Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Antymodernistyczna moda na modernizm

Nastawienie wy艂膮cznie na ochron臋 modernizmu jako dziedzictwa zakrawa o konserwatywn膮 zachowawczo艣膰. Zaciekli obro艅cy modernizmu z g贸ry zak艂adaj膮, 偶e strona przeciwna jest niedouczona i z tego powodu nie potrafi doceni膰 fenomenu nowoczesnej architektury. Czy taka postawa nie jest przypadkiem zaprzeczeniem my艣lenia modernistycznego? Czy to odwo艂ywanie si臋 do dziedzictwa i przesz艂o艣ci nie jest tym, czego moderni艣ci najbardziej si臋 obawiali?

Dom Handlowy Skarbek, 藕r贸d艂o: neony.fora.pl

Dom Handlowy Skarbek, 藕r贸d艂o: neony.fora.pl


Modernizm sta艂 si臋 w Polsce modny. Po latach pogardy zosta艂 wreszcie doceniony, dlatego publikuje si臋 ksi膮偶ki na jego temat, organizuje spotkania, spacery czy protesty w jego obronie. Ju偶 nie podobaj膮 nam si臋 historyczne star贸wki 鈥 teraz licz膮 si臋 tylko beton i bloki. Mimo 偶e sam jestem fanem modernizmu,聽wydaje mi si臋 jednak, 偶e przyj臋li艣my go bezrefleksyjnie. Albo inaczej: ograniczamy si臋 jedynie do sfery wizualnej, pomijaj膮c ca艂y ideowy baga偶, kt贸ry si臋 za nim kryje. Podziwiamy detal architektoniczny, zabawy form膮 i zastosowane materia艂y. Bronimy modernistycznej architektury za wszelk膮 cen臋, chc膮c j膮 zachowa膰 w niezmienionym kszta艂cie. Oceniamy j膮 pod czujnym okiem konserwator贸w i historyk贸w, patrz膮c w zasadzie tylko na estetyczn膮 oraz historyczn膮 warto艣膰 budynku. Chc膮c by膰 post臋powymi, stali艣my si臋 konserwatywni, a nasza obrona sta艂a si臋 z ducha antymodernistyczna.
Dlaczego tak uwa偶am? Modernizm to ch臋膰 ci膮g艂ej zmiany, przemy艣lenia swoich za艂o偶e艅 i ich redefinicji. To zaczynanie wszystkiego od nowa. Wieczna przebudowa. Brak ci膮g艂o艣ci. Niech臋膰 do patrzenia w przesz艂o艣膰. My natomiast potraktowali艣my go jako nietykalne dziedzictwo, kt贸re trzeba zachowa膰, a nie materia艂 do udoskonalenia. Zreszt膮 sami architekci modernistyczni przywi膮zali si臋 do swoich dzie艂, a nie zasad, kt贸re g艂osili. Chcia艂bym 鈥 dla odmiany 鈥 odda膰 ho艂d modernizmowi jako 偶ywej idei, kt贸ra jest punktem wyj艣cia do przepracowania w艂asnego 艣wiatopogl膮du. Nie interesuje mnie ograniczenie do estetyki, odci臋tej od kontekstu spo艂ecznego czy politycznego, poniewa偶 w贸wczas ca艂y nurt jest bagatelizowany. Nastawienie wy艂膮cznie na ochron臋 modernizmu jako dziedzictwa zakrawa o konserwatywn膮 zachowawczo艣膰.
Refleksja ta powraca do mnie co jaki艣 czas, gdy jestem 艣wiadkiem kolejnej debaty czy protestu, w kt贸rych zaciekli obro艅cy modernizmu nie pozwalaj膮 na jakiekolwiek krytyczne my艣lenie. Z g贸ry zak艂adaj膮, 偶e strona przeciwna jest niedouczona i z tego powodu nie potrafi doceni膰 fenomenu nowoczesnej architektury. Czy taka postawa nie jest przypadkiem zaprzeczeniem my艣lenia modernistycznego? Czy to odwo艂ywanie si臋 do dziedzictwa i przesz艂o艣ci nie jest tym, czego moderni艣ci najbardziej si臋 obawiali?
Dobrym przyk艂adem takiej drogi mo偶e by膰 niedawne oburzenie zwi膮zane z ch臋ci膮 przebudowy Domu Handlowego Skarbek. Nie pokazano 偶adnego projektu, wystarczy艂o, 偶e w艂a艣ciciel zapowiedzia艂 przebudow臋 i prawdopodobne usuni臋cie s艂ynnych 艂usek z elewacji. Fakt, jest to bardzo charakterystyczny element w krajobrazie Katowic i mo偶e warto go zachowa膰. Czy nie powinni艣my jednak najpierw zobaczy膰, z czym si臋 ta przebudowa wi膮偶e i co mo偶e wnie艣膰 nowego? Nie tylko na p艂aszczy藕nie estetycznej. Czy nie o tym powinni艣my dyskutowa膰? Rozumiem 鈥 i podzielam 鈥 obawy zwi膮zane z tym, 偶e firma Spo艂em nie zaproponuje niczego ciekawego, o czym ju偶 parokrotnie nas przekona艂a. Nie zmienia to jednak faktu, 偶e mo偶emy i powinni艣my my艣le膰 o zmianach nie tylko w tym obiekcie, ale r贸wnie偶 w ca艂ym mie艣cie. Ci膮gle tak膮 dyskusj臋 podejmowa膰, nie traktuj膮c warto艣ci historycznej jako bezwzgl臋dnej i niepodwa偶alnej. W ten spos贸b zrobi艂a cho膰by warszawska Fundacja Galerii Foksal, decyduj膮c si臋 na przemian臋 swojej modernistycznej siedziby 鈥 mimo licznych protest贸w i krytyki.
Czy DH Skarbek powinien by膰 zachowany w dotychczasowej formie, czy w og贸le powinien znikn膮膰? Decyzje powinni艣my podj膮膰 dopiero po rzetelnej i wieloaspektowej refleksji. Mamy jednak prawo pomy艣le膰 o zmianie, poniewa偶 to zawsze pozwala nam szuka膰 nowych rozwi膮za艅. Chroni nas r贸wnie偶 przed konserwatywn膮 stagnacj膮.
Bez odwagi radykalnego my艣lenia nie zbudujemy lepszego miasta.
 
Tekst pochodzi z聽bloga miastoprojekt.blogspot.com.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie 鈥 w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej: Polityka prywatno艣ci. zamknij