadzie na bunt, te drugie na akceptacj─Ö. Co za tym idzie, dla tej pierwszej najwa┼╝niejsza jest sprawiedliwo┼Ť─ç, dla tych drugich ┼éad i porz─ůdek. Z nakazu obrony krzywdzonych wyrasta wra┼╝liwo┼Ť─ç na prze┼╝ycia innych ludzi i to w┼éa┼Ťnie drugi cz┼éowiek, przede wszystkim s┼éaby i krzywdzony, jest w duchowo┼Ťci lewicy prze┼╝ywany jako sacrum. To dla niego ma by─ç kr├│lestwo wolno┼ŤciÔÇŁ (Jacek Kuro┼ä, ÔÇ×Wiara i wina. Do i od komunizmuÔÇŁ, Warszawa 1990, s. 27).

O┬áile postulaty wra┼╝liwo┼Ťci na drugiego cz┼éowieka i┬ád─ů┼╝enia do powszechnego dobrobytu poprzez wzajemn─ů opiek─Ö ÔÇö walk─Ö o┬ánieznajomego ÔÇö w┬ádo┼Ť─ç oczywisty spos├│b kojarz─ů si─Ö z┬ámy┼Ťl─ů lewicow─ů, o┬átyle wi─Ökszy problem mo┼╝e stanowi─ç chrze┼Ťcija┼äski aspekt ÔÇ×mi┼éo┼ŤciÔÇŁ do bli┼║niego. Kojarzy─ç si─Ö ona mo┼╝e bowiem z┬ábezkrytyczn─ů akceptacj─ů innego, tak┼╝e wroga, niezale┼╝nie od jego pogl─ůd├│w czy uczynk├│w. Czy lewicuj─ůcy chrze┼Ťcijanie pr├│buj─ů wi─Öc rozbroi─ç lewic─Ö? Uciszy─ç w┬ániej te g┼éosy, kt├│re atakuj─ů pazerno┼Ť─ç miliarder├│w, zarzucaj─ů w┼éadzom homofobi─Ö, fizycznie blokuj─ů rasistowskie marsze? Zarzut naiwno┼Ťci Chrystusowemu wezwaniu do mi┼éo┼Ťci bli┼║niego postawi─ç mo┼╝na, wy┼é─ůcznie rozpatruj─ůc je w┬áoderwaniu od reszty Ewangelii. Jezus niejednokrotnie wpada w┬ániej w┬ágniew, kt├│remu towarzyszy nawet gwa┼étowne zachowanie, ostro zwraca si─Ö do rozm├│wc├│w, bywa osch┼éy czy surowy. Czy wobec tego mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e brakowa┼éo mu mi┼éo┼Ťci bli┼║niego? Je┼Ťli tak, jest ona nieosi─ůgalnym standardem moralnym, a┬áca┼ée chrze┼Ťcija┼ästwo to absurd.

Je┼╝eli jednak istnieje idea┼é mi┼éo┼Ťci bli┼║niego, kt├│remu towarzyszy─ç mog─ů gniew, sprzeciw czy krytyka, to lewica musi do niego d─ů┼╝y─ç. Ta radykalna postawa idzie w┬ápoprzek zagra┼╝aj─ůcych dzi┼Ť ludzko┼Ťci ideologii: stawiaj─ůcego zysk ponad cz┼éowiekiem kapitalizmu, wykluczaj─ůcego rzesze ludzi z┬ákategorii bli┼║nich nacjonalizmu czy skrajnie indywidualistycznego libertarianizmu. Dobrze si─Ö sta┼éo, ┼╝e Bernie Sanders podj─ů┼é pr├│b─Ö przywr├│cenia tego idea┼éu zbiorowej lewicowej wyobra┼║ni.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś