Internetowy magazyn katolewicy spo┼éecznej. Piszemy o ┼Ťwiecie, czerpi─ůc inspiracje z nauki spo┼éecznej Ko┼Ťcio┼éa

Andrzej Duda ÔÇô prezydent nie dla wszystkich

Andrzej Duda reprezentuje stronnictwo, kt├│re nada┼éo socjalny rys polskiej polityce gospodarczej. Jednak w obliczu kryzysu rz─ůdz─ůcy wr├│cili do rozwi─ůza┼ä antypracowniczych. Do tego obecny prezydent sta┼é si─Ö twarz─ů kolejnej kampanii pogardy dla mniejszo┼Ťci.
Andrzej Duda ÔÇô prezydent nie dla wszystkich
ilustr.: Zofia Klamka

ÔÇ×Pr├│buje si─Ö nam wm├│wi─ç, ┼╝e to ludzie, a to jest po prostu ideologiaÔÇŁ

Przed dwoma tygodniami Andrzej Duda przedstawi┼é ÔÇ×Kart─Ö rodzinyÔÇŁ z zawartym w niej postulatem ÔÇ×zakazu propagowania ideologii LGBT w instytucjach publicznychÔÇŁ. Od razu nasuwaj─ů si─Ö tu skojarzenia z prawem, kt├│re od 2013 roku obowi─ůzuje w Rosji. Wed┼éug organizacji Human Rights Watch takie regulacje wcale nie wspieraj─ů tak zwanych tradycyjnych rodzin, zagra┼╝aj─ů natomiast grupom mniejszo┼Ťciowym: wzmacniaj─ů ich stygmatyzacj─Ö, ograniczaj─ů dost─Öp do wiedzy o w┼éasnej orientacji oraz utrudniaj─ů uzyskiwanie pomocy psychologicznej. Jest to szczeg├│lnie szkodliwe w przypadku os├│b m┼éodych.

Deklaracja prezydenta to jeszcze nie ustawa, lecz obranie takiego kierunku ÔÇô i to przez g┼éow─Ö pa┼ästwa, za kt├│r─ů stoi wi─Ökszo┼Ť─ç sejmowa ÔÇô jest ju┼╝ samo w sobie gro┼║ne. Polska opieka psychiatryczna dla dzieci i m┼éodzie┼╝y od lat znajduje si─Ö w g┼é─Öbokim kryzysie, a potrzeby s─ů ogromne. Jak wskazuje Hanna Frejlak w tek┼Ťcie ÔÇ×Malutki punkcik na strasznie czarnym oceanieÔÇŁ (opublikowanym w 42. numerze ÔÇ×KontaktuÔÇŁ), w 2018 roku w Polsce ┼Ťrednio ka┼╝dego dnia kto┼Ť m┼éody odbiera┼é sobie ┼╝ycie; ponadto wed┼éug danych Eurostatu z roku 2014 ÔÇ×zajmujemy drugie miejsce w Europie pod wzgl─Ödem samob├│jczych ┼Ťmierci nastolatk├│wÔÇŁ. Nieheteronormatywni uczniowie i uczennice s─ů szczeg├│lnie nara┼╝eni na tego typu zagro┼╝enia ÔÇô w najwa┼╝niejszym bodaj sonda┼╝u z udzia┼éem tej grupy, przeprowadzonym w USA, okaza┼éo si─Ö, ┼╝e co druga osoba homo- b─ůd┼║ biseksualna mia┼éa w poprzednim roku my┼Ťli samob├│jcze, co czwarta za┼Ť pr├│bowa┼éa samob├│jstwo pope┼éni─ç. I to raczej nie przypadek, ┼╝e 34 procent tych nastolatk├│w by┼éo dr─Öczonych w szkole, a 28 procent ÔÇô online. Polscy politycy nie zlecili dot─ůd podobnego badania, a ograniczony bud┼╝et sprawia, ┼╝e g┼éo┼Ťne dane gromadzone przez organizacje LGBT+ mog─ů nie by─ç reprezentatywne. Pokazuj─ů jednak, ┼╝e problem jest powa┼╝ny. Nie ma te┼╝ powod├│w, by s─ůdzi─ç, ┼╝e sytuacja wygl─ůda u nas lepiej ni┼╝ w Stanach Zjednoczonych.

W┼éa┼Ťnie dlatego tak oburzaj─ůce jest to, ┼╝e Andrzej Duda stan─ů┼é na czele kolejnego ataku na mniejszo┼Ťci. Podzia┼é na ÔÇ×ludziÔÇŁ oraz ÔÇ×ideologi─ÖÔÇŁ, kt├│ry proponuje, jest przy tym p┼éynny i nierzadko z┼éudny. Nie bez powodu o szacunku dla ÔÇ×ludziÔÇŁ ob├│z prezydenta m├│wi g┼é├│wnie wtedy, gdy trzeba wycofa─ç si─Ö na bezpieczne pozycje (bo kto┼Ť zap─Ödzi┼é si─Ö tak daleko, jak minister Jacek ┼╗alek albo pose┼é Przemys┼éaw Czarnek). W innych wypadkach konsekwentnie stosuje si─Ö j─Özyk, kt├│ry pog┼é─Öbia negatywne skojarzenia wok├│┼é os├│b LGBT+. Dotychczas by┼éo to dla rz─ůdz─ůcych korzystne ÔÇô cz┼éowiek jest dogodniejszym, konkretniejszym wrogiem ni┼╝ idea ÔÇô ale teraz prawicowi politycy najwyra┼║niej przeholowali.

To bardzo podobna sytuacja jak w przypadku Ko┼Ťcio┼éa rzymskokatolickiego w Polsce. Jego oficjalna doktryna oddziela orientacj─Ö seksualn─ů od akt├│w seksualnych, jednak w badaniach CBOS w 2017 roku a┼╝ 64 procent ankietowanych stwierdzi┼éo, ┼╝e w ko┼Ťcielnym nauczaniu za grzech uznawana jest ju┼╝ sama orientacja (tylko 14 procent by┼éo przeciwnych, reszta nie mia┼éa zdania). Ankietowani trafnie odczytali sens retoryki, kt├│r─ů najlepiej odzwierciedla post─Öpowanie arcybiskupa Marka J─Ödraszewskiego. Gdyby jego odcz┼éowieczaj─ůce s┼éowa o ÔÇ×t─Öczowej zarazieÔÇŁ nie spotka┼éy si─Ö z tak ostr─ů krytyk─ů, zapewne nie czu┼éby potrzeby p├│┼║niejszego u┼Ťci┼Ťlenia: ÔÇ×M├│wi┼éem o ideologii, a nie o ludziach t─Ö ideologi─Ö g┼éosz─ůcychÔÇŁ. Analogii mi─Ödzy Ko┼Ťcio┼éem a Zjednoczon─ů Prawic─ů dope┼énia obrona J─Ödraszewskiego przez Dud─Ö: ÔÇ×On patrzy w┼éa┼Ťnie na to z punktu widzenia ideologii. On nie patrzy na to z punktu widzenia cz┼éowiekaÔÇŁ.

W ten spos├│b urz─Öduj─ůcy prezydent przypomnia┼é, jak bardzo problematycznym jest kandydatem ÔÇô nie tylko z perspektywy lewicowej, lecz tak┼╝e chrze┼Ťcija┼äskiej. Dla wierz─ůcych w Chrystusa stosunek do grup dyskryminowanych powinien by─ç przecie┼╝ kwesti─ů podstawow─ů. ÔÇ×Zapewniam was, to, co uczynili┼Ťcie jednemu z tych braci Moich najmniejszych, Mnie uczynili┼ŤcieÔÇŁ ÔÇô tak kr├│l w Jezusowej przypowie┼Ťci m├│wi o ludziach, kt├│rzy poili spragnionych, ubierali nagich, przyjmowali tu┼éaczy, odwiedzali chorych i uwi─Özionych (Mt 25,40; cytat za Bibli─ů Ekumeniczn─ů). Kiedy za┼Ť w innej ewangelicznej historii dobry Samarytanin spotyka ci─Ö┼╝ko rannego ┼╗yda, to po prostu mu pomaga, a nie usprawiedliwia w┼éasn─ů bezczynno┼Ť─ç zagro┼╝eniem ze strony ÔÇ×┼╝ydowskiej ideologiiÔÇŁ.

Andrzej Duda szkodzi osobom LGBT+ od dawna. Ju┼╝ w 2015 roku zawetowa┼é ustaw─Ö mog─ůc─ů u┼éatwi─ç ┼╝ycie osobom transp┼éciowym, kt├│re w Polsce musz─ů pozywa─ç w┼éasnych rodzic├│w, by doprowadzi─ç do prawnego uzgodnienia p┼éci. Potem milcza┼é, kiedy radni jego macierzystej partii w kolejnych gminach, powiatach i wojew├│dztwach przyjmowali uchwa┼éy sprzeciwiaj─ůce si─Ö promowaniu ÔÇ×ideologii LGBTÔÇŁ. Nic nie wskazuje na to, by w najbli┼╝szej przysz┼éo┼Ťci chcia┼é si─Ö zmieni─ç. Jak relacjonuje Bart Staszewski, gdy prezydent zosta┼é skonfrontowany z informacjami o pr├│bie zamachu na uczestnik├│w lubelskiego marszu r├│wno┼Ťci oraz atakach na marsz w Bia┼éymstoku, odpowiedzia┼é, ┼╝e ÔÇ×nie s┼éysza┼éÔÇŁ i ÔÇ×nie widzia┼éÔÇŁ. Gdy zobaczy┼é zdj─Öcia m┼éodych ludzi, kt├│rzy zabili si─Ö z powodu homofobii, ÔÇ×robi┼é unikiÔÇŁ. Pod tym wzgl─Ödem obraz Andrzeja Dudy jest wi─Öc obrazem sp├│jnym i negatywnym. A pod innymi?

Opcja na rzecz ubogichÔÇŽ

Przyznajmy: miliony os├│b pokrzywdzonych przez krajowy i globalny system gospodarczy maj─ů powody, aby popiera─ç Andrzeja Dud─Ö. Jego ob├│z polityczny wprowadzi┼é wiele rozwi─ůza┼ä, kt├│re pos┼éu┼╝y┼éy znacznej cz─Ö┼Ťci ubo┼╝szych Polek i Polak├│w. Mo┼╝e i nie uzdrowi┼é us┼éug publicznych, nie opracowa┼é ca┼éo┼Ťciowej polityki spo┼éecznej i nie podpar┼é zmian legislacyjnych rzeteln─ů wiedz─ů, ale uchwali┼é przynajmniej kilka istotnych ustaw. W┼Ťr├│d nich kluczowe miejsce zajmuje program 500 plus, kt├│ry zmieni┼é nasz─ů socjaln─ů wyobra┼║ni─Ö.

Dzi┼Ť ju┼╝ mo┼╝na nie pami─Öta─ç, jak nieprzychylne reakcje towarzyszy┼éy wprowadzaniu tego ┼Ťwiadczenia. Tymczasem w 2016 roku Centrum Analiz Ekonomicznych wylicza┼éo, ┼╝e w ci─ůgu paru lat nawet ─çwier─ç miliona matek zrezygnuje z pracy, Onet opublikowa┼é artyku┼é ÔÇ×Ciemna strona 500 plus. Pija┼ästwo i libacjeÔÇŁ, ÔÇ×NewsweekÔÇŁ za┼Ť zamie┼Ťci┼é nies┼éawny tekst pod tytu┼éem ÔÇ×Wakacje nad Ba┼étykiem? ÔÇô Mamy najazd Hun├│w ÔÇô m├│wi do┼Ťwiadczony ratownik z PomorzaÔÇŁ. To tylko niewielka pr├│bka ├│wczesnych komentarzy. Okaza┼éo si─Ö jednak, ┼╝e mo┼╝na wydawa─ç na wsparcie rodzin dziesi─ůtki miliard├│w z┼éotych rocznie i bezrobocie nie szybuje, moralno┼Ť─ç spo┼éeczna nie upada, a Morze Ba┼étyckie przetrwa┼éo. Dzisiaj nawet najsilniejszy przeciwnik Dudy, Rafa┼é Trzaskowski, zapowiada: ÔÇ×Zawetuj─Ö ka┼╝d─ů ustaw─Ö, kt├│ra podniesie wiek emerytalny lub zniesie┬á500 plusÔÇŁ. Oczywi┼Ťcie nie znaczy to, ┼╝e program nie mia┼é ┼╝adnych negatywnych skutk├│w i ┼╝e nie da┼éoby si─Ö zaprojektowa─ç bardziej efektywnego rozwi─ůzania. Ale gdyby stronnictwo Andrzeja Dudy nie wygra┼éo wybor├│w w 2015 roku, czy oponenci rzeczywi┼Ťcie przeznaczyliby zbli┼╝one ┼Ťrodki na cele prospo┼éeczne? Czy nie pozostaliby przy ostro┼╝nych, je┼Ťli nie wr─Öcz kunktatorskich inicjatywach o wielokrotnie mniejszej skali?

Innym przyk┼éadem cennych dzia┼éa┼ä rz─ůdz─ůcej prawicy s─ů minimalne stawki godzinowe dla umowy zlecenia. Tak m├│wi o nich pan Bogdan, ochroniarz, jeden z bohater├│w ksi─ů┼╝ki Katarzyny Dudy ÔÇ×Kiedy┼Ť tu by┼éo ┼╝ycie, teraz jest tylko biedaÔÇŁ: ÔÇ×Platforma Obywatelska przez wszystkie lata swoich hurraoptymistycznych rz─ůd├│w nawet nie spr├│bowa┼éa ucywilizowa─ç patologii, jak─ů by┼éy p┼éace czasem w wysoko┼Ťci 3,60 z┼é netto za godzin─ÖÔÇŁ. Albo pan Krzysztof, inny rozm├│wca autorki: ÔÇ×Ja w grudniu 2016 r. dosta┼éem 560 z┼é za 350 godzin. [ÔÇŽ] [A w styczniu 2017 r.] 2,4 tys. z┼é za 240 godzin. Ju┼╝ pani rozumie, dlaczego popieram ten rz─ůd?ÔÇŁ.

Jasne strony polityki gospodarczej Zjednoczonej Prawicy mo┼╝na zobrazowa─ç danymi makroekonomicznymi. Przydatne s─ů tu wyliczenia i wykresy badacza polityki spo┼éecznej Ryszarda Szarfenberga, kt├│ry pokazuje ÔÇô bior─ůc niezb─Ödn─ů poprawk─Ö na inflacj─Ö ÔÇô ┼╝e w ci─ůgu czterech ostatnich lat najbiedniejsza jedna pi─ůta Polak├│w i Polek odnotowa┼éa 48-procentowy wzrost dochod├│w na osob─Ö (najbogatsza jedna pi─ůta: 18-procentowy). S─ů te┼╝ wska┼║niki optymistyczne nie tylko z punktu widzenia najubo┼╝szych: w trakcie rz─ůd├│w PiS wzrost mediany zarobk├│w by┼é najwi─Ökszy od czasu poprzednich rz─ůd├│w PiS, ros┼éa przeci─Ötna p┼éaca netto, a wreszcie w klasie ┼Ťredniej wsparcie finansowe dla par z dw├│jk─ů dzieci zbli┼╝y┼éo si─Ö do poziomu Austrii i Luksemburga, czo┼éowych pod tym wzgl─Ödem pa┼ästw Unii Europejskiej.

Duda 2020 (zdj─Öcie: Tomek Kaczor)

zdj.: Tomek Kaczor

Czy to wyczerpuj─ůca analiza? Oczywi┼Ťcie, ┼╝e nie. Nawet na gruncie samej gospodarki mo┼╝na by wzi─ů─ç pod uwag─Ö wiele, wiele innych danych (czy to korzystnych, czy niekorzystnych dla stronnictwa Andrzeja Dudy), po czym jeszcze wwik┼éa─ç si─Ö w sp├│r o rol─Ö koniunktury. A co dopiero, gdy wyjdziemy poza obszar w─ůsko rozumianej ekonomii. Wtedy na przyk┼éad z jednej strony przyjdzie uwzgl─Ödni─ç niekompetencj─Ö prawicowej polityki historycznej i zagranicznej oraz jej umizgi w stron─Ö nacjonalizmu, z drugiej za┼Ť ÔÇô poczucie godno┼Ťci wielu obywateli i obywatelek naszego kraju, kt├│remu szkodzi┼éy wcze┼Ťniej zar├│wno wypowiedzi w rodzaju ÔÇ×zmieni─ç prac─Ö i wzi─ů─ç kredytÔÇŁ, jak te┼╝ kuriozalne akcje spod znaku czekoladowego or┼éa. Konieczna b─Ödzie tak┼╝e krytyka psucia i upartyjniania systemu s─ůd├│w i trybuna┼é├│w ÔÇô nie brakowa┼éo w nim wad, ale wprowadzane zmiany nie usprawni┼éy jego funkcjonowania, lecz je pogorszy┼éy (co nie pomo┼╝e ani osobom ubo┼╝szym, ani nikomu innemu opr├│cz garstki prawicowych prawnik├│w i polityk├│w).

Tu chc─Ö powiedzie─ç jedynie tyle: poparcie dla Andrzeja Dudy ma pewne podstawy gospodarcze. Nie wynika wy┼é─ůcznie z nich, ale te┼╝ nie jest prost─ů pochodn─ů niech─Öci do mniejszo┼Ťci ani nadmiernej potrzeby narodowego dowarto┼Ťciowania. Nie zgadzaj─ůc si─Ö z osobami, kt├│re zag┼éosuj─ů na kandydata Zjednoczonej Prawicy, nie zamierzam ich z za┼éo┼╝enia pot─Öpia─ç, szczeg├│lnie gdy one same i ich bliscy zajmuj─ů niskie miejsca w spo┼éecznej hierarchii zarobk├│w i presti┼╝u. Dla lewicowego chrze┼Ťcijanina poprawa trudnego po┼éo┼╝enia wielu grup spo┼éecznych jest kwesti─ů, kt├│rej ÔÇô jak s─ůdz─Ö ÔÇô nie spos├│b po prostu pomin─ů─ç. R├│wnie┼╝ wtedy, gdy s┼éusznie oburza nas dehumanizacja mniejszo┼Ťci.

ÔÇŽale nie wszystkich ubogich

Pora na nast─Öpny zwrot. Tak, pierwsze lata rz─ůd├│w Zjednoczonej Prawicy i jej prezydenta przynios┼éy korzy┼Ť─ç tym, kt├│rzy w Polsce do┼Ťwiadczaj─ů biedy, a szerzej: zarabiaj─ů zdecydowanie za ma┼éo. Ale czy wszystkim i czy na sta┼ée?

Tak jak i wcze┼Ťniej, od 2015 roku protestowa┼éo wiele grup spo┼éecznych ÔÇô mi─Ödzy innymi lekarze rezydenci, piel─Ögniarki, ratownicy medyczni, rodzice os├│b z niepe┼énosprawno┼Ťciami oraz nauczycielki. Zw┼éaszcza tym dwu ostatnim grupom rz─ůdz─ůca prawica i jej prezydent nie mieli wiele do zaoferowania, a samych protestuj─ůcych traktowano w spos├│b karygodny. Ponadto obecna w┼éadza nie bardziej ni┼╝ poprzednia interesowa┼éa si─Ö losem bezrobotnych, w tym dost─Öpno┼Ťci─ů i wysoko┼Ťci─ů zasi┼ék├│w. Spo┼Ťr├│d oko┼éo dziewi─Öciuset tysi─Öcy os├│b, kt├│re w chwili wybuchu pandemii by┼éy zarejestrowane jako szukaj─ůce pracy, jedynie co sz├│stej przys┼éugiwa┼éa ta forma wsparcia ÔÇô w kwocie od 541,10 do 1033,70 z┼éotych brutto. Przed paroma dniami prezydent w ko┼äcu podpisa┼é ustaw─Ö podwy┼╝szaj─ůc─ů wysoko┼Ť─ç zasi┼éku i wprowadzaj─ůc─ů dodatek solidarno┼Ťciowy dla os├│b, kt├│rych umowa o prac─Ö wygas┼éa lub zosta┼éa rozwi─ůzana po 15 marca. To pomocne rozwi─ůzania, maj─ů jednak wady ÔÇô na przyk┼éad zwi─Ökszenie zasi┼éku nie tylko zosta┼éo uchwalone bardzo p├│┼║no, ale te┼╝ wejdzie w ┼╝ycie od wrze┼Ťnia, prawie p├│┼é roku po wprowadzeniu stanu epidemii i zamro┼╝eniu gospodarki.

W trakcie pandemii nie wprowadzono te┼╝ realnych rozwi─ůza┼ä pomocowych dla pracownic i pracownik├│w, czyli oko┼éo szesnastu milion├│w ludzi. Kolejne wersje tarcz antykryzysowych krytykowali od tej strony mi─Ödzy innymi ┼üukasz Komuda w OKO.press, Bartosz Oszczepalski na stronie Instytutu Spraw Obywatelskich czy Piotr Ostrowski w Radiu TOK FM. Szereg zarzut├│w mo┼╝na tak┼╝e znale┼║─ç w portalu Og├│lnopolskiego Porozumienia Zwi─ůzk├│w Zawodowych.

Niepe┼éne wska┼║niki statystyczne dotycz─ůce ostatnich miesi─Öcy sugeruj─ů r├│wnie┼╝, ┼╝e dzia┼éania rz─ůdz─ůcych nie zapobieg┼éy ponownemu zwi─Ökszeniu nier├│wno┼Ťci. Na przyk┼éad ju┼╝ w kwietniu wed┼éug internetowych bada┼ä rynku pracy ÔÇ×Diagnoza.PLUSÔÇŁ co trzecie gospodarstwo domowe w Polsce odnotowa┼éo wynagrodzenie ni┼╝sze ni┼╝ zazwyczaj. Od tej grupy odbiega┼éa nieliczna grupa os├│b, u kt├│rych nast─ůpi┼é wzrost dochod├│w z pracy (jedno gospodarstwo na sze┼Ť─ç). Przy tym kryzys mo┼╝e okaza─ç si─Ö nie tyle wy┼éomem, co pog┼é─Öbieniem niepokoj─ůcych tendencji z ostatnich lat. Wzrost dochod├│w w┼Ťr├│d najubo┼╝szych by┼é bardzo szybki w 2016 i 2017 roku, ale p├│┼║niej gwa┼étownie zahamowa┼é. W latach 2018 i 2019 zarobki w tej grupie ros┼éy ju┼╝ wolniej ni┼╝ u os├│b z wy┼╝szych szczebli dochodowych (wolniej nawet ni┼╝ w roku 2015). Tak┼╝e wska┼║niki skrajnego ub├│stwa, po wyra┼║nej obni┼╝ce w latach 2016ÔÇô2017, zacz─Ö┼éy nieznacznie si─Ö zwi─Öksza─ç (cho─ç jak dot─ůd nie wr├│ci┼éy do poziomu sprzed rz─ůd├│w PiS).

Analogiczne w─ůtpliwo┼Ťci dotycz─ů dzikiej reprywatyzacji. Tak, w Warszawie powsta┼éa Komisja Weryfikacyjna, ale ju┼╝ nie ustawa reprywatyzacyjna. Tak, w 2016 roku wznowiono ┼Ťledztwo w sprawie zab├│jstwa dzia┼éaczki lokatorskiej Jolanty Brzeskiej, ale od tego czasu min─ů za moment cztery lata, a wynik├│w jak nie by┼éo, tak nie ma. U┼éaskawienie Jana ┼Üpiewaka nie zast─ůpi dzia┼éa┼ä systemowych. Na ile wi─Öc Andrzej Duda i jego ob├│z polityczny rzeczywi┼Ťcie spe┼éniaj─ů wymogi lewicowej i chrze┼Ťcija┼äskiej opcji na rzecz ubogich?

Z parti─ů na dobre i na z┼ée

Obecny prezydent jest silnie zwi─ůzany z macierzystym ugrupowaniem. Przez pi─Ö─ç lat ÔÇô z dostrzegalnymi, ale rzadkimi wyj─ůtkami ÔÇô realizowa┼é jego polityk─Ö. Dlatego ocena prezydentury Andrzeja Dudy jest r├│wnocze┼Ťnie ocen─ů rz─ůd├│w Prawa i Sprawiedliwo┼Ťci, a og├│lniej: Zjednoczonej Prawicy.

Rz─ůdy te wspar┼éy wielu ludzi niezamo┼╝nych, dlatego recenzja nie mo┼╝e by─ç wy┼é─ůcznie negatywna. Zachodzi jednak powa┼╝ne ryzyko, ┼╝e ten wymiar polityki PiS i jego koalicjant├│w nale┼╝y ju┼╝ do przesz┼éo┼Ťci. Zw┼éaszcza w obliczu pandemii COVID-19 w┼éadza zdaje si─Ö porzuca─ç rozwi─ůzania s┼éu┼╝─ůce grupom, kt├│re znajduj─ů si─Ö w z┼éej lub kiepskiej sytuacji materialnej. Natomiast postawa Andrzeja Dudy i jego obozu polegaj─ůca na zarz─ůdzaniu spo┼éecznym strachem przez wskazywanie mniejszo┼Ťci jako wrog├│w (w 2015 i 2018 roku rol─Ö t─Ö pe┼énili uchod┼║cy, w 2019 i 2020 ┬áosoby LGBT+) jest wprost fatalna.

Z partyjnymi sympatiami prezydenta wi─ů┼╝e si─Ö jeszcze inny pow├│d, by na niego nie g┼éosowa─ç. Ot├│┼╝ prawica nadal ma w Polsce bardzo du┼╝─ů w┼éadz─Ö. Senat jest od niedawna opozycyjny, lecz Sejm, rz─ůd, prezydent, prokuratura, cz─Ö┼Ť─ç S─ůdu Najwy┼╝szego i zho┼édowany Trybuna┼é Konstytucyjny, a tak┼╝e media publiczne pozostaj─ů pod kontrol─ů jednego i tego samego ugrupowania. Kolejne afery, marnowane i rozkradane pieni─ůdze, obsadzanie licznych instytucji lud┼║mi biernymi, miernymi, ale wiernymi (ewentualnie niebezpiecznymi, jak w przypadku kadr Ordo Iuris) ÔÇô wszystko to negatywne konsekwencje rozmontowania konstytucyjnych i ustawowych bezpiecznik├│w powstrzymuj─ůcych nadu┼╝ycia w┼éadzy. Wyb├│r innego kandydata mo┼╝e sprzyja─ç hamowaniu gro┼║niejszych zap─Öd├│w prawicy.

Przedstawiona tu lista spraw nie jest zamkni─Öta. Osobne miejsce mo┼╝na by by┼éo po┼Ťwi─Öci─ç jeszcze paru przynajmniej kwestiom, z kt├│rych bodaj najistotniejsze to kryzys klimatyczny i prawny status przerywania ci─ů┼╝y (z mojego punktu widzenia postawa Andrzeja Dudy w obu wypadkach jest nie do przyj─Öcia). Tyle ju┼╝ chyba jednak wystarczy, by uzasadni─ç krytyczn─ů ocen─Ö kandydata do reelekcji. Zar├│wno z pozycji lewicowych, jak i chrze┼Ťcija┼äskich.

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste┼Ťmy magazynem i ┼Ťrodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo┼Ťci spo┼éecznej, biedzie, o wsp├│┼éczesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo┼éecze┼ästwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania ÔÇô mo┼╝esz nam w tym pom├│c!
Wybieram sam/a
Ko┼Ťci├│┼é i lewica si─Ö wykluczaj─ů?
Nie ÔÇô w Kontakcie ┼é─ůczymy lewicow─ů wra┼╝liwo┼Ť─ç z katolick─ů nauk─ů spo┼éeczn─ů.

I u┼╝ywamy plik├│w cookies. Dowiedz si─Ö wi─Öcej: Polityka prywatno┼Ťci. zamknij ├Ś