Internetowy magazyn katolewicy spo艂ecznej. Piszemy o 艣wiecie, czerpi膮c inspiracje z nauki spo艂ecznej Ko艣cio艂a

Ameryka艅ski koszmar

Jakim pa艅stwem musz膮 by膰 Stany Zjednoczone, je艣li niekt贸rzy z ich ciemnosk贸rych mieszka艅c贸w s膮 po prostu rozstrzeliwani?
Ameryka艅ski koszmar
ilustr.: Zuzia Wojda

W sierpniu Stephon Clark, ojciec dw贸ch syn贸w, sko艅czy艂by 23 lata. Ale ju偶 nigdy nie b臋dzie obchodzi艂 偶adnych urodzin, poniewa偶 18 marca zosta艂 zabity przez policjant贸w. W Sacramento, jednym z g艂贸wnych miast Kalifornii, dwaj str贸偶e prawa wystrzelili w niego dwadzie艣cia kul. Wed艂ug autopsji zam贸wionej przez rodzin臋 Clarkaznanego specjalisty (efekt贸w oficjalnej procedury policyjnej jeszcze nie znamy) nieszcz臋艣nika trafi艂o osiem pocisk贸w, z czego sze艣膰 w plecy. Wyniki te przecz膮 wcze艣niejszym o艣wiadczeniom policji, zgodnie z kt贸rymi m臋偶czyzna mia艂 鈥瀊y膰 zwr贸cony w stron臋 funkcjonariuszy i zbli偶a膰 si臋 do nich z wyci膮gni臋tymi ramionami, trzymaj膮c w d艂oniach jaki艣 przedmiot鈥. W dodatku potem przy ciele nie znaleziono 偶adnej broni, a jedynie telefon kom贸rkowy. Wszystko to rozegra艂o si臋 dos艂ownie tu偶 pod domem babci Stephona Clarka, u kt贸rej ten mieszka艂.
Na nagraniu termowizyjnym z policyjnego helikoptera wida膰, 偶e policjanci strzelali r贸wnie偶 wtedy, gdy m臋偶czyzna ju偶 osuwa艂 si臋 na ziemi臋. Jak sugeruje autopsja, umiera艂 przez kilka minut. W tym czasie sprawcy tak bardzo bali si臋 le偶膮cego nieruchomo cz艂owieka, 偶e nawet nie pr贸bowali go ratowa膰. Kolejne nagranie udost臋pnione przez policj臋 pokazuje, 偶e dopiero pi臋膰 minut p贸藕niej, po przybyciu posi艂k贸w, podeszli do cia艂a Clarka, aby za艂o偶y膰 mu kajdanki. A potem musia艂o min膮膰 jeszcze kilka chwil, nim kto艣 zabra艂 si臋 do udzielania pierwszej pomocy. Pewnie i tak by艂aby daremna, ale kto to wtedy m贸g艂 wiedzie膰?
Owszem, na kr贸tko聽przed strza艂ami聽w okolicy zauwa偶ono cz艂owieka, kt贸ry mia艂 wybija膰 szyby w samochodach 鈥 wedle przypuszcze艅 policji by艂 to w艂a艣nie Clark. Potem m臋偶czyzna przez chwil臋 ucieka艂 przed str贸偶ami prawa, trudno jednak powstrzyma膰 si臋 od gorzkiej my艣li, 偶e聽ucieka艂 s艂usznie, skoro potem spotkanie z nimi okaza艂o si臋 ostatni膮 chwil膮 jego 偶ycia. Zreszt膮 nie m贸g艂 nawet wiedzie膰, 偶e ginie z r膮k policjant贸w 鈥 zaskoczyli go ju偶 pod samym domem, a przed oddaniem strza艂贸w wykrzyczeli tylko kilka s艂贸w i 偶adnym z nich nie by艂o 鈥濸olice!鈥.
Ale problem jest znacznie szerszy i nie wystarczy ukara膰 bezpo艣rednich sprawc贸w, by go rozwi膮za膰. W pewnym聽wymiarze pokazuj膮 to losy p贸藕niejszej manifestacji w sprawie 艣mierci Stephona Clarka: starsz膮 kobiet臋 uderzy艂 policyjny samoch贸d, a miejscowy szeryf uzna艂 to za skutek udzia艂u 鈥瀦awodowych demonstrant贸w i zawodowych pod偶egaczy [鈥 oraz przyjezdnych uczestnik贸w podgrzewaj膮cych atmosfer臋鈥. Przede wszystkim聽za艣 przyczyn膮 dramat贸w s膮 procesy spo艂eczne dzia艂aj膮ce w skali ca艂ych stan贸w albo wr臋cz ca艂ego kraju.
O jakie procesy spo艂eczne chodzi? Narzucaj膮ca si臋 odpowied藕 m贸wi o uprzedzeniach ameryka艅skich policjant贸w i zapewne jest to istotna cz臋艣膰 problemu, podobnie jak jest ni膮 system prawny ograniczaj膮cy policyjn膮 odpowiedzialno艣膰 (niewykluczone zreszt膮, 偶e w Kalifornii zostanie on teraz zmieniony). Powszechna dost臋pno艣膰 broni palnej mo偶e te偶 sk艂ania膰 policj臋 do ostrego reagowania na ka偶dy niewyra藕ny przedmiot, nawet telefon kom贸rkowy. To zreszt膮 przyk艂ad uwarunkowa艅, kt贸re mog膮 szkodzi膰 tak偶e bia艂ym obywatelom USA (w naszym przypadku policjanci mogli nie wiedzie膰, 偶e Clark ma ciemny kolor sk贸ry: noc ogranicza艂a widoczno艣膰, do tego m臋偶czyzna by艂 w bluzie z za艂o偶onym kapturem).聽Najwa偶niejsze s膮 jednak najg艂臋biej zakorzenione czynniki systemowe, kt贸rych zmiana wymaga艂aby naprawy ca艂ej ameryka艅skiej struktury spo艂ecznej.
Brzmi abstrakcyjnie? Nick Selby tak pisze o m艂odych sprawcach przest臋pstw w USA: 鈥濩zynnikami najtrafniej prognozuj膮cymi przest臋pczo艣膰 s膮 rozbite rodziny, z艂e 艣rodowiska lokalne, niski wiek matek, a tak偶e [鈥 brak dost臋pu do edukacji, w艂a艣ciwego wy偶ywienia, aktywno艣ci pozaszkolnych, muzyki, sztuk plastycznych oraz innych program贸w oferuj膮cych mo偶liwo艣ci 偶yciowe鈥. Ludzie, kt贸rzy wychowuj膮 si臋 w takich warunkach 鈥 a s膮 to nieproporcjonalnie cz臋sto osoby o ciemnej sk贸rze 鈥 z wi臋kszym prawdopodobie艅stwem popadaj膮 w konflikt ze str贸偶ami prawa. Nie uniewinnia to policyjnych sprawc贸w i聽nie t艂umaczy ich brutalno艣ci, lecz w pewnym stopniu wyja艣nia liczb臋 tragedii oraz znacz膮cy odsetek czarnych mieszka艅c贸w USA w gronie ofiar. Ciemnosk贸rym Amerykanom cz臋sto przychodzi 偶y膰 w warunkach, kt贸re i nas mog艂yby zaprowadzi膰 pod luf臋. Je偶eli to si臋 nie zmieni, wci膮偶 wielu z nich b臋dzie gin膮膰.
Wbrew Selby鈥檈mu nie sugeruj臋, 偶e rasistowskie zachowania samych policjant贸w s膮 ma艂o istotne. Zgadzam si臋 z nim natomiast, 偶e nie tworz膮 one pe艂nego obrazu zjawiska. Ten jest bardziej skomplikowany 鈥 i jeszcze bardziej przera偶aj膮cy, ka偶e bowiem szuka膰 przyczyn w samych korzeniach ameryka艅skiego spo艂ecze艅stwa. Ka偶e si臋 zmierzy膰 z prawd膮, i偶 pi臋膰dziesi膮t lat po zastrzeleniu Martina Luthera Kinga Amerykanie nadal wpisuj膮 ca艂y system nier贸wno艣ci w barw臋 sk贸ry. Co takiego dok艂adnie jest w tym narodzie, jego kulturze lub instytucjach, 偶e dyskryminacja ekonomiczna tak harmonijnie 艂膮czy si臋 z etniczn膮, prowadz膮c do tak zab贸jczych skutk贸w?
Nie wiem. Wiem jednak, 偶e s艂ynny ameryka艅ski sen jest w istocie ameryka艅skim koszmarem.
***
Pozosta艂e teksty z bie偶膮cego numeru dwutygodnika 鈥濳ontakt鈥 mo偶na znale藕膰 tutaj.
***
Polecamy tak偶e:

Kapita艂 bia艂ej sk贸ry

Poci膮giem ku wolno艣ci. 鈥濳olej podziemna鈥 Colsona Whiteheada

Trumpofobia w Oaxace? Notatki terenowe z po艂udniowego Meksyku

Potrzebujemy Twojego wsparcia
Jeste艣my magazynem i 艣rodowiskiem lewicy katolickiej. Piszemy o wykluczeniu, sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej, biedzie, o wsp贸艂czesnych zjawiskach w kulturze, polityce i spo艂ecze艅stwie. Potrzebujemy stabilnego finansowania 鈥 mo偶esz nam w tym pom贸c!
Wybieram sam/a
Ko艣ci贸艂 i lewica si臋 wykluczaj膮?
Nie - w Kontakcie 艂膮czymy lewicow膮 wra偶liwo艣膰 z katolick膮 nauk膮 spo艂eczn膮.

I u偶ywamy plik贸w cookies. Dowiedz si臋 wi臋cej Polityka prywatno艣ci zamknij